ŚW. WINCENTY PALLOTTI

WYBÓR PISM

Tom III

INSTYTUT APOSTOLSKI

POLSKIEJ PROWINCJI

STOWARZYSZENIA APOSTOLSTWA KATOLICKIEGO W OŁTARZEWIE

ŚW. WINCENTY PALLOTTI

PISMA PALLOTTIEGO DOTYCZĄCE JEGO DUCHOWOŚCI

WYBORU DOKONAŁ I OPRACOWAŁ

KS. FRANCISZEK BOGDAN SAC

POZNAŃ-WARSZAWA PALLOTTINUM 1987

ISBN 83-7014-051-3

ZA POZWOLENIEM WŁADZY DUCHOWNEJ

Drukarnia Pallottinum, Poznań, Przybyszewskiego Zam. 70/86

WSTĘP

Drugi tom Wyboru Pism św. W. Pallottiego, zatwierdzony przez właściwe władze Stowarzyszenia, przekazany został Wydawnictwu jesienią 1980 roku. W tym czasie wraz z Kierownictwem Instytutu Apostolskiego ustalono, że przedmiotem trzeciego tomu będą Pisma Pallottiego dotyczące jego duchowości.

1. Trzeba tu zaraz wyjaśnić, że i poprzednie dwa tomy Wyboru obfitują w różne elementy odnoszące się do duchowości Założyciela, owszem, zawierają integralną duchowość określoną przez niego tak dla Zjednoczenia, jak Stowarzyszenia; niemniej jednak duchowość ta, choć właściwa dla wspomnianych zrzeszeń, nie wyczerpuje bynajmniej całego bogactwa duchowości Świętego, ujawniającej się w jego życiu osobistym oraz we wskazówkach podanych na piśmie przy różnych okazjach i w różnorodnych formach. To zaś, jako wyraz duchowości wielkiego mistyka i pioniera apostolstwa powszechnego w Kościele, może mieć niemałe znaczenie tak dla synów i córek duchowych Założyciela, jak i dla wielu interesujących się jego osobą i jego wkładem w dzieło apostolstwa.

W dziedzinie duchowości Święty zostawił po sobie niemałą spuściznę. Sprawę wyboru odpowiednich Pism z tej dziedziny jak i krytycznego ich opracowania powierzono niżej podpisanemu, który treściowy projekt tomu przedstawił Zarządowi Prowincji i Kierownictwu Instytutu Apostolskiego na początku lutego 1981 roku.

Nie wchodząc w bliższe określenia pojęcia „duchowość”, przez wyraz ten rozumiemy to wszystko, co wchodzi w zakres zasad i praktyki chrześcijańskiego życia moralnego, ascetycznego i mistycznego. O duchowości tak pojętej Pallotti — jak już wspomniano — napisał w różnych okresach swego życia mnóstwo większych czy mniejszych utworów. Przy ich śledzeniu łatwo wyodrębnić zapiski dotyczące jego osobistego życia duchowego oraz inne, będące wypływem jego apostolskiego ducha, a pisane nieraz z wyraźnym celem pouczenia innych czy ich zbudowania.

2. Toteż podział tych Pism, a zatem i podział ich wyboru nasuwa się samorzutnie: Pisma mówiące o osobistej duchowości Świętego i Pisma, w których zasady duchowości pragnie on przekazywać innym. Ten naturalny podział zaleca się jeszcze tym względem, że w stosunku do pierwszej grupy Pism obowiązuje przyjęta zasada, we dług której „świętych należy podziwiać, nie we wszystkim jednak naśladować”. Druga grupa,, bardzo zróżnicowana zarówno co do charakteru, jak przedmiotu i formy tych Pism na temat życia duchowego, zawiera przeróżne myśli, wskazówki, rozważania itp.

a) Do pierwszej grupy należą zapiski Świętego z lat 1816—1850, zebrane przez samego Autora w trzech zbiorkach, z których pierwszy i trzeci, pod nieoficjalnym tytułem Pobożne uczucia (Pii sentimenti), drugi zaś pod tytułem Niepojęta przepaść... (Abisso incomprensibile...), oficjalnie nadanym przez samego Świętego, odnaleziono po jego śmierci. Zapiski, z których składa się ten trójczłonowy zbiór, powstawały w rozmaitych okresach, były pisane na kartach różnego formatu i gatunku papieru. Całość oprawiono domowym sposobem wnet po zgonie Założyciela, nadając jej modny podówczas tytuł Lumi, co nie bez pewnej pretensjonalności można by oddać po polsku przez Księga oświeceń. Zbiór oddano za postulatury ks. J. Hettenkofera do ponownej oprawy introligatorowi zawodowemu i tak oprawiony złożono w Generalnym Archiwum SAC.

Nazwano ten zbiór Dziennikiem duchownym [1] , lecz jak to słusznie zauważono, tytuł ten nie odpowiada w pełni konkretnej treści Pism przede wszystkim dlatego, że w zbiorze natrafiamy na wielomiesięczne przerwy, sama zaś treść, zawierająca zbyt mało informacji właściwych „dziennikom duchownym”, obfituje w głębokie refleksje, przechodzące często w uniesienia pełne pokornej modlitwy i religijnego żaru. Nie jest wykluczone, że jakaś część tych zapisków zaginęła; niemniej wymowne jest stwierdzenie, że w 35-letnim okresie sporządzania notatek nie znajdujemy łącznie przez lat 17 żadnych zgoła zapisków! Najwięcej notatek pochodzi z roku 1816 (171 stron), z 1840 (95 stron) i z 1842 (64 strony).

Choć zapiski te stanowią nie zamierzone wprawdzie, lecz w rzeczywistości główne i niezastąpione dla nas źródło informacji o życiu wewnętrznym Świętego, nie były one aż do wydania ich w roku 1977 (OOCC X) dostępne w oryginale szerokim rzeszom czytelników. Nieliczni tylko korzystali z fotokopii zbioru, inni zaś, bez porównania liczniejsi, z wyciągu z tych zapisków dokonanego przez ks. J. Hettenkofera, który opublikował je w roku 1922 pod tytułem Propositi ed aspirazioni. Wyciąg ten przełożył na język polski i opublikował na prawach rękopisu ks. J. Wróbel w Krakowie w roku 1944 pod tytułem Postanowienia i dążenia Wielebnego Sługi Bożego Ks. Wincentego Pallottiego.

Otóż wyciąg ten, choć w sprawie zapoznawania się z duchowością Pallottiego odegrał w Stowarzyszeniu niemałą rolę, dziś wypadnie zastąpić tekstem oryginalnym. Dobra wola ks. Hettenkofera i wielka jego zasługa dla Stowarzyszenia na etapie pallotyńskiej świadomości w latach trzydziestych, nie może być wprawdzie kwestionowana, niemniej jednak należy stwierdzić, że ks. Hettenkofer przy układaniu Propositi ed aspirazioni potraktował zapiski Pallottiego w sposób tak bezceremonialny, że dla zainteresowanych duchowością Świętego zapiski w postaci tychże Propositi przy dzisiejszym stanie wiedzy i świadomości w tej dziedzinie nie mogą nam już wystarczyć. Są one dowolnym i dość istotnym zniekształceniem tak ważnej pozycji traktującej o życiu wewnętrznym Założyciela![2] . Rozumiał to i ks. J. Wróbel, gdy pod koniec swego pracowitego życia (†1971) przystąpił do przekładu omawianego właśnie Dziennika, opierając się na fotokopii oryginału. i pozostawił swój przekład w maszynopisie ukończonym w roku 1970.

Z wyłuszczonych co dopiero powodów powzięto decyzję, by pierwotny tekst zapisków odzwierciedlających życie wewnętrzne Założyciela umieścić w III tomie Wyboru. Podstawą tego wydania będzie krytyczny tekst ks. Moccii umieszczony w tomie X OOCC, z tym jednak, że polska wersja uwzględniać będzie układ chronologiczny[3] — oczywiście w przypadkach, w których chronologię da się ustalić. Prócz tego o pewnych tekstach, które interesować mogą jedynie fachowców, odpowiednie wzmianki poczynimy w przypisach.

b) W drugiej części Wyboru przytoczymy Pisma, w których Święty pragnął przekazać bliźnim coś ze swego apostolskiego ducha, względnie w których ten duch wyraża się w różnych poczynaniach Świętego, podejmowanych dla dobra ludzi. Godzi się przy tym zaznaczyć, że o ile zapiski pierwszej części tomu — przy całym ich zróżnicowaniu tak czasowym jak i treściowym — stanowią pod względem formalnym jedną całość (jako wymarzenia wyłącznie osobiste i intymne), to Pisma drugiej części są wyrazem troski Pallottiego o ducha właściwego każdej kategorii ludzi wierzących. A jako adresowane do bliźnich, różnią się od Pism pierwszej części tym, że element mistyczny nie występuje w nich tak wyraźnie, jak w tamtych Pismach. Wreszcie, o ile Pisma pierwszej części podajemy tu wyłącznie w opracowaniu według krytycznego wydania (OOCC X), to wśród Pism części drugiej znajdują się i takie, których w wydaniu krytycznym jeszcze nie umieszczono, jak np. niektóre listy, fragmenty z Mese di Maggio czy wyjątki z Iddio l'Amore Infinito, itd.

3. Godzi się przy końcu zapytać o kryteria oceny tej grupy Pism Pallottiego. W jego wypowiedziach dotyczących duchowości spotykamy się nieraz z takim radykalizmem i z takim sposobem patrzenia na człowieka, jak i na zło mu grożące, że wydać się to może czymś przesadnym, a czasem zgoła rażącym. Otóż należy pamiętać, że duchowości, zwłaszcza tej osobistej, Pallotti nikomu nie narzuca, choć jego radykalizm jak i pozorne przesady mieszczą się dobrze w ramach chrześcijańskiej nauki, w niczym jej nie uchybiając. „Przesady” w traktowaniu własnej niegodności czy nędzy — jak on to nazywa — tłumaczą się specyficznym sposobem ujmowania tych spraw pizez mistyków[4]. Wysokie wymagania, jakie człowiekowi w pouczeniach, radach czy wskazówkach swoich stawia Pallotti, wynikają z odpowiadającego prawdzie przekonania o wzniosłości powołania człowieka, stworzonego wszak na obraz i podobieństwo Boże. Grzech, nie tylko w oczach mistyka, ale i z punktu widzenia teologa, jest największym złem, jakiego człowiek może się dopuścić i jakie człowieka może spotkać. W świetle prawdy o odkupieniu i o zadośćuczynieniu za ludzkie winy przez okrutną mękę i śmierć Boga wcielonego jest to rzecz oczywista: w świetle zaś mistyki nie tylko grzech w znaczeniu potocznym, ale i wszelkie zaniedbania czy braki, tak bardzo związane z życiem każdego człowieka, mogą być uważane za niegodziwość i obrzydliwość, zwłaszcza gdy zestawi się je z niepojętą świętością Boga. który wzywa nas do ścisłego zjednoczenia się z Nim[5].

Trzeba o tym pamiętać przy czytaniu Pism Pallottiego. Patrzenie na nie z innej płaszczyzny może budzić zniechęcenie, a nawet irytację; traktowane jednak w świetle, w jakim wychodziły spod pióra Świętego, Pisma te mogą być silną podnietą nie tylko do uznania wzniosłej jego duchowości, ale i do konsekwentnego wprowadzania jej w czyn.

4. Wypada wreszcie chwilę uwagi poświęcić sprawie przekładu zebranych w tym tomie tekstów.

Co do Pism zamieszczonych w pierwszej części (Lumi), pomimo istniejącego przekładu ks. Wróbla niżej podpisany doszedł do końcowego wniosku, że należy podjąć trud nowego tłumaczenia na podstawie oryginału opublikowanego w OOCC X. Przekład ks. Wróbla zawiera zbyt wiele usterek: napotykamy tam niezrozumiałe opuszczenia, niejasności czy nawet błędy. Odnosi się też wrażenie, że ks. Wróbel nie dbał albo dbał za mało o uchwycenie i oddanie w sposób dla czytelnika zrozumiały myśli Świętego, który w swych intymnych zapiskach nie przykłada wielkiej wagi do zasad gramatyki czy interpunkcji, a myśl swą ciągnie logicznie wprawdzie, ale w ogromnie nieraz długich zdaniach. Wszystko to wymaga od tłumacza wielkiej wnikliwości, by myśl Świętego oddana była wiernie wprawdzie, ale i w formie dla czytelnika dostatecznie jasnej[6]. Co jednak najważniejsze (poza wspomnianymi brakami przekładu), to fakt, że ten zasłużony Tłumacz, idąc często za zasadą dosłownego przekładu, nie potrafił ukazać myśli Świętego w formie bardziej przystępnej i pociągającej dla wybrednego dziś na ogół czytelnika. Oto mała próbka:

J. W.	F. B.
...napisać, lecz Ty je powtarzaj i Ty je za mnie napisz. A jeśli je tu napiszę, to nie myślę tu ich pisać ja, ponieważ zbezcześciłbym je, lecz pragnę, byś Ty je napisał, bez Twojej bowiem pomocy nie mógłbym ich napisć (Dz. duchowny, II, 120)	...napisać, lecz Ty je powtarzaj i Ty je za mnie zapisz. A jeśli je tu wyrażę, to nie w tej myśli, bym wyrażał je sam, ponieważ byłoby to ich sprofanowaniem, lecz tak, abyś Ty sam je napisał; bez Twojej bowiem pomocy nie mógłbym tego dokonać.

Sposób pisania Świętego, nawet dla czytelnika mającego na uwadze to, co w tym numerze powiedziano wyżej, staje się i w oryginalnym tekście nużący nie tylko z powodu zbyt długich ciągów myśli, ale i z powodu powtarzania tych samych formuł i przymiotników. Oto znów krótka ilustracja powtarzania przymiotnika „nieskończony”:

J. W.	F. B.
...przemówiłeś z nieskończoną miłością i wypowiedziałeś je w nieskończonych zamiarach wszystkich Twych Boskich przymiotów nieskończonego miłosierdzia pełnych. W ten sposób wypowiedziałeś je także dla mnie, chociaż od całej wieczności poznałeś nieskończonym rozumem całą nieskończoną moją... (itd.). (tamże, s. 121).	...przemówiłeś z nieskończoną miłością i wypowiedziałeś słowa wszechmocne w niezgłębionych zamiarach wszystkich Twych Boskich przymiotów bezgranicznego miłosierdzia pełnych. W ten sposób wypowiedziałeś je także dla mnie, chociaż od całej wieczności poznawałeś nieogarnionym rozumem całą niezmierną mą niegodność...

Autor w toku pracy nad tym nowym przekładem usiłował stale mieć to na uwadze, aby nie gubiąc i nie zniekształcając nic z myśli Świętego, oddać ją w formie przy odbiorze mniej uciążliwej.

W odniesieniu do tekstów zamieszczonych w drugiej części tegoż tomu należy stwierdzić, że nie wszystkie wymagały osobnego przekładu. Część z nich przejęto wraz z notami od śp. ks. Bielskiego, część od śp. ks. Wróbla, reszta wymagała nowego tłumaczenia. Szczegóły w tej sprawie będą podane przy poszczególnych tekstach.

Ołtarzew—Anielin. w uroczystość Trójcy Świętej, 1982

Ks. Franciszek Bogdan SAC

UWAGI

1. Jak w poprzednich tomach, tak i tu wprowadza się prócz kolejno oznaczanych pozycji (w cz. pierwszej od 1 do 71) numerację ciągłą w kwadratowych nawiasach. Aby uniknąć zbytniego mnożenia jednostek liczbowych, wiele z nich zaopatrzono poddziałami oznaczonymi małymi literami alfabetu: a, b, c...

2. W zwartych, ogromnych nieraz fragmentach oryginału wprowadzono dla przejrzystości akapity, łącząc je czasem koniecznymi wstawkami ujętymi w kwadratowe nawiasy.

3. W przypisach podano ważniejsze dodatki do pierwotnego tekstu dopisywane przez Pallottiego w czasie późniejszym. Dopiski te są dowodem, że Święty odczytywał nieraz swe notatki, a czynił to aż dc końca życia.

4. Odnośniki do cytatów z Pisma świętego, w oryginale najczęściej pomijane wprowadzono do samego tekstu, aby nie mnożyć dolnych przypisów; cytaty niejednokrotnie musiały być przytaczane według Wulgaty, gdyż inaczej nie oddawałyby myśli Świętego, który posługiwał się tym przekładem.

---

Część I

PISMA PALLOTTIEGO

O JEGO DUCHOWOSCI OSOBISTEJ

Treść tej części — jak już wspomniano — stanowią wyłącznie prywatne zapiski św. Wincentego Pallottiego, opublikowane pod tytułem Lumi w X tomie OOCC. Nie możemy wdawać się tutaj w głębszą analizę ich treści — wymagałoby to osobnego studium[7]; wypadnie więc ograniczyć się do tego, co może ułatwić czytanie pewnych trudniejszych czy bardziej charakterystycznych miejsc w tych zapiskach, a w szczególności do niezbędnych wyjaśnień kluczowego w tym zbiorze Pisma pod tytułem Oświadczenie generalne.

1. Pallotti w młodym już wieku przeżył bardzo głęboko tajemnicę Boga i Jego przymiotów, zwłaszcza niepojętej miłości i miłosierdzia. Był pod wielkim wrażeniem nieskończoności Najwyższego Dobra, jak i przeciwstawiającego Mu się zła. Zafascynowany nieskończonością daje temu wyraz bądź w powtarzanych na różne sposoby słowach (np. „nieskończona miłość”, „nieskończona złość”, itp), bądź w skrótach wyrażanych łącznikiem „itp.”, czy matematycznym znakiem nieskończoności oo, mnożonym przez drugi znak nieskończoności nakładamy pionowo na pierwszy: 0§0[8], co — jak podchwycił to ks. Wróbel — stanowi coś w rodzaju stylizowanego kwiatu stokrotki. Idąc za myślą Świętego znaki te „można by nazwać nie tyle stokrotkami, ale tysiąckrotkami, milionokrotkami — nieskończonymi krociami” [9].

Częściowe wyjaśnienie tych skrótów podaje sam Święty w drugim pod względem chronologicznym Piśmie:

„Ilekroć przy pisaniu, po imieniu Boga Jedynego i Troistego, Jezusa, Maryi, Aniołów, Świętych i sprawiedliwych stawiam litery «i tak dalej» lub inny znak [np. znak nieskończoności, jak wynika z tekstu przytoczonego niżej pod nrem 3 — uwaga F. B.] na oznaczenie innych rzeczy, pragnę dać tym Osobom tytuły nieskończenie wzniosłe, gdyby to było możliwe, nieskończenie piękne, pełne szacunku, czci, miłości...” (itd. jak niżej w nrze [25]). Ilekroć w odniesieniu do stworzeń mówię „nieskończenie”, „nieskończony”, pojmuję zawsze [domyślnie]: „gdyby to było możliwe”. [Uwaga przy nrze [28] tej części pracy].

2.Ważne pośród omawianych zapisków jest niewielkie stosunkowo Pismo, zatytułowane przez samego św. Autora: Protesta generale (Oświadczenie generalne) , na które powołuje się on prawie aż do końca życia bardzo często (297 razy!). Przy czytaniu tekstów Lumi należy pamiętać o treści tego Oświadczenia, gdyż Święty, nie chcąc przedłużać i tak już obfitych w treść swych wynurzeń, na bardzo wielu miejscach nie analizuje ich w szczegółach, lecz posługuje się raz ustalonym niby - kondensatem swych pragnień — właśnie w postaci omawianego Oświadczenia. Z tego uroczystego aktu — ujawniającego w sposób niesłychanie subtelny pragnienia Świętego, by Bóg był nieskończenie wielbiony, on zaś sam by doznawał jak największej wzgardy i poniżenia z powodu [rzekomych] swych nędz i niedostatków — można by wprawdzie odnieść łatwo złudne wrażenie, jakoby chodziło tu o wzniosłą jakąś grę czy szlachetną zabawę natury intelektualnej, ale w wypadku tak wielkiego Mistyka nie może to być intelektualistyczna zabawa w puste słowa; jeżeli zaś jest zabawą czy grą, to chyba taką, w której olśnione wielkością swego Boga stworzenie raduje się i wypowiada jak dziecko wobec umiłowanego ojca.

3. Pismo to, za ks. J. Frankiem i ks. A. Walkenbachem, umieszcza również ks. F. Moccia w Lumi jako drugą w porządku chronologicznym pozycję. Przy dokładniejszym jednak porównaniu tego Pisma z innymi zapiskami Świętego takie zaszeregowanie, wydaje się, nie ma dostatecznego uzasadnienia; przeciwnie, za przyznaniem Oświadczeniu pierwszego chronologicznie miejsca przemawia najpierw fakt, że w dokumencie uważanym dotąd za pierwszy Święty odwołuje się już do Oświadczenia generalnego i to kilkakrotnie[10]. Prócz tego umieszczony już w tym niby pierwszym dokumencie znak nieskończoności 0§0 (por. nr [14]) jest tam bez wyjaśnienia, które po raz pierwszy daje Święty właśnie w Oświadczeniu: „Stawiam tu — pisze Święty — matematyczny znak nieskończoności, tj. oo, i tym znakiem posługiwać się będę przy innych okazjach”(nr [1] akapit 2).

Toteż z zachowaniem należnego szacunku do naszych zasłużonych Autorów, Oświadczenie generalne, jako dokument wcześniejszy od zamieszczonego w OOCC pod nrem [1], umieszczamy w tym tomie Wyboru na pierwszym miejscu.

1. [OŚWIADCZENIE GENERALNE][1] (według Lumi — nr 2, OOCC X[2] 57—64; rok 1816)

Oświadczenie generalne

[1] Wszelkie dobro, jakie spełniły, spełniają i spełniać będą wszystkie bez wyjątku stworzenia, i wszystko to, co ja sam uczyniłem, czynię i uczynię ku jak największej, itd.[3], chwale Boga naszego i Niebieskiego Ojca (chcąc najdroższemu i nieskończenie doskonałemu Ojcu naszemu przysporzyć jeszcze więcej chwały), pragnę, by czynione było — przynajmniej tak mówię: o ile jest to możliwe — z doskonałością nieskończoną. Pragnę zatem, aby to było pełnione [nie tylko] przez stworzenia, które tego już dokonały, lecz przez wszystkie stworzenia istniejące i możliwe, rozumne i nierozumne, obdarzone zmysłami i zmysłów pozbawione. A w myśli przedstawiam sobie przy tym, jakby każde z nich istniało od wieczności przez całą wieczność i jak gdyby wszystkie stworzenia istniały przez nieprzeliczone wieczności, a każda wieczność była w każdym nieskończenie małym momencie tak uwielokrotniona, jakby każdy z tych niezmiernie małych momentów mnożony był również bez granic, i tak w dalszym ciągu[4].

Stawiam tu matematyczny znak nieskończoności, tj. ∞ , i znakiem tym posługiwać się będę przy innych okazjach. Dalej pragnę, by każde z tych stworzeń było mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych, a najmniejszych momentów przez wszystkie nieskończone, nieskończone, nieskończone wieczności, itd. ∞, i pragnę, by każda drobina ciała bez końca mnożona w każdym z nieprzeliczonych momentów od wszystkich wieczności po wszystkie wieczności ∞ i aby każda z nich w nieskończoność mnożona, itd. ∞ stała się bezgranicznym wszechświatem zawierającym w sobie wszelkie stworzenia istniejące i możliwe ∞. I tu znów pragnę powrócić do przeprowadzenia tego samego mnożenia na wszystkich owych wspomnianych stworzeniach w każdym z nieskończenie małych momentów od wszystkich wieczności po wszystkie wieczności ∞ ∞ ∞ ∞ ∞ ∞ O§O[5].

[2] Pragnę dalej, aby każda z tych stworzonych istot działała z doskonałością wszystkich stworzeń mnożonych w nieskończoność, itd. ∞ ; pragnę, by działała z doskonałością Najśw. Maryi i Jezusa i aby cała ta doskonałość była nieskończenie mnożona we wszystkich nieprzeliczonych momentach wszelkich wieczności po wszelkie wieczności, itd. ∞. Pragnę jeszcze, aby każde z tych stworzeń przeszło z tego życia do drugiego nieskończoną ilość razy we wszystkich nieprzeliczonych chwilach wszechwieczności i po wszelkie wieczności itd. ∞ i aby każde w każdym z nieskończenie małych momentów wszelkich wieczności po wszelkie wieczności wycierpiało dla miłości Bożej męki najboleśniejsze, męczeństwa i katusze, tudzież cierpienia Najświętszej Maryi i Jezusa, i aby każde zniosło na sobie wszystkie te męki tak rozłożone na wszelkie stworzenia, oraz pragnę, by każde z tych stworzeń wykonywało w niezmiennie wysokim stopniu w każdym z nieprzeliczonych momentów wszystkich wieczności po wszystkie wieczności, itd. ∞ wszelkie cnoty tak, aby bezgraniczną była wiara, nadzieja, miłość, skrucha, roztropność, sprawiedliwość, wstrzemięźliwość, męstwo, pokora, umartwienie, itd. ∞ ∞ O§O. A wszystko to, co uczyniłyby wszelkie te stworzenia, pragnę spełnić ja sam z niedościgniona doskonałością mnożoną w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów wszystkich wieczności po wszystkie wieczności, itd. ∞ , i pragnę to wykonywać w każdym z nieskończenie małych momentów mnożonych bez końca w każdym niezmiernie małym momencie.wszystkich wieczności mnożonych przez wszystkie wieczności w nieskończoność, itd. ∞ ∞ ∞ ∞ O§O.

[3] Ale wzywając tu pomocy Najwyższego Boga, Boga niezmiernego, nieskończonego, niepojętego, i prosząc o miłosierdzie Baranka, Boga żywego, błagając o pomoc i opiekę Madonny, mojej i wspólnej naszej Matki, Najśw. Maryi, [oraz] Aniołów i Świętych, ogarnę wzrokiem mą nędzę, która bardzo jest wielka, by nie rzec — nieskończona! I w uznaniu, że jest czymś bezwzględnie niemożliwym, abym ja, biedne, nędzne, ślepe, nieświadome, zmienne, niestałe i w najwyższym stopniu bezbożne stworzenie [mógł to wszystko uczynić], pogrążając się w sobie, wołać będę z głębi serca: Ach, Panie, Panie! Wyznaję przed Tobą nieskończoną Twą doskonałość, doskonałość Jezusa i Maryi, doskonałość Aniołów i Świętych, doskonałość wszystkich innych stworzeń; wyznaję też mą bardzo wielką, bezgraniczną nędzę, ubóstwo, ślepotę, nieświadomość i bezbożność. Nie omieszkam jednak przypuszczać, że każde stworzenie, uwielokrotnione — jak przyjąłem — bez granic w każdym z nieprzeliczonych momentów wszelkich wieczności po wszelkie wieczności, itd., itd., itd. ∞ O§O z niedoścignioną doskonałością mnożoną w nieskończoność, itd., itd. ∞ , i przyjmuję, że każdy czyni to z taką pobożnością, jaką stosować pragnę w każdym nieskończenie małym momencie mnożonym w nieskończoność, itd., ∞ , oraz przyjmuję, że każdy czyni to ze wspomnianą doskonałością, rozlaną we wszystkich — jak przyjąłem — stworzeniach. I tak stale bez końca, itd. ∞ ∞ ∞ O§O.

Z taką samą też doskonałością[6] pragnę czynić wszystko to, co czyniłyby wszystkie te stworzenia mnożone bez końca w każdym z nieprzeliczonych momentów wszelkich wieczności po wszelkie wieczności, itd., ∞ ∞ ∞ O§O. W uznaniu zaś, że nie mogę dokonać tego wszystkiego, wracam do aktu pokory i wyznania doskonałości nieskończenie wielkiego Boga i doskonałości wszystkich stworzeń, przy wielkiej mej nędzy; i pragnę, aby to wszystko uczynione zostało: nie jak gdyby stworzenia te pozostawały na ziemi, lecz jak gdyby były mieszkańcami nieba, a nawet przedstawię sobie, że ich duch przebywa w niebie, one zaś same żyją na ziemi po to, by coraz bardziej pomnażać doskonałość w niebie.

[4] Piękna to myśl, lecz ileż to będzie stworzeń, które tworzyły, tworzą i tworzyć z niej będą myśli jeszcze piękniejsze? Wobec tego pragnę zawrzeć w niej to wszystko, co myślały, co myślą i co myśleć będą wszystkie razem wzięte stworzenia, owszem, co myślałoby każde stworzenie [gdyby było] uwielokrotnione bez granic w każdym z nieprzeliczonych momentów wszystkich wieczności przez wszystkie wieczności, itd., itd., ∞ ∞ ∞ O§O, tak, że przy pomocy znaku ∞ obejmuje się wszystko, co stworzenia wyobraziły sobie, mogły sobie wyobrazić i wyobrażą sobie, choćby to było mnożone w nieskończoność z niedoścignioną doskonałością, itd., itd., ∞ O§O, podczas gdy za łaska Bożą pragnę wielce tego, by oddawano wielką, owszem, bezgraniczną chwałę memu Ojcu Niebieskiemu. A ponieważ wiem, że nie mogę uczynić tego wszystkiego, wrócę do upokarzania siebie ∞ ∞.

Ale pragnąc uczynić ten akt — gdyby to było możliwe [nawet] w każdym nieskończenie małym momencie całej wieczności przez całą wieczność, itd., itd., itd., ∞ , aby w ten sposób zrobić przynajmniej cośkolwiek — zamierzam to spełniać we wszystkich czynnościach ciała, we wszystkich [jego] ruchach najprostszych, najbardziej naturalnych i całkiem obojętnych, itd., ∞. I by naprawdę odnawiać ducha, w tym akcie postanawiam go wzbudzać wymawiając np. „Panie!” albo inny akt strzelisty, przez który chciałbym to spełnić; niekiedy wespół z działaniem Ducha będę się starał obudzać ten akt w całej rozciągłości.

[5] Ponieważ jednak — tak powiem — jestem samą nędzą, oddaję się całkowicie w ręce mego Ojca Niebieskiego, mego Mistrza Jezusa — Brata, Odkupiciela, Drogi, Prawdy i Żywota [por. J 14, 6] oraz w opiekę mej Madonny i wspólnej Matki, w opiekę Aniołów i Świętych. Od nich wszystkich spodziewam się wsparcia i pomocy w skrajnej mej nędzy tudzież w potrzebach duchowych i doczesnych wszelkich stworzeń.

A jeżeli pragnę dokonać wielkich dzieł dla chwały Bożej, to nie roszczę sobie z tego powodu prawa zbliżania się do mego Mistrza Jezusa i Mistrzyni Maryi, bo ze względu na moją nędzę i bezbożność jestem najbardziej niegodnym, by dokonać najmniejszego nawet dobrego dzieła[7].

[6] Pragnę przepraszać Boga mego w każdym nieskończenie małym momencie mnożonym bez końca od całej wieczności przez całą wieczność, itd., itd., itd., i postanawiam przepraszać z uczuciem takiego żalu, jaki żywiły wszystkie stworzenia, i takiej boleści, jaką znosili Maryja i Jezus, itd., ∞. Wyobrażając zaś sobie, iż na drodze do Damaszku leżę twarzą do ziemi [par. Dz 9, 4], błagam o przebaczenie wraz ze św. Pawłem, a także wraz ze św. Piotrem, z Łotrem na krzyżu, ze św. Magdaleną, itd. ∞ ; a ufny w dobroć Bożą, będę się starał obudzić w sobie żarliwą skruchę. Uznając jednak, żem niezdolny do tak wielkiej i niepojętej skruchy, a nawet do skruchy, jaką mieli inni daleko mniejsi ode mnie grzesznicy — a to z powodu wielkich braków w mym usposobieniu — powrócę do zwykłego wyznania. Zamierzam je czynić w każdym momencie, itd. i z wszystkimi stworzeniami, itd. Niekiedy wyrażę je w całej rozciągłości, częściej powtórzę krótko, mówiąc np.: „Panie!”.

2. [POSTANOWIENIA POPRZEDZAJĄCE ŚWIĘCENIA KAPŁAŃSKIE]

(Lumi — l, t. I, s. 5—15; rok 1816[8])

A.I.D.G. — I.M.I. — D.A. — M.M.[9]

Wszystko mogę w Tym, który mię umacnia [por. Flp 4, 13]

[7] 1. W czynnościach mych, jak modlitwa, nauczanie, pilnowanie [młodzieży][10], studium, itd. będę się starał wczuwać, jak by się w czasie danej czynności zachowali Jezus, Maryja, Aniołowie i Święci; w konsekwencji, pragnąc postępować z coraz to większą doskonałością, starać się będę o tak doskonałe działanie, jakby działali Oni sami, usiłując przy tym wyznawać wielką mą nieudolność.

2. Kiedy zauważę, że uchybiłem przeciw któremuś z tych postanowień, będę usiłował spełnić akt przeciwny danemu uchybieniu i akt żalu za błąd, którym przyćmić mogłem blask doskonałości; i będę się starał wyznawać swą nędzę mówiąc np.: „Ziemia wydała owoc swój” [por. Ps 84, 13], albo: „Wyznaje, Panie, nieskończoną Twą doskonałość i doskonałość wszystkich innych stworzeń” itd., a moją bardzo wielką i nieskończoną niemal nędzę, bezbożność, itd. Dołączę przy tym akt upodobania w coraz to bardziej otwartym ujawnianiu swej nędzy i bezbożności oraz wezwę inne stworzenia do podziwiania niedościgłej doskonałości Boga, a mojej największej nędzy, bezbożności, itd. Będę się starał zapisywać swe uchybienia, by otrzymać od ojca duchowego pokutę, jaką on uzna za stosowną.

[8] 3. Dołożę starań, by się ugruntować w wielkim ubóstwie ducha w ten sposób, że za głównego mojego wroga uważać będę najmniejszą nawet skłonność do tego, co nie jest całkowitym wyzuciem się z własnej myśli i woli; i dlatego jeżeli się spostrzegę, żem zaskoczony taką skłonnością, będę się starał jak najgorliwiej uczynić akt jej przeciwny.

4[11]. Mając przed oczyma naukę Jezusa Chrystusa, który mówi: „Uczcie się ode Minie, żem cichy i pokornego serca” [Mt 11, 29], będę się starał, aby wszystkie me czynności, myśli i słowa tchnęły pokora i słodyczą.

5. Ponieważ Jezus Chrystus mówi: „Błogosławieni, którzy płaczą” [Mt 5, 5], będę się starał odnawiać często pamięć win moich popełnionych w latach mych niegodziwości, aby opłakiwać ich brzydotę i złość ich potępiać.

[9] 6. Będę usiłował żywić święte i nienasycone pragnienie, bym zadośćuczynił ja sam — oraz by to czyniły wszelkie stworzenia — wszystkim tym obowiązkom sprawiedliwości, które dotyczą: 1) Boga, 2) nas samych, 3) bliźniego, oraz czynić będę starania, by tym obowiązkom czynić zadość z największą doskonałością, jaka dla mnie będzie możliwa.

7. Będę się starał stosować cnotę miłosierdzia względem wszystkich, i to w sposób możliwie najdoskonalszy, jaki będzie dla mnie osiągalny.

8. Będę usilnie zabiegał o to u mej Najśw. Matki i więcej niż najukochańszej Maryi, by w całym mym jestestwie posiąść szczególniejszą czystość. Boże, wspomagaj mię![12]

9. Będę się starał utrzymywać pokój wewnętrzny, który czyni nas dziećmi Bożymi.

10. Będę usiłował żywić w sobie świętą niecierpliwość, dzięki której pragnąłbym i gorąco pożądał cierpieć dla sprawiedliwości.

[10] 11. Wszystko, co z jakiegokolwiek tytułu ma związek z Bogiem, będę uważał za skarb ukryty [por. Mt 13, 44]. Dlatego będę się starał sprzedawać, czyli oddawać to wszystko, co by mi przeszkadzało w nabyciu takiego skarbu, i kupię go, czyli będę się starał go posiąść. A skarb ten — w jakimkolwiek stopniu go posiądę — uważać będę za skarb stale dla mnie ukryty, ponieważ nie zdołam nigdy dojść do zrozumienia wartości łych rzeczy, które dotyczą Boga. Te same rzeczy uważać będę za drachmę, za drogą perłę ewangeliczną {por. Łk 15, 8; Mt 13, 43], i dlatego dołożę starań, by jako perła, nie były nigdy lekceważone ani przeze mnie, ani przez innych; a jeśli je stracę, będę ich jako drachmy szukał z wszelką pilnością, podobnie jak to czyniła ewangeliczna niewiasta.

[11] 12. Pragnę (i będę się starał, by to rzeczywiście wykonać) odmawiać zawsze w mej duszy jak najmocniejsze i jak najbardziej skuteczne postanowienie nieulegania nigdy mym [złym] skłonnościom i niewiarogodnie wielkiej słabości mej tak bardzo nędznej natury; nie zaniecham też z powodu odczuwanych trudności, jakiejkolwiek czynności lub praktyki pobożnej, łącznie z całowaniem ziemi. Tym sposobem i to co małe, jak i to co wielkie będę się starał wykonywać z miłością i stałością. W sprawach mego postępowania będę zasięgał rad mego kierownika.

A teraz i na zawsze chcę prosić gorąco Boga w Trójcy Świętej Jedynego, Jezusa ze wszech miar najdroższego Oblubieńca mej duszy, Maryję więcej niż najbardziej umiłowaną Matkę, Aniołów, Świętych i wszystkich sprawiedliwych, by Bóg raczył najobficiej[13] zlać światło i wielkie łaski na mego kierownika, by mię prowadził do Boga drogą najkrótszą oraz — że tak powiem — nieskończenie świętą, bezpieczną, doskonałą i ukrytą dla oczu ludzkich, itd.

[12] I będę się starał stawać przed mym kierownikiem wolny od wszelkiej skłonności i przywiązania do określonej rzeczy; wszystko zaś to, co mi zaleci, zapiszę w mym sercu i wykonam dokładnie, uważając to za najdoskonalszy rozkaz Boga. A jakkolwiek dla mej niewiarogodnej ślepoty rzecz przeciwna wydawałaby mi się doskonalszą, dołożę starań, by zdobyć to przeświadczenie, iż wystarcza słuchać, by czynić to, co jest najdoskonalsze...

Dlatego choćby nakazano mi zrobić jakąś rzecz według mego mniemania bezużyteczną, a nawet szkodliwą, to jednak z uwagi na to, że posłuszeństwo działa cuda, będę najmocniej przekonany, że na pewno odniosę z tego korzyść tak wielką, że odważyłbym się powiedzieć: więcej niż[14] nieskończenie wielką; i jeśliby Bóg tak zechciał, to wśród najsroższych katuszy, i to więcej niż po nieskończone razy, wolałbym raczej nieskończenie i więcej jeszcze cierpieć i umrzeć itd., niż takową pewność utracić.

Dalej, będę się w ogóle starał nie decydować nigdy sam o żadnej sprawie, choćby mi się wydawała dobrą i bardzo doskonałą, ponieważ wolą Bożą jest nie to wszystko co myślę i poznaję, lecz co mi jest ukazywane na drodze świętego posłuszeństwa (Oświadczenie generalne).

[13] 13. Muszę wyznać, że jakkolwiek mówię często, iż chcę bez granic cierpieć, bez granic być wzgardzonym, umierać nieskończoną ilość razy wśród bezgranicznych katuszy, to jednak pewną jest rzeczą, żem ani zdolny, ani mocen znieść cnotliwie [nawet] cichego szmeru wiatru, owszem, nic a nic nie potrafię wycierpieć; jestem jednak najzupełniej pewny, iż z łaską Bożą mogę znosić z największym męstwem wszelkie te i inne męczarnie, o których tyle razy mówiłem; jestem nawet przekonany najmocniej, iż zdołam przecierpieć je w sposób tak heroiczny i wzniosły, że nikt z ludzi nie będzie mógł tego pojąć. Jestem tego tak pewny, iż gotów jestem i pragnę cierpieć wszystkie te męczarnie, o których kiedy indziej mówiłem, niż taką pewność utracić. Z tego też powodu pragnę w tej sprawie zanosić do Boga modły (Oświadczenie generalne).

[14] 14. Postanawiam prosić najdroższego mego Boga Ojca o to wszystko, co się dobrego dla Jego chwały dokonało i dokona, co było można, co można i co można by pomyśleć, zapragnąć, próbować, mówić, itd., tak, by każda z łych czynności była mnożona w nieskończoność itd., O§O. O wszystko zaś, o co prosiłem, proszę i prosić będę, i o co prosiły, proszą i poproszą, jak i o co prosić by mogły wszystkie stworzenia, itd.[15], chcę zawsze prosić przez całą wieczność, powołując się na nieskończoną dobroć i doskonałość Boga w Trójcy Jedynego, na zasługi mojego, ze wszech miar najbardziej kochanego Oblubieńca mej duszy, ze wszech miar najbardziej umiłowanej Matki Maryi, Aniołów i Świętych, najwierniejszych mych i najtroskliwszych obrońców i patronów. Pragnę, by to samo czyniły wszystkie inne stworzenia, każde, itd.. O§O[16] (Oświadczenie generalne).

[15] 15. Proszę, by Pan, mój najdroższy Ojciec, raczył w mym sercu wycisnąć jak najgłębiej przebolesną mękę mego Jezusa i boleści Najśw. Maryi, mej ze wszech miar najukochańszej Matki. W tym celu będę się starał posługiwać Zegarem[17] Najsłodszego mego Jezusa. Wyjmę też zeń zegar boleści Najśw. Maryi, czyniąc za każdą godziną krótkie rozważanie nad punktem, jaki się powinno rozważać. Będą powtarzał często: „Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa i cierpienia Najśw. Maryi Panny niech będą ustawicznie w sercach naszych”. Będę się nadto starał rozpowszechniać odmawianie tej modlitwy strzelistej. Dołożę też starań, by poznać, jak bardzo jeszcze daleki jestem od okazywania współczucia cierpiącemu Jezusowi i Najśw. Boleściwej Maryi.

[16] 16. Inne ćwiczenia w celu dokładnego zachowania głównych postanowień.

Primo. Kiedy wyjdę z domu, w drodze czynić będę rachunek albo z wykonywania cnót w ogólności, albo rano z wykonania cnót teologicznych, po południu z cnót kardynalnych i innych cnót obyczajowych. Zawsze jednak rachunek ten rozpocznę od zbadania, jak wzrasta moja gorliwość. W związku z tym będę się starał rozważać, jak bardzo wielka jest gorliwość największych grzeszników świeżo z całego serca nawróconych do Boga, a — co bywa niekiedy — jak słaba jest gorliwość niektórych dusz wrażliwych. Będę starał się ćwiczyć w wewnętrznych i zewnętrznych aktach cnót, ilekroć nadarzy mi się sposobność. Będę starał się ćwiczyć w obrzydzaniu sobie mych win przedstawiając sobie, że jestem na krzyżu z dobrym Łotrem [por. Łk 23, 41] lub żem z Dawidem rozciągnięty na ziemi [por. 2 Kr 12, 16], albo żem z Pawłem powalony na drodze do Damaszku [por. Dz 4, 4][18]. Będę się starał o przebaczenie wespół z Piotrem i Magdaleną [por. Mt 26, 75; Łk 7, 38], i z wszystkimi grzesznikami, pragnąc za łaską Bożą mieć taką samą za grzechy boleść, jaką miały i mieć będą wszelkie stworzenia i jaką, z racji grzechów naszych, miała Najśw. Maryja Matka moja, ponad wszystko najbardziej ukochana, l Jezus, najdroższy Oblubieniec mej duszy.

Uznając zaś, żem niezdolny do takiej boleści, wyznawać będą swą nędzę i pobudzać się do prawdziwej radości, że coraz to bardziej ujawnia się moja bieda, powiększana ogromnie przez bezbożność moją. Ofiarowywać też będę Bogu wszystko, co można Mu ofiarować z największą doskonałością, powołując się zawsze na Oświadczenie generalne i powtarzając często: Wszystko, wszystko, wszystko, itd., nicość, nicość, nicość, itd., Bóg sam, tylko sam, sam, itd., nieskończenie cierpieć i być pogardzanym dla chwały Bożej, itd., niebo, niebo, niebo! Ach, jakże pięknie jest pełnić wszystkie cnoty, itd. I będę jeszcze powtarzał: „O gdyby mieć możność nieskończonego miłowania”, itd., oraz inne modlitwy i akty strzeliste; i będę się starał czynić to w ciągu dnia, itd.

[17] 17. Secundo. Widząc ubogich lub myśląc o nich, będę się starał pomagać im w sposób dla mnie możliwy, a dla chwały Bożej najstosowniejszy. Będę obudzał w sobie głębokie współczucie dla nędznego ich położenia. Chciałbym, by wszystkie części mego ciała i dusza sama tchnęły współczuciem i miłosierdziem. Chciałbym się stać pożywieniem, napojeni, odzieżą, mieniem, itd. O§O, by nieść zawsze pomoc w ich niedostatku. Chciałbym też być przemieniony[19] w światło dla niewidomych, w mowę dla niemych, w słuch dla głuchych, w zdrowie dla chorych, itd.

[18] 18. Widząc zmarłych lub myśląc o nich, chciałbym się stać życiem, by wskrzesić ich po to, aby dokonywali dla chwały Bożej owych wielkich rzeczy, jakie by czynili, gdyby rzeczywiście powstali do nowego życia. Tymczasem zaś aktem wewnętrznym będę się starał czynić to, co uczyniłyby wszystkie bez wyjątku stworzenia, każde mnożone w nieskończoność, itd., i ∞ uczyniliby Maryja i Jezus, gdyby powstali do nowego życia, po nieprzeliczoną ilość razy w każdym nieskończenie małym momencie, itd.[20]

Rozważając lub słysząc, że wielu się potępiło, pobudzę się do głębokiego współczucia, ofiarując się Panu nawet na cierpienie i poniżenia w sposób (gdyby to było możliwe) nieskończony, i złożę Bogu mojemu każdą ofiarę, jakiej On zażąda, aby te dusze powróciły do nowego życia. Tymczasem zaś pragnę uczynić wszystko, co uczyniłyby te dusze, gdyby wróciły do życia na tym świecie, przy czym wyobrażam sobie, że żyłyby przez nieskończone wieczności, a we wszystkich nieprzeliczonych najmniejszych chwilach dokonywałyby nieskończenie różnorodnych i bezgranicznie wielkich rzeczy, itd., ∞ O§O (Lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[19] 19. Myśląc, mówiąc lub słuchając rozmów o duszach czyśćcowych, będę się starał pobudzać do żywego współczucia dla owych oblubienic Jezusa Chrystusa, najdroższego nad wszystko Oblubieńca mej duszy.

[19a] I [ożywię pragnienie], aby wszystkie te dusze poszły od razu oddawać Bogu chwałę bezmierną, gdyby to było możliwe, nieskończenie wielką. Jednocześnie, choć to być nie może, pragnę, aby każda z dusz owych, mnożona w nieskończoność we wszystkich [nawet] najmniejszych, a nieprzeliczonych momentach, wracała do nowego życia, by przeżywać nieprzeliczone wieczności i działać z niedościgłą doskonałością dla nieskończonej chwały naszego wspólnego Stwórcy niezliczone w ilości i nieskończenie wielkie rzeczy, itd. O§O.

Aby we wszystkich nieprzeliczonych chwilach wzrastała w niebie nieskończona chwała Boża od wszystkich błogosławionych istot cieszących się już widzeniem uszczęśliwiającym i od wszystkich innych stworzeń (pewne jest bowiem, że im większa była chwała, jaką oddawaliśmy na ziemi naszemu Bogu, tym większa będzie ta, którą oddawać Mu będziemy w niebie) — w takim więc założeniu [pragnę], aby dusze owe pomnażały chwałę Bożą na ziemi i w niebie we wszystkich nieprzeliczonych momentach przez niezliczone wieczności.

[19b] Tak tedy wewnętrznym aktem wraz ze wszystkimi stworzeniami postanawiam oddawać Bogu taką chwałę, jaką by odbierał, gdyby się to stało, i jeszcze większą; i by się tak stało, i by Bóg doznawał przynajmniej takiej czci, jaką odbierał w tym założeniu, owszem, daleko jeszcze większą, większą, większą, itd. ∞ O§O. Ofiaruję się na cierpienie i proszę Boga mego, aby według swej najświętszej woli dozwolił md znosić bez końca niezliczone — gdyby to było możliwe — męczeństwa, utrapienia, katusze, hańby, szyderstwa, itd., itd., O§O; ofiaruję też wszystkie me czynności, aczkolwiek błahe, a przy tym szpetne same przez się, lecz bardzo wielkie, gdy będą uszlachetnione przez zasługi Świętych. Aniołów, Maryi i Jezusa. W zjednoczeniu z zasługami tych dostojnych Osób, ofiaruję zasługi wszystkich innych istot przeszłych[21], teraźniejszych i przyszłych, a tymczasem przedstawiam sobie, że Bóg w owym momencie i jak zakładam, także we wszystkich nieprzeliczonych chwilach, raczy cudownym aktem swego miłosierdzia wybawić wszystkie dusze czyśćcowe z ciemnego więzienia l przyjąć do nieba, aby Go miłowały, wielbiły i wysławiały — gdyby to było możliwe — nieskończenie, przez wszystkie wieczności.

[20] 20. Kiedy będę myślał, słyszał lub widział osoby strapione, udręczone, zmęczone, wyczerpane, obciążone i obarczone trudami lub ciężarami — jak np. biednych dozorców, wieśniaków, woźniców, stolarzy, murarzy, biedne kobiety umęczone domowymi troskami, cierpiące słabość w związku z macierzyństwem lub opieką nad niemowlętami, niespokojne po nocach, przy ich karmieniu, usypianiu ich na kolanach, strzeżeniu jeszcze w łonie, gdy zostały poczęte, przy wydawaniu ich na świat w wielkich bólach i z niebezpieczeństwem własnym.

[20a] Dalej, rozważając lub uświadamiając sobie wielkie utrapienia, w jakich znajduje się tyle biednych rodzin, niezgody wśród małżonków, waśnie między braćmi i siostrami, między rodzicami, domownikami i przyjaciółmi, niedolę tylu biednych dziewcząt, narażonych przy tym na niebezpieczeństwo utraty świętej niewinności, przygnębienie sierot, opuszczenie wdów, osamotnienie, lekceważenie, cierpienie ubogich należących do Jezusa Chrystusa, cierpienia tylu nieszczęsnych niewolników, aresztowanych, uwięzionych — l tak rozpamiętywując te i wszystkie inne cierpienia, których nie zliczę, a nawet nie ogarnę, ale nękające przecież całą biedną ludzkość, to gdybym, ja lub kto inny, mógł dotrzeć do każdego zakątka ziemi i w jednej chwili ujawnić nędze nękające biedną ludzkość, sądzę naprawdę, że serce ludzkie nie zniosłoby takiego widoku, ale umarlibyśmy z udręki

[20b] Przy takiej refleksji będę usiłował pobudzać się do żywego współczucia względem tych osób, do wspomagania ich według chrześcijańskiej miłości i świętej roztropności; postanawiam też oddawać się przy każdej okazji na ich usługi, jeżeli w swych trudnościach poproszą o pomoc i jeżeli zechcą pozwolić mi dźwigać ich ciężar. Będę się starał pocieszać ich w smutkach, zachęcać do cierpliwości i zdania się na wolę Bożą, ukazując im, że krótkie jest cierpienie, a wieczne są [przyszłe] rozkosze; przytoczę też jakiś przykład dla ich pociechy i pożytku. I pragnąć będę, z nieskończoną mą męką, hańbą, itd., a jednocześnie z niedoścignioną doskonałością udzielać wszystkim tym istotom nieustannej i nie kończącej się pomocy, pociechy i radości, ku wielkiej bez miary i nieskończonej chwale Boga, Jezusa i kolejno — Maryi, Aniołów i Świętych.

[20c] Ale ponieważ z powodu mej nędzy, potęgowanej ogromnie przez mą bezbożność, niemożliwe jest, bym zdołał uczynić to wszystko, czego pragnę, będę wyznawał całą tę moją nędzę (a z dowodów na jej ogrom nie zdaję sobie nawet sprawy). Dlatego będę się radował, że wychodzi na jaw coraz bardziej moja nędza i bezbożność; lecz jednocześnie złączywszy swe modły z modlitwami wszystkich sprawiedliwych na ziemi (pośród których wielu należy do ludzi warstwy najniższej i pogardzanych: przypomnij tu sobie garbarza skór, który się ukazał św. Antoniemu, i dwie święte niewiasty objawiające się św. Makaremu)[22] i złączywszy swe modły z modlitwami wszystkich Niebian, prosić będę mojego Boga, by przez nieskończoną swą doskonałość, przez zasługi Jezusa i Maryi, Aniołów, Świętych i sprawiedliwych raczył udzielić pomocy i cierpliwości w niedoli dziełom rąk swoich i raczył zaspokoić, o ile to możliwe, moje pragnienia, pragnienia Maryi, Aniołów, Świętych i sprawiedliwych.

[20d] Przedstawiając zaś, oddając i ukazując Jezusowi w Najśw. Sakramencie, itd.[23] wszystkie me nędze i nędze wszelkich innych stworzeń, powierzę sprawę w ręce naszej wspólnej Obrończymi, Najświętszej i najbardziej miłującej nas Matki Maryi, i w ręce naszych Opiekunów, Aniołów i Świętych. I uważam za pewne[24], iż Pan pomyślnym wynikiem uwieńczy to, co będzie z większą i prawdziwą Jego chwałą i z pożytkiem dusz. I błagam mego Pana, Ojca najmiłościwszego, o udzielenie mi w tej sprawie takiej pewności, iżby mi dozwolił raczej umrzeć po nieprzeliczone razy, niż tę pewność utracić, itd., O§O.

[21] 21. Skoro sobie uświadomię albo będę widział, myślał lub słyszał, że jest wielu grzeszników, niewiernych i heretyków, wiele dusz, które mając nad sobą dobre kierownictwo mogłyby na drodze Pańskiej dokonać wielkich rzeczy, że wielu jest nieoświeconych, którzy po otrzymaniu nauki staliby się wielkimi świętymi, że wielu jest uczonych, którzy przy mniejszej wiedzy byliby pokorniejsi i świętsi, i że jest wielkie mnóstwo tych, których dręczą wielkie choroby duszy — będę się na taką myśl pobudzał do wielkiego pragnienia, aby pouczać, objaśniać, kierować, uświęcać, udoskonalać, nawracać wszystkie te dusze z bezgraniczną — gdyby to było możliwe — doskonałością z mojej i z ich strony, a z nieskończenie wielką chwałą Boga, Jezusa, i tak kolejno: Maryi, Aniołów i Świętych, itd.

[21a] A ponieważ z wyżej przytoczonego powodu niezdolny jestem dokonać tego wszystkiego, przeto proszę niego Jezusa, itd.[25], by z ołtarza najwyższej i przecudnej miłości, gdzie dniem i nocą sakramentalnie przebywa dla dobra dusz, raczył je pociągnąć ku sobie wonią swych olejków [por. Pnp l, 3]: oświecić, uświęcić, udoskonalić, pokierować, uspokoić, pocieszyć wszystkie te dusze, i by raczył posłać do swej winnicy robotników, gdyby to było możliwe, nieskończenie świętych i gorliwych o zbawienie dusz, aby Mu oddawano nieskończoną chwałę, cześć, uwielbienie, hołd i dziękczynienie przez całą wieczność, choćbym ja musiał cierpieć nie kończące się kary, męczeństwa, pohańbienia, i choćby z nieskończoną mą hańbą i męką ujawnić się miała w bezgranicznej mierze ma nędza, bezbożność i najpotworniejsza niewdzięczność, byleby tylko oddawano chwałę Stwórcy, Odkupicielowi, Maryi, Aniołom, Świętym, i byleby wszystkie dusze doznały pociechy; i proszę, aby się to stało, o ile to tylko możliwe. Pozostawiając tę sprawę w ręku Maryi, itd.[26], Aniołów i Świętych, uważam za pewne, że dla ich zasług i dla nieprzebranej dobroci mego Stworzyciela otrzymam to, co się łączy z większa chwałą Bożą i z pożytkiem dusz, wszystko zaś z wolą Boga.

[21b] Ach, Boże mój, Boże — me Wszystko, Wszystko, Wszystko! Nicość, nicość, nicość! Tylko Bóg, tylko Bóg, tylko Bóg! O niechaj mię zapali miłość Boża, itd., O§O. Ach, Boże mój, powiększaj jeszcze bardziej me pragnienia! Słowem, cokolwiek, o Boże mój, zobaczę, przeczytam, poznam, usłyszę, itd., postanawiam przy tym wznieść natychmiast myśl do Boga prosząc, by ze wszystkiego wynikała prawdziwa i większa chwała Boga, Jezusa, Maryi. Aniołów, Świętych. I będę się starał popierać to, jak tylko będę mógł, bez naruszenia zasad świętej roztropności. Powiedziałem: „by ze wszystkiego”, więc np. z grzechu w ogólności, z kłamstw, szemrań, bluźnierstw, kłótni, zabójstw, itd., które jakkolwiek wprost nie wielbią Boga, pośrednio jednak wyjść mogą na bardzo wielką Jego chwałę. W tych wszystkich i innych podobnych okolicznościach będę się starał wzywać wszelkie istoty zjednoczone z całą Wspólnotą Niebian[27] i zanurzone w Krwi Jezusa Chrystusa do wychwalania mojego Stwórcy z najwyższą doskonałością i do wspólnej ze mną modlitwy o najwyższe dobro oraz o nawrócenie grzeszników, o wspieranie upadłych, itd. We wszystkim szukać pragnę jedynie chwały Stwórcy, nie stworzeń, i wykorzystywać wszystko dla tejże chwały wielkiej, nieograniczonej i nieskończonej.

[22] 22. Słowem, niech mi wszystko służy do mego upokorzenia, a uwielbienia Stwórcy, itd.[28], Jezusa, itd., Maryi, itd.[29], Aniołów i Świętych. Niech mi pomoże do tego żywiony podziw dla spraw niepojęcie wielkich, związanych od wieków i przez całą wieczność z Bogiem Jedynym i Troistym; a choć ja — nędzny robak ziemski — o tych sprawach wiem niezmiernie imało, to jednak uwielbiam je, czczę i wyznaję, itd. O§O.

[22a] Niech mi do tego posłuży rozważanie na temat, do czego zmierzał Bóg w swych wielkich dziełach: stworzenia Aniołów, odkupienia, wywyższenia Maryi, Józefa, Jana Chrzciciela, Patriarchów, Proroków, Apostołów, uczniów Pańskich, itd., ∞; [w dopuszczeniu do] prześladowania chrześcijan, w dostojeństwie biskupów, w świętości wyznawców, w nauce Ojców i Doktorów, w ostrości życia pokutników, mnichów i pustelników, w czystości dziewic, w świętości sprawiedliwych, w wywyższeniu dobrych, w odrzuceniu złych. Zagłębiając się w tym rozważaniu wzywać będę wszystkie stworzenia, w nieskończoność mnożone we wszystkich nieprzeliczonych momentach i bez końca uwielokrotniane w każdej ze swych podstawowych drobin mnożonych w nieskończoność, itd. O§O — wszystkie te stworzenia złączone z całą Wspólnotą Niebian i zanurzone w Najdroższej Krwi mojego Jezusa, wzywać będę do wychwalania Stwórcy z doskonałością niedościgłą, a uwielokrotnioną nieprzeliczoną ilość razy, itd. ∞. Pragnę przy tym, aby nie tylko istoty rozumne oddawały wspólnie cześć Bogu samemu, samemu, samemu, Jezusowi, itd., Maryi, itd., Aniołom i Świętym, ale też, by czyniły to samo wszystkie stworzenia nie obdarzone światłem rozumu, podpadające i nie podpadające pod zmysły, istniejące w rzeczywistości czy tylko w możliwościach bez granic, itd.[30]

[23] 23. Widząc osoby zakonne lub o nich myśląc, będę ponawiał wolę pragnienia służby Panu we wszystkich zakonach uwielokrotnianych bez końca, itd., w każdym momencie, itd., z doskonałością, itd., przez nieprzeliczone wieczności, itd.[31], dla nieskończenie wielkiej chwały mojego Boga w Trójcy Jedynego, Jezusa, droższego nade wszystko Oblubieńca mej duszy, mojej ze wszech miar najukochańszej Matki Maryi, Aniołów i Świętych, a także dla poratowania dusz czyśćcowych. I w ogólności, cokolwiek zobaczę lub o czymkolwiek pomyślę, będę się starał wznosić natychmiast ducha do Boga i wzywać stworzenia do wychwalania Stwórcy (Oświadczenie generalne).

[24] 24. Pragnę, by we wszystkich moich czynnościach, a również w czynnościach innych ludzi, nie wyłączając tych aktów, które noszą miano obojętnych, nie było innej zasady lub celu, jak tylko sam Bóg; dlatego pragnę np., aby i światła płonące dla potrzeby ludzi paliły się na chwałę Boga, itd. — i tak we wszystkich innych rzeczach.

25. Zanim komu udzielę nagany, będę się starał dobrze sobie przypomnieć, że to ja jestem przyczyną wszelkiego zła, a przez to — także uchybienia popełnionego przez ową osobę, którą powinien bym zganić; będę się starał czynić w ciągu dnia częściej tę refleksję (Oświadczenie generalne).

26. Będę się starał zrozumieć, że ani nie posiadam, ani nie zasługuję na posiadanie daru najwyższego współczucia w cierpieniach mego Jezusa, itd.[32] i w boleściach Najśw. Maryi, itd., ani na posiadanie ducha modlitwy, pokuty, miłości, pokory i wszystkich innych cnót, jakie ma i miało tyle innych osób: wykorzystywały one bowiem dobrze każdy najmniejszy dar otrzymany od Boga, mojego najdroższego Ojca. A ja, com otrzymał od Boga łaski tak szczególne, jestem względem Niego sługą tak bardzo niepomnym i niewdzięcznym? (Oświadczenie generalne).

[25] 27. Ilekroć przy pisaniu, po imieniu Boga Jedynego i Troistego, Jezusa, Maryi, Aniołów, Świętych i Sprawiedliwych stawiam litery: „i tak dalej” lub inny znak na oznaczenie innych rzeczy, pragnę dać tym Osobom tytuły nieskończenie wzniosłe, gdyby to było możliwe, nieskończenie piękne, pełne szacunku, czci, miłości, itd., oczywiście stopniowo: najpierw dla mego Boga szczególnie tytuł Ojca nieskończonej miłości godnego, dla Jezusa, mego więcej niż najdroższego Oblubieńca duszy mojej, dla Maryi, mej więcej niż najukochańszej Matki, dla Aniołów, moich najtroskliwszych rzeczników, obrońców, opiekunów i stróżów, dla wszystkich Świętych i Sprawiedliwych najdroższych mych braci, rzeczników, opiekunów, itd. (Oświadczenie generalne). Któż wypowie mą nędzę, ubóstwo, niewiedzę, bezbożność, przewrotność, niewdzięczność i ślepotę moją? Nikt, jak tylko sam Bóg!

[26] 28. Gdy usłyszę głos jakiegoś, nawet niekościelnego dzwonu — gdyż w każdym czasie mogą się znaleźć wierni, którzy chwalą Boga, itd. — wzniosę do Boga myśl i mówić będę do Niego:

[26a] Któż to wie, jak wiele dusz wielkich przed Twoim obliczem przez swoją pokorę, słodycz, miłość, itd., chwali Cię i wysławia? Dlatego w chwaleniu i błogosławieniu Ciebie łączę się z nimi i z wszystkimi stworzeniami, z całą Wspólnotą Niebian, z ich doskonałością i zasługami oraz z doskonałością i zasługami Jezusa, itd. i Maryi, itd.; a zanurzony w Krwi Jezusowej wyznaję nieskończone Twe wspaniałości a tak bardzo wielką, by nie rzec: bezgraniczną mą nędzę i ubóstwo, bezbożność, potworność. I proszę Cię (spraw, bym mówił w duchu prawdziwej pokory), aby Twa wielkość, a nędza moja i bezbożność ujawniły się wszystkim stworzeniom jak najwyraźniej, nawet kosztem męczeństwa, hańby i kary dręczącej mnie bez końca; ale Twa wola niech się dzieje zawsze.

[26b] Za każdym też razem, gdy usłyszę głos dzwonu, a także w innych porach dnia starać się będę i pragnę zawsze w nieskończenie [nawet] małych chwilach składać Bogu wszystkie [Najśw.] Ofiary, czy to złożone, czy te, które będą składane — każda w nieskończoność mnożona, itd. ∞ — za pośrednictwem wszystkich stworzeń, z których każde, itd., z doskonałością, itd.[33], w łączności z całą Wspólnotą Niebian, [byłoby] zatopione w Najśw.[34] Krwi Jezusa Chrystusa, itd. ∞ O§O — w celu wielbienia Jego Boskiego Majestatu i dziękowania za dobrodziejstwa nam udzielone, w celu przebłagania Boskiego Jego gniewu, w celu otrzymania wszystkich cnót i pomocy w duchowych i doczesnych potrzebach wszystkich stworzeń; dla niesienia pomocy duszom czyśćcowym, aby te wyjednały nam. wszystko, co wiąże się z chwałą Bożą i pożytkiem dusz, a także prawdziwe nawrócenie niewiernych, heretyków, grzeszników oraz uświęcenie wszystkich ludzi.

[26c] A jeśli z uwagi na sprawiedliwe i niezgłębione wyroki Boże [uświęcenia tego] osiągnąć nie będzie można, to przynajmniej pragnę wyjednać dla siebie skruchę, która by się równała najchwalebniejszemu męczeństwu. O tę to skruchę proszę szczególnie, a ufny w dobroć Bożą, uważam za pewne, iż uzyskam ją dla siebie, dla mych rodziców, braci i krewnych[35], przyjaciół i nieprzyjaciół. Dla siebie samego proszę o męczeństwa, utrapienia, katusze i pohańbienie, itd. ∞ O§O zgodnie z wolą Bożą; ale nieprzebrane zasługi i najdroższa Krew Jezusa niech będą dla mnie wszystkim, itd. (Oświadczenie generalne).

[27] 29. Wincenty, kiedy masz z ludźmi rozmawiać, przestawać, itd., wyobraź sobie zawsze, że wielkiej dostępujesz łaski, jeśli pragniesz być przez nich bardzo wyszydzany i poniewierany, i to nawet, gdyby można, bez granic, itd. O§O. Przypomnij sobie, że wszystkie stworzenia powinny by się uzbroić przeciwko tobie za to, żeś obraził Boga, i że ty, co w najgłębszych otchłaniach piekieł powinieneś być towarzyszem duchów ciemności, nie zasługujesz żadną miarą na obdarzanie dobrodziejstwami, na otaczanie szacunkiem, itd. ze strony żyjących, którzy będą może wielkimi, nieznanymi świętymi; a jeśli nie są nimi obecnie, to będą mogli być i będą nimi w przyszłości (Oświadczenie generalne). Tak tedy odnoś się do wszystkich w duchu łagodności i w imię Jezusa Chrystusa [por. Ga 6, 1].

30. Będę odmawiał osobną modlitwę, szczególnie gdy zbliżać się będzie czas święceń[36], aby Bóg posłał najlepszych robotników do swej winnicy [por. Łk 10, 2] i zachęcać będą innych, by czynili to samo (Oświadczenie generalne).

[28]31. Do wykonywania swych czynności będę usiłował zabierać się w ten sposób, aby z powodu zbytniego pośpiechu nie było rozproszenia (Oświadczenie generalne).

32. Będę się starał często na początku i podczas mych czynności przypominać sobie, że z im większą wykonywam je doskonałością, tym większa jest chwała oddawana Bogu przez dobrze pojęte ślubowanie doskonałości (Oświadczenie generalne)[37] .

Uwaga: Ilekroć w odniesieniu do stworzeń mówię: „nieskończenie”, „nieskończony”, pojmuję zawsze z domyślnym dodatkiem: „Gdyby to było możliwe”.

Wszystko, co czynić postanawiam w różnych godzinach dnia i w rozmaitych okresach czasu czy okolicznościach, skoro wszystko to jest dobre, pragnę czynić wszystko dla nieskończonej chwały, idt. ∞ O§O, Boga O§O, Jezusa O§O, Maryi O§O, a kolejno: Aniołów O§O i Świętych; chcę wykonywać to zawsze, za każdym razem i przez całą wieczność (Oświadczenie generalne). Do tego pobudzać się będę jakimś aktem, pragnąc tak wykonywać absolutnie wszystko (Oświadczenie generalne) O§O.

[29] 34. Oświadczam na teraz i na każdą chwilę mego życia, że zdobywać się będę na jakieś zewnętrzne wyrazy hołdu składanego Bogu mojemu w Trójcy Jedynemu, Jezusowi, nade wszystko najdroższemu Oblubieńcowi mej duszy, Maryi Najświętszej, mojej ze wszech miar najukochańszej Matce — wyrazy powiązane z wewnętrznymi aktami wiary, nadziei, miłości, skruchy, pokory, a złączone ze wszystkimi owymi aktami, przez które Sprawiedliwi, Święci, Aniołowie, Najśw. Maryja i Jezus, itd. ∞ Bogu oddali, oddają i oddawać będą chwałę tak bardzo wielką!

[29a] Pragnę w ten sposób czynić to, co uczyniły, czynią i czynić będą dusze proste i święte, Maryja, itd., Jezus., i to, co Mieszkańcy nieba, i Maryja, itd., i Jezus, itd., w [tymże] niebie czynią. A tymczasem ja sam jestem tak bardzo pogrążony w niewiedzy i ślepocie, iż nie wiem i nie poznaję, jak i w jak wielkim stopniu kochały Boga i oddawały Mu chwałę te Osoby, tak wielkie w oczach Boskiego Jego Majestatu.

[29b] Wiem — wyznaję to, że jest Bóg, ale o tym wielkim Bogu mało lub zgoła nic nie wiem, a mnę stworzenia, kto wie, jak bardzo Go kochają, czczą, itd., podczas gdy ja — mdły i oziębły. Wyznaję też mą wiarę, że wszystkie inne stworzenia w każdej czynności przyrodzonej i ludzkiej z heroiczną prostotą pragną oddawać wielką chwałę Stwórcy, najwyższemu Bogu w Trójcy Jedynemu Jezusowi, itd., O§O, Najśw. Maryi, itd. O§O, Aniołom i Świętym; i ja, czyniąc jakiś akt zewnętrzny złączony z aktem wewnętrznym pragnę czynić zawsze to, o czyni wiem, że pełnią to owe istoty, ponieważ nie jest mi wiadomo, co mam czynić, by Stwórcy oddać taką samą chwałę, itd.; jestem bowiem całkiem nieoświecony, ślepy i ciemny (Oświadczenie generalne).

[30] 35. Proszę o łaskę pełnienia wszystkich, choćby najtrudniejszych cnót; i będę się starał wykonywać je przy Bożej pomocy z coraz to większym zamiłowaniem i przyjemnością, przy uświadamianiu sobie swej nędzy i okropnej niewdzięczności (Oświadczenie generalne).

36. Dokładać będę starań, aby przy przestawaniu z ludźmi kierować się jedynie miłością, posłuszeństwem i tym, co może być doskonałe; owszem, pragnę zawsze czynić to, co doskonalsze i świętsze Mając zaś niekiedy do czynienia z rzeczami na pozór obojętnymi, będę się starał, jeżeli mi się to uda, obudzać jakieś duchowe uczucia czy podejmować jakiś temat duchowy (Oświadczenie generalne).

37. Ponieważ przyjmowanie pokarmu i wszystkie inne konieczne dla ciała czynności są cechami i niezaprzeczonymi następstwami naszej nędzy, dlatego pragnę, aby pomiędzy innymi pobudkami, dla których te czynności spełniam, pobudką był również duch pokuty. Podobnie [ma być] przy wszystkich moich czynnościach, ruchach, myślach, itd. (Oświadczenie generalne).

[31] 38. Ponieważ korzystać nie mogę z dobrodziejstw klauzury zakonnej, będę się przynajmniej starał, by nie uczęszczać na miejsca publiczne, a raczej żywić dla nich jak największą niechęć; i nie wychodzić z domu, jak tylko z miłości lub posłuszeństwa względnie dla innego prawego i świętego celu. Będę się też starał o czujność nad zmysłami, dzięki której wprowadzę do mej duszy prawdziwą klauzurę (Oświadczenie generalne).

39. Będę się starał cenić wysoko wewnętrzne akty cnót (Oświadczenie generalne).

40. O sprawach, których inni nie potrafili rozstrzygnąć czy załatwić, nie będę, choćbym mógł, ani decydował, ani ich załatwiał, chyba że wymagać tego będzie chwała Boża i pożytek dusz (Oświadczenie generalne).

[32] 41. Wszystko, co dokonuje się we mnie i co ja sam czynię, myślę, itd., pragnę wykonywać według wszystkich cnót, itd., dla wszystkich dobrych celów. Tak np. kiedy daję jałmużnę, to nie udzielam jej jedynie przez współczucie dla nędzy bliźniego, lecz także dla chwały Boga w Trójcy Jedynego, itd., Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, Świętych, na pożytek dusz w czyśćcu, dla pociechy wszystkich stworzeń, itd. w duchu pełnienia wszelkich cnót, i to, gdyby można było, w nieskończonym stopniu mnożonym bez granic, itd., itd. I postanawiam czynić to jeszcze w tym celu, aby zadośćuczynić wszystkim obowiązkom sprawiedliwości za wszelką szkodę wyrządzoną bliźnim, ponieważ jestem przyczyną wszelkiego zła, itd. (Oświadczenie generalne), oraz dla wszystkich celów podobających się Bogu[38].

42. Będę się starał przykładać wagę do wielkiego umartwienia i do pogardy samego siebie tak, bym uważał, iż dostępuję zaszczytu i jeszcze czegoś więcej, kiedy inni mną gardzą; będę brał za pogardzanie mną, gdy okazują mi szacunek, z tym jednak, że będę się starał budzić w sobie wielką cześć dla wszystkich i wszystkim czynić dobrze. A jeśli wyrządzą mi zło, będę usiłował to przyjmować, że myślą., iż wyświadczają mi wielkie dobro. I będę się jeszcze starał, by polecać ich Bogu, itd. ∞ (Oświadczenie generalne).

[33] 43. Ćwiczenia przy przyjmowaniu posiłków[39]

Uważam, że będę zaszczycony do najwyższego stopnia i więcej jeszcze[40], [gdy będę mógł] służyć przy stole innym, zwłaszcza młodszym, oraz wstawać częściej podczas posiłku. A jeśli mi się przytrafi, że do wstania poczuję niechęć, będę się szczególniej starał ruszyć z miejsca, i to wedle możności nie budząc zdziwienia; i choćbym nie miał do zrobienia nic szczególnego, pójdę do innego pokoju, aby odmówić krótki jakiś akt strzelisty lub przeprowadzić krótkie odnowienie ducha przed świętymi obrazami w postawie stojącej lub nisko pochylony, czy też na klęczkach. Podczas posługiwania komuś przy stole będę się starał czynić to zazwyczaj stojąc, by coraz bardziej pokonywać wstręt do wstawania. Jeżeli się nadarzy dogodna sposobność, zachęcę kogoś przy stole do umartwienia i opowiem jakieś zdarzenie lub wyrażę uczucie mogące pobudzić do jakiejś cnoty. I dlatego proszę Pana, itd., Jezusa, itd., Maryję, itd., Aniołów, itd., Świętych, itd., dusze czyśćcowe, itd.[41], by mi się to powiodło z najwyższą doskonałością i świętością (Oświadczenie generalne).

[34] 44. Przed pójściem do stołu i przed jedzeniem zrobię krótki rachunek sumienia[42]. Polegać on będzie na poznaniu mych win i pobudzaniu się do żalu, na zdaniu sobie sprawy z tego, jaki zrobiłem postęp w duchu gorliwości, wewnętrznego pokoju, samopoznania i w praktykowaniu innych cnót. Pobudzę się też do praktykowania cnót teologicznych, kardynalnych, ewangelicznych i obyczaj owych.

[34a] Następnie rozważę wielką względem mnie dobroć Boga, że raczy udzielać mi obficie środków niezbędnych do utrzymania życia, choć jestem przyczyną wszelkiego zła, podczas gdy wiele jest osób bardzo świętych, a żyjących w największym ubóstwie (tutaj odnowię drugie pragnienie[43] z ćwiczeń przeznaczonych do zachowywania zasadniczych postanowień); po czym powodowany przeświadczeniem prawdzie, czyli o cnocie, którą zowie się zwykle samopoznaniem, będę z pokorą wzywał wszystkie stworzenia, by podziwiały, wielbiły błogosławiły niedoścignioną doskonałość Boga i Jego dobroć względem mnie, który jestem przyczyną wszelkiego zła, oraz by podziwiały największą moją, by nie powiedzieć: bezgraniczną nędzę, ubóstwo, bezbożność, złość, itd.

[34b] Prosić też będę Boga, aby przez swą doskonałość niedoścignioną, przez zasługi Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, itd., i Świętych, itd., raczył zgodnie z najświętszą swą wolą zaprawić goryczą, nawet nieskończenie, moje upodobania w życiu i dozwolił mi ćwiczyć się we wszystkich cnotach w najwyższym i heroicznym stopniu; jednak wszystko niechaj się dzieje zgodnie z wolą mego Niebieskiego Ojca.

[35] 45. Przed jedzeniem odmówię parę krótkich modlitw. Będę prosił, by Bóg raczył pobłogosławić pokarm i napój, który mam przyjmować; a wszystko postanawiam czynić na większą, największą, nieskończoną chwałę mojego Boga, itd., tudzież na ziszczenie.się Jego woli, aby inne stworzenia poznały tak bardzo wielką nią nędzę, ubóstwo, itd., a także w duchu pokuty, zważywszy niedogodności odczuwane w związku z jedzeniem. Przy stole starać się będę często myśleć o tym, że wiele jest prawdopodobnie osób, które pomimo wysokiej swej świętości nie mają się nawet czym nasycić. Następnie będę się starał upokorzyć, patrząc na podziwu godną hojność Boga względem mnie nędznego grzesznika i przyczyny wszelkiego zła, nawet zła możliwego, itd., ∞.

[35a] Pomyślę prócz tego, że gdybym był w refektarzu wspólnoty zakonnej, miałbym pokarm z lektury duchowej; ale ponieważ nie mam go we własnym domu[44], będę się starał wyobrazić sobie, że sam Bóg do mnie przemawia, podczas gdy przywoływać będę na pamięć jakieś dobre myśli, i będę sobie wyobrażał, że Jezus, itd., jako Mistrz mówi do mnie: „Ucz się ode Mnie, żem najpokorniejszy, najłagodniejszy, najbardziej umartwiony, najdoskonalszy” [por. Mt 11, 29], itd., i że Najśw. Maryja, itd. mówi do mnie jako Mistrzyni: „Ucz się ode mnie, żem naśladowała doskonale życie Syna mojego, Jezusa”, itd.

Będę się jeszcze starał kierować uwagę na umartwienie Jezusa, itd., Maryi, itd., dawnych pustelników i innych Świętych oraz wyznawać będę największą swą, by nie rzec: nieskończoną nędzę, ponieważ w swej naturze jestem tak lichy, że wczoraj rano, dnia 3 listopada 1816 roku, odczułem jakieś mdłości[45] przy asystowaniu we Mszy św. śpiewanej, choć przecież rano spożyłem nieco pokarmu, by wzmocnić słaby żołądek.

[35b] Jednym słowem, jestem biednym człowiekiem, nędzarzem bardzo wielkim, i jeszcze więcej, itd.; będę się więc starał oddawać innym jeszcze krótkim rozważaniom nad swą nędzą, niewdzięcznością, złością, bezbożnością największą, by nie powiedzieć: bezgraniczną, oraz nad nieskończoną dobrocią Boga, itd. ∞ , z jaką postępował i nadal postępuje względem mnie — przyczyny wszelkiego zła; dalej nad tym, że inne stworzenia odpowiadają z wdzięcznością na dobrodziejstwa Boże, ja natomiast w sposób najpotworniejszy i najfatalniejszy wzbraniam się odpowiadać na nie właściwie. Zwrócę też myśli ku innym rzeczom, które by mnie ogromnie, gdyby było możliwe — bez granic — poniżały. I pragnę jeszcze składać Bogu w każdej najmniejszej [nawet] z nieprzeliczonych chwil i w sposób bez granic doskonały wszystkie owe akty dziękczynienia, wielbienia, modlitwy, miłości i wszystkich innych cnót, a także akty wykonywane z niedoścignioną doskonałością, itd., jakie Mu składały, składają i składać będą wszystkie stworzenia, itd., gdyby każde, itd., ∞ , i jakie by Mu złożyła jeszcze Maryja, itd., Jezus, itd.[46], a ponadto zrobię, itd., powiem, itd., pomyślę, itd.

[36] 46. Następnie co do pokarmu (Najśw. Maryja zaleciła pewnemu zakonnikowi, by przy posiłkach trzymał się ubóstwa przez pożywanie jak najmniej wyszukanego pokarmu) będę się starał przyjmować [pożywienie] najprostsze, jadając tylko zupę i trochę stałego pokarmu na tłuszczu[47] względnie w wigilie — inną potrawę postną, zdając się tu jednak we wszystkim na posłuszeństwo względem mych rodziców, gdyby sobie życzyli, bym jadł coś innego. Gdybym się jednak spostrzegł, że podano potrawę, którą mam spożyć zgodnie z życzeniem rodziców, postaram się zastosować do tego, biorąc to w mniejszej ilości albo [spożywając] inną postną potrawę; zawsze jednak będę się sterał brać zupę i drugie danie w małej ilości, a gdyby to było za mało, wezmę więcej chleba, gdyż wobec skrajnej mej potrzeby muszę tyle pożywać, ile jest konieczne.

[36a] Gdy zupą będą sobie sam nalewał, postaram się brać jej raczej niewiele, by talerz zupy mógł zostać dla kogoś z biednych. Będę się starał uważać, by w tym celu odkładać resztki, oraz zadbam o to, by nie jeść owoców, jeżeli wzgląd na posłuszeństwo nie każe inaczej; a jeśli je wezmę z posłuszeństwa, spożyję albo całą porcję, gdy wymagać tego będzie posłuszeństwo, albo coś niecoś, jeśli będę miał jeść według swego uznania. To zaś, co mi zostanie, oddam w całości lub w części w jałmużnie biedaczkom mojego Boga, Jezusa, itd., Maryi, itd. i Świętych, itd.

[36b] Wino będę się starał mocno rozcieńczyć wodą, i — pominąwszy rzadką okoliczność — nie korzystać z niego bez dolania wody. A ponieważ powinienem się starać przede wszystkim o umartwienie woli, rozumiejąc, że będzie to z większą doskonałością, jeżeli rodzice wydzielą mi posiłek, poprzestanę najchętniej na takiej porcji, przyjmując z zadowoleniem, obojętnie, czy to zgodne czy niezgodne z mym upodobaniem, z którego, jak rozumiem, zrezygnowałem i rezygnuję na zawsze, postanawiając nie iść za [naturalną] skłonnością. A w każdym razie choćby mi porcja nie wystarczyła do zaspokojenia apetytu, starać się będę nie rzec ani słowa, trzymając się w duchu tej oto zasady: „Niczego się nie domagać, niczego nie odmawiać”[48], oraz przedstawię sobie, że Bóg pragnie ode mnie tego umartwienia, a mani bezwzględną pewność, że użyczy mi tej łaski, bym je sobie zadał.

[37] Po jedzeniu odprawię wspólnie dziękczynienie i będę się modlił za swych dobroczyńców, którymi są wszyscy współdziałający we wspomaganiu mnie w mej nędzy, oraz modlić się będę za dusze czyśćcowe. A gdy będę rozporządzał czasem, postaram się pozmywać brudne talerze po jedzeniu, pozamiatać czy wykonać inne zwyczajne zajęcia, by uporządkować rzeczy, posprzątać ze stołu, itd. Ten sam porządek będę się starał zachowywać wieczorem, pominąwszy pewne rzeczy, których z uwagi na różnicę potraw nie da się zastosować. Będę jednak baczył na to, aby przy wieczerzy nie zwiódł mnie apetyt: będę starał się jeść tyle, aby po jedzeniu modlitwa nie była mi ciężarem.

Przy potrawie, którą przez dolanie wody można uczynić mniej smaczną, uczynię ją taka, byłem był sam, z całą starannością.

[38] A że niekiedy, lub może i zawsze, mogłoby się zdarzyć, iż przy spożywaniu tego, co jest konieczne do podtrzymania mej skrajnej potrzeby, mógłbym uchybić przez przebranie miary czy niedojadanie, co byłoby również naganne, często za dnia, zwłaszcza przed jedzeniem, snem, spoczynkiem, itd., będę się starał mówić do Pana z głębi mej duszy: Widzisz, o mój najdroższy Ojcze, żem nędzny; Ty sam wiesz, jak wielkie, jak bardzo potworne we wszystkich mych czynnościach popełniam błędy, zwłaszcza w czynnościach, które należy wykonywać. Ty racz oświecić mój umysł, zapalić mą wolę, oczyścić me serce i uświęcić mą duszę.

3. [WSPOMNIE NIE ŚW. OPATA MOJŻESZA]

(Lumi — 3, t. I, s. 65; rok 1816)

[39] Święty Mojżesz[49] opat dał następującą radę: Poddaj się pod kierownictwo człowieka wymagającego i surowego, który by się z tobą obchodził twardo i szorstko, a potem staraj się przyjmować wszelką naganę i poniewieranie nie inaczej, niż jakbyś pił mleko i miód, a zapewniam cię, że w krótkim czasie znajdziesz się na szczytach doskonałości.

4. [OŚWIADCZENIA DUCHOWE. ĆWICZENIA POBOŻNOŚCI ITD.]

(Lumi — 6, t. I, s. 66—121; rok 1816)[50]

A.I.D.P. — I.M.I. — D.A. — M.M.[51]

[40] 1. Bóg jedynie, jedynie, jedynie, jedynie, jedynie, jedynie, jedynie, itd., ∞, Bóg mój jedynie!

2. [Panie], przed Tobą cała ma tęsknota i wzdychanie moje nie jest ukryte przed Tobą [por. Ps 37, 10].

3. Wyznaję przed Tobą i wszystkimi stworzeniami, itd. ∞ , nieskończoną Twą doskonałość i doskonałość wszelkich innych stworzeń, a zwłaszcza Najśw. Maryi zawsze Dziewicy, itd.; wyznaję zawsze tu i wszędzie mą bardzo wielką i nieskończoną niemal nędzę, ubóstwo, ślepotę, itd.

[41] 4. Jestem najnędzniejszym i więcej jeszcze niż najnędzniejszym. I to jest moje imię, i u nikogo nie ma ani nie było, ani nie będzie takiej słabości, niewiedzy, nędzy i bezbożności, jak moja.

5. Spośród zrodzonych przez niewiastę nie powstał nędzniejszy ode mnie [por. Mt 11, 11].

6. Spraw, Panie, bym (jak się godzi) kroczył drogą nieskończenie świętą, bezpieczną, doskonałą i zakrytą przed oczyma ludzi. Spraw, Jezu, byśmy wszyscy byli świętymi i doskonałymi, jak świętym i doskonałym jest Ojciec nasz Niebieski [por. Mt 5, 48].

[42] 7. Spraw, o Panie, by święciło się imię Twoje [por. Mt 6, 9], imię Jezusa i Maryi oraz by wielbione było imię Aniołów i Świętych. Tobie, o Najświętsza Trójco, największa, nieskończenie wielka chwała i dziękczynienie, mnie zaś (o ile to tylko możliwe) największa i nieskończona męka, tortury, udręki, potwarze, męczeństwa, itd., i przyjmowane z miłości ku Tobie, bezgraniczne cierpienia i pogarda.

[42a] Spraw, aby nieprzeliczonym światom, itd. ujawniła się nieskończona Twa doskonałość i największa moja i prawie nieskończona nędza, ubóstwo i bezbożność, itd. Niech spadnie na mnie wszelkie cierpienie — pozwól mi tyle cierpieć, ile tylko zechcesz, itd., byłem Cię tylko kochał, bo jesteś miłości godzien. A proszę Cię o to przez nieskończoną Twą doskonałość, przez zasługi Jezusa oraz przez zasługi[52] i wstawiennictwo Maryi, Aniołów i Świętych. I jeszcze, niech przez nieskończone miłosierdzie Twoje odpoczywają w pokoju dusze wiernych zmarłych i naszych krewnych. Spraw także, aby te dusze ubłagały swymi prośbami nawrócenie niewiernych, heretyków i grzeszników, itd. teraz i zawsze na całym świecie[53].

[42b] 8. Nie chcę prócz Boga niczego, niczego, itd. ∞. Boże mój, wszystko, wszystko, wszystko ∞. Boże jedyny, jedyny, jedyny ∞, cierpieć i być dla Ciebie wzgardzonym nieskończenie, jeśli możliwe, ∞. O raju, raju, raju ∞! O jak pięknie jest wykonywać wszystkie cnoty w stopniu najbardziej doskonałym i heroicznym ∞! O, gdyby można nieskończenie miłować, nieskończenie cierpieć i wzgardzonym być za Boga mego![54]

[43] 9. Pragnę ogromnie miłować Boga tak, jakbym chciał (i chcę urzeczywistnić czynem), bym dla oddania Mu nieskończonej chwały miłował Go w przeszłości i teraz z niedoścignioną doskonałością mnożoną w nieskończoność itd., ∞ O§O od całej wieczności przez całą wieczność, uwielokrotnianą w nieskończoność, itd. ∞ O§O, ale tak, bym w tym samym czasie był w niebie i na ziemi: w niebie, by miłować Boga w stopniu najwyższym, na ziemi, by dla miłości Bożej, itd., itd.., ∞ O§O kochać i cierpieć w najwyższym, itd., itd., ∞ O§O stopniu, aby tak wzrosła i dla nieba ta miłość Boga, na jaką On zasługuje: baz granic we wszystkich nieprzeliczonych momentach itd., itd., ∞ O§O.

[43a] Wiedząc jednak, że wskutek swej nędzy, itd. ∞ nie jestem zdolny do tak wielkiej miłości, wzywam na pomoc wszystkie absolutnie stworzenia, Maryję, itd., wzywam Jezusa, aby mi pomogli miłować. Wyznaję tę nędzę, itd. ∞ O§O, i pragnę aktem miłości czy innej cnoty miłować Boga, jak na to zasługuje i jak ja tego.pragnę, itd. ∞ O§O. Przedstawiam sobie następnie i chcę, by wszystkie stworzenia, każde, itd. ∞ O§O doskonale, itd. miłowały Boga, jak pragnę, i by każde itd. ∞ O§O, najdoskonalej itd. O§O miłowały Boga, tak, jakby poszczególne z nich itd. ∞.posiadało miłość wszystkich, jakby posiadały miłość Jezusa i Maryi, itd. ∞.

[43b] I dlatego mam wolę czynienia tego wszystkiego, co czyniłyby owe stworzenia w każdym momencie, itd. ∞ O§O, i pragnę, by wszystkie stworzenia, itd. ∞ O§O, z doskonałością, itd. ∞ O§O chciały czynić to, co ja czynić zamierzam, i więcej jeszcze, itd., itd., ∞ ∞ O§O; i tak jedno po drugim w nieskończoność.

[43c] Pamiętając jednak o swej nędzy, wrócę do upokarzania się itd. ∞ , a ten akt postanawiam czynić we wszystkich nieprzeliczonych momentach i przez całą wieczność, itd., itd., ∞ ∞ O§O. Bo chociaż po mej śmierci nie będę mógł coraz bardziej pomnażać chwały mego Boga, to postanawiam teraz i na zawsze, itd., itd., ∞ ∞ O§O czynić to, co bym czynił i myślał itd., ∞ ∞ , co by czyniły i myślały wszystkie stworzenia itd. O§O. W ten sposób, pomnąc na nędze swoją, uczynię wyznanie mego ubóstwa, itd., ∞ O§O (przypominam Oświadczenie generalne); postanawiam też czynić to wszystko, co by czynili Jezus i Maryja, gdyby od całej wieczności i przez całą wieczność byli jednocześnie pielgrzymami na ziemi i zadającymi się z Bogiem w niebie[55].

[44] 10. Pragnę tak kochać Boga, aby, nie będąc znanym nikomu prócz Niego samego, cierpieć dla pomnażania Jego chwały; znany jednak przez Boga samego, abym, gdy wezwie On mnie do przebywania z sobą w niebie, Jemu tylko samemu był znany. Pragnąłbym przy tym przyczyniać się stale do coraz większego powiększania chwały Bożej (przypominam Oświadczenie generalne).

11. Ponieważ dla mnie wszystko to, co pragnę czynić dla chwały Bożej, z powodu mej nędzy, ubóstwa, bezbożności, itd., nie jest możliwe do wykonania, przeto pragnę to czynić wzbudzając akt miłości, upokorzenia, itd. ∞ ∞ O§O (powołuję się na Oświadczenie generalne), i ofiarując zasługi Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, Aniołów i wszystkich Świętych[56].

[45] 12. Dzięki temu, że ma się przewodnika duchowego, że się czyta książki, że się ma doświadczenie, itd. i że się posiada obfitość łaski Pańskiej, można zwyciężyć najsilniejsze nawet namiętności i pokusy oraz dokonywać wielkich rzeczy dla chwały Boga.

[45a] Pragnę zatem czynić to, co bym czynił, gdybym posiadał obfitość i całkowita pełnię łaski Bożej, najdoskonalsze poznanie Pisma świętego, ksiąg duchownych, jakie są, będą i jakie by być mogły, itd., itd., ∞ ∞ ∞ O§O, jak i ksiąg świeckich (gdyż z nich, według św. Bazylego[57], można też odnieść duchowy pożytek). [Pragnę też czynić, co bym czynił], gdybym miał za przewodnika Jezusa Chrystusa, za przewodniczkę Najśw. Maryję, za towarzyszów św. Józefa, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelistę, św. Annę, św. Joachima, itd., itd., ∞ ∞ ∞ O§O, Apostołów, Uczniów Pańskich i wszystkich Świętych, Aniołów i sprawiedliwych, itd., ∞ O§O, których pragnę mieć za przewodników; i jak gdybym posiadł najlepsze doświadczenie itd., ∞ O§O (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[45b] 12 bis. Ponieważ Pan nie powołał mnie, bym dokonywał wszystkiego, czego dla Jego chwały i pożytku dusz można w Jego Kościele na tym świecie dokonać, pragnę czynić to, co bym uczynił, gdybym dokonywał wszystkich tych rzeczy. A że dzieje się tak, iż w niemożności dokonywania rzeczy, dla których czujemy wielki zapał, rodzi się większa żarliwość dla samej sprawy, pragnę zatem mieć tę żarliwość we wszystkich sprawach, również i w tych, do których spełnienia Pan mnie wyznaczył (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[45c] 13. Istnieją dusze niewinne, proste i sprawiedliwe, co nie spisują swych pragnień, a przecież żywią daleko większe pragnienia niż te, jakie ja w sobie czuję. Toteż widząc swą nędzę, upokarzam się i pragnę czynić to, co czynią wspomniane dusze. I zdaję sobie sprawę jeszcze, że ogół stworzeń oddaje bardzo wielką chwałę Bogu we wszystkich, nawet najprostszych, najbardziej obojętnych i najnaturalniejszych swych czynnościach, itd. ∞ O§O; [toteż] świadom swej nędzy — ponieważ zgodnie z prawdą we wszystkich klasach i warstwach społecznych bywają wielkie dusze, których jednak nie znamy — upokarzam się i pragnę czynić wszystko, co czyniłyby te istoty (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[45d] 14. Postanawiam zawsze i we wszystkich swych czynnościach ujarzmiać swe ciało, które się zbuntowało przeciw rozumowi, oraz upokarzać i umartwiać ducha, który zbuntował się przeciw Bogu; natomiast starać się będę, aby władze duszy, zmysły ciała i cała ma istota oddawały razem chwałę Bogu (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[46] 15. Wiedząc, że z powodu swej nędzy nie mogę uprawiać wielkich pokut, będę się upokarzał wyznając nędzę i ubóstwo moje; stwierdzając zaś, że Pan dla zaradzenia mej biedzie raczy przysposabiać mi tak dobrotliwie potrzebne mi łaski, będę Mu dziękował, wzywając.wszystkie stworzenia do składania Mu podzięki, a wraz z całym wszechświatem podziwiać będę tak ogromną dobroć Boga, który przełaskawym okazuje się dla tak wielkiego grzesznika. Równocześnie wraz ze wszystkimi stworzeniami, Świętymi, Aniołami i z Maryją prosić będę Najwyższego Boga, alby dla zasług Jezusa Chrystusa, Maryi, Aniołów, Świętych i wszystkich stworzeń raczył dozwolić ni i według swej najświętszej woli ćwiczyć się w innych cnotach w stopniu najszczytniejszym, goryczą zaprawiać upodobania obecnego żywota i cierpieć dla Jego chwały nieustanne męczeństwo, ale wszystko według najświętszej Jego woli i przy Jego pomocy; a choćby mi tego nie użyczył, postanawiam mimo to czynić, co bym czynił, gdyby mi to było użyczone (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

Postanawiam, w jakimkolwiek byłbym miejscu czy stanie, a zwłaszcza w miejscu samotnym, czynić to, co by czynili Sprawiedliwi, Święci, Aniołowie, Maryja Najśw. i Jezus, gdyby się znaleźli w takim czy jakimkolwiek innym stanie; a wyobrażając sobie, że dokonywaliby Oni, i rzeczywiście dokonali, dla chwały Boga, itd., ∞ , bardzo wielkich rzeczy, a Jezus dla chwały swego Niebieskiego Ojca, pragnę i ja czynić to samo (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

Pragnę, by każda chwila czasu przeszłego, teraźniejszego i przyszłego[58] była jak najdoskonalej wykorzystywana przeze mnie i przez wszystkie stworzenia i postanawiam czynić to, czego by dokonano, gdyby istotnie tak było (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[47] 18. Pragnę, aby absolutnie wszystkie moje i wszelkich stworzeń czynności zanurzone zostały w Najdroższej Krwi Jezusa Chrystusa i zjednoczone były z Jego zasługami, z Najśw. Ofiarą, z zasługami Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych; pragnę też czynić to, co by czyniono, gdyby się istotnie tak stało (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[47a] Pragnę, aby za grzechy moje i innych zostały przeze mnie i przez wszystkie stworzenia ofiarowane Panu zasługi Jezusa Chrystusa, wszystkie w nieskończoność mnożone [Najśw.] Ofiary[59], itd. ∞ O§O, zasługi Najśw. Maryi, Aniołów, Świętych i wszystkich innych stworzeń oraz cierpienia całej biednej ludzkości[60]; pragnę, by każde nieskończenie uwielokrotnione stworzenie, itd. ∞ O§O, z doskonałością, itd. ∞ O§O stanęło i ofiarowało wraz ze mną Panu za grzechy nasze wszystkie Najśw. Ofiary, sprawowane w przeszłości, obecnie i w przyszłości na całym świecie z tym, że każda ta Ofiara byłaby mnożona w nieskończoność, itd., ∞ O§O. Pragnę je ofiarowywać nie tylko jako zwyczajny wierny, ale i jako kapłan, i z nieskończoną doskonałością Jezusa Chrystusa[61], z doskonałością itd., ∞ O§O.

[47b] I pragnę, abyśmy ja i wszystkie inne stworzenia byli nieustannie zajęci oddawaniem najgłębszej czci Przenajświętszej Trójcy, obecnej z nami na każdym miejscu, byśmy z wszystkimi stworzeniami i byli zajęci najwyższym uwielbianiem Jezusa w Najśw. Sakramencie na wszystkich miejscach, gdzie się znajduje, (tak jednak, by wszystkie miejsca uważać za mnożone w nieskończoność, itd., o o O§O, [pragnę, byśmy byli zajęci oddawaniem] najbardziej wiernej i serdecznej czci Maryi Najśw., naszej wspólnej Matce i całej naszej po Jezusie Chrystusie nadziei, a również serdecznej i pełnej uszanowania czci Aniołom i Świętym (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne), i wraz ze wszystkimi stworzeniami pragnę czynić na ziemi to, co Błogosławieni czynią w niebie (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[48] 19. Było moim pragnieniem, by przebywać w zakonie, gdzie mógłbym coś zdziałać dla większej doskonałości; ponieważ jednak, jak się zdaje, Pan wybrał mnie na to, abym pozostał wśród świata.

[48a] Dlatego (w założeniu, że dla chwały Bożej spełniłbym większe rzeczy[62]) pragnę czynić, co czyniłbym nie tylko w najświątobliwszym zakonie, ale co bym spełniał, gdybym był we wszystkich zakonach, i to, co pełniliby wszyscy zakonnicy, gdyby we wszystkich zakonach żyli z doskonałością itd. ∞ O§O, i gdyby wszystkie stworzenia znajdowały się we wszelkich zakonach istniejących i możliwych, by służyć Bogu z doskonałością, itd., ∞ O§O, i gdyby w każdej chwili składały z siebie największą ofiarę, jaką tylko można sobie wyobrazić, itd., ∞ O§O, i gdyby każdy znajdował się zawsze w stanie żarliwego realizowania profesji zakonnej.

[48b] Toteż stosując się do woli Boga, który mnie utrzymuje wśród świata, pragnę Mu składać ofiarę z samego siebie, a zwłaszcza z mej woli, tak jak gdybym w każdej chwili, itd. ∞ O§O składał profesję zakonną. Dlatego wzywam wszystkie stworzenia, aby podziwiały nieskończoną dobroć Bożą względem mnie, bardzo wielkiego grzesznika, albowiem Ojciec mój Niebieski ulitował się nad mą nędzą nie wzywając mnie do służby swojej w większej surowości, lecz w tym stanie, w którym ja, słaby i ubogi, nie musiałbym ulec zbytniemu obciążeniu i obezwładnieniu.

[48c] Pragnę wreszcie uczestniczyć we wszystkich dobrych uczynkach każdego ze stworzeń, abym i ja miał udział w oddawaniu Bogu owej chwały, które Mu one przez swe działanie oddają (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[49] 20. Postanawiam w takim stopniu uprawiać święte cnoty, w jakim bym je wykonywał [gdybym był] w niebie i w jakim wykonywałyby je także w niebie wszystkie stworzenia, itd. ∞ O§O, Maryja Najśw., itd. ∞ O§O i Jezus O§O (mówię: „wykonywałyby je także”, jako że wypada uciec się do niemożliwych hipotez, podczas gdy [w rzeczywistości] — w niebie już się nie praktykuje cnoty wiary i niektórych innych cnót; ale gdyby wszystkie te cnoty były pełnione w niebie, pełniono by je najdoskonalej, i tak też pragnę to czynić, a także, by czyniły to wszystkie absolutnie stworzenia, każde, itd. ∞ O§O) (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[49a] 21. Aby wieść życie w pełni żarliwe, będę się starał często przypominać sobie, że wielu Świętych prowadzących wpierw życie grzeszne, po swym nawróceniu się do Pana dokonało dla chwały Bożej rzeczy daleko większych niż te, które dokonane zostały przez innych, prowadzących zawsze życie w niewinności (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[49b] 22. To, co czynię i co na chwałę Boga i Jezusa czynić zamierzam, pragnę spełniać (stopniowo, z podporządkowaniem) również dla uczczenia Najśw. Maryi, Pani naszej i najukochańszej Matki, i dla uczczenia Aniołów i Świętych (odwołując się, itd. ∞ ).

[50] 23. Czymże byłyby uczynki moje, gdyby nie podnosiła ich i nie uszlachetniała łaska Pana i nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa? Niczym, zupełnie niczym, a raczej byłyby budzącą największy wstręt ohydą. Lecz powierzywszy się całkiem Bożej Opatrzności, uważam za pewne, że nawet najmniejsza myśl, itd. ∞ O§O i najdrobniejszy uczynek spełniony dla chwały Bożej przeze mnie czy przez jakiekolwiek inne stworzenie, przez łaskę Bożą i przez zasługi Jezusa Chrystusa nabiera wartości i doskonałości tak wielkiej, że itd. ∞ O§O (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[50a] 24. Pragnę, aby wszystkie czynności rnoje i innych stworzeń spełniane były tak doskonale, jak by je spełniali wszyscy Święci, Najśw. Maryja i Jezus; chcę to odnosić zwłaszcza do wszelkich religijnych aktów, z których najmniejszy nawet i najniższy w oczach ludzkich, bardzo jest wielki w oczach Boga, itd., ∞ O§O. Wiedząc zaś, że nie jestem zdolny czynić tak wiele, będę wyznawał nędzę swoją (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[50b] 25. Dla potęgowania żarliwości ducha będę sobie wyobrażał raz, że jestem w marsylijskiej grocie wraz ze św. Marią Magdaleną, drugim razem — ze św. Antonim, ze św. Hieronimem i z innymi, albo w Alwerni ze św. Franciszkiem, to znów na [królewskim] dworze ze św. Ludwikiem królem Francji, albo na wsi ze św.[63] Izydorem i z innymi wieśniakami, albo ze Świętymi sporządzającymi i naprawiającymi obuwie[64], handlarzami starego żelastwa, ślusarzami, szmaciarzami, węglarzami, ogrodnikami czy innymi; lub na targu ze św. Gwidonem, albo ze św. Maurycym w służbie wojskowej lub ze św. Iwonem proboszczem i obrońcą ubogich, w adwokaturze i parafii[65], i w każdym innym rodzaju zawodów, ponieważ we wszystkich byli [Świeci] i kto wie, ilu wielkich Świętych jest także obecnie.

[50c] I dlatego postanawiam czynić to, co oni czynili i czynią dla chwały Bożej; zawsze jednak pragnę pozostawać z całą Wspólnotą Niebian, z Maryją i Jezusem, postanawiając oddawać Bogu, memu najdroższemu Ojcu, ową chwałę, jaką odbiera od tych wszystkich dostojnych Osobistości; a znając swą niedostateczność, wyznawać będę mą nędzę (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego) usiłując pobudzać się do wykonywania aktów, jakie wykonywały wspomniane Osobistości, w zasadzie do aktów miłości, skruchy, pokory, miłości braterskiej, itd., ∞ O§O (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[51] 26. Chciałbym i pragnę posiadać nieprzebrane bogactwa, wszystkie zaś po to, aby z największą nawet udręka, męczeństwem i utrapieniem wyrzec się ich dla miłości Boga, Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych. I chciałbym pozostać tak bardzo ubogim, abym dla swej osoby — potrzebując piędzi ziemi, powietrza do oddychania, wody do ugaszenia pragnienia, pokarmu dla podtrzymania życia, łachmana do okrycia się — nic zgoła nie znajdował, ale przeciwnie, aby mi nie tylko odmówiono rzeczy potrzebnych, lecz bym znosić musiał najdotkliwsze cierpienia.

[51a] I dlatego dla mdłości i chwały Boga, który jest moim dobrem, dla mego najmilszego i najdroższego Oblubieńca Jezusa, mej Pani i Matki Maryi, Aniołów i Świętych oświadczam, że pragnę czynić to, co bym czynił, gdybym się rzeczywiście znajdował w takim położeniu. Pragnę też mieć takiego ducha ubóstwa, jakiego mieli i mieć będą razem wszyscy Święci, Aniołowie, Maryja Najśw. i sam Bóg Jezus Chrystus; ale ponieważ jest niemożliwe, bym zdolny był do takiego oderwania się, wyznaję swą nędzę i ofiaruję Panu zaparcie się własnej woli i nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa[66] (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[51b] 27. Pan, mój najczulszy i najdroższy Ojciec, dał mi wielkie pragnienie rzeczy, które dokonały się na Jego cześć i chwałę i mają się dokonać; a ponieważ nie mogę ich spełnić z powodu mej skrajnej nadzy, ubóstwa, bezbożności, postanawiam ofiarowywać Panu stale zrzekanie się własnej woli, które łączę i ofiaruję wraz z wyrzeczeniem się woli Sprawiedliwych i wszystkich Świętych, Maryi i Jezusa (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[52] 28. Ufam wielce dobroci Boga, że dla zasług Świętych, Aniołów, Maryi i Jezusa w każdym mnożonym w nieskończoność małym momencie zlewać będzie na mnie taką obfitość swej łaski, która uświęca i sprawia, że dla samej chwały Boga dokonujemy rzeczy naj większych, że w każdym powtarzającym się w nieskończoność momencie, itd, ∞ zaszczepi On we mnie najwyższe stopnie świętości i doskonałości.

[52a] Postanawiam też czynić to, co bym czynił, gdyby się istotnie tak stało. Mam zresztą wielką ufność, że Pan, który jest najdroższym i najmilszym Ojcem, użyczy mi takiej łaski, jaką — jak mi się zdaje — posiadam; wolałbym raczej znosić największe katusze, a nawet umrzeć, niż tę ufność utracić. Owszem, śmiem nazwać tę ufność pewnością, spodziewając się być świętym tak jak Bóg chce, wprawdzie nie przez me uczynki, ale przez uświęcenie łaską Pana, który może w każdej chwili powiększać w duszach wielkie stopnie świętości. I upewniam się tu tym bardziej, że Pan mi udzieli takiej łaski, gdy przypomnę sobie, co Pan Jezus powiedział do pewnej wybranej duszy[67], ukazując jej swe Serce zanurzone jakby w przepastnym ognisku: „Serce moje, córko, nie może się już powstrzymać od udzielania się duszom; ulżyj mi, droga córko, w znoszeniu tak wielkiego żaru. Głoś i staraj się, by po całym świecie głoszono (uważajcie dobrze), że nie będę wyznaczał miary mym łaskom dla dusz, które szukać ich będą w tym Sercu moim”.

[52b] Otóż jeżeli to prawda — a wiara święta podaje nam do wierzenia jeszcze więcej — to czyż będzie możliwe, aby najczulszy mój, najdroższy i najmilszy Ojciec, największy Miłośnik dusz, nie udzielił mi tak obfitych łask? Owszem, proszę jeszcze o więcej, itd. ∞ O§O, i jestem pewny, że otrzymam to wszystko, o co proszę. Jezus nie może się już powstrzymać, by nie udzielać się duszom. Co do mnie, na pewno nie jestem godzien tak wielkiego dobra; lecz Jezus z wielkich grzeszników, jakim ja jestem, umie czynić ludzi wielkimi świętymi (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[53] 29. Postanawiam przedstawiać sobie (często to w sobie odnawiać), że w jakimkolwiek będę się znajdował miejscu, będę wraz ze wszystkimi stworzeniami w jerozolimskim Wieczerniku, gdzie Apostołowie otrzymali Ducha Świętego; i jak Apostołowie pozostawali tam z Najśw. Maryją, tak będę sobie też wyobrażał, iż jestem tam z moją nade wszystko najukochańszą Matką Maryją i z nade wszystko najbardziej umiłowanym Oblubieńcem Jezusem, którzy — uważam to za pewne — jako moi najosobliwsi Obrońcy sprawią, że spłynie na mnie i na innych[68] obfitość Ducha Świętego. A jak pragnę, aby ta obfitość Pańskiego Ducha pomnażała się we mnie i we wszystkich stworzeniach, w każdym, itd. ∞ mnożonym w nieskończoność, tak ze wszystkimi stworzeniami zostawać pragnę zawsze w tymże Wieczerniku. Tak też częściej wedle możności przedstawiać sobie będę, że kiedy ja i inne stworzenia, itd. ∞ trwamy w Wieczerniku, zstępuje na nas obfitość i pełnia Ducha Świętego. Pragnę z niej odnosić owoce tak obfite, jakie odnosiliby z niej wszyscy Święci, Apostołowie i Maryja zakładając, że pełnię tę przyjęli z niedościgłą doskonałością itd. ∞; wyznam jednak przy tym swą nędzę itd. ∞ (powołuję się na Oświadczenie generalne), lecz równocześnie nie omieszkam prosić Świętych, Aniołów, Maryję i Jezusa, aby na mnie i na przyszłych kapłanów[69] oraz na wszystkie stworzenia zstąpiła takaż pełnia Ducha Świętego. Dlatego postanawiam ofiarowywać i ofiaruję teraz zasługi wszystkich stworzeń, Maryi i Jezusa oraz pragnę, abyśmy ja i wszystkie stworzenia naraz oddawali Bogu całą ową chwałę, jaką by Mu oddawało każde z osobna stworzenie przy takiejże obfitości łask (ale wracam do Oświadczenia generalnego).

[54] 30. Dnia l września 1816 roku dowiedziałem się z żywotu Wiel. Jana Berchmansa[70] (str. 51 i 52), że różne części łóżka rozdzielał on świętym Opiekunom i Obrońcom, a przed udaniem się na spoczynek ustawiał krucyfiks w taki sposób, by przy ocknięciu się rano ucałować zaraz z dobrą intencją Jezusa Chrystusa i od razu ściślej połączyć się z Bogiem.

Owoc, jaki mnie, istocie ze wszystkich najnędzniejszej i najniewdzięczniejszej, z tego poznania Pan raczy pomóc odnieść, jest następujący:

[54a] Nim się na spoczynek ułożę, rozdzielę miejsca wszystkim Mieszkańcom nieba w kolejności, jak następuje: Trójcy Przenajświętszej, Jezusowi, Maryi i innym Świętym wchodzącym w skład Najśw Rodziny, dziewięciu Chórom anielskim, chórom patriarchów, proroków, apostołów, uczniów, niewiniątek, męczenników, biskupów, wyznawców, doktorów, kapłanów, lewitów, zakonników, pustelników, dziewic, wdów, związanych węzłem małżeńskim oraz sprawiedliwych na ziemi[71]; pragnę jednak, by Trójca Przenajświętsza i Jezus Eucharystyczny byli całkowicie w mym sercu i w duszy mojej.

[54b] Będę się starał w ciągu dnia ponawiać częściej taki podział i rozmieszczanie oraz mieć je ustalone w pokoju i gdziekolwiek się znajdą, jak również zawsze w całej mej istocie, a pragnę je też widzieć we - wszystkich innych stworzeniach, chcąc, by -wszystkie były przemienione w Boga[72], aby przez pozdrawianie ich pozdrawiać głównie całą Wspólnotę Niebian wraz z Bogiem. Będę się starał ponawiać to nade wszystko przy ważniejszych zajęciach w ciągu dnia, a jeszcze bardziej na początku modlitwy, niekiedy także w czasie jej trwania, i częściej też, zwłaszcza gdy czuć będę, że stygnie moja gorliwość. Gdy bowiem pomyślę, z jaką żarliwością dusze owe, które sobie wyobrażam dokoła, kochają, chwalą, itd. Boga, Jezusa, którego sobie w swym sercu przedstawiam, gdy myślę, jak mieszkańcy nieba, Święci i wszyscy Aniołowie czczą Maryję Najśw. i jak sprawiedliwi na ziemi wielbią całą Wspólnotę Niebian, Maryję, Jezusa i Trójcę Przenajświętszą, to myśl owa, powiadam, może pobudzić ducha do większej żarliwości. Stąd za łaską Bożą spodziewam się myśl tę często ponawiać, itd.

[54c] Uwaga: Spośród Świętych i Aniołów[73], przy zachowaniu wobec wszystkich takiej czci, na jaką tylko mogę się zdobyć, pragnę też wyróżnić Anioła Stróża i Świętego [mego] Imiennika, by idąc za przykładem Wiel. Berchmansa[74] pozdrawiać w stworzeniach także Anioła Stróża i Świętego Patrona (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[55] 31. Przy wchodzeniu i wychodzeniu z pokoju, gdy tylko będę mógł, i przy innych sposobnościach, upadłszy na twarz z najgłębszą jak tylko potrafię pokora, przedstawiać sobie będę, że zstępuje na mnie Pan z obfitością swej łaski (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego), a nawet wierzę mocno, że cały mi się -udziela i utożsamia mnie całkowicie z sobą[75].

[56] 32. Pobudki zachęcające nas do zachowywania skromności, podane przez Wiel. Berchmansa (Żywot, str. 102, 103): 1) Naśladować skromność Najśw. Dziewicy, którą ujrzawszy św. Dionizy Areopagita[76] wielbiłby jak Boga, gdyby mu wiara nie kazała postąpić inaczej; 2) św. Ignacy, który płakał siedemkroć przy rozważaniu o regułach skromności; 3) brak skromności obraża Jezusa, który chciał w swych członkach cierpieć; 4) brak skromności zasmuca i zniesławia Towarzystwo Jezusowe, jak mawiał Wielebny [Jan Berchmans], a my powiedzieć możemy, że brak jej niesławą okrywa imię chrześcijańskie; 5) do zachowywania skromności powinna nas skłaniać obecność Boża; 6) przez skromność zapewniamy szczególną chwałę wszystkim członkom ciała [7.—10., które zostały opuszczone].

[57] 33. Wiedząc, że nie doznaję owych wielkich i strasznych pokus, na jakie było wystawionych tylu wielkich Świętych, co zwyciężając siebie wykonywali akty miłości Bożej, pragnę oddawać Bogu jeszcze większą chwałę aniżeli ta, jaką bym Mu oddawał, gdybym takie pokusy zwyciężał, i jaką Mu oddali ci, co je znosili i zwyciężali. Będę wyznawał własną nędzę, itd. i wzywał wszystkie stworzenia, każde, itd. do podziwiania nieskończonej dobroci wobec mnie, najbardziej nędznego pośród wszelkich stworzeń, gdyż Pan, widząc mą skrajną biedotę, nie dozwolił wystawiać mnie[77] na takie pokusy. Dlatego też będę Go ze wszystkimi stworzeniami prosił w imię zasług Jezusa, Maryi, Aniołów, Świętych i wszystkich innych stworzeń, aby raczył użyczyć mi łaski pełnienia wszystkich cnót w najdoskonalszym stopniu oraz aby raczył goryczą zaprawiać upodobania do doczesnego życia i dawać mi nieustanne męczeństwo — wszystko zaś niechaj zmierza do Jego największej chwały i do Jego uwielbienia. Ja zaś w czynach spełnianych w skrytości, nawet bez nagrody, proszę o to jedynie, czego On chce, i aby się stała najświętsza Jego wola itd. ∞ (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego). Ten sam akt spełniać chcę we wszystkich rzeczach, które chciałbym wykonywać, których jednak dokonać nie mogę, itd. ∞ (powołuję się na Oświadczenie generalne).

[58] 34. Chciałbym — choć jestem tego najbardziej niegodny[78] — naśladować Wiel. Berchmansa we wszystkich mych czynnościach; nie mogąc jednak wykonać tego w całej rozciągłości, gdyż nie przebywam w zakonnej wspólnocie, ofiaruję Panu zaparcie się swej woli i postanawiam czynić to także, co czyniłbym, gdybym go naśladował w najdoskonalszy sposób. To samo mówię w odniesieniu do wszystkich innych, których chciałbym naśladować (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[59] 35. Pouczenie o cnocie sprawiedliwości podane niżej ma pochodzić od Najśw. Maryi, mej więcej niż najdroższej i najukochańszej Matki, itd., która miała je przekazać wiernej swej słudze, siostrze Marii od Jezusa, przełożonej klasztoru Niepokalanego Poczęcia w mieście Agreda (t. I, str. 293 § 567)[79]

Pouczenie o cnocie sprawiedliwości

[59a] Córko moja, wzdrygaj się przed tak bardzo obrzydliwymi występkami, a w miarę możliwości swych i sił wynagradzaj swymi czynami to, czego w służbie Najwyższego Boga brakuje wskutek niedostatecznego odpowiadania [obowiązkowi] przez śmiertelnych. Skoro przez swą profesję poświęciłaś się oddawaniu czci Bogu, niechże to będzie twym głównym zadaniem i dążeniem, upodobniającym cię do duchów anielskich, które w pełnej szacunku bo jaźni cześć Mu oddają. Okazuj poszanowanie dla rzeczy Bożych i poświęconych, nie wyłączając paramentów i naczyń przeznaczonych do służby Bożej.

[59b] Podczas odmawiania Brewiarza czy pacierzy i w czasie Najśw. Ofiary staraj się pozostawać na klęczkach, proś z wiarą i przyjmuj [dar Boży] z korną wdzięcznością. Tak masz to stosować w łączności z wszystkimi stworzeniami, choćby cię nawet od nich spotykała krzywda. Wobec wszystkich okazuj się miłosierną, życzliwą, pogodną, szczerą, bez udawania i dwulicowości, bez ubliżania i szemrania, bez osądzania bliźnich na podstawie znikomych poszlak. I by spełnić obowiązek sprawiedliwości, zachowaj w pamięci i pragnieniu wolę takiego postępowania z bliźnimi, jakiego dla siebie pragnęłabyś od nich. A ponadto pamiętaj, co dla wszystkich ludzi uczynił Syn mój Najświętszy, a także ja za Jego przykładem (ponawiam tu Oświadczenie generalne)[80]

[60] 36. Błagam Pana oraz moją najczystszą i nad wszystko najukochańszą Matkę Maryję, aby przez me postępowanie, mowę, itd. i postępowanie wszystkich kapłanów, jak i innych osób duchownych, a jeszcze bardziej zarówno przez korzystanie z wszelkich obrazów, medalików, itd., Świętych, Aniołów, Maryi, Jezusa i Trójcy Przenajświętszej, jak i jakimikolwiek innymi jeszcze środkami, znikły z serc ludzkich nieczyste pożądania i wszystko, co się sprzeciwia świętej czystości. Aby z duchową korzyścią dla ludzi dostąpić tej i innych łask, proszę o wstawiennictwo całą Wspólnotę Niebian (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

(Owoc odniesiony z czytania życiorysu Berchmansa, str. 112)

[61] 37. Ponieważ przy pozdrawianiu ludzi pragnę uszanować nie tylko ich samych, ale o wiele więcej całą Wspólnotę Niebian i sprawiedliwych na ziemi, których sobie wyobrażam jako obecnych w tych osobach i wokół nich[81], to gdyby mi ktoś powiedział: „Proszę się nie krępować, proszę nakryć głowę”, widząc, że z odpowiedzią może się łączyć pożytek duchowy, powiem: „Pozdrawiam was i szanuję nie tylko dlatego, że zasługujecie na to, a dla mnie czynić to jest zaszczytem — wielkim to bowiem jest szczęściem dla takiej jak ja istoty, która powinna być w piekle, móc pozdrawiać i przestawać z osobami mogącymi dostąpić stanu błogosławionych — ale bardziej jeszcze, bo pozdrawiam [w was] Wspólnotę Niebian oraz sprawiedliwych, których wyobrażam sobie w was i wokół was”. To lub coś podobnego rzekłbym w odpowiedzi.

[62] 38. Pomiędzy innymi łaskami, o które zwracam się z prośbą do mego Niebieskiego Ojca, do mego więcej niż najdroższego Oblubieńca[82] Jezusa i do mej więcej niż umiłowanej nade wszystko Matki Maryi, oraz do Aniołów i Świętych, i błagam wszystkie inne stworzenia o wyjednanie tego dla mnie, proszę: by Pan wiódł mię drogą, że tak powiem, nieskończenie świętą, bezpieczną, doskonałą i ukrytą przed oczyma ludzi. Proszę o dar wytrwania w dobrem i o nieustanne pomnażanie żarliwości w świętej służbie Bożej, a to ku nieskończonej chwale i czci Boga i dla nieograniczonego pożytku wszystkich dusz, itd., a [za to] ku mej nieskończonej hańbie ł bezgranicznej karze, itd. ∞; atoli wszystko niechaj będzie według woli mego Niebieskiego Ojca (Oświadczenie generalne).

[63] 39. Spraw, Panie, itd., abyśmy zarówno ja, jak i wszystkie stworzenia, uczyli się ze wszystkich obrazów, jak również z oglądania, słuchania i poznawania innych przedmiotów, zaznajamiania się z wielkimi rzeczami, dla chwały Twojej i czci, gdyby to było możliwe, nieskończonej. Prosimy Cię o to przez zasługi Jezusa, Maryi, Aniołów, Świętych i przez nieskończoną Twą doskonałość, itd. (powołuję się na Oświadczenie generalne).

[64] 40. Nie wiedząc, jak robi to tak wiele prostych ludzi, np. wieśniaków, pasterzy, itd., chcąc przez swe zwyczajne czynności oddawać jak największą chwałę Bogu, postanawiam w tymże celu spełniać to, co oni spełniają, mówiąc przy tym np.: Panie, Jezu, Maryjo, itd. (lecz powołuję się na Oświadczenie generalne).

[65] 41. Ach, ach, ach, ach, gdyby tak można było nieskończenie miłować, nieskończenie pokutować, nieskończenie cierpieć, być nieskończenie wzgardzonym!

42. Ach, ach, ach, gdyby dane było nieskończenie współcierpieć z Jezusem Ukrzyżowanym i bolesną Matkę Najczystszą, nieskończenie bronić Niepokalanego Poczęcia Najśw. Dziewicy! O, gdybyż to było dane! (powołuję się na Oświadczenie generalne).

43. Nasze czynności będą tym doskonalsze, z im większą będą spełniane pokorą, wiarą, zapałem i ufnością w zasługi Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

44. Chciałbym, aby wszystkie stworzenia czciły, szanowały i uwielbiały największe imiona Maryi i Jezusa[83]. Chciałbym też — o ile Kościół katolicki nie postanowi inaczej — aby wszystkie stworzenia z doskonałością niedościgłą złożyły najuroczystszy ślub wyznania d obrony Niepokalanego Poczęcia Maryi zawsze Dziewic[84] (atoli powołuję się na Oświadczenie generalne).

[66] 45. Wyobrażam sobie, że się znajduję na łonie Boga w ranach Jezusa, gdzie dla mego uświęcenia otrzymuję najobfitsze łaski; i wyobrażam sobie jeszcze, że jestem na łonie Najśw. Maryi, mej więcej niż najukochańszej Matki, która, jak tego jestem pewny, wyjedna mi te łaski (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

Będę się starał poznawać swą nędzę, która większa jest niż znikomość kwiatu, co zieleni się, więdnie i zamiera. [Owoc] rozmyślania z 10 września [1816 roku].

Zanim się zabiorę do modlitwy, pomyślę, żem niewart, ani bym ja słuchał słowa Bożego, ani — by Bóg słuchał mojego (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego). A że św. Teresa[85] zapewnia o otrzymywaniu największych łask na modlitwie wtedy, gdy bardziej się upokarzała, to i ja, najnędzniejszy ze wszystkich i najbardziej niegodny, by mówić w czasie modlitwy do Boga i słuchać Jego głosu, będę się zawsze starał o uznawanie swej nędzy i bezbożności (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[67] 48. Staraj się najczęściej, jak tylko możesz, czynić to, co w razie utraty łaski przez grzech czyniłbyś dla jej odzyskania (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

49. Nigdy nie spocznę, dopóki nie osiągnę — a nawet gdybym osiągnął[86] — nieskończenie, gdyby to było możliwe, doskonałej miłości Boga, Jezusa, mego więcej niż najdroższego Oblubieńca, itd., mej więcej niż najmilszej i najukochańszej Matki Maryi, oraz czci dla Aniołów i Świętych, a także uczynnego współczucia dla dusz czyśćcowych, jak najdoskonalszego stopnia pokory, czystości, miłości dla bliźnich tudzież wszystkich innych cnót, itd. ∞ O§O.

[67a] Ach, ach, gdyby się dało nieskończoną miłością miłować nieskończenie, nieskończenie pokutować, nieskończenie cierpieć, nieskończenie być wzgardzonym, nieskończenie znosić nie kończące się męczeństwa[87], nieskończenie współcierpieć z Jezusem Cierpiącym i Ukrzyżowania oraz z Niepokalaną Maryją Matką Bolesną, nieskończenie bronić Niepokalanego Poczęcia Maryi Panny, nieskończenie w ukryciu pełnić nie kończące się dzieła dla Boga Jedynego i Troistego, dla Jezusa Odkupiciela, dla Niepokalanej i Bolejącej Dziewicy Maryi, dla Aniołów, Świętych i dusz czyśćcowych, dla wszystkich stworzeń, [a wszystko to] z nieskończoną mą hańbą i kaźnią, itd. O gdyby się to dało, gdyby się dało, gdyby się dało! itd. O§O.

[67b] Aby to jednak było dane mnie i innym, którzy chcą tego, i by w jakiś sposób było udzielane tu, wszędzie i na wieki, proszę i błagam w imię nieskończonej doskonałości Bożej, w imię zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi zawsze Niepokalanej, przez zasługi i pośrednictwo wszystkich Aniołów i Świętych obecnych i przyszłych oraz wszystkich stworzeń. O gdyby się to dało! Umieram, bo nie miłuję, alem jest największym nędzarzem i więcej jeszcze, itd. ∞ O§O.

[68] 50. Bóg potrafi w sposób wewnętrzny dokonywać w duszach wielkich rzeczy. Działaj, o Boże mój! itd. (Oświadczenie generalne).

51. Jezu w Najśw. Sakramencie, najukochańszy ponad wszystko Oblubieńcze duszy mojej, rzucaj, proszę Cię przez zasługi Niepokalanej, najukochańszej mej ponad wszystko i boleściwej Matki oraz przez zasługi Aniołów, Świętych i wszystkich Sprawiedliwych, rzucaj z tego świętego ołtarza miłości najpłomienniejsze jej groty na wszystkie serca, aby wszyscy ukochawszy Cię i teraz, miłowali Cię później na wieki w niebie (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

52. Jeśli przez Boskie zrządzenie żyć będę musiał wśród świata, chcę (prócz obowiązków stanu) spełniać za łaską Bożą także i te, jakie bym spełniał żyjąc w samotności. Chciałbym np. oddawać Bogu bardzo wielką chwałę przez pełnienie wszelkich cnót, a przez modlitwę, itd. sprawiać, alby do Boga powróciło wielu: [chciałbym], że tak powiem, bez tchu niemal prosić towarzyszy moich i wszelkie stworzenia, aby się wstawiali u Boga w sprawach duchowych i doczesnych potrzeb wszystkich, jakie tylko istnieją stworzenia, i o wybawienie dusz z czyśćca (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

53. Poszerzaj, o Panie, w każdym z nieskończenie małych momentów pragnienia moje dotyczące Ciebie i tego, co się Tobie podoba (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[69] 54. Spraw, o mój Boże, abym im bardziej się widzę obsypanym przez Ciebie dobrodziejstwami, tym więcej Ciebie miłował, a siebie coraz bardziej uznawał za najniegodniejszego (Oświadczenie generalne).

55. Rozważaj, duszo moja, że wielu ludzi tym więcej działa i upokarza się, im bardziej oddani są działaniu i pokorze (Oświadczenie generalne).

56. Ponieważ ze wszystkich jestem najbardziej nędzny i bezbożny i ponieważ widzę, że coraz mniej przygotowany jestem do tego, aby otrzymać wnet subdiakonat[88], potem zaś dalsze święcenia wyższe, przeto w celu otrzymania tychże święceń postanawiani pełnić i ofiarowywać Panu to, co czyniłyby wszystkie stworzenia istniejące, przyszłe i możliwe, zakładając, że wszystkie byłyby obdarzone świętością niezmiernie doskonałą; i co czyniliby wszyscy Święci, Aniołowie, Najśw. Maryja, moja ponad wszystko najukochańsza Matka, i mój ponad wszystko najdroższy Oblubieniec Jezus Chrystus. Powtarzam, że pragnę czynić wszystko to, co czyniłyby te Osoby dla przygotowania się do przyjęcia świeceń (Oświadczenie generalne).

57. Boże mój, racz oświecić wszystkich, by poznali Twe prawdy wieczyste. Wzrusz serca wszystkich ludzi, by czyniąc to, co dobre, miłowali Cię także w niebie (Oświadczenie generalne).

[70] 58. Ja, najbardziej niewdzięczne stworzenie, jakie istnieje, i najniegodniejsze otrzymania jakiegokolwiek dobrodziejstwa od najwyższego Boga, a najmilszego Ojca, ufny jednak w obietnice tegoż Boga, który powiedział: „Proście a otrzymacie [por. J 16, 24], jak i w owe przyrzeczenia, jakie Jezus Chrystus dał pewnej wybranej duszy[89] ukazując jej Serce zanurzone niejako w przepastnym ognisku miłości: „Serce me, córko moja, omdlewa z pragnienia, by udzielać się duszom; pomóż mi, droga córko, i ulżyj nieco w znoszeniu tak wielkiego żaru. Głoś i staraj się, by po całym świecie głoszono, że łaskom mym nie będę stawiał żadnych granic dla tych dusz, które przychodzić będą, aby ich szukać w Sercu moim”.

[70a] Schroniwszy się zatem w najdroższym Sercu mojego nad wszystko najbardziej umiłowanego Oblubieńca Jezusa, szukam w Nim i proszę (chociaż uznaję, żem tego najbardziej niegodny), aby zaszczycił mnie stygmatami ran swych najświętszych, podobnie jak zaszczycił swego sługę św. Franciszka z Asyżu[90]. Błagam Go wszakże przez miłość, jaką żywi dla swego Niebieskiego Ojca, i przez miłość, jaką miłuje Niepokalaną Dziewicę, Matkę swą Bolesną, [przez miłość] do Aniołów, Świętych i wszystkich stworzeń oraz przez ich zasługi i wstawiennictwo proszę, by raczył wyrazić w mej duszy wszystkie odbicia najświętszej swej męki i boleści Najśw. Maryi.

[70b] Cóż to za śmiałość z mej strony prosić o dar tak wielki! Pewnie, że wielka to łaska, zwłaszcza dla [mnie] tak niewdzięcznego wobec Bożych dobrodziejstw. Miłość jednak itd., itd., Jezusa daleko jest większa, [a nawet] nieskończona. Jestem więc tego pewien, że dostąpię tak wielkiego zaszczytu; i tak bardzo jestem tego pewien, że mi się zdaje, jakbym go już dostąpił. Z tego powodu proszę nieustannie, aby przez miłość i zasługi Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, Świętych i wszystkich stworzeń raczył udzielić mi łaski, bym raczej poniósł śmierć nawet z rąk najokrutniejszych katów, niżbym miał tę pewność utracić; aby ją w sobie zachować, jestem gotów znosić przy pomocy łaski Bożej wszelką karę, męczeństwo i hańbę, itd.[91]

[70c] Czemuż zresztą miałbym jeszcze wątpić, jeśli sprawę swą złożyłem w ręku i Sercu bardziej niż najdroższego Oblubieńca mej duszy, Jezusa, i bardziej niż najukochańszej Matki, Maryi, jeżeli Aniołowie i wszyscy Świeci są mymi Obrońcami i Patronami? Nie, nie, żadną miarą! Jezu, Maryjo, Aniołowie i Święci, Aniele Stróżu mój i św. Wincenty, wzywam Was i błagam (odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[71] 59. Wincenty, zanim przystąpisz do modlitwy, zanim wejdziesz do świętego przybytku Pana, nim zaczniesz dlań służbę w Kościele Jego, itd., a także w czasie pełnienia jej, rzuć okiem na swą nędzę, która zwiększa się coraz bardziej przez czarną twą niewdzięczność i bezbożność twoją. Przedstaw sobie, że Aniołowie, Święci i cała Wspólnota Niebian dlatego właśnie wołają przeciw tobie głośno i mówią do ciebie: Cóż to za śmiałość z twej strony, że mówić chcesz z Bogiem nieskończenie czystym, świętym i doskonałym, że chcesz Mu służyć przy Jego ołtarzu i w Jego świątyni, że chcesz się karmić Jego ze wszech miar niepokalanym Ciałem i bez granic doskonałym Bóstwem — co to za śmiałość u ciebie, cóż to za śmiałość!

[71a] Wyznaj tedy najpotworniejszą, że nie powiem — nieskończoną twą nędzę i bezbożność. Jednakże nie powinieneś z tego powodu zaniedbywać tego, co byś uczynił, gdyby obraziwszy jakiegoś wielmożę, który by ci jednak był gotów wybaczyć, udał się prosić o przebaczenie, a słudzy jego nie chcieliby cię doń dopuścić; wołałbyś wtedy tak długo, ażby miłosierny wielmoża usłyszał twój głos, pozwolił ci wejść i powiedzieć:

[71b] Ach, oto jestem przed Tobą! Z głębi serca mojego i z niskości swej nędzy wznoszę, o Boże, swe wołanie do Ciebie! Wysłuchaj, o Panie — wszak jesteś mym Ojcem, wysłuchaj głosu syna swojego, choć niewdzięcznego i grzesznego. Ach, Boże mój, Boże mój, Boże mój! O błogosławiona Wspólnoto [Niebian]: chociaż ganicie mą śmiałość, wzywam Was jednak: O Maryjo, moja więcej niż najbardziej umiłowana Matko, wspomóż mnie w mych potrzebach i przez miłosierdzie dopuść mię do chwalenia Pana, do służenia Mu i do pełnienia na ziemi tego, co w niebie czyni cała Wspólnota Niebian! Lecz jakże wielka jest ma niegodność i moja nędza! (Oświadczenie generalne) i jak wielką jest prawdą, żem niegodny żadnego względu, a godzien wszelkiego zła.

[72] 60. Jedną z pobudek, dla których czczę Najśw. Maryję, moją więcej niż najbardziej umiłowaną Matkę, Aniołów, Świętych i Sprawiedliwych, i dla których chciałbym, aby ich czciły wszystkie stworzenia, jest właśnie ten wzgląd, że Najśw. Maryja i Aniołowie nie obrazili nigdy mego Ojca i więcej niż najdroższego Oblubieńca mej duszy, Jezusa, a Święci i sprawiedliwi, jeśli Go obrazili, to później opierając się na zasługach Jezusa Chrystusa i swej pokucie naprawili i wynagrodzili wyrządzoną Bogu obrazę. Z tego też samego względu chciałbym, gdyby mi to było dane, oddawać cześć i nakłaniać do niej [innych] wobec wszystkich innych stworzeń pozbawionych zmysłów i rozumu, a nawet samejże ziemi, ponieważ nigdy nie obraziły mojego Boga, najdroższego Ojca, i więcej niż najmilszego Oblubieńca mej duszy, Jezusa (Oświadczenie generalne), podczas gdy ja ze względu na obrazę wyrządzoną mojemu Bogu jakżeż bardzo zasługuję na wzgardę!

[73] 61. Chciałbym posiadać nieskończony, itd. O§O potencjał wolnej woli i żywotów, aby je wszystkie oddać na chwałę Boga, Jezusa, Maryi, itd., a według kolejności — Aniołów i Świętych (Oświadczenie generalne).

[74] 62. W dniach, które poprzedzają Komunię św., które schodzą się z nią i po niej następują, chcę się pobudzać do wewnętrznego wesela i radowania, ponieważ w te dni dusza moja świętuje. A jeśli mi się zdarzy przystępować codziennie[92]do Stołu Pańskiego, będę od czasu do czasu za łaską Bożą się starał pobudzać do tej wewnętrznej radości (Oświadczenie generalne).

[75] 63. Gdybym miał napisać jakieś dzieło[93], chciałbym je całe poświęcić Niepokalanemu Poczęciu Najśw. Maryi, mej więcej niż najukochańszej Matce; niezależnie od tego pragnę, byśmy ja i wszystkie stworzenia, każde, itd., ∞ O§O poświęcali wszelkie nasze czynności, prace i najdrobniejsze nawet pisma, itd. Niepokalanemu Poczęciu Najśw. Maryi, mej więcej niż najbardziej kochającej Mistrzyni, Matce. Obrończyni, itd.[94] Chcę wszakże dedykować je równocześnie ku czci Boskiego Jej macierzyństwa, niezrównanego dziewictwa, boleści Jej, itd., a także ku chwale Boga Jedynego i Troistego, Jezusa, więcej niż najdroższego Oblubieńca mej duszy, Aniołów, Świętych itd. ∞ O§O (Oświadczenie generalne).

[76] 64. Dzięki najwyższej łaskawości Bożej poznaję, że doskonałość polega na wykonywaniu z dokładnością i z najczystszą intencją tego wszystkiego, czego wymaga stan, w jakim się znajduję. Atoli myślę jeszcze, że Bóg aktem nieskończonego swego miłosierdzia względem mnie, najbardziej nędznego i najniewdzięczniejszego stworzenia, dał mi też świętą niecierpliwość pobudzającą mię do spełniania w sposób wewnętrzny innych jeszcze, daleko większych rzeczy. I chociaż dla mej nędzy wzrastającej stale coraz bardziej z powodu mej bezbożności uznaję się za najbardziej niezdatnego do ich wykonania, ale w oparciu o łaskawą pomoc Boża przyjmuję za pewne, że dojdę do ich urzeczywistniania (Oświadczenie generalne).

65. A świat Go, to znaczy Jezusa, nie poznał [por. J l, 10].

66. Jestem umarłym, a życie moje ukryte jest z Chrystusem w Bogu [por. Kol 3, 3].

[77] 67. Z uwagi na to, że w praktykowaniu świętych cnót czuję w sobie, że tak powiem, świętą pasję daną mi z pewnością od Boga — sam bowiem jestem najbardziej nędzną nicością i grzesznikiem — więc wskutek tego zdaje się, że nie mając w pełnieniu cnót do pokonywania tak wielkich trudności wewnętrznych, mniejsza będzie chwała, jaką w takim pełnieniu cnót mam oddawać Bogu. Wszelako dla wyrównania takiego braku będę się starał wzbudzać za łaska Bożą wewnętrzne akty miłości i pokory, itd., i więcej, itd. ∞ O§O (odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[78] 68. Nie mniemaj nigdy, że nie potrafisz dokonać tego, czego dokonali w Kościele Bożym wielcy Święci, ponieważ przy pomocy łaski Bożej osiągnąć możesz daleko więcej i dokonać rzeczy bez porównania większych niż te, jakich dokonali wszyscy Święci, Owszem, wyobraź sobie, że Bóg udzielił ci już tej łaski lub w tej chwili udziela i że użyczy ci jej w coraz to większej mierze w każdym z nieprzeliczonych momentów, itd. ∞ O§O. Wyobraź sobie jeszcze, że stale ci ją powiększa od całej wieczności przez całą wieczność (Zwróć na to uwagę, co głosi św. Teresa: „Aby na drodze Pańskiej dokonać wielkich rzeczy, trzeba wiedzieć, że otrzymało się wielkie łaski od Boga”). A zatem (lecz odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

69. Gdy prosisz Pana o jakąś łaskę dla ducha, staraj się gorliwie, z ufnością, pokorą i wdzięcznością wyobrazić sobie, żeś jej już w tej chwili dostąpił. Wzbudzaj owe wewnętrzne akty, jakie byś spełniał, gdybyś takiej łaski dostąpił rzeczywiście. I nie wahaj się, ponieważ tak postępując dostąpisz pociechy. Ufności, ufności, pokory! itd. (Oświadczenie generalne).

[70] 70. Boże mój, itd., Ty według najświętszej swej woli uświęcasz i udoskonalasz -wszelkie me czynności, myśli, pragnienia i uczucia przez wzgląd na zasługi Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, Świętych i sprawiedliwych (Oświadczenie generalne)[95].

71. Boże mój, zniwecz na zawsze grzech, również powszedni, a jeśli możliwe, to i najmniejszą nawet niedoskonałość; pomnażaj swą chwałę, itd. ∞ O§O we wszystkich stworzeniach. Boże, przez miłość swoją usłysz mnie i wysłuchaj: udziel wszelkiej pomocy każdemu z bliźnich — braciom mym i dziełom rąk Twoich. Boże mój, wysłuchaj błagania sług Twoich! Boże mój, Ojcze mój, wysłuchaj ich; Stwórco mój, wysłuchaj ich przez zasługi Jezusa, itd., Maryi, Ad., Aniołów, Świętych i Sprawiedliwych (Oświadczenie generalne).

72. Spraw, Panie, aby liturgiczne wielbienie Ciebie i obrzędy kościelne wykonywane były w sposób jak najbardziej dokładny, doskonały i święty (Oświadczenie generalne).

73. Żywię w sobie ogromną ufność, że Bóg przez nieskończoną swą dobroć i przez współczucie dla mej nędzy nie poskąpi mi nigdy obfitości łask swoich (Oświadczenie generalne).

[80] Chciałbym przebywać wciąż w szpitalach i w więzieniach, chciałbym się stale znajdować na wszystkich miejscach ziemi, aby wspomagać nędzę ubogich, niemoc chorych, by uczyć nieumiejętnych wiedzy świętych; chciałbym spowodować, by książęta, władcy i królowie, by mali i wielcy, szlachta i biedota, by wszystkie stworzenia, każde, itd. ∞ O§O, doskonale, itd. O§O znały i miłowały Boga, i by służyły Temu, który jest moim Ojcem, moim Dobrem, mym Wszystkim.

[80a] Chciałbym dokonywać bez końca na chwałę Jedynego i Troistego Boga, itd. OO rzeczy nie mających miary ni granic[96], tak jednak, by widział mię w tym jedynie sam Bóg; ale ponieważ jest niemożliwe, bym mógł to wszystko wykonać, przeto ofiaruję Panu, naszemu Niebieskiemu Ojcu, zasługi, modlitwy, itd. wszystkich stworzeń, a przede wszystkim zasługi Jezusa, więcej niż najmilszego Oblubieńca mej duszy, i Maryi, mej więcej niż najukochańszej Matki Niepokalanej. Chciałbym to czynić, aby choć w części pełnić cnotę miłości”względem bliźniego, mego brata, i względem Boga.

[80b] Powiedziałem: „w części”, gdyż chciałbym czynić więcej, więcej, itd. ∞ O§O. A ponieważ „mogę wszystko w Tym, który mnie umacnia” [Flp 4, 13], chciałbym stać się pokarmem, by nasycić głodnych, odzieżą, by przyodziać nagich, napojem, by orzeźwiać spragnionych, kojącym likworem, by wzmocnić żołądek słabych, delikatnym puchem, by przynieść ulgę osłabłym członkom zmęczonych, niosącym zdrowie lekiem, by zaradzić niemocy chorych, okaleczonych, chromych, głuchych i niemych, itd., światłem dla oświecenia niewidomych, na duchu i ciele, życiem, by wszystkie martwe stworzenia na nowo powoływać do życia łaski Bożej czy do życia doczesnego, względnie do jednego lub drugiego, aby one na tej ziemi, wracając do życia i żyjąc choćby do sądu ostatecznego, dokonywały owych wielkich rzeczy, a dokonywały ich dla chwały Boga, który jest moim Bogiem, moim Ojcem, mym Stwórca, moim Dobrem i Wszystkim moim.

[80c] Aby zaś uczynić to wszystko i aby Bogu mojemu oddać tai wielką i większą jeszcze chwałę, ofiaruję mojemu Bogu zasługi Jezusa, więcej niż najmilszego Oblubieńca duszy naszej, naszej więcej niż najukochańszej Matki, Niepokalanej i Bolesnej Maryi, itd. Aniołów, Świętych i wszystkich sprawiedliwych. Boże mój, dla osiągnięcia tego wszystkiego — mimo żem najnędzniejszy — ofiaruję siebie na wszelkie cierpienia, utrapienia i hańby, itd., nawet nieskończone, wszakże przy Twej pomocy, z miłości — gdyby to było możliwe — nieskończonej do Ciebie, ale w ukryciu[97]. Ach, Boże mój, Boże m6j, Boże mój! Niech we mnie, we wszystkich i zawsze dzieje się wszystko według najświętszej Twej woli (Oświadczenie generalne).

[81] 74. Pamiętaj, Wincenty, że wiele dusz przedtem grzesznych, a później pokutujących służy Bogu z większą gorliwością niż ta, z jaka Boga kochają niektóre dusze [nawet] subtelne.

75. Pamiętaj, Wincenty, że w czasie większych trudności należy zwiększyć gorliwość; staraj się jednak nie tracić jej i wtedy, gdy ci się wydaje, że takie trudności nie zachodzą; przeciwnie, o jej wzrost staraj się zawsze coraz to usilniej.

76. Wincenty, pamiętaj często, że gdyby inni posiadali takie jak ty możliwości czynienia dobrze, byliby już wielkimi świętymi.

77. Pamiętaj, Wincenty, o owym garbarzu skór, który ukazał się św. Antoniemu Opatowi, i rozważaj, co garbarz — jak to opowiadał św. Opatowi — rano i wieczór mówił do Boga w duchu prawdziwej pokory: „Panie! Wszyscy mieszkańcy Aleksandrii za dobre swe uczynki będą się Tobą radować, a ja sam może wskutek swych grzechów pójdę w przepaść na męki”. Ojcze, nie inaczej jest ze mną! (Scara., t. II, str. 201 [lub 261] § 533[98]).

[82] 78. O Boże mój, przez zasługi Jezusa, najmilszego Oblubieńca duszy mojej, Maryi, mej więcej niż najukochańszej Matki, św. Michała Archanioła i wszystkich innych Aniołów i Świętych, użycz mi, błagam, najwyższego poznania mej nędzy, ubóstwa i bezbożności, z powodu których.powinienem bym uznać się za najbardziej niegodnego, by na świętej modlitwie z Tobą przestawać, wchodzić do świętego przybytku, uczestniczyć w świętych czynnościach i [Najśw.] Ofiarach oraz służyć Ci przy ołtarzu, a wskutek tego powinien bym pokornie znosić, by Aniołowie, Święci i wszyscy mieszkańcy niebios przepędzili mnie od Ciebie, z świętego Twego przybytku i od Twego ołtarza.

[82a] Spraw, abym jasno poznał, że jakom bardziej nędzny i grzeszny niż wszystkie pozostałe stworzenia, tak jestem też w najwyższym stopniu niegodny, aby się do Ciebie modlić odmawiając święte pacierze kapłańskie i prosząc Cię za Twym ludem, który nie tylko że w swej całości daleko jest lepszy ode mnie, ale też posiada wśród siebie dusze, które doszły do najwyższego stopnia doskonałości, choć wiele z nich jest u świata w wielkiej pogardzie.

[82b] Ach, Boże mój, daj mi zrozumieć, że dla wielkiej mej nędzy, powiększającej się coraz bardziej z powodu mej bezbożności, nie mogę zadośćuczynić wielkim pragnieniom Twoim zmierzającym do tego, aby Twemu ludowi przypadły wielkie owoce w tym i przyszłym życiu za sprawą modłów tego tak bardzo nędznego sługi Twojego. Taka jest bowiem wola Twoja, objawiona za pośrednictwem św. Matki Kościoła. Ach, błagam przez miłość Twoją: niechaj prócz całej Wspólnoty Niebian przyjdą i te dusze wybrane, wielkie w oczach Twoich, niech przyjdą, o Boże mój, wielbić Ciebie, a ja wzywać je będą mówiąc: „Przyjdźcie, pokłońmy się Panu”, itd., gdyż naprawdę, ja biedny grzesznik, winienem się wstydzić na myśl, by wstawiać się u Ciebie, mego Boga niezmierzonego, nieskończonego, niepojętego, za ukochane Twe oblubienice, dusze, tak bardzo miłujące i miłowane, najprostsze, najpokorniejsze, najczystsze. Ach, Boże mój, pomocy, Boże, pomocy! Dobro moje, pomocy! Daj mi poznać mą nędzę, ubóstwo, niewdzięczność, bezmierną — by nie powiedzieć: nieskończoną, która jest tym większa, im mniej ją poznaję, a znam ją tak mało! Jest zaś ogromnie wielka, ogromnie wielka, ogromnie wielka! I któż mi ją kiedy objawi, któż taki będzie, któż taki?

[82c] Ach, Boże mój, Ty jeden ujawnić ją możesz całemu światu, niebu, ziemi, otchłaniom. O Ty, co możesz to zrobić, utrwal na zawsze w mym duchu najwyższe poznanie mej nędzy i bezbożności, abym dzięki temu poznaniu musiał szczerze uznać się za takiego, jakim jestem naprawdę, to jest za najbardziej niegodnego oglądania ludzi i przestawania z nimi jako z tymi, wśród których wielu będzie wielkimi świętymi, nie zawsze znanymi, a nawet pogardzanymi w oczach ludzi. A co do wielu innych wydających się grzesznymi, spraw, bym ich sobie wyobrażał jak drugich Pawłów, co pewnego dnia staną się narzędziami Twej chwały (a wierzę, że są nimi naprawdę).

[82d] Spraw, abym się uznał za najniegodniejszego korzystania z dobrodziejstwa światła, ciepła, zimna, następstwa pór roku, odzieży, napoju, pokarmu, oraz bym się uważał za najmniej zasługującego na to, aby mnie nosiła ziemia, i za najbardziej niegodnego, bym po niej stąpał, ponieważ wszystkie te stworzenia nie obraziły Cię nigdy; ja zaś obrażałem Cię pomimo wielkich dobrodziejstw, jakimiś mnie obsypał, a jakich, jak sądzę, nie udzieliłeś tylu innym, którzy jednak przy pomocy mniejszych łask doszli do najwyższego stopnia świętości.

[82e] Daj również, bym uznał, że zasługuję na nieskończone piekła i na to, aby wszystkie stworzenia uzbroiły się okrutnie przeciw mnie, bijąc mnie, dręcząc, itd., za to, żem pomimo wielkich dobrodziejstw obrażał Ciebie, mój Boże, któryś jest ich Stwórcą. Spraw jednak, o Panie, abym to wszystko nie tylko wypowiadał słowami, jak to nieraz było (co wyznaję przed Bogiem i wszystkimi stworzeniami), ale bym w to wierzył naprawdę i był najmocniej o tym wewnętrznie przekonany. Owszem, pragnę, by wszelkie dobre dzieła i modlitwy wszystkich ludzi, itd. O§O były wykorzystane dla otrzymania łask, o które proszę (Oświadczenie generalne).

[83] 79. Boże mój, wszystko we wszystkim i we wszystkich (Oświadczenie generalne).

80. Boże mój. wszystko we wszystkim i we wszystkich (Oświadczenie generalne).

5. [INTENCJE. REFLEKSJE. „NAJWIĘKSZĄ MĄ POKUTĄ — ŻYCIE W ŚWIECIE...”]

(Lutni — 11, t. L s. 132—134: rok 1816)

[84] Postanawiam wyrabiać sobie tak wysokie pojęcie i tak wielki szacunek dla słów i uczuć bliźniego (choćby one były, że tak powiem, nieskończenie przeciwne mym słowom i uczuciom — wyjąwszy jednak dziedzinę dogmatów wiary świętej), że gdyby się odezwał bezrozumny osioł albo istota najbardziej prymitywna i bezmyślna[99], itd, to przecież chciałbym się z nią liczyć z bezmiernym szacunkiem, itd., (wszystko jak w Oświadczeniu generalnym).

[84a] Boże mój i wszystko! Wszyscy inni kochają Cię prawdziwie, dokonując z bezgraniczną doskonałością wielkich i dobrych czynów, ja zaś pod wpływem złości bez miary prócz zbrodni i bezbożności nic innego nie czynię. Panie, Panie Jezu, Synu Dawida, zmiłuj się nade mną [por. Mk 10, 47] (Oświadczenie generalne).

Niech będzie pochwalona i na wieki wielbiona niepojęta i nieskończona hojność Boga, Jezusa, itd. w stosunku do Jego stworzeń (Oświadczenie generalne).

Nie mogę wątpić, że najmniejsza nawet i nieskończenie mała niewdzięczność moja za dobrodziejstwa, którymi obsypał mnie Boski Jego Majestat, zawiera złość niepojęcie większą od tej, jakiej dopuściłoby się inne stworzenie, gdyby w każdym momencie stawało się przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego, zarówno przeszłego, jak teraźniejszego i przyszłego czy możliwego. A zatem, o Boże mój, jak ogromna jest ma niewdzięczność! (Oświadczenie generalne). Boże mój, Boże mój, Miłosierdzie moje!

[84b] Gdyby to było możliwe, chciałbym się narazić na jakiekolwiek straty — wszelako nie na utratę łaski Bożej, itd. — chciałbym znosić jakiekolwiek kary, umierać w żalu przechodzącym wszelkie pojęcie, i to po nieskończone razy mnożone w nieskończoność w każdym momencie, itd. ∞ O§O, aby wszelkie stworzenia, nawet pozbawione myśli i uczuć, przez wieki poznawały, miłowały, chwaliły i wywyższały Boga, Jezusa, Maryję, św. Józefa, św. Jana Chrzciciela, itd., Aniołów i Świętych, itd., z doskonałością O§O (Oświadczenie generalne).

Największą mą pokutą — to życie w świecie[100]

Życie chrześcijanina powinno być spokojne, ponieważ spoczywa w Bogu, [ale] i pełne bojaźni z powodu lęku, by obfitości łaski Pana przez grzechy swe nie utracić (Oświadczenie generalne).

6. [POSTANOWIENIA. DUCH POSŁUSZEŃSTWA. REFLEKSJE NAD BOŻĄ DOBROCIĄ]

(Lumi — 13, t. I, s. 140—145; rok 1816)

[85] Kiedy zobaczę lub pomyślę, że jakaś prosta osoba, mężczyzna czy kobieta, uczyniła jakiś akt miłości, pobożności, itd., w związku z czymś, co z jakiegokolwiek tytułu należy do Boga, będę się starał nie tylko tym aktem nie gardzić, ale i spełnić to, co oni przez ten akt czynią, choćby on wydawał mi się godnym zlekceważenia; i starać się będę być pod tym względem bardzo uważnym, gdyż lekceważąc, łatwo mogę popełnić błąd: bo kto wie, jak wielką zasługę przez taki uczynek zyskują dusze, gdy spełniają go z czystym sercem (Oświadczenie generalne).

[85a] W sprawach obojętnych i takich, które nie zmieniają zatwierdzonego przez mego spowiednika sposobu mych czynności, będę się starał ulegać wszystkim, którzy mnie o coś poproszą, i będę im powolny w duchu szczerego posłuszeństwa szybko, radośnie, itd.; i będę się starał słuchać nawet najmłodszych mych braci, jak również innych chłopców ze związku[101]; i kogokolwiek innego, kto mi da polecenie: ubogiego, prostego, każdego. Owszem, pragnę i postanawiam, by rozkazywały mi z nieskończoną surowością wszelkie stworzenia, każde, itd., i to nie tylko istoty rozumne, lecz także nie obdarzone rozumem i zmysłami, stworzone i niestworzone, itd. O§O; i pragną być im bezgranicznie posłuszny: ulegle, natychmiastowo, na ślepo, radośnie, z tym przekonaniem, że posiadają nie dające się wytłumaczyć prawo wydawania mi rozkazów, a to dlatego, że jestem powodem wszystkich ich nieszczęść (Oświadczenie generalne).

[85b] Kiedy Najśw. Maryja poczęła w swym łonie Syna Bożego, który stał się człowiekiem, przyjmowała pokarm, wzbudzając jednocześnie heroiczne akty miłości, by wykarmić Najświętsze Człowieczeństwo Jezusa Chrystusa; toteż dla naśladowania ich w odżywianiu siebie i w spełnianiu innych czynności koniecznych do podtrzymania ciała będę się starał wzbudzać wewnętrzne akty cnót, np. miłości, pokory, itd., z intencją jednak czynienia tego, co czyniła Najśw. Maryja, itd. (Oświadczenie generalne) i Pan nasz Jezus Chrystus[102].

Ponieważ wszystkie me czynności, choćby i były dobre, skażone są jednak licznymi błędami, postanawiam wszystkie me czyny i czyny bliźnich składać w na j miłosierniejszym Sercu Jezusa, itd., Maryi, itd., i uszlachetniać je zasługami Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, Świętych i sprawiedliwych obecnie żyjących i przyszłych (Oświadczenie generalne).

[85c] Jeżeli świat z powodu mych grzechów nie został unicestwiony O§O po nieprzeliczone razy, stało się to jedynie przez niepojęte dzieło miłosierdzia Bożego (Oświadczenie generalne).

Patrząc na nieprzebraną dobroć mego Boga, dochodzę do przekonania, że On we wszystkich nieprzeliczonych chwilach wzbogaca mię bez rachuby tak wielką obfitością swej uświęcającej łaski, jaka tylko istnieje, i większą jeszcze, mnożoną w nieskończoność ∞ ∞ O§O, jaką pragnąłbym w niebie, gdyby w tym Królestwie szczęścia można czegokolwiek pragnąc i jakiej bym pragnął, gdybym to czynił nieskończenie, nieskończenie itd. O§O, w każdym momencie O§O i z doskonałością O§O O§O (Oświadczenie generalne).

Jednym słowem, uważam za pewne, że Bóg ze względu na nieprzebraną dobroć i nieskończoną miłość, gdyby mnie mógł uczynić prawdziwym Bogiem uwielokrotnionym nieskończenie po nieprzeliczone razy O§O O§O O§O, uczyniłby mnie takim. O, co to za miłość Boga, nieskończona miłość, jaką żywi Bóg względem mnie, który jestem najfatalniejszą przyczyną wszelkiego zła, jakie było, jest i będzie i jakie by mogło być i jakie by było, gdyby świat istniał przez wieczność, wieczność bez końca mnożoną, itd. O§O, w szczególności [przyczyną] tego zła, jakie naprawdę będzie udziałem piekieł.

[85d] O Boże mój, co za miłość, co za miłość, co za miłość! Co za miłosierdzie, co za miłosierdzie! Co za dobroć! Wszelkie stworzenia, wychwalajcie mojego Stwórcę, obrażonego przeze mnie Dobroczyńcę! O wszelkie stworzenia, w nieskończoność mnożone, każde, itd., w każdym momencie, itd., z doskonałością, itd., chwalcie Boga! Wszyscy Niebianie, uwielbiajcie Boga! Błogosławcie Panu wszystkie dzieła Pańskie; chwalcie i wywyższajcie Go na wieki! [por. Dn 3, 57]. Bóg mój wszystkim, wszystkim, [ja] — niczym, niczym! Sam tylko Bóg, sam Bóg, cały Bóg, we wszystkim Bóg, ze wszystkim Bóg, wszędzie Bóg, cały Bóg dla wszystkich!

Boże mój, Ty jesteś BOGIEM, jesteś Tym, Który jest! Boże mój, Boże mój, Boże mój, Boże mój! „W pokoju dla Ciebie zasnę i będę odpoczywał, ponieważ Ty, Panie, przedziwnie ustanowiłeś mnie w nadziei... ona mnie pocieszyła w poniżeniu moim, albowiem słowo Twoje ożywiło mnie” [Ps 4, 9; 118, 50] (Oświadczenie generalne). Boże mój, mój, nasz, nas wszystkich! Ty, Boże mój, jesteś naszym Ojcem! I już to samo starczyłoby, by uznać, żeś [Bogiem] miłującym; ale [i więcej]: jesteś wszystkim dla każdego, wszelkim dobrem dla wszystkich, słowem — jesteś Bogiem, jesteś Bogiem, Bogiem, Bogiem! (Oświadczenie generalne). I wierzę oraz przekonany jestem, że Bóg udziela mi we wszystkich nieprzeliczonych momentach, itd. O§O tej pełni uświęcającej łaski, jakiej by mi udzielał w każdym z nieskończenie małych momentów, itd. O§O przez nieprzeliczone wieczności, itd. O§O (Oświadczenie generalne). Wszystkim, wszystkim Bóg mój!

[85e] Dla poratowania w jakiś sposób mego duchowego ubóstwa chciałbym trwać zawsze z wyciągniętą ręką, by w imię najdoskonalszego miłosierdzia prosić o duchową jałmużnę wszystkie stworzenia przeszłe, obecne i przyszłe, jak gdyby każde było w nieskończoność mnożone, itd. w każdym momencie, itd., O§O (Oświadczenie generalne),

Inni ludzie są bardzo pokorni, ja natomiast nie tylko takim nie jestem (Oświadczenie generalne), ale pod względem pychy spośród szatanów jestem pierwszy, przechodząc ich w tym bez miary na nieskończone sposoby, itd. O§O, owszem, jestem samą uosobioną pychą.

7. [PROŚBY O RADĘ PRZEDSTAWIONE NIE ZIDENTYFIKOWANEMU KAPŁANOWI[103]

(Lumi — 46. t. II, s. 519—523; rok 1816) [86] Ojcze, pobłogosław mię! Rok 1816.

1. Pragnę, by wszystko to, co w mych czynnościach, itd. wskazuje na ubóstwo, było podciągane [tylko] pod złożony przeze mnie ślub. Znaczy to, że tego rodzaju czynności podejmowane przeze mnie nie będą spełniane z motywu ślubu; podobnie z posłuszeństwem[104].

[86a] 2. Chciałbym w ciągu dnia robić trzy rachunki sumienia, z których jeden obróciłbym na poznanie popełnionych błędów i staranie się o poprawę, drugi — na zastanowienie się nad uchybieniami przy wykonywaniu cnót oraz na staranie się o ich pomnożenie.

[86b] Nie usuwać przyczyny swędzenia ciała, itd.

Częściej w ciągu dnia odnawiać śluby[105], a szczególnie w czasie Mszy św., w dni świąteczne, łącznie z większym przygotowaniem, a przede wszystkim przy rozpoczynaniu [dnia] na nowo.

Po święceniach, przez czterdzieści dni przystępować do Komunii św. i odprawiać swego rodzaju rekolekcje w celu odnowy wewnętrznej w związku z otrzymanymi święceniami.

Chciałbym powszednie dni przeznaczyć na praktykowanie różnych cnót, a niedzielę — cnoty miłości, itd. (Życiorys Berchmansa, str. 193).

Biorąc jakby z rąk Bożych wszystko z największym szacunkiem, chciałbym się tak ustosunkować do rubryk, do porządku dziennego, do zaleceń i rad spowiednika, do statutów związkowych[106], itd., jak Wiel. Berchmans ustosunkował się do reguł Towarzystwa [Jezusowego].

Pragnę, by [Ojciec] wyjaśnił mi dobrze, co mam rozumieć przez to, że całkowicie winienem się oddawać ćwiczeniom duchownym.

[86c] Czy przy śniadaniu mogę zostawić nieco chleba, chociażbym jeszcze miał apetyt?

Czy zezwala mi na ślub wyznawania Niepokalanego Poczęcia Najśw. Maryi, o ile by Kościół św. nie postanowił tu czegoś przeciwnego?

Czy pozwala, bym także wszystkie artykuły wiary wyznawał pod ślubem?

Czy jest przejawem większej doskonałości danie spowiednikowi zgody na wyjawianie tego wszystkiego, co słyszy na spowiedzi i poza nią?

Czy zamiast siedmiu psalmów i oficjum za zmarłych można odprawiać Drogę Krzyżową, a zamiast oficjum o Najśw. Dziewicy — Koronkę do Matki Bożej Bolesnej?

Czuję, że uchybiam w praktykowaniu cnót świętych. Chciałbym je pełnić, itd. wszak mówię sobie: „Stań się świętym, bo jutro umrzesz!”

Na czym właściwie polega to, co się sprzeciwia świętej czystości? itd.

[86d] Sprawa święceń subdiakonatu[107].

Czy [Ojciec] pozwoli na dyscyplinę, łańcuszek i post w czasie rekolekcji?

Chciałbym się zrzec obowiązku mistrza nowicjuszów[108]. Jeśli z uwagi na posłuszeństwo zezwoli mi [Ojciec] słuchać także chłopców, powtórzę coś z życia św. Franciszka z Asyżu[109].

Czy [Ojciec] uważa, że [o pozwolenie] mam prosić rodziców? Proszę [Ojca], aby mnie pobudzał także do obrzydzenia sobie mych win. Pewien jezuita mawiał: Post foetantes accepit me [por. Ps 77, 70]; czy [Ojciec] uważa, bym i ja to powtarzał lub przynajmniej umieszczał w swoich pismach?[110]

8. (PRAKTYKI POBOŻNOŚCI I POKUTY. OŚWIADCZENIA] (Lumi — 47, t. II, s. 524—528; rok 1816)

[87] 2.[111] W każdym tygodniu Rok 1816

W poniedziałek siedem psalmów pokutnych, we wtorek Droga Krzyżowa, w środę Oficjum za Zmarłych, w czwartek Droga Krzyżowa, w piątek Koronka do Najśw. Dziewicy i Pani mojej, Matki Bolesnej (ze względu na to, że jestem wpisany do Jej Kongregacji)[112] oraz Komunia sakramentalna, w sobotę Oficjum o Najśw. Dziewicy; w środę jeszcze drugie siedem „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu” dla dopełnienia nabożeństwa do Matki Boskiej Karmelitańskiej.

Ćwiczenia pokutne

W piątek i w sobotę post, we wtorek i piątek dyscyplina przez czas odmawiania „Miserere”, w środę i sobotę łańcuszek przez jedną godzinę.

Oświadczenie

[87a] Postanawiam czynić wszystko na chwałę Boga, Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych, dla niesienia pomocy i na wybawienie dusz czyśćcowych, aby prosiły Pana o te łaski, jakich pragnę, aby wypowiedziały zdecydowaną wojnę całemu piekłu, aby błagały Pana o nawrócenie wszystkich niewiernych, heretyków i grzeszników, aby wszyscy ludzie dostąpili zbawienia w najwyższej doskonałości, itd. ∞ i by doznali ulgi także w swych doczesnych nędzach, zdobywając ze wszystkiego zasługi, itd. ∞.

Wszystkie swe czynności łączę z czynnościami wszelkich stworzeń, które były, są i będą, i postanawiam czynić wszelkie te akty zewnętrzne i wewnętrzne, przez które wszystkie stworzenia, a zwłaszcza św. Joachim, św. Anna, św. Jan Chrzciciel, św. Józef, Najśw. Maryja i Jezus oddali tak wielką chwałę Panu Bogu naszemu, itd. ∞ O§O.

[87b] Najwyższemu Bogu składam w ofierze wszystkie Msze św. już złożone, składane i które będą składane w przyszłości na całym świecie, i to każda, itd., w każdym momencie, itd. ∞ [113].

Postanawiam trwać w najgłębszym uwielbieniu Przenajświętszej Trójcy i Jezusa w Najśw. Sakramencie, adorując Go na wszystkich miejscach, gdzie się tylko znajduje. Postanawiam odnosić się z największą czcią do mej nade wszystko najukochańszej Matki Maryi i kolejno, do Aniołów, Świętych i tych dusz, które miłe są oczom Bożym.

[87c] Pragnę dostąpić wszystkich możliwych odpustów; te, które można ofiarować za zmarłych — ofiaruję za nich; pozostałe zaś — za siebie lub za innych, jeśli to dla nich można uczynić.

Proszę o łaskę, bym mógł zachowywać śluby i spełniać obowiązki stanu.

Przy każdym ruchu mojego ciała, przy każdym akcie mej duszy pragnę Bogu oddawać chwałę nieskończoną, itd.

Aby móc uzyskiwać zawsze święte odpusty, obudzać będę akt żalu i ponawiać go w ciągu dnia, i w ogóle usposabiać się będę do świętej modlitwy, rozmieszczając w sobie całą Wspólnotę Niebian, itd.[114]; rozważając zaś swą nędzę będę mówił: Czemuż się wynosisz, skoroś tylko proch i popiół [por. Rdz 18, 27], itd,, itd., aktem zaś wiary i zaufania, itd..

[87d] Wzbudzę w sobie akt, mocą którego najmniejszą nawet czynność uważać chcę za główną i za bardzo ważną; chcę też spełniać ją z doskonałością bez granic, ale pokładając ufność w zasługach mego nade wszystko najdroższego Oblubieńca Jezusa i mej ponad wszystko najukochańszej Matki Maryi, Aniołów i Świętych, itd... Któż jednak zdoła pojąć mą nieudolność i nędzę? Niech przeto unicestwione będzie wszystko co we mnie, a niech we mnie pozostanie to wszystko, co jest w Chrystusie Jezusie Panu naszym[115].

9. [OWOCE OSIĄGNIĘTE Z CZYTANIA ŻYCIORYS U ŚW. JANA BERCHMANSA] (Lumi — 48, t. II, s. 433 —642; rok 1816)

Rok 1816.

[88] Owoce z czytania [książki] o Wiel. Janie Berchmansie (wydanie IV). (Odwołanie się do Oświadczenia generalnego)[116].

Oddawać się studiom z wielką starannością dla chwały Bożej (str. 32); uczyć się ze wszystkiego miłowania Boga, również od nierozumnych stworzeń, które obsypane darami, miłują, swego Dobroczyńcę (str. 35).

[88a] Środki stosowane przez Wielebnego dla upewnienia się o powołaniu do stanu zakonnego:

1.Wzmógł modlitwę, pokutę i uczęszczanie do sakramentów.

2. Mając 25 florenów podzielił je na trzy części: jedną przeznaczył na swe bieżące potrzeby, a dwie trzecie przesłał do dwóch różnych miejsc z przeznaczeniem na odprawienie tam Mszy św. przed ołtarzem Madonny.

3. Zdał się całkowicie na swego Ojca duchowego[117].

Uwaga: Wielebny prosi na modlitwie o trzy rzeczy: 1) o czystość anielską, 2) o wytrwanie w powołaniu, 3) o to, by stać się odpowiednim narzędziem w Towarzystwie (str. 48).

Mówić często o Madonnie (str. 49).

[88b] Pozdrawiać Aniołów Stróżów tych osób, które się spotyka, a w nich także Boga, którego podobieństwo w sobie noszą (str. 51).

Każdą czynność spełniać jako główną i najważniejszą wśród wszystkich (str.

53).

Przed udaniem się na spoczynek rozdzielić różne części łóżka pomiędzy Świętych i Aniołów, i tak też podzielić pokój (str. 51).

Na rzecz medytacji wykorzystać skupienie nawet przy godziwych rozrywkach (str. 55).

Stosować: skromność w przestawaniu z innymi, spokój w załatwianiu spraw, wytrwałość w dobrze rozpoczętym dziele, wewnętrzne posłuszeństwo, gotowość do służenia w pokorze, roztropność w działaniu, pamięć na obecność Bożą. umartwienie wewnętrzne i umartwienie zmysłów (str. 61).

Spożytkować dla pełnienia dobra wszystkie najmniejsze nawet środki dostępne nam w Rzymie (str. 66).

We wszystkich poczynaniach zważać na doskonałość działania (str 71,72,73). Cieszyć się nieskalanością i wolnością sumienia (str. 75). Odznaczać się wszystkimi cnotami, studiować dla chwały Bożej i pożytku dusz oraz odpowiadać na łaski (str. 79).

[88c] Ustalić do praktykowania akty cnót, a jeśli można — pomnażać je dnia każdego, itd. (str. 230).

Otaczać czcią wszystkich, a przełożonych nawet wtedy, gdy nimi być przestali (str. 230).

Czytaj: str. 150.

Módl się za wszystkich i nie zapominaj o swych dobroczyńcach (str. 130).

Każdego tygodnia [Berchmans] składał sprawozdanie z trzech rzeczy przed swym kierownikiem: 1) czy przestrzegał przepisów o milczeniu, 2) czy rozmawiał o sprawach duchowych, 3) czy zachowywał postanowienia podejmowane na modlitwie.

Nie tracić czasu po zakrystiach, lecz trwać w zjednoczeniu z Bogiem, itd. (str. 161).

Zasada Wielebnego: Pracownik Towarzystwa będąc w pokoju powinien pragnąć wyjść z niego dla pomagania bliźnim; gdy zaś znajduje się poza pokojem dla załatwiania spraw z bliźnimi, powinien pragnąć powrotu do siebie, aby nie oddawać się zbytnio ani samotności, ani przestawaniu z innymi (str. 164).

Przypominać sobie o niedobrym postępowaniu (str. 166).

Zasada Wielebnego w sprawie ubóstwa: Mamy być niby posągi, dla których obojętną jest rzeczą mieć nową lub starą szatę; nie protestują, gdy się je odziewa, ani nie boleją nad tym, że się je z szat obdziera.

Zasada Wielebnego: Tak się będę odnosił do wszystkich mych braci, jak się winien odnosić sługa i nędzny niewolnik (sitr. 173).

[88d] Nie składać nikomu gratulacji z okazji egzaminów, obrony tezy lub wygłoszonego kazania, czy z okazji innych czynów, gdyż [J. Berchmans] — mawiał — takie postępowanie wobec niektórych tylko bliźnich mogłoby świadczyć o stronniczości; wobec wszystkich zaś nie można tak postępować bez niebezpieczeństwa pochlebstwa (str. 174).

Wszystko wykonywać dobrze i w swoim czasie (str. 174); zdawać ścisły rachunek ze wszystkiego, co się widzi, co się czuje, co się czyta — to pomaga bowiem duchowi.

Wielebny polecając się modlitwom innych prosił, by modlili się dlań o trzy rzeczy: wielką świętość, wybitne wykształcenie i wiele sił fizycznych; o pierwsze w sposób absolutny, o dwa dalsze — o ile wychodziłyby na chwałę Bożą (str. 175).

Wieczorem przed ułożeniem się do snu przygotowywał poranną medytację, aby rankiem zaraz o niej myśleć.

Wielkie nabożeństwo do Najśw. Sakramentu (str. 183, 184).

Wielebny zwykł był mawiać: „Opiekunką świętości, zdrowia i studiów jesteś Ty, o Matko moja, Dziewico Maryjo!” Przed rekreacją pozdrawiał Ją w kaplicy i ofiarowywał Jej te chwile odprężenia. Gdy pewnego razu zapomniał Ją odwiedzić, opuścił towarzyszy i udał się do kaplicy.

[88e] Powtarzał: „Jeśli kocham Maryję, jestem pewny swego zbawienia i wytrwania w zakonie; wyjednam też u Boga to, czego pragnę, i będę wszechmocny”. [Powtarzał] również, że kochając Maryję otrzymamy w ranach Jezusowych i w Sercu mej więcej niż najukochańszej Matki pomoc we wszystkich potrzebach. Często ponawiał takie postanowienie: „Chcę kochać Maryję” i z kolegami współzawodniczył w nadawaniu Maryi najpiękniejszych tytułów (str. 184, 185, 186, 188, 189, 190).

Wielebny mawiał [również]: „Nie spocznę, póki nie osiągnę czułej miłości dla mej najsłodszej Matki Maryi” (str. 191). Ja również (chociażem nieporównanie nędzniejszy niż wszyscy, itd. ∞[118]), nie spocznę nigdy, póki do mej najsłodszej i najukochańszej, itd. Matki Maryi nie osiągnę miłości (gdyby to było możliwe) więcej niż najczulszej ponad wszelką miarę, itd. ∞.

Pewnemu ojcu [zakonnemu], który powiedział: „Niech dusza ma umrze śmiercią sprawiedliwych” [por. Lb 23, 10], odpowiedział Wielebny: „Niech dusza ma żyje życiem sprawiedliwych”, a dopiero potem dodał: „Niech dusza ma umrze śmiercią sprawiedliwych”.

Podczas przydzielania Patrona miesiąca [J. Berchmans] niedługo przed swoją śmiercią natknął się na to zdanie św. Marka, rozdz. 15[119]: „Czuwajcie i módlcie się, bo nie wiecie, kiedy będzie czas”. Słowa te przyjął jako zapowiedź swej śmierci (str. 196).

[88f] Pod koniec swego życia Wielebny dawał na pamiątkę trzy rady: 1) nabożeństwo do Matki Najśw., 2) pielęgnowanie modlitwy, 3) przestrzeganie reguł.

Nie mając dzwonu, który by mnie rano budził, będę sobie przedstawiał, że budzi mię sam Bóg, i będę mówił: „Mów, Panie, bo sługa Twój słucha” [por. l Krl 3, 9] i: „Gotowe jest serce moje do Ciebie” [PS 107, 2].

Aby uniknąć próżnej chwały, nie będę na zewnątrz (str. 270) czynił tego, co czynić będzie można w pokoju {str. 285).

Nie będę odwlekał na później tego, co zrobić mogę teraz (str. 291); czynić dużo, mówić mało.

W stosunku do innych postępować jak matka, w stosunku do siebie — jak sędzia (str. 293).

Na rekreacji sobotniej mówić o Najśw. Dziewicy, a na niedzielnej — o Najśw. Sakramencie (str. 363).

Wzrok chcę umartwiać, a spoglądać jedynie na to, na co trzeba koniecznie. Aby móc jednak dla Jezusa zyskać nieco miłośników, za łaską Bożą będę się starał postępować uprzejmie i ze słodyczą, być poważnym bez przesady, wesołym bez płochości, mieć uśmiech zawsze umiarkowany, a wygląd skromny i budujący.

[88g] W przypadku otrzymanej pochwały nie nadymać się, lecz skromnie się zawstydzić, oddając cześć Bogu. Wobec nagany nie ulegać smutkowi, lecz uderzyć w pokorę. Przy niepowodzeniu nie wpadać w zamieszanie, ale zdać się zupełnie na Opatrzność Bożą. W czynach być szybkim i energicznym bez zahamowań. Sposobność do działania przewidywać starannie i nie pozwalać, by przez opieszałość czy zuchwałą pochopność było zmarnowane. Wszystkie czynności wykonywać z pewnym namaszczeniem, które by je czyniło miłymi w oczach Bożych i godnymi szacunku w oczach ludzi (str. 114, 118).

Wielebny starał się usposabiać do spełniania nie tylko uczynków pewnych, ale i takich, co do których pewności nie było (str. 119).

Zanim się coś powie, należy dobrze pomyśleć o tym, o czym się ma mówić, by nie powiedzieć czegoś, co by się Bogu nie podobało (str. 120)

Będę się starał nie mówić żadnego słowa, które nie byłoby konieczne lub pożyteczne, czy też kierowane do godziwego jakiegoś celu (str. 120).

Zasada, którą św. Benedykt przekazał swoim mnichom: „Przed przychodzącymi i odchodzącymi gośćmi skłaniajcie głowy i pochylajcie się ku ziemi, adorując Chrystusa, którego wszak w nich przyjmujecie”[120] (Żywot Wielebnego, str. 138).

Aby nie tracić czasu, gdy będę musiał czekać w jakimś miejscu, [postanawiam] nosić ze sobą książeczkę o treści duchownej lub naukowej. Na początku, w ciągu i przy końcu czasu, i przez jaki wypadnie mi czekać, obudzać będę wewnętrzne akty cnót (str. 1 52).

[88h] Gdyby mnie ktoś zagadnął: „Daję ci chyba zgorszenie?” — odpowiedziałbym mu: „Nie gorszę się z twych uczynków, bo jeśli widzę, że są wyraźnie dobre, to chwalę za nie Boga, od którego wszelkie dobro pochodzi; jeśli zaś widzę, że uczynki są oczywiście złe, przypuszczam, że gdybyś wiedział, iż w nich jest coś złego, to byś ich poniechał, a za to spełniłbyś dobro tak wielkie, jakiego nie mogę sobie nawet wyobrazić. Dalej, zbadaj swoje czynności, a jeśli uznasz, że są gorszące, popraw się; jeśli zaś dobre, przypomnij sobie to, co powiedział Anioł z Apokalipsy do św. Jana Ewangelisty: Kto jest święty, niech się jeszcze więcej uświęci, a kto jest sprawiedliwy, niech się jeszcze bardziej usprawiedliwi” [por. Ap 22, 11].

10. [OWOCE Z CZYTANIA DZIEŁKA ŚW. ALFONSA LIGUORI „LA MONACA SANTA” I Z BIOGRAFII ŚW. JA NA BERCHMANSA]

(Lumi — 49, t. II, s. 543—549; rok 1816)

[89] Święta zakonnica Liguoriego[121].

Owoce

[89a] Będę na uwadze miał zawsze swą nędzę, a jeżeli znajdzie się we mnie jakieś dobro, będę je uważał za jałmużnę najbardziej niezasłużenie otrzymaną od Boga (t. I, str. 248). Święta Teresa ilekroć czyniła sama lub widziała, że inni coś dobrego czynią, oddawała natychmiast cześć Bogu, wiedząc, że całe dobro pochodzi od Niego. I powiada ta Święta, że dusza nie dokona nigdy wielkich rzeczy dla Boga, jeśli nie uzna, że wielkie rzeczy otrzymała od Niego.

[89b] Ażeby być pokornym, trzeba żyć bez pokładania jakiejkolwiek nadziei we własne swe siły, a całą ufność pokładać w Bogu (str. 249).

Opowiada o. M. Avila[122], iż pewna osoba odznaczająca się wielką cnotą prosiła Boga, by jej dozwolił poznać, jaką jest jej dusza. Otrzymała tę łaskę, i ujrzała duszę swą tak szpetną i ohydną (choć były tam jedynie grzechy powszednie), że wykrzyknęła: „Na miłosierdzie, błagam Cię, Panie, oddal sprzed oczu moich postać tego potwora” (str. 252).

Kiedy potępiłeś innych, stałeś się od innych gorszy (Trytemiusz[123]. str. 252). „Pierwszy postęp w dobrem, to nie chcieć panować, drugi — to chcieć być uległym, -trzeci — to w samej uległości znosić spokojnie krzywdy” (św. Bernard, mowa 18, str. 255).

„Jest taki, co obłudnie się korzy, a wnętrze jego pełne jest zdrady” [Syr 19, 26] (str. 255).

(89c] Kiedy ktoś słyszy pochwałę o sobie, może ze św. Augustynem[124] powiedzieć: „Ja znam siebie lepiej niż oni, a Bóg — lepiej niż ja” (Nad Psalmem) 25, str. 259).

„Wszelka światowa chwalba, to sprawka szatana” (św. Hilary[125] 125, Nad Mat.[euszem] 6, 3, str. 259).

Kiedy usłyszę o wielkim jakimś grzeszniku, to, by się utrzymać w pokorze, pomyślę natychmiast przy pomocy łaski Bożej, żem bardziej grzeszny, ponieważ wobec Bożych dobrodziejstw jestem tak bardzo niewdzięczny.

Kiedy się słyszy pochwały, [należy] wznieść zaraz myśl do Boga i zmienić przedmiot rozmowy (str. 180).

„Złoto w ogniu bywa próbowane, a ludzie w piecu utrapień” [Syr 2, 5] (str. 269).

Dziękować Bogu i modlić się do Niego za tych, co mną pogardzają (str. 268), ponieważ leczą pychę — chorobę mej duszy.

„Błogosławieni będziecie, gdy ludzie was znienawidzą i gdy was wyłączą, i złorzeczyć wam będą, i zniesławiać imię wasze jako złe, dla Syna Człowieczego” [Łk 6, 22].

„Jeśli was znieważają dla imienia Chrystusowego, błogosławieni jesteście, bo cześć, chwała i potęga Boża. i Duch Jego na was spoczywają” [l P 4, 14], (str. 271).

[89d] Do umiłowania wzgardy i radowania się z niej pomocne jest wyobrażanie sobie na modlitwie i w innym czasie, że jest się traktowanym obelżywie i z pogardą oraz ofiarowywanie się Jezusowi Chrystusowi, by znieść to i składać Mu to w ofierze.

Z łaską Bożą będę uważał, by nie popełniać błędów ani w mowie, ani w przestawaniu z innymi, ani w toku dyskusji (str. 87)[126].

„Nienawidzić jak zarazy dyspens od reguł” — to zasada Wielebnego (str. 92); i inna o takim brzmieniu: „Nie będę łatwo prosił o pozwolenie ogólne w jakiejkolwiek sprawie”.

Czujna straż nad oczyma; patrzeć tylko na to, co konieczne (str. 96).

Do życia w skupieniu konieczna jest straż nad sercem, zdobywana przez umartwienie oczu (str. 97).

Dla zachęcenia nas do skromności umieszczono w Żywocie Wielebnego Berchmansa powody podane przez niego samego (str. 102).

[89e] Wskazówki Wielebnego (str. 104) co do zachowania czystości: 1) unikać osobliwych przyjaźni i poufałości, 2) zwyciężać śmiało łakomstwo, 3) z miłością, jak syn do matki, odnosić się do Boga.

Zasada Wielebnego dotycząca poznawania prawdziwej przyjaźni: Gdyby ktoś stanął wobec okazji stanowiącej niebezpieczeństwo obrazy Bożej, przyjaciel powinien zwrócić przyjacielowi uwagę, aby ustrzec go [od upadku] (str. 106).

Pięć czynników wpływało bardzo korzystnie na postęp duchowy Wielebnego Berchmansa: 1) jego dobre usposobienie, 2) uporządkowany tryb życia, 3) straż nad językiem, 4) praktyka rachunków sumienia, 5) odprawiany co miesiąc dzień skupienia (czytaj: str. 114). Z pomocą Bożą będę się starał naśladować go w tych rzeczach (ale odwołuję się do Oświadczenia generalnego).

[89f] Wiel. Berchmans przechodząc ulicą rozmawiał tylko w nie zamieszkanych miejscach, przerywając rozmowę, gdy ktoś przechodził; a zatem, itd. ∞ (str. 122).

Dla odnoszenia pożytku duchowego z konferencji Wielebny radził współtowarzyszom, by łączyli się nie w większe grupy niż po dwóch lub trzech (str. 124).

[89g] Cenić sobie będę „akademię”, czyli duchowne rozmowy wprowadzone przez Wielebnego; będę też korzystał ze wszelkich rzeczy duchownych [jak] kazania, rekolekcje, itd. (str. 124, 125, 126).

Aby wprowadzić duchowne rozmowy, należy wprzód czytać, i to często, Żywoty Świętych (str. 127).

Chcę sobie bardzo brać do serca codzienne rachunki sumienia tak ogólne, jak szczegółowe, a dla odprawiania tych rachunków i innych praktyk duchownych w ustalonych godzinach należy przezwyciężać wszelki wzgląd ludzki (str. 128, 129). By to czynić z większą gorliwością, Wielebny miał na oku sumienność, z jaką to czynił św. Ignacy, oraz znaczenie, jakie do tego rachunku przywiązywali ojcowie Towarzystwa[127].

1. Wyrażę Oświadczenie generalne.

2. Za uchybienia nałożę sobie pokutę, poproszę o przebaczenie, upokorzę się i wyznam swą nędzę; będę się też radował z tego, że nędza ma ujawnia się coraz bardziej, pragnąc przy tym, prosząc, błagając, zaklinając i zabiegając [o wstawiennictwo], by moja nędza, bezbożność, itd.. stała się jawną przed całym światem.

11. [REKOLEKCJE PRZED SUBDIAKONATEM NA MONTECITORIO — 1816]

(Lumi — 50, t. II, s. 550—578; rok 1816)

A. I. D. G. — I. M. I. — D. A. — M. M[128]

[90] Owoce osiągnięte z rekolekcji przygotowawczych do subdiakonatu, [rozpoczętych] dnia 11 września, roku Pańskiego 1816. W imię Pana Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych. Amen.

[90a] Święty Bernard: Dzień objawień, dzień milczenia. Święty Bazyli: Samotność jest zwierciadłem dusz[129].

1. Punkty: Milczenie 1) wymaga wkładu, 2) przynosi pożytek.

Owoce: Za łaską Bożą będę się starał skupiać i myśleć, że rekolekcje -w każdej okoliczności są pożyteczne dla mnie.

2. Punkty: Zbawienie własne 1) to jedynie doniosła sprawa 2) to sprawa najtrudniejsza.

Owoce: 1) Często zwracać się do Pana: „Daj mi poznać cel”, 2) naśladować w tym Świętych.

Przykłady

Święty Andrzej Avellino obchodził cele swych zakonników pytając ich, czy się zbawi.

Święta Magdalena de Pazzi stawiała sobie w ostatnim dniu swego życia [pytanie], czy dostąpi zbawienia.

Święty Alojzy Beltrando[130] wypytywał się swych zakonników, czy będzie zbawiony.

[90b] Owoce z czytania duchownego

1) By serce mieć oderwane od spraw ziemskich — czego jako osoba, duchowna powinienem się trzymać w praktyce, jak i innych nauczać — będę się starał naśladować przykład Jezusa Chrystusa, irtd., i przykład dobrych i świętych ludzi świeckich (Bilan, del Che., str. 166)[131].

2) Konieczność czytania Pisma św. jest stosowna dla pożytku naszego i dla pożytku bliźnich.

Owoc: Czytać je każdego dnia z pokorą.

Przykłady: Leonidas, ojciec Orygenesa, całował pierś śpiącego swojego syna, gdyż uważał go za skarbnicę Pisma św. z uwagi na wiadomości, jakie ten o nim posiadał.

Święty Hieronim polecał swym córkom duchowym czytanie Pisma świętego.

Święty Augustyn nawrócił się podczas czytania Listu św. Pawła w tym słynnym miejscu, w którym [Apostoł] pisze: „...Nie we wszeteczeństwie..., lecz przyobleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa” [Rz 13, 14], itd.

Święty Ignacy[132] [uczynił to samo] w czasie czytania zdania Ewangelii: „Cóż pomoże” [Mt 16, 26], itd.

Święty Ambroży zwie Pismo św. „Księgą kapłańską”.

[90c] 3) Czas [to dar]: drogocenny, krótki, niepowetowany. Owoc: Za łaską Bożą chcę go tak dobrze spożytkować, jakby to czynił zmarły, gdyby powrócił do życia; chcę też naprawić czas miniony.

Przykłady: Pewien zakonnik ujrzał w czasie modlitwy potępionego człowieka mówiącego: ”O, gdyby tak otrzymać choć kwadrans czasu — świat zobaczyłby cuda pokuty” (Żywoty Ojców)[133]

Pewien rycerz po okresie życia spędzonego wśród uciech doczesnych porzucił świat i został cystersem. Miał pokusę, przez którą wróg duszy go dręczył, że jego nawrócenie nie podoba się Bogu, gdyż najpiękniejsze lata życia swojego ofiarował światu, a tylko to, co mu zostawało, oddawał Bogu, jakby dając Mu resztki wyciśniętych mandarynek. Pokusę tę zdołał w sobie przemóc jedynie drogą wielkich pokut, przy wsparciu modłami swych współbraci mnichów. Święty Hieronim nazywa czas ceną wieczności[134].

[90d] 4) Łatwo jest przyjąć, że zbawi się ksiądz świecki, lecz także łatwo — że się potępi!

Owoc: Mam nadzieję prowadzić za łaską Bożą życie według moralnych zasad Jezusa Chrystusa i według świętych kanonów, które postanawiam odczytywać często.

Święty Leon [napisał]: Jest trudną rzeczą, aby skończyło się dobrze, co się źle zaczęło (Księga o życiu kontempl., rozdz. 21)[135].

3. [135a] Święty Augustyn nazywa grzech: 1) złem bezwzględnym, 2) złem wszelkim, 3) złem największym.

Owoce: Proszę Boga, by raczył pozwolić mi raczej po nieskończone razy umierać i cierpieć nie kończące się kary i męczeństwa, niż dobrowolnie popełnić choćby jeden grzech lekki. Będę się starał grzech udaremniać i sprawiać to, aby wszyscy oddawali Bogu, gdyby to było możliwe, nawet nieskończoną chwałę.

[90e] Gdy mi ktoś powie, że grzeszy wskutek niewiedzy, to wsparty łaską odpowiem z miłością: „Uznaję, że grzeszysz z niewiedzy, lecz któż bardziej pozbawiony wiedzy niż św. Izydor [Rolnik]” [135b].

Przykłady

Oczerniony jako złodziej 600 skudów, które rzekomo sobie przywłaszczył, św. Wincenty a Paulo, uznając za zło jedynie grzech, znosił to zniesławienie z wielką pogodą ducha i z cierpliwością, w samym centrum Paryża.

Święty Franciszek Salezy został oszczerczo posądzony o stosunki z publiczną nierządnicą [szkalującym go] sfałszowanym pismem, jakie rozwieszano na miejscach publicznych. Widząc to Święty powiedział: ,,Listu nie pisałem, choć charakter pisma jest do mego podobny”. Przez trzy i pół roku znosił to oszczerstwo ku swej ogromnej niesławie, choć domownicy radzili mu, by wykazał swoją niewinność.

Pewna mniszka benedyktynka, zmarła około 30 lat temu, mawiała, że jest gotowa raczej dać sobie uciąć głowę, niż dopuścić się choćby jednego grzechu.

[91] Inny owoc: Ogromnie pragnę (zdając się jednak zupełnie na wolę Bożą i uwielbiając Boskie Jego wyroki), aby rychło nastąpił koniec świata, i to tylko z tego powodu, by wraz ze światem skończył się grzech. (Zarówno tu jak i przy innych owocach odwołuję się do Oświadczenia generalnego)

[91a] Owoce osiągnięte z czytania duchownego.

Będę rozważał często zdanie św. Bernarda, by coraz bardziej pobudzać się zawsze do gorliwości: Czyż już niczego nie trzeba się bać, gdy początek wydaje się nienaganny i intencja czysta? Owszem, należy się lękać, i to bardzo! Bo ci, którzy rozpoczęli w duchu, nie zawsze duchem kończą, lecz niektórzy ciałem (Deci. divit, et mor: Cler. Gal. 3).

Łaski Boże, jak np. wewnętrzne oświecenia i poruszenia, są najpierw ograniczone, jak ograniczone były np. pod Jerychem do siedmiu okrążeń, które wokół murów wykonywali kapłani [por. Joz 6]; po wtóre są przejściowe, gdyż przychodzą i nie wracają więcej, jak to czytamy o Jezusie Chrystusie, że „przeszedł dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich” [Dz 10, 38]; ci, co nie odpowiedzieli na pierwsze wołanie Jezusa Chrystusa, nie zostali po raz wtóry wezwani. Dlatego św. Augustyn zwykł mawiać: „Lękam się Jezusa przechodzącego obok”[136].

[91b] Owoc: Będę się starał nie nadużywać danej łaski, lecz wsparty Bożą pomocą postaram się odpowiadać i bardzo starannie, i z wielką dokładnością.

3) Zaniechanie dobrego jest: wielkim złem w przypadku rady, bardzo wielkim złem w razie przykazania.

Owoce: Będę się starał korzystać ze wszystkich nawet najmniej szych okazji, by czynić dobrze i postępować podobnie jak kupiec w podanym [tu] przykładzie:

Przykład

Pewien kupiec nazwiskiem Lapis — o ile się nie mylę — zgromadził olbrzymie bogactwa starając się jedynie o to, aby nie pominąć nigdy okazji do zrobienia interesu. Tak powinien postępować każdy w działaniu duchowym.

Święty Tomasz mówi, że daleko więcej wart jest jeden tylko stopień łaski Bożej niż wszechświat cały.

[91c] 4. Grzech kapłana, osoby duchownej, zawiera w sobie po pierwsze: złość, po wtóre: niewdzięczność daleko większą niż brak wdzięczności u zwyczajnego człowieka świeckiego czy u niewierzącego.

Owoc: Będę sobie obrzydzał grzech i chcę starać się o to, aby za łaską Bożą nakłaniać innych do obrzydzania grzechu.

Przykłady

Grzeszą oprawcy, a Jezus błaga za nich Ojca o przebaczenie, gdyż nie wiedzą, co czynią. Hebrajczycy adorując [złotego] cielca, o mało nie giną [por. Wj 32], wiedząc na podstawie oglądanych cudów, jakiemu Bogu należy cześć oddawać.

Grzeszy Saul i doznaje miłosierdzia; nie wiedział bowiem, że Ewangelia jest prawdziwym prawem, jakiego należy przestrzegać.

Grzeszy Judasz i miłosierdzia nie dostępuje, bo wiedział, że Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem.

Święty Ambroży [naucza]: „Popełnia wielki grzech, kto znając prawo, nie przestrzega go”[137].

Należy zatem stwierdzić, że grzech duchownych ma cechy większej złości i niewdzięczności niż grzech zwyczajnych ludzi świeckich, gdyż kapłani posiedli znajomość woli Ojca Niebieskiego.

[91d] 5.[138] Śmierć duchownego w grzechu jest bardzo niedobra: 1) z uwagi na wyrzuty sumienia za minione życie, 2) wskutek rozpaczy za stan obecny.

Owoc: Obym wiódł życie sprawiedliwych, aby umierać ich śmiercią [por. Lb 23, 10].

Czytanie duchowne

1) Będę się starał nie opuszczać nigdy medytacji i zachęcać będę innych, by ją odprawiali.

2) Cnota czci Bożej: po pierwsze, potrzebna jest przede wszystkim osobom duchownym, po wtóre, zdarza się, że duchowni pozbawieni są tej cnoty bardziej niż inni.

Dla jej praktykowania należy po pierwsze, wyrażać głębokie uwielbienie wobec Majestatu Bożego, po wtóre, wyuczyć się z książek przepisów liturgicznych i po trzecie, z wielką czcią stosować je w praktyce.

Owoc: Spodziewam się, że za łaską Bożą wykonam wszystko, co potrzebne do praktykowania tej cnoty, i postanawiam ją stosować we wszystkich czynnościach, gdyż przybrany jestem w szatę duchowną[138a].

[91e] Przykłady

Święty Franciszek Salezy i św. Karol Boromeusz[139] przez spełnianie z należną czcią funkcji i obrzędów [właściwych] świętym przybyto kom nawrócili wielu heretyków.

Cesarz Valens, poplecznik ariańskiego odszczepieństwa, upadłby ze drżeniem na ziemię (gdyby go nie podtrzymał ktoś ze świty) na sam widok św. Hilarego[140], wykonującego wraz z klerem z najgłębszą czcią obrzędy Kościoła.

1) Znaki, które wskazują na dostąpienie owoców spowiedzi, są następujące: wytrwałość, umartwienie [nieuporządkowanych] namiętności, unikanie okazji.

Owoc: Zwrócę uwagę na to, by były we mnie: wytrwałość w postanowieniach, umartwienie namiętności, unikanie okazji.

2) Aby wejść w posługiwanie kapłańskie, potrzebne jest powołanie.

Owoc: Modlić się będę do Pana o niedopuszczenie do tego, aby ktokolwiek — ja czy ktoś inny — przystąpił do służby kapłańskiej, jeśli nie został wezwany; i aby [Pan] uświęcił tych, którzy w tej służbie już się znajdują; i aby niepowołanych przemienił w powołanych, uświęcając ich również; aby też prawdziwie wezwanych doprowadził do odpowiedzi na wezwanie.

[92] Przykłady

Zawierają się one w Starym i Nowym Przymierzu oraz w historii Kościoła.

Jezus Chrystus powiada: „Wszelki szczep, którego nie szczepił Ojciec mój Niebieski, wykorzeniony będzie” [Mt 15, 13].

[92a] 5) Czystość najbardziej potrzebna jest kapłanowi; bez niej jest on naj- wstrętniejszym potworem. Środki do jej zachowania to: unikanie okazji, umiarkowanie w jedzeniu, wstrzemięźliwość w piciu i nabożeństwo do Madonny.

Owoce: Wszystkich tych środków chcę używać z pomocą Bożą.

Czytanie duchowne

Będę się starał unikać bezczynności, szczególnie po zakrystiach. Duchowny powinien posiadać świętość: bardzo wielką, dojrzałą. Owoc: Aby móc rozpocząć utrwalanie świętości, będę usiłował najpierw pokonać wadę główną; do tegoż zachęcać też będę innych.

[92b] 6) Sąd Jezusa Chrystusa nad duchownym będzie: 1) straszny, 2) bardzo dokładny, 3) nieodwołalny.

Owoce: 1) Lękać się sądu Bożego, powtarzając wraz z Dawidem: „Lękam się sądów Twoich” [Ps 118, 120]; 2) przeprowadzać bardzo dokładny rachunek sumienia z własnych czynności, aby sąd Jezusa Chrystusa nad nami skończył się wyrokiem ku żywotowi wiecznemu. Dlatego ze św. Augustynem powtarzać będę: Nie szukam tego, com zrobił, lecz tego, co mi jeszcze do zrobienia zostaje[141].

Przykłady

Na myśl o sądzie ogarniała św. Grzegorza papieża wielka trwoga. Tak samo św. Hilarego, św. Hieronima i innych. A ja nie mam się lękać?

[92c] Czytanie duchowne

1) Za łaską Bożą starać się będę o nabycie znajomości [obowiązków] stanu duchownego.

2) Świętość duchownego powinna przenikać wszystkie jego czynności, gdyż św. Apostoł pisał do Tytusa: „We wszystkim daj przykład dobrych uczynków” [Tt 2, 7], a to samo podkreślił później Sobór Trydencki i inne sobory.

Owoc: Proszę Boga, itd., o łaskę, aby ze wszystkich mych uczynków przebijała wysoka świętość i doskonałość.

Przykłady

Święty Karol Boromeusz nie chciał udzielić pewnemu klerykowi wyższych święceń, innemu znów odmówił tonsury, ponieważ w postępowaniu swoim zdradzali brak ułożenia i pośpiech. Tenże Święty wyjawił później, że obydwaj ci kandydaci nie tylko nie prosili już więcej o święcenia, ale stali się heretykami.

Święty Bazyli i pewien inny Święty[142] uczęszczali na wykłady wraz z Julianem Odstępcą, a widząc jego postępowanie pozbawione opanowania i skromności, powiedzieli sobie zaraz: „O, jakiegoś to potwora hodujesz sobie, Rzymie!”

Tyran, który skazał na śmierć św. Lucjana[143], kazał umieścić zasłonę między sobą a Świętym, bojąc się, że na widok jego skromności zmuszony będzie zmienić swój pogląd.

[92d] Jezus Chrystus powiedział do Apostołów: „Wy jesteście światłością świata” [Mt 5, 14]. Zauważają pewni Ojcowie, a jeśli się nie mylę, to szczególnie św. Hieronim, że Chrystus nazwał Apostołów światłością, nie słońcem, bo słońce niekiedy się zaciemnia, światłość zawsze jaśnieje. Tak i kapłan powinien w uczynkach swych jaśnieć zawsze świętością.

3) Aby ze spowiedzi odnieść pożytek, trzeba się starać o prawdziwy żal i o postanowienie.

Owoc: Będę się starał, aby spowiedziom moim towarzyszyły, za łaską Bożą, prawdziwy żal i postanowienie.

Powiedział, o ile się nie mylę, św. Grzegorz papież, iż zdarza się, jak zwykle u dusz skrupulatnych, że przy najmniejszym poruszeniu lub myśli [grzesznej] zaraz mniemają, że zgrzeszyły. Tak też przy spowiedzi gdy się czuje słaby przejaw żalu lub pragnienie poprawy, sądzimy zaraz, że mieliśmy wymagany żal i niezbędne postanowienie. Proszę zatem Boga, by mnie od takiego błędu uwolnił.

4) Bezczynność duchownego jest po pierwsze: bardzo zgubna dla niego samego, dla bliźnich i dla chwały Bożej; po wtóre — godna ostrej nagany.

Owoc: Będę się starał dobrze spożytkować najkrótsze nawet chwile czasu.

[93] 7. Piekło duchownego wiąże się z większą udręką niż piekło innych, zarówno ze względu na niego samego, jak przez wzgląd na oglądanych potępionych z jego powodu i na szatanów, którzy go otaczają.

[93a] Owoce: 1) Odprawiać często medytacje o rzeczach ostatecznych i zachęcać do tego innych.

2) Wyjaśniano [nam], że w rozmowach i wszystkich pozostałych sprawach duchowni postępować mają poważnie, umiarkowanie i z religijną powagą (Sob. Tryd.)[144].

Owoc: Postanawiam wykonywać to, co tu przepisuje Sobór, oraz zwracać uwagę szczególnie na słowa i rozmowy. Proszę też Boga o pomoc i wsparcie.

Przykłady

Poucza św. Franciszek Salezy, że żartów duchowny ma używać z takim umiarem i oględnością, z jakimi, ogólnie biorąc, korzysta się z grzybów.

Do jakiego jednak stopnia ma dochodzić świętość duchownych? Odpowiada Sobór: Aby postępowaniem swym wzbudzali u innych szacunek, niech unikają drobnych nawet wykroczeń, które u nich byłyby bardzo wielkie.

Czytanie duchowne

Oddawać się szczególnie studiowaniu Pisma św., zachęcając do tego innych; poświęcać się też innym naukom właściwym duchownemu.

[93b] 3) Jeśli duchowny dla ludzkich względów wiedzie życie oziębłe, zdarza się, że będzie w nienawiści u Boga, a ze strony świata spotka się z potępieniem.

Owoc: Za łaską Bożą będę się starał zwyciężać zawsze względy ludzkie.

Przykłady

Święty Augustyn opowiada, że nauczyciel wymowy Wiktoryn[145], który cieszył się wielką sławą, oświecony łaską, udał się do niejakiego Symplicjusza, by poprosić o chrzest. Symplicjusz przyjął go z miłością i rzekł do niego: „A zatem jutro czekam na ciebie w kościele”. Wiktoryn odmówił, bo chrzest chciał przyjąć po kryjomu. Mówił bowiem: „Co powiedzą moi uczniowie, jeżeli zobaczą, że przyjmuję chrzest przystępując do wyznania tak mało obecnie rozpowszechnionego; czyż mury świątyni czynią kogoś chrześcijaninem?” Symplicjusz odparł: „Nie, ja będę czekał na ciebie w kościele!” — ,,To ja nie przyjdę” — odparł Wiktoryn.

Tak po kilku takich pytaniach i odpowiedziach Wiktoryn odszedł z postanowieniem, że będąc poganinem, raczej nie przyjmie chrześcijańskiej wiary. W końcu jednak, bardziej oświecony łaską Bożą, zdecydował się przyjąć chrzest w publicznej świątyni. Poszedł zatem do Symplicjusza, wstydząc się tego, że poprzednio nie przezwyciężył ludzkiego względu, i został ochrzczony. A gdyby go nie wsparła obfitość łaski Bożej, Wiktoryn z powodu ludzkich względów umarłby jako poganin. — Duszo moja, zastanów się nad tym poważnie!

[93c] 4) Jest rzeczą potrzebną, a nawet konieczną, by życie duchownego było przykładne; przykładność ta przejawia się w jego słowach, rozmowach, miłości, wierze i czystości.

Owoc: Będę się starał wieść życie przykładne i zważać na to, by nie ulegać względom ludzkim.

Święty Grzegorz [mówi]: Łatwo się gardzi nauką tego, którego się pogardza życiem[146]. Św. Tomasz z Wilanowy [uczy]: Kapłan może być roztropny, pobożny, gorliwy, ale jakimkolwiek by jeszcze był, nie będzie niczym, jeśli tnie jest czysty.

Co do przestawania z innymi, mogę zwrócić uwagę na to, co mawiał pewien starożytny filozof: „Powiedz mi, z kim przestajesz, a powiem ci, kim jesteś”[147].

Przykłady

Za czasów Innocentego XI[148] przybył.do Rzymu pewien protestant, pragnąc przejść na katolicyzm. Do ojczyzny wrócił jednak z przeświadczeniem, że nie będzie już pragnął katolicyzmu, gdyż w kościele della Rotonda[149] widział księdza, który Najśw. Ofiarę sprawował bez pobożności.

[93d] 8. Miłosierdzie Boże: Bóg 1) chce nam przebaczyć, 2) może nam przebaczyć, 3) musi nam przebaczyć, zakładając naszą skruchę, ponieważ sam to obiecał.

Owoc: 1) Za łaską Bożą[150] będę tak bardzo ufał miłosierdziu [Bożemu], że gdyby wszystkie grzechy wszechświata, itd. były popełnione przeze mnie, to jednak zbawienie swe uważam za pewne, bylem tylko za [grzechy] żałował.

2) Szczerość intencji sprawia, że wszystkie nasze uczynki stają się bardzo cenne.

Owoc: We wszystkich mych czynnościach, za łaską Bożą, nie będę szukał niczego innego, jak tylko zbawienia dusz oraz jedynej i prawdziwej chwały Bożej.

Przykłady

[94]

Święty Karol Boromeusz nakładał z bardzo wielką powagą obowiązek na egzaminatorów, aby badając kandydatów do święceń w Kościele orientowali się dobrze, czy mają oni prawą intencję.

Drugi owoc: Będę się starał często obudzać żal za czyny spełniane bez doskonałej prawości intencji.

Czytanie duchowne

Posłuszeństwo wobec wszystkich przełożonych, itd.; posłuszeństwo ochotne, dokładne, radosne i proste.

[94a] 3) W sprawie grzechów popełnianych myślami, powodujących naszą zgubę duchową.

Owoc: Czuwać i odrzucać złe myśli oraz zachęcać innych, by czynili to samo.

Przykład

Pewien młodzieniec pogrążony w grzechach lubieżnych nawrócił się w obliczu śmierci, okazując wielką skruchę; i tak zmarł po otrzymaniu rozgrzeszenia. Kapłan, który go spowiadał, sądził, że dusza młodzieńca jest już w niebie dzięki bardzo gorącemu żalowi. W rzeczywistości było jednak inaczej: młodzieniec ten potępił się dając przyzwolenie na grzech popełniony myślą w momencie śmierci, kiedy to stanęła przed nim osoba, z którą zwykł był grzeszyć. Dowiedział się o tym od samego młodzieńca [ów] kapłan, gdy po Mszy św., samotny, pogrążony był w dziękczynieniu. Wtedy to ukazał się księdzu cień zmarłego, który powstrzymał go od odprawiania Mszy za swą duszę[151].

4) Jeśli duchowny do osoby płci żeńskiej odnosi się poufale, powoduje utratę: po pierwsze — jasności myśli, po drugie — czystości, po trzecie — duszy.

Owoc: Będę przed oczyma duszy miał takie oto dobrze pojmowane zdanie: „Z kobietami należy prowadzić rozmowę zwięźle i stanowczo”[152].

[94b] 9. 1) Miłość do Jezusa w Najśw. Sakramencie.

Dar nieskończony, który zostawił nam Jezus w Najśw. Sakramencie. Środki do odwzajemniania się za tak wielką miłość mogą być [następujące]: pierwsze: częste nawiedzanie Go w kościele, drugie: sakramentalne przyjmowanie Go w Komunii, trzecie: w ogólności, oddawanie Mu tych aktów adoracji i uwielbienia, których On sam domaga się od nas.

Owoc: Zastosować te środki w praktyce i rozmyślać, z jaką gorliwością odwiedzano by Jezusa w Najśw. Sakramencie, więcej niż najdroższego Oblubieńca duszy mojej, gdyby się znajdował w jednym tylko kościele na świecie, gdyby Go można było przyjąć w Komunii jedynie raz w całym życiu, w jednym tylko kościele świata, z rąk Ojca świętego, po długich pielgrzymkach, pokutach i uprawianych cnotach.

Święty Augustyn dumając z podziwem nad Najśw. Sakramentem, nazywa go znakiem jedności, tajemnicą miłości, sakramentem miłosierdzia[153].

Uwaga: W Komunii św. zawierają się głównie trzy rzeczywistości: pamiątka Męki Jezusa Chrystusa, obfitość laski, zadatek życia wiecznego.

[94c] 2) Duchowny leniwy w pełnieniu posługi swego stanu staje się największym wrogiem Boga, największym zdrajcą Kościoła, największym nieprzyjacielem siebie samego.

Owoc: Za łaską Bożą [będę] unikał z całych sił bezczynności. A jakim sprawom mam się oddawać, poradzę się ojca duchowego.

Czytanie duchowne

Wielkie umiłowanie i praktykowanie ubóstwa w pragnieniu i w rzeczywistości.

[94d] 3) Poufałość z osobami świeckimi bardzo jest szkodliwa dla osób duchownych.

Owoc: Unikać, ile tylko możliwe, takich poufałości i zachęcać innych do tego[154]

4) Duchowni: Konieczność przykładania się do studiów i oddawania się im, po pierwsze: w sposób uporządkowany, tj. łączenie zdobywania wiedzy przez duchownego z modlitwą; [po wtóre] pamiętać o tym, co mówi św. Nilus: „Będziesz prawdziwym teologiem[155], jeśli dobrze będziesz się modlił”; po trzecie: dla chwały Bożej i dla zbawienia dusz.

Owoc: Studiować pod tymi trzema warunkami.

[94e] 10. 1) Niebo.

Owoc: Starać się o zdobycie tego dobra.

Przykład

Brat Egidiusz, towarzysz św. ojca Franciszka, na samo słowo „niebo” wypowiedziane przez dzieci, wpadał w ekstazę.

2) Konieczność dla duchownego, by uprawiał rozmyślanie i by rozmyślał nad Prawem Pańskim.

Owoc: Oddawać się medytacji o Prawie Bożym i o Piśmie świętym oraz zachęcać do tego innych duchownych.

[94f] Czytanie duchowne

Serdeczne nabożeństwo do Matki Bożej.

3) Nabożeństwo do Matki Najświętszej polega także, a raczej przede wszystkim, na naśladowaniu Jej Syna i na uczeniu się od Niej, jak Go naśladować.

Owoc: Ze wszystkich sił szerzyć nabożeństwo do Madonny, mej więcej niż najukochańszej Matki.

4) Jest dla duchownego rzeczą jak najbardziej niezbędną, by uprawiał św. modlitwę wokalną i myślną. I nie ma takiego zajęcia, z powodu którego byłoby niemożliwe odprawianie modlitwy.

Owoce: Oddawać się często modlitwie i zachęcać do niej wiernych.

Święty Filip mawiał, że chrześcijanin bez modlitwy to człowiek bez rozumu.

Święty Wincenty a Paulo [poucza], że misjonarz bez modlitwy to żołnierz bez broni.

12. [PO ŚWIĘCENIACH SUBUIAKONATU: „NIE ROZUM, LECZ BÓG...”] (Lumi — 10, t. I, s. 129—131; po roku 1816)

[95] Boże mój! Od całej wieczności i po wszystkie wieki pragnę wyznawać wobec nieba i ziemi, że nie korzystałem nigdy z tego, co napisane w brewiarzu, mszale, Piśmie św., w uchwałach świętych soborów, w księgach Ojców świętych i pisarzy kościelnych, ani z jakiegokolwiek innego większego czy mniejszego środka do osiągnięcia dobra duchowego, lecz przeciwnie: wyznaję, żem go zawsze nadużywał. Wyznaję jeszcze, żem najniegodniejszy posiadania łaski, aby korzystać z tych środków zgodnie z zamiarami Twej dobroci i bezgranicznego miłosierdzia.

[95a] Ty jednak, przez nieskończone miłosierdzie Twoje, przez nieprzebrane zasługi Jezusa, przez zasługi i wstawiennictwo Na j św. Maryi, naszej więcej niż najukochańszej[156] Matki Niepokalanej Maryi, Aniołów i Świętych, użyczasz mi przeobficie tej łaski, bym ją wykorzystywał aż do ledwie że świadomego słówka, literki, kropki, itd. Ofiaruję też Ojcu Przedwiecznemu Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś już takiej łaski użyczył mnie i wszystkim stworzeniom przeszłym i teraźniejszym, i jak gdybyś gotów był jej użyczyć stworzeniom przyszłym, każdemu z nich mnożonemu bez końca w każdym nieskończenie drobnym ułamku czasu od całej wieczności przez całą wieczność, tak, by wszystkie stworzenia stały się świętymi i doskonałymi jak Ojciec Niebieski [por. Mt 5, 48] (Oświadczenie generalne).

[95b] Bóg mój!... Nie rozum, lecz Bóg. Nie wola, lecz Bóg... Nie dusza, lecz Bóg; nie wzrok, lecz Bóg; nie słuch, lecz Bóg; nie powonienie, lecz Bóg; nie smak ni mowa, lecz Bóg; nie oddech, lecz Bóg; nie ciało, lecz Bóg; nie powietrze, lecz Bóg; nie pokarm, lecz Bóg; nie napój, lecz Bóg; nie odzienie, lecz Bóg; nie łoże, lecz Bóg; nie rzeczy doczesne, lecz Bóg; nie bogactwa, lecz Bóg; nie zaszczyty, lecz Bóg; nie wyróżnienia świata, lecz Bóg; nie dostojeństwa, lecz Bóg; nie awanse, lecz Bóg! Bóg zawsze i we wszystkim!

[95c] Tak jest, Boże mój, pragnę Ciebie, bo Ty chcesz tego, podczas gdy ja nie powinienem się ważyć nawet na wzywanie Ciebie, ponieważ, och, na ileż to sposobów buntowałem się przeciwko Tobie, zdradzałem Cię i krzyżowałem. Tak, mój Boże! Wyznaję teraz i zawsze, żem winien wszystkich nieszczęść przeszłych, teraźniejszych i możliwych. [Jestem] winowajcą, gdyż byłem przeszkodą wszelkiego dobra. Ty, mój Boże, wszechmocą swą i miłosierdziem racz zaradzić wszystkiemu dzięki przyczynie Najświętszej Maryi. Pewny jestem, że to wszystko uczynisz (Oświadczenie generalne).

Bóg mój i wszystko. Zawsze!

13. [APEL DO MIŁOSIERDZIA BOŻEGO: „SAM Z SIEBIE NIC NIE MOGĘ...”]

(Lumi — 7, t. I, s. 121—122; roku 1816/1817)

[96]

Boże mój, Boże mój, Boże mój! Nie umiem myśleć, nie umiem mówić, nie umiem działać dla Ciebie. Jestem najbardziej niegodny, by myśleć o Tobie, mówić o Tobie, działać dla Ciebie. O Boże, Boże, Boże! Tyś umiłował mnie miłością odwieczną i dlatego pociągnąłeś mnie [por. Jr 31, 3]. Zlituj się nade mną! Nie jestem godzien, abyś się nade mną zmiłował. Boże mój, Boże mój, Boże, Boże, Boże, Boże mój, Miłosierdzie moje! Życie moje! Boże, Boże!

Boże mój, Miłosierdzie moje! [por. Ps. 58, 18].

Boże mój, jak strasznie jestem nierozumny, żem tak często mówił: Nie będę już więcej grzeszył, a potem wracałem do grzechów. Mówiłem: „Spełnię ten i tamten cnotliwy uczynek, to i tamto dobre dzieło”, a potem nic nie zrobiłem. Wszelako teraz, Boże mój, oddaję się w Twe ręce. Ze siebie nic nie mogę, z Tobą mogę wszystko [por. Flp 4, 13]. Na chwałę Twoją chcę czynić wszystko. Tobie nieskończona chwała, cześć, miłość, szacunek ∞ ∞, mnie zaś pogarda, hańba i cierpienie ∞ O§O (Oświadczenie generalne).

14. [PO ŚWIĘCENIACH SUBDIAKONATU]

(Lutni — 8, t I, s. 122—126; rok 1816/1817)

[97]

Do prowadzenia życia gorliwego pomocne ci będzie przypomnienie [tego], co pewnego razu słyszała między innymi św. Matylda[157]. Kiedy Święci mówili do niej: „O, jakże szczęśliwi i błogosławieni jesteście wy, którzy stale żyjąc na ziemi, możecie wysłużyć sobie takie mnóstwo zasług!” Gdyby bowiem człek wiedział, jak wiele zasług może co dzień zdobyć, serce jego zaraz po rannym ocknieniu napełniłoby się wielką radością i zadowoleniem, że oto znów dzień, w którym może żyć dla Boga, Pana naszego, i że przy pomocy łaski Jego może pomnażać zasługi swoje ku czci i chwale tegoż Boga; a myśl ta udzielałaby mu siły i pomocy do spełniania i znoszenia wszystkiego z najwyższą radością (Oświadczenie generalne).

[97a] Ja zaś, więcej niż najbardziej niewdzięczne stworzenie, ja N. N. zarówno z powodu przynależności do Jedynego i Troistego Boga O§O, Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów i Świętych, dusz czyśćcowych i wszystkich sprawiedliwych, jak i dla dopełnienia wszystkiego według woli Bożej (Oświadczenie generalne), ja N. N., mając na uwadze to, że wszystkie inne stworzenia miłują Boga daleko więcej niż ja, pragnę — leżąc twarzą na ziemi — okazywać im posłuszeństwo i szacunek przez całą wieczność i błagać je, by mnie nauczyły miłować Boga i ułatwiły mi gruntowną znajomość własnej mej nędzy (Oświadczenie generalne).

[97b] Każde spotykające mnie cierpienie, każdą myśl, każdą pracę, itd., wolną nawet od dobrowolnej niedoskonałości, pragnę teraz i przez całą wieczność w zjednoczeniu z zasługami, itd. Jezusa i Maryi[158] znosić z miłości oraz dla oddania Bogu uwielbienia i chwały, itd O§O (Oświadczenie generalne).

Przypominać sobie zawsze w każdym ucisku, że Jezus, itd. znosił najcierpliwiej utrapienia i męki, i to daleko boleśniejsze i gorsze niż te wszystkie, jakie my znieść możemy (Oświadczenie generalne).

Proszę dobrego mego Ojca, aby raczył udzielić mi prostoty większej niż prostota gołębia (Oświadczenie generalne).

[97c] Zwracając oczy na najfatalniejszą mą wobec Boga niewdzięczność, widzę z całą pewnością, żem niezdolny dostąpić nawet niezmiernie małej cząsteczki odpustu; kiedy jednak wzrok swój skieruję, choć bardzo przelotnie, na nieskończoną dobroć Boga, itd., na zasługi Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, itd., Świętych, itd., dochodzę do całkowitej pewności, że uzyskam wszystkie odpusty, jakich tylko dostąpić mogę za spełniane uczynki, oraz że jeśli dla mej niewdzięczności byłem naj bardziej pewny, iż nie zdołam dostąpić najmniejszej nawet cząsteczki odpustu, to dla nieskończonej dobroci Bożej mam najzupełniejszą pewność, że nie utracę z niego nawet najdrobniejszej cząstki. Przeciwnie, pragnę w każdym z nieprzeliczonych momentów dostąpić wszystkich odpustów mnożonych w nieskończoność, itd., z doskonałością, itd., które by można zdobyć dzięki zasługom Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, itd., Świętych i sprawiedliwych, itd., nieskończenie, itd. I jestem tak pewny, że Pan przez czystą swą dobroć, i przez zasługi Jezusa, itd., Maryi, itd., Aniołów, itd., Świętych, itd., udzieli mi tego wszystkiego, co jest możliwe, iż wolałbym raczej nieprzeliczoną ilość razy i z nieskończoną udręką, itd., umierać, niż stracić taką pewność; proszę też Boga, by pozwolił mi raczej wycierpieć wszystkie kary, niż takiej pewności się pozbawić (Oświadczenie generalne).

[97d] Któż wypowie mą nędzę, moje ubóstwo, złość, niewdzięczność i bezbożność moją, itd. ∞ Nikt, nikt, nikt inny, jak tylko Ty, mój Boże (Oświadczenie generalne).

Panie, wszyscy inni miłują Cię naprawdę, lecz ja nie miłuję Ciebie (Oświadczenie generalne).

Panie, wszyscy są prawdziwi, byliby...[159]

15. [DOKOŃCZENIE TEKSTU Z NRU POPRZEDNIEGO!

(Lumi — 9, t. I, s. 126—129; rok 1816/1817)

[98] Subdiakoni! Ja już nie jestem subdiakonem (Oświadczenie generalne).

Największą moją pokutą jest życie w świecie i wszystko to, co w nim muszę czynić, bym nie został dziwakiem (Oświadczenie generalne).

Chciałbym posiadać ducha, jakim ożywiony był każdy ze świętych zakono- dawców przy tworzeniu swego zgromadzenia. A ponieważ taki duch w najwyższym stopniu widoczny jest w Ukrzyżowanym Jezusie, będę się go za łaską Bożą uczył u Jezusa, w którym jest miłość, miłosierdzie, ubóstwo, samotność, itd., wszystko, wszystko, wszystko O§O (Oświadczenie generalne).

[98a] W odniesieniu do szkoły[160] 16°.

Podzielę na trzy części czas potrzebny na drogę do szkoły: W części pierwszej przeprowadzę rachunek sumienia co do cnót, odnotowany już na innym miejscu. W drugiej starać się będę wejść w siebie samego, by zdać sobie sprawę z wielkiej mej niewiadomości i niższości w stosunku do innych współstudentów co do wszelkich cnót. W trzeciej będę się modlił, by ze wszystkiego, co czynię i co w czasie drogi czynią wszyscy pozostali idąc do szkoły, będąc w szkole, po wyjściu z niej i wszędzie, wynikła większa, największa, nieskończona chwała Boga, Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych, a dalej, pożytek dla dusz czyśćcowych, pełne nawrócenie grzeszników i wieczne zbawienie wszystkich stworzeń, itd. Prosić też będę, by Pan raczył użyczyć mnie i wszystkim uczniom światła, zgodnie ze swą najświętszą i godną największego uwielbienia wolą, a także — o największą Jego i nieskończoną chwałę, itd. Ponad to w trzeciej części odmówię jakąś modlitwę, przez co mógłbym uzyskać liczne odpusty.

[98b] Wracając do domu podzielę również czas na trzy części. W pierwszej postaram się przeprowadzić krótko refleksję nad przeprowadzonymi w szkole wykładami. W drugiej będę się starał zdać sobie sprawę z tego, że wszyscy pozostali współstudenci odniosą niepojętą dla mnie korzyść w nagrodę za swą uwagę, pobożność, pokorę, podczas gdy ja, z uwagi na mą bezbożność i pychę, nie skorzystam prawie nic w porównaniu z nimi. Toteż pragnę oddać Bogu taką chwałę, jaką oddawałyby Mu wszystkie stworzenia, każde, itd., gdyby ze wszystkich Bożych dobrodziejstw odnieśli owoc bezmierny, nieskończenie, itd., z doskonałością, itd. ∞ O§O. W trzeciej części będę prosił Boga, itd. za mych nauczycieli i innych mych dobroczyńców, a także o prawdziwy i istotny pożytek współstudentów. Odmówię wreszcie jakąś modlitwę ubogaconą również licznymi odpustami, by wspomóc dusze czyśćcowe.

[93c] W drodze do szkoły i z powrotem będę się zawsze starał o zrobienie choćby krótkiego nawiedzenia więcej niż najdroższego Oblubieńca duszy mej, Jezusa w Najśw. Sakramencie i mej więcej niż najukochańszej Matki Maryi. Będę się też starał odwiedzić kościół, w którym, jak wiadomo, jest wiele relikwii, jak dla mnie po drodze jest Chiesa Nuova, gdzie nawiedzając ołtarz św. Filipa zyskuje się odpusty miejsc świętych Jerozolimy, albo kościół della Minerva, po drodze do Kolegium Rzymskiego, bo są tam jeszcze [do uzyskania] liczne odpusty. Modlić się będę nie tylko za siebie, moich współstudentów i nauczycieli, ale jeszcze za wszystkie uniwersytety, kolegia, szkoły, itd. całego świata, a także za wszystkie stworzenia, aby ze wszelkich pouczeń i wewnętrznych oświeceń łaski odnosiły owoc bezmierny, nieskończony O§O, [oddając] nieskończenie Bogu bezgraniczną chwałę O§O.

Boże mój, niegodzien jestem łaski niezbędnej do wzrastającego coraz bardziej doskonalenia każdego momentu mego życia i do odpowiedniego dostosowywania rzeczy dotyczących szkoły do różnych okoliczności wyłaniających się z biegiem czasu po latach studiów. Ty jednak użyczysz mi wszystkiego przez miłosierdzie Twoje, przez zasługi Jezusa i Maryi, naszej Niepokalanej, więcej niż najukochańszej Matki (Oświadczenie generalne).

16. [MATERIAŁY DO PRACY NA TEMAT KIEROWNICTWA DUCHOWEGO]

(Lumi — 63, t. II, s. 754—761; rok 1816/1817) A. I. D. G. — I. M. I. — D. A. — M. M.[161]

[99] „Kto was słucha, Mnie słucha” [Łk 10, 16].

1. Jest rzeczą niemożliwą, aby dusza dobrze ugruntowana w cnocie wiary nie uznawała, że [to] co mówi jej ojciec duchowy, jest właściwie tym, co powiedziałby jej sam Bóg, gdyby do niej w słyszalny sposób przemówił; dlatego też słuchając spowiednika, słucha się Boga.

[99a] Zarzut i jego wyjaśnienie

2. Do św. Teresy spowiednik przemawiał jednak niekiedy inaczej niż przemawiał Bóg; nie jest więc zawsze prawdą, że kto słucha spowiednika, słucha Boga.

Rozróżniam[162]: Że spowiednik przemawiał do niej czasem inaczej niż Bóg — zgoda na to; że odmiennie od tego, czego chciał Bóg — nie. Bóg bowiem przyzwalając, aby spowiednik przemawiał do niej inaczej, niż [On] sam jej mówił, chciał, alby się Teresa ćwiczyła w dwu i tak bardzo wzniosłych aktach cnót: wiary i posłuszeństwa; wiary, by wierzyć spowiednikowi, gdyż: „Kto was słucha, Mnie słucha” [Łk 10, 16]; posłuszeństwa, aby iść raczej za tym, co nałożył jej spowiednik, niż Bóg.

[99b] 3. Czy trzeba wierzyć, że spowiednik jest nieomylny? Może się niekiedy zdarzyć, iż się pomyli, ale pamiętać trzeba, że Bóg wtedy na to zezwala, abyśmy poznając Wad, tym bardziej ćwiczyli się w cnotach wiary i posłuszeństwa. Należy jednak zaznaczyć, że jeśli w takim przypadku okazujecie posłuszeństwo (byleby rzecz wykonywana nie była zła sama w sobie), nie popełniacie błędu, ponieważ jest rzeczą niemożliwą, by błądził ten, kito posłuszny jest Bogu. Otóż w takim przypadku jesteście posłuszni Bogu, gdyż On chce, byście czynili to, co mówi spowiednik, choć wiecie, że się [czasem] myli (wy jednak nie błądzicie); Bóg zaś chce, byście słuchali, ponieważ zawsze jest prawdą, że: „Kto was słucha, Mnie słucha” [Łk 10, 16].

[99c] 4. [Korzyści z takiego postępowania][163].

1) Korzyści, jakie wynosi dusza z tego ćwiczenia się w wierze, polegają głównie na wykonywaniu rad i poleceń spowiednika zgodnie z wolą Bożą, z gotowością, weselem, pokojem ducha, albowiem dusza powiedzieć może: Bóg chce, bym teraz to czyniła, dlatego właśnie, że powiedział to spowiednik; jestem tak przekonana, iż to jest wolą Bożą, że gdyby nawet anioł (co niemożliwe) powiedział mi coś przeciwnego, ja bym go nie posłuchała.

2) Aby dusza była rzeczywiście o tym przekonana, że słuchając spowiednika wypełnia wolę Bożą, jest niezbędne: po pierwsze, aby wybór kierownika dokonał się po poradzeniu się spowiednika i po [gorącej] modlitwie. Ta wszakże ma tu większe znaczenie, gdyż kierownika ma nam dać Bóg, nie ludzie; ci bowiem mogą nam o tyle tylko dopomóc, że przedstawią jakieś osoby uważane za odpowiednie lub za takie uznane na podstawie doświadczenia; dlatego powiedziałem: „po poradzeniu się”, „po gorącej modlitwie”, i mając na uwadze kilku kierowników. W jaki zaś sposób należy tego wyboru dokonać, powiem w innym rozdziale.

Po wtóre, w sprawie tej konieczne jest pełne rozeznanie, gdyż musimy jak najmocniej wierzyć, że: „Kto was słucha, Mnie słucha” [Łk 10, 16]; nie powinniśmy jednak mniemać, jakoby wszyscy kierownicy posiadali dar poznawania wewnętrznych dyspozycji duszy i przewidywania przyszłych rzeczy.

[99d] 3) Jak trzeba postępować, gdy szuka się kierownika duszy? Należy mu powiedzieć, że pragniemy poznać, czy jego kierownictwo odpowiada naszemu duchowi. Ale trzeba zaznaczyć, że kierownik ma być według naszego ducha Bożego, a nie według ducha naszych zachcianek[164], poszukującego spowiednika zgadzającego się na wszystko.

4) Dobrze by było, gdyby prócz świętości i wiedzy kierownik posiadał jeszcze [takie] pożyteczne dane: by był na miejscu i nie musiał często wyjeżdżać oraz by łatwo było z nim się spotykać.

[99e] 5) Korzyści dla duszy, gdy kierownik jest też spowiednikiem, są następujące: po pierwsze, spokój duszy; po wtóre, większa jasność sumienia; po trzecie, pokonywanie niektórych wad duchowych z większą łatwością; po czwarte, dochodzenie z większą łatwością do wyzbycia się [nieporządnych] uczuć, byle tylko wszystko złożyło się w jego ręce.

6) Niewłaściwości, jakich -w związku z kierownictwem należy unikać, szczególnie gdy chodzi o kobiety: po pierwsze, niepotrzebnych rozmów ponad to, czego wymaga sprawa; po wtóre, przychodzenia bez potrzeby poza normą.

7) Co należy czynić, aby mając kierownika odnosić pożytek z jego pomocy duchowej? Po pierwsze, wyobrażać sobie, że się rozmawia z Bogiem, ilekroć rozmowę prowadzi się ze spowiednikiem; po wtóre, porosić Boga, szczególnie po Komunii św., aby dał nam poznać, że lichy pożytek czerpany z kierownictwa wynika z naszych błędów, i myśleć, jak wiele z niego owoców odnosiłyby wszystkie inne stworzenia obdarzone prostotą ducha.

[99f] 8) Jak mamy postępować, aby osiągnąć prawdziwą jasność sumienia? Winniśmy z jak największą szczerością przedstawiać wszystkie nasze zewnętrzne i wewnętrzne czyny, tak jak są nam znane. I byłoby pożądane, by spowiednik posiadł taką znajomość naszych działań wewnętrznych i zewnętrznych, jakie posiada o sobie samym.

9) Najodpowiedniejszym środkiem do osiągnięcia prawdziwej jasności sumienia jest modlitwa [kierowana] do Boga, do Jezusa, do naszej więcej niż najukochańszej Matki, do św. Józefa, do św. Jana Chrzciciela, do św. Jana Ewangelisty, posiadającego prawdziwie gołębią prostotę.

(Przy końcu każdego rozdziału [dodać] zachętę w takiej formie, jakby sam Jezus-Oblubieniec, itd., przemawiał do duszy — swej oblubienicy i córki).

[99g] 10) Uwalnianie się ze złudzeń duchowych.

Po pierwsze: z uwagi na łaskę duch.tchnie, kędy chce [por. J 3, 8]; po wtóre: ze względu na usposobienie serca; po trzecie: z uwagi na przykłady.

Doprowadzanie do zawstydzenia się

Argumentacja: doprowadzić do przeświadczenia, że wszystkie stworzenia mogą nam służyć do wzbudzenia żalu: rzeczy naturalne, niebiosa, gwiazdy, itd., które wykonują swój bieg; Święci, itd., pacholęta, itd., a także wielcy grzesznicy. Gdyby bowiem mieli łaski, jakimi cieszyliście się wy, zostaliby może wielkimi Świętymi.

17. [WYJĄTKI Z DZIEŁKA: „MNISZKA ŚWIĘTA”] (Lumi — 65, t. II, s. 763 —764; rok 1816/1817)

[100] Święta zakonnica[165].

Według relacji Blozjusza[166], ukazało się Dziecię Jezus pewnej zakonnicy, która odeszła od Niego zaraz, jak tylko wezwano ją do przewidzianego regułą obowiązku. Powróciwszy tam, gdzie była przedtem, zastała Chrystusa Pana w wieku lat dwudziestu czterech, który powiedział do niej: „Moja córeczko, twoje natychmiastowe posłuszeństwo pozwoliło Mi w sercu twym aż tak bardzo wyrosnąć”.

Będę się starał wyzbywać tych rzeczy, do których żywię pewne przywiązanie.

(W.) Jolanta Palombara pochodząca z wysokiego rodu[167] używała jedynie szat z szarego płótna, do spania — grubej kołdry wełnianej, i {do modlitwy] — prostego drewnianego różańca. Umierając odezwała się donośnym głosem: „O, cóż to ja widzę! Suknia ma lśni od promieni, nakrycie łoża jest złociste, różaniec z diamentów” (str. 213).

Święta Teresa przeglądała codziennie celę, aby sprawdzić, czy nie ma tam jakiejś niepotrzebnej rzeczy; zobaczywszy zaś takową — zaraz usuwała (str. 213).

W pewnym klasztorze zakonnikowi ukazał się jakiś przełożony i powiedział mu, że gdy chodzi o ślub ubóstwa, to w drugim życiu Bóg osądza bardzo surowo pewne sprawy, na które się tu nie zwraca uwagi; powiedział, że w czyśćcu cierpiał -wiele, szczególnie za przechowywane w celi pewne drobiazgi służące do pisania, a sporządzone z orzechowego drzewa (str. 214).

18. [ŚLUBY SKŁADANE OD ROKU 1816 DO ROKU 1823] (Lumi — 31, t. I, s. 261—264; lata 1816—1823) [101] Śluby składane od roku 1816[168].

Na chwałę Boga w Trójcy Jedynego, Jezusa, Słowa Wcielanego, naszej więcej niż najukochańszej Matki Maryi, św. Józefa, św. Jana Chrzciciela, św. Jana Ewangelisty, św. Joachima i św. Anny, św. Zachariasza i św. Elżbiety, świętych Ojców: Dominika, Franciszka z Asyżu, Franciszka z Paoli, Wincentego Ferreriusza, wszystkich Aniołów, innych Świętych.

[101a] złożyłem śluby:

1) Dozgonnej czystości.

2) Ubóstwa — starając się w zależności od rady kierownika duchowego nie szukać stanowisk połączonych z godnością i zaszczytami.

3) Posłuszeństwa wobec spowiednika; ślub ten jest czasowy, to znaczy, że zgodnie z wolą spowiednika składam go np. na pięć miesięcy, po których odnawiam, np. na dalsze pięć miesięcy, itd.

4) Wiary w Niepokalane Poczęcie Najśw. Dziewicy i we wszystkie artykuły wiary, które nie tylko przyjmuję na podstawie chrześcijańskiego obowiązku, ale co do których pragnę jeszcze złożyć ślub przyjmowania ich wiarą.

5) Całowania ziemi, jeśli to możliwe, gdy jestem sam w pokoju przeze mnie zamieszkałym, ilekroć usłyszę, że ktoś obraża imię Boga. (Ślub ten złożyłem u stóp wielkiego ołtarza w kościele Św. Mikołaja degli Incoronati[169] dnia 23 października 1819 roku w uroczystość Jezusa Nazareńskiego)[170]

[101b] 6. Pragnę, by wszystkie me czynności, uszlachetnione łaską Pana, podpadały pod ślub najwyższej doskonałości w tym sensie, bym nie był zobowiązany spełniać ich na mocy ślubu, ale by posiadały wartość ślubowania dlatego, że zostały dokonane, i to dokonane w takim właśnie stopniu doskonałości. Również staranie, aby nie pozostawać bezczynnym, niech podciągane będzie pod ślub wystrzegania się bezczynności, nie jakobym winien był unikać jej na mocy ślubu, ale, jeślim jej się ustrzegł, pragnę, by to było z powodu [złożonego] ślubu. I pod tym, tak pojętym ślubem, pragnę wykonywać każdą cnotę, jaka tylko będzie mi dane praktykować.

7. Ślub nieprzyjmowania godności złożony na ręce kierownika duchowego, tzn. nieprzyjmowania bez jego przyzwolenia czy stanowczej woli.

8. Od października 1823 roku [obowiązuje mnie] ślub, że nie będą powtarzał ani mówił, kto to jest ten, komu przekazałem wyróżniający list[171].

19. [WSKAZÓWKI DUCHOWE]

(Lumi — 3, t. I, s. 47—56; rok 1817) A. M. I. D. G. — I. M. L — D. A. — M. M.[172]

[102] Wskazówki duchowe[173]

[102a] 1. Kiedy mi się przydarzy stwierdzić lub usłyszeć, że ktoś inny dokonuje dla chwały Bożej bardzo wielkich rzeczy, to ogarnięty świętą zazdrością, powinienem dziękować Bogu i prosić żarliwie naszego Niebieskiego Ojca, by natchnął wszelkie stworzenia pragnieniem dziękowania temu Bogu, że istnieją stworzenia, które z całej duszy zajmują się oddawaniem chwały swojemu Stwórcy.

2. Jeżeli stwierdzę, że Pan nie powołał mnie do dokonywania wielkich rzeczy ku Jego chwale i ku pożytkowi Jego Kościoła, to mam przypominać sobie, że mimo to powinienem je wewnętrznie czynić, zgadzając się pokornie z wolą Bożą, ponieważ Bóg wymaga tego od wszystkich.

3. Gdy wchodzę do świętego przybytku Pana, mam sobie uprzytomnić, że jestem celnikiem, o którym mówi Ewangelia święta. Naśladując go, winienem prosić o darowanie mych win [por. Łk 18, 9-14]. Boże mój, Miłości nieskończona, Miłości! Miłości odwieczna, niewypowiedziana, niezmierna, niepojęta! Miłości! Miłości, daj, bym Cię odnalazł. O Miłości!

[102b] 4. Przy nauczaniu innych powinienem się modlić i troszczyć o to, by dla siebie uzyskać ten owoc, jaki widzieć pragnę u nauczanych przeze mnie. Wszelako niechaj we mnie i we wszystkich trwa pełnia miłości Bożej.

5. Muszę się starać, aby na skrzydłach pragnień docierać tam, dokąd czyny skutecznie dojść nie zdołają. O Miłości nieskończona! Miłości! Bracia Jezusa Chrystusa i synowie Matki Bożej módlcie się, abyśmy ja i wszyscy, teraz i zawsze, byli samą miłością.

6. Pomnijcie, że teraz, kiedyście jeszcze przy życiu i w łasce Bożej, działać możecie znacznie więcej niż wszyscy Święci zdziałali. Dlatego przedstawcie sobie, że Pan użyczył wam i użycza wszelkich łask niezbędnych do tego, by dojść do doskonałości w najwyższym stopniu. W takim usposobieniu (wsparci łaską Bożą), starajcie się dokładnie i przy użyciu wszelkich sił duszy i władz cielesnych z tymi łaskami współdziałać. Pomnijcie jednak, bracia, na miłość Boską! Czy słyszycie?

[102c] 7. Rozważajcie w ciągu waszego życia, najczęściej jak możecie, że każda tegoż życia chwila jest początkiem waszego nawrócenia i ostatnią chwilą na ziemi. W ten sposób starajcie się czynić to, co byście czynili, będąc [rzeczywiście] w takiej sytuacji, ale z miłością i żarliwie.

8. Kiedy usłyszycie, że ktoś obraża Boga, zwróćcie się do Niego samego, mówiąc: „Ach, Panie, jak bardzo obrażałbym Cię i ja, gdybyś mnie nie wspomagał”. I starajcie się wynagrodzić Bogu w jakiś sposób za obrazę, wzywając w pokorze serca wszystkie stworzenia do wielbienia Stwórcy; a kto umie, może odmawiać Psalm (116): „Chwalcie Pana wszystkie ludy, chwalcie Go wszystkie narody!”, itd.

9. We wszystkich czynnościach przypominajcie sobie, że możecie Stwórcy naszemu oddawać wielką chwałę przez wypełnianie ze świętą dokładnością obowiązków własnego stanu.

[102d] 10. Starajmy się czynić wielkie rzeczy na chwałę naszego Stwórcy i przypominajmy sobie, że to łaska Boża nas uświęca i że sam Bóg może nam udzielić łaski, która zdolna jest uczynić nas bardziej świętymi, niż był jakikolwiek Święty w Kościele Chrystusa; i wierzmy najmocniej, że Bóg udziela nam takiej Łaski. Tak więc ufam, że Ojciec Niebieski napełni nas taką łaską, owszem, mam co do tego tak wielką pewność, że wolałbym raczej umrzeć niż temu przekonaniu uchybić. Toteż proszę Boga, mego dobrego Ojca — jeżeli to jest według Jego woli — o udzielenie mi tej łaski, bym umarł raczej niż bym się miał zachwiać w tej ufności, a nawet pewności. Ale niech miłość Boga i Jezusa zniewala nas do podejmowania wszelkiego wysiłku. Miłość Chrystusowa niechaj nas przynagla [por. 2 Kor 5, 14].

11. Wy, którzy pragniecie postępować drogą doskonałości, proście Pana, aby we wszystkich nieprzeliczonych momentach waszego życia użyczał wam daru spełnienia tego, co (za łaską Pańską, gdyż jesteśmy zawsze nicością, i to nicością, co obraziła Stwórcę) czynilibyście, gdy byście powstali ze śmierci do nowego życia. Kochajcie Boga!

12. Jeżeli na drodze doskonałości posuwać się chcecie wielkimi krokami, to idźcie nieustannie za Jezusem, Maryją i Józefem oraz starajcie się pełnić te heroiczne cnoty, które oni w sposób godny podziwu praktykowali we wszystkich okolicznościach czasu i miejsca. Pragnijcie służyć tym wielkim Osobom w Ich domach, w Ich podróżach, pełnych okropnych wydarzeń; ale [pragnijcie] z miłością.

[102e] 13. Niech was nigdy nie oddala od zjednoczenia z Bogiem obowiązkowa praca wykonywana dla zaspokajania własnych potrzeb życiowych i potrzeb bliźniego, albowiem w czynnościach tych spełniać będziecie wolę Bożą, a tak nie przestaniecie Go miłować.

14. Wy, co żyjecie obecnie na ziemi, spełniając dobre uczynki i kochając Boga, dobrego naszego Ojca Niebieskiego, starajcie się w waszych czynnościach spełniać to, co z obfitą łaską Bożą spełnialibyście powstając ze śmierci do nowego życia. Owszem, przy wykonywaniu wielkich dzieł dla chwały Bożej, pragnijcie uczynić to, co czyniłyby wszelkie stworzenia razem, istniejące i możliwe, gdyby każde z nich mnożone w nieskończoność (według naszego sposobu myślenia), po śmierci wróciło do nowego życia. A w każdym razie z pokorą i prostotą serca starajmy się czynić to, co czynili i co teraz czynią Jezus, Maryja, itd., a dokonamy dla chwały Bożej niemałych rzeczy.

15. Ilekroć dobro czynicie wy, którzy jesteście młodzi, miejcie to na uwadze, aby przez swe dzieła dokonać tego, co w swej starości chcielibyście mieć za sobą jako czyny spełnione ku chwale Bożej 5 pożytkowi dusz.

[102f] 16. Wy, którzy na drodze duchowej kierujecie duszami, uważajcie pilnie, by się innym nie dać prześcignąć; starajcie się więc nimi kierować z wielką doskonałością, zawsze się jednak lękajcie, że oni was ubiegną. I aby się nie dać zwieść, idźcie ze świętą prostotą i najgłębszą pokorą, idźcie, że tak powiem, w zawody o to, kto potrafi więcej miłować Boga. Ożywieni zaś tą prostą i żywą wiarą, mocną nadzieją, płomienną miłością i prawdziwą skruchą, chciejcie w czynnościach waszych dokonywać tego, co czynią kierowane przez was dusze, wyobrażając sobie przy tym, że w bardzo krótkim czasie doszły one do najwyższej doskonałości.

17. Byłoby też najlepszym ćwiczeniem, gdybyście w jedności ze wszystkimi sprawiedliwymi na ziemi i z całą Wspólnotą Niebian z głębi duszy wielbili Boga, Najświętsze Człowieczeństwo Jezusa Chrystusa w imieniu stworzeń wszystkich, ile ich tylko jest (a każda mnożona w nieskończoność), i w imieniu[174] tych dziatek, które nie przyszły jeszcze na świat czy nie doszły do używania rozumu. Czyniąc to naśladowalibyście w pewnej mierze św. Annę matkę Najśw. Maryi Panny. Anna — jak wiemy z pewnego objawienia Najśw. Dziewicy[175] — (ponieważ nie była świadoma mądrości Maryi, która się wszak jeszcze nie narodziła) nosząc Ją w swym łonie, w Jej imieniu wielbiła Stwórcę, Jej imieniem oddając Mu cześć najwyższą i składając dzięki za to, że Ją powołał do bytu.

[102g] 18. W życiu swym postępujcie w ten sposób, aby żadna zgoła rzecz nie mogła was od Boga oderwać, tak, że gdy obarczeni jesteście pracami, ubóstwem, udręczeniem i w jakimkolwiek znajdujecie się stanie, wzbudzajcie dobrą intencję, składając -wszystko w ręce Boga. A potem, ożywieni heroiczną wiarą, miłością i żalem z powodu swych win, mówcie: W Tobie, Panie, pokładam nadzieję — nadzieje me nie będą próżne.

19. Gdy usłyszycie głos jakiegoś dzwonu, mówcie natychmiast: „Ach, Panie, kto wie, jak wiele dusz cześć Ci teraz oddaje”, i pragnijcie czynić więcej jeszcze niż to, co czynią owe dusze. Dla oddawania chwały Bogu łączcie się w duchu z Aniołami, z wszystkimi Błogosławionymi radującymi się uszczęśliwiającą wizją [Boga], a jeśli nie możecie oddalić się do swego pokoju w celu odmówienia modlitw, to podczas zajęcia, któremu się oddajecie, wznieście przynajmniej jakiś akt strzelisty.

20. Jeśli zależy wam na wielkim postępie w cnocie, proście częste naszego Niebieskiego Ojca, aby was prowadził drogą prostą i przeć oczyma ludzkimi ukrytą; troszczcie się jednak o to, by wzmagał się w was coraz bardziej płomień Bożej miłości.

[102h] 21. Wykonując z wielką dokładnością wskazówki waszego ojca duchowego i spełniając wszystkie prace [ubogacone] zasługą płynącą z posłuszeństwa, uprzytomnijcie sobie, że w osobie spowiednika powinniście uznawać osobę Boga. Dlatego winiliście działać z myślą że sam Bóg zleca wam to, co poleca ojciec duchowy. Przy takim po stepowaniu j akże wielką dla was pociechą będzie działanie, jakie po dojmowalibyście, gdyby wam to było nakazane przez Boga.

22. Pamiętajcie, by do wszystkich dzieł spełnianych z miłości Bożej przywiązywać wielkie znaczenie, gdyż nawet najmniejsze nagradzani są w raju obficie, ponad wszelką miarę.

23. Nie chcę niczego, co się nie podoba Bogu, niczego, niczego, niczego, itd., co się Bogu nie podoba. Szukam samego tylko Boga, samego, samego, samego, itd., oraz cierpienia i doznawania pogardy z miłości ku Niemu, i to nawet nieskończonej, gdyby było możliwe. O miłości Boża, zapal, rozpłomień, straw żarem nasze serca, zniwecz wady, wlewając cnoty! O Raju, Raju, Raju, itd,

24. Pamiętaj, że w przypadkach popełnienia jakiegoś błędu czy uchybienia mówiłeś: Ten upadek będzie dla mnie ostrzeżeniem na przyszłość. Zastanów się trochę, czy rzeczywiście byłeś ostrożniejszy Mówiłeś jeszcze: „Pokazałem, o Panie, kim jestem: ziemia wydała swój owoc” [Ps 84, 13]. Pomyśl: upokorzyłeś się rzeczywiście? Korzystaj z pamięci na swe grzechy i służ Bogu żarliwie.

20. [REKOLEKCJE NA MONTECITORIO W PRZYGOTOWANIU DO DIAKONATU — 1817]

(Lumi — 51, t. II, s. 578—604; rok 1817) A. I. D. G. — D. O. S. — D. A. — I. M. I. — M. M. — A. E.[176]

[103] Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa i boleści Najśw. Maryi Panny niech będą zawsze w sercach naszych.

„Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza nas z wszelkiego grzechu” [U l, 7]. Z rekolekcji przygotowawczych do diakonatu[177], rozpoczętych dnia 10 września 1817 roku, wyniosłem m. in. następujące refleksje i owoce:

[103a] 1. Konieczność odprawienia rekolekcji — i odprawienia ich dobrze, ponieważ wymaga tego 1) Bóg, 2) nakaz przełożonych, 3) cel, dla którego się je odprawia.

Owoc

Odprawiać rekolekcje gorliwie, oddalając, o ile to tylko możliwe, ducha pychy i lenistwa.

Ważność zbawienia duszy

2. Kiedy zbawia się duszę, zabezpiecza się: 1) dobra doczesne, 2) dobra cielesne, 3) cześć i dobre imię, 4) chwałę błogosławionych. Przeciwnie: jeśli zatraca się duszę, zatraca się też wymienione tu dobra.

Owoc

Przykładać się do zbawienia duszy własnej i [dbać o] duchowe zbawienie bliźniego.

Owoc z czytania duchownego

Traktować serio dążenie do uświęcenia od razu, nie czekając na kapłaństwo czy na późniejsze lata.

[103b] Odnowa

3. Łaski Pańskie: 1) są liczbowo ograniczone, 2) są przemijające w czasie. A zatem...

Owoc

Odpowiadać na dobrodziejstwa Pana, najmiłościwszego Ojca, z ochotą, pokorą i wdzięcznością.

Sentencja

Żaden z owych ludzi, którzy byli zaproszeni, nie skosztuje niej uczty [por. Łk 14, 24].

Odnowa

4. Gotowe i staranne odpowiadanie na łaski.

Owoc

Odpowiadać na łaski Pana wciąż coraz doskonalej.

Owoc z czytania duchownego

Usuwać przeszkody mogące opóźniać własne uświęcenie. Największą u mnie przeszkodą jest pycha.

[103c] Konferencja

5. Kto bez powołania obiera stan kapłański: 1) popełnia bardzo ciężki grzech przywłaszczenia, grabieży i świętokradztwa; 2) duszę swą wystawia na niebezpieczeństwo wiecznej zguby.

Owoc

1) Proszę o przebaczenie za zbyt opieszałe odpowiadanie powołaniu; 2) Modlę się za tych, którzy [do stanu duchownego] poszli bez wezwania.

Medytacja

6. 1) Nie myślimy o śmierci; 2) drugą niewłaściwością jest to, że wierzymy, iż do śmierci bardzo nam jeszcze daleko.

Owoc

1) Żyć zawsze tak, jakby się miało każdej chwili umrzeć; 2) modlić się, aby na śmierć przygotowywali się wszyscy.

Czytanie duchowne

Skupienie wewnętrzne i zewnętrzne

[103d] Odnowa

7. 1) Złe myśli bardzo są szkodliwe w życiu; 2) w chwili śmierci są nader niebezpieczne.

Owoc

1) Być bardzo czujnym w porzucaniu i unikaniu okazji, w których myśli takie mogą się budzić, i błagać Boga o pomoc; 2) modlić się, by od tego rodzaju myśli wszyscy byli wolni lub by nad nimi odnosili zwycięstwo.

Odnowa

8. Spowiedź.

Owoc

Starać się o zwracanie uwagi na to, aby z należytym usposobieniem przyjmować ten wielki sakrament, oraz czuwać, by owoc odnosić ze świętej spowiedzi, przez którą otrzymuje się nie tylko odpuszczenie grzechów, ale i łaskę, by do nich więcej nie wracać.

Czytanie duchowne

Będę się starał przestrzegać następującego przepisu Trydenckiego Soboru: Duchowni wezwani do Bożego dziedzictwa powinni życie swe i obyczaje tak układać, aby w ubiorze, w ruchach, w poruszaniu się, w słowach i wszystkich innych sprawach stosowali powagę, umiar i pobożność (Sess. 22, c. l, de Reformatione)[178].

Święty Hieronim pisząc w liście do Rustyka[179] o księżach, wypowiada się w ten sposób: Ich strój, mowa. powierzchowność, sposób chodzenia — ma to być nauką cnót.

[103e] Konferencja

9. 1) Aby poznać, czy jesteśmy powołani do stanu duchownego, należy zbadać, czy mamy niezbędne do tego warunki; 2) wyróżniającą cechą ogólną jest eklezjalny sposób patrzenia cechami zaś szczegółowymi to szczera intencja szukania chwały Bożej i zbawienia dusz, czystość, itd.; 3) sędzią do rozstrzygania od zewnątrz o posiadaniu niezbędnych warunków jest biskup; od wewnątrz -- światły i pokorny kierownik duszy.

Owoc

1) Z pokorą i wdzięcznością odpowiadać na Boże wezwanie i dzięki składać Panu za to dobrodziejstwo; 2) modlić się za tych, którzy bez powołania wstąpili czy będą chcieli wstąpić.

[103f] Medytacja

10. Życie obojętnego duchownego jest: 1) groźne w chwili śmierci wskutek pokus szatańskich, 2) jeszcze groźniejsze z tego powodu, że można się obawiać porzucenia go przez Boga.

Owoc

Wieść życie gorliwe, modlić się za wszystkich oziębłych, a ponad to prosić, aby wszyscy wierni, szczególnie zaś duchowni pobudzali się wzajem do żarliwości.

Sentencje

Biada morzu i biada ziemi, bo zstąpi na was diabeł, pałając wielkim gniewem (Apokalipsa)[180].

Serce twarde dozna na końcu klęski (jeśli się nie mylę - Księga Mądrości)[181].

Prorok Balaam: Niech umrę śmiercią sprawiedliwych; niech taki jak ich będzie i mój koniec! [por. Lb 23, 10].

Czytanie duchowne

Starać się o to, by w mej świadomości było wyryte to [zdanie Pisma św.]: Trzy są rzeczy wyrażające wnętrze człowieka: ubranie, uśmiech na twarzy i sposób, w jaki się porusza [por. Syr 19, 27].

[104] Odnowa

11. Dobry przykład, jakim winny przyświecać osoby duchowne: Tak niechaj świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli dobre wasze uczynki i chwalili Ojca waszego, który jest w niebie [por. Mt 5, 16].

Owoc

1) Dawać dobry przykład; 2) modlić się, aby dobry przykład dawali wszyscy, a szczególnie duchowni.

Refleksje

Święty Antonin mówi, że Jakub, który kładł pręty rozmaitej barwy w miejscu, na które udawały się owce dla gaszenia pragnienia [por. Rdz 30, 35-43], przedstawia duchownych. Jakub — to osoby duchowne; pręty — dobre ich uczynki; owieczki — wierni podejmujący dobre uczynki podobne do uczynków osób duchownych.

[104a] Odnowa

12. Do spowiedzi — między innymi [warunkami] — potrzebny jest 1) żal; 2) postanowienie.

Owoc

Starać się o przystępowanie do tego sakramentu z większą żarliwością i pokorą.

13. Konferencja

Kto ma przystąpić do wyższych święceń, powinien się odznaczać co najmniej wyraźną świętością.

Owoc

Starać się zawsze o dążenie do coraz to większej świętości.

14. Medytacja

Na sądzie szczegółowym: 1) zbadane będą wszystkie nasze czyny; 2) grzechy nasze ukażą się jako bardzo ciężkie i bardzo ohydne.

Owoc

Zważać na to, by nie uchybiać nawet niepotrzebnymi słowy czy innym choćby najmniejszym błędem.

Czytanie duchowne

Praktykować jak najdoskonalej cnotę czci Bożej, którą się określa jako „ochoczą wolę wykonywania tego wszystkiego, co należy do służby Bożej”[182]

Czytanie duchowne

Oddawać się rozmyślaniu o dobrodziejstwach Boga i o mej więcej niż największej niewdzięczności wobec Jego Boskiego Majestatu.

[104b] Konferencja

15. 1) Co to jest czystość; 2) od kleryka wymaga się czystości wypróbowanej; 3) nie ma przypadku, w którym kleryk mógłby otrzymać zwolnienie z obowiązku zachowywania czystości.

Owoc

Prosić Boga w Trójcy Świętej Jedynego, Jezusa, Maryję, Aniołów i Świętych, aby dla mnie i dla innych wyjednali czystość szczególniejszą.

Medytacja

16. Piekło — to „miejsce mąk” [por. Łk 16, 28].

Owoc

1) Dziękować Bogu, że nie dozwolił mi wpaść do piekła, kiedy popełniłem grzech po raz pierwszy; 2) prosić Go, aby mnie i wszystkich innych ludzi uchronił szczególnie od tego, abyśmy przez całą wieczność nie byli Jego nieprzyjaciółmi; 3) prosić, by się nikt nie potępił z mej winy, oraz starać się niestrudzenie o zbawienie dusz.

Czytanie duchowne

Jak najstaranniej oddawać się świętej modlitwie, rozmyślaniu, czytaniu duchownemu, a szczególnie czytaniu Pisma św.

Święty Ambroży gawędząc z klerykami poleca im czytanie ksiąg ascetycznych: Czemu na czytanie nie poświęcasz tego czasu, w którym jesteś wolny od zajęć w kościele? Dlaczego nie słuchasz Chrystusa? Przemawiamy do Niego, gdy się modlimy, słuchamy Go zaś czytając Pismo św. (Offic. L. l, c. 20[183]).

Odnowa

Duchowny powinien świecić dobrym przykładem w ubiorze, ruchach, chodzie[184]

Owoc

1) Starać się mieć na uwadze dawanie dobrego przykładu przez postępowanie w sposób możliwie jak najbardziej świątobliwy i doskonały; 2) modlić się, abyśmy ani ja, ani inni nie byli [dla bliźnich] zgorszeniem, ale najwyższym zbudowaniem.

[104c] Odnowa

17. Świecić dobrym przykładem w mowie i we wszystkich sprawach; postępować zawsze poważnie, umiarkowanie (w pokarmach, napojach, zabawach, polowaniach) i pobożnie, by czynności [duchownych] budziły szacunek wszystkich (Sobór Trydencki).

Owoc

Wykonywać z możliwie największą doskonałością przytoczony urywek z [dekretów] Soboru Trydenckiego.

Czytanie duchowne

[Żywić] jak największe współczucie wobec cierpień Jezusa i Maryi.

[104d] Konferencja

18. Duchowni mają z największą troską oddawać się zdobywaniu wiedzy.

Stąd:

Owoc

Wezmę [sobie do serca] ten nakaz św. Pawła: „Uważaj na siebie i na naukę” [l Tm 4,16].

19. Medytacja

Niebo jest stanem największej radości: 1) ze względu na najszczęśliwsze miejsce; 2) ze względu na towarzystwo Błogosławionych, Maryi, itd., Jezusa, itd., Trójcy Przenajświętszej, Ltd.; 3) ze względu na dobra niebiańskie.

Owoc

1) Starać się o zdobycie nieba i prosić Pana o zrozumienie, że nie zasługujemy na nie; 2) oddawać się z nieskończoną, gdyby to było możliwe, gorliwością i doskonałością zbawieniu dusz.

[104e] Odnowa

20. Duchowni o wiele bardziej niż inni powinni praktykować cnotę czci Bożej: 1) przez akty wewnętrzne; 2) przez przyswojenie sobie znajomości przepisów liturgicznych; 3) przez stosowanie ich z dokładnością.

Owoc

Postanawiam stosować tę cnotę we wszystkich czynnościach. Spodziewam się, że za łaską Bożą opanuję przepisy liturgiczne i że będę je zachowywał dokładnie. Będę też nakłaniał drugich, aby je opanowali i stosowali z największą i najsubtelniejszą doskonałością.

Czytanie duchowne

Odmawiać święte Oficjum w najwznioślejszym celu i jak najdoskonalej.

[105] Odnowa

21. Czas [jest]: 1) cenny; 2) krótki; 3) mijający bezpowrotnie.

Owoc

1) Bardzo sobie czas cenić (Oświadczenie generalne) 2) pomagać wiernym, by zdawali sobie sprawę z ogromnej jego wartości.

[105a] Sentencja Czas — cena wieczności (św. Hieronim).

Czytanie duchowne Odmawiać Brewiarz stosownie do wskazówek Kartuza[185]: „Psalmy należy odmawiać wyraźnie, z należytą uwagą, czcią i miłością, w miejscu i czasie stosownym, bez dodawania innych, zwłaszcza zbędnych słów, bez roztargnień płynących z pogawędek”.

Ilekroć biorę do rąk Pismo św., tylekroć oczyszczam duszę i ciało, staję się [jakby] innym człowiekiem, przemienia mnie moc Boża: Nazjanzyjczyk[186], De laudibus S. Basilii, 97.

[105b] Medytacja

22. Każdy duchowny powinien być prawdziwym pracownikiem.

Owoc

1) Oddawać się uświęceniu dusz; 2) modlić się, aby wszyscy oddawali się temuż; tam gdzie dotrzeć nie można czynem, docierać przynajmniej modlitwą.

Przed modlitwą przygotuj duszę twoją i nie bądź jak człowiek, który kusi Boga [por. Syr-Ekl 18, 23].

Czytanie duchowne

Dokładnie spełniać czynności związane z każdym święceniem i modlić się, aby wszyscy wykonywali je z najwyższą perfekcją.

Odnowa

23. 1) Należy działać z prawą intencją; 2) celem działania osoby duchownej powinna być chwała Boża i zbawienie dusz.

Owoc

Z największą troskliwością czuwać nad prawością zamierzeń i modlić się, by wszyscy działali dla należytego i prawego celu.

[105c] Odnowa

24. Zaniedbywanie dobrych uczynków, nawet z zakresu zwykłej rady, stanowi: 1) stratę wielkich dóbr; 2) stratę bardzo niebezpieczną.

Owoc

1) Oddawać się czynnościom duchownym oraz pracować dla chwały Bożej i pożytku dusz z całym poświęceniem; 2) modlić się, aby wszyscy wykonywali rzeczy wielkie dla chwały Bożej i dla zbawienia dusz.

Czytanie duchowne Upokarzać się i cieszyć z poznania swej nędzy. Dlatego będę mówił ze św. Pawłem: 2 list do Korynt., r. 4 [por. 2 Kor 12, 9]: „Najchętniej więc będę się chełpił z moich słabości, aby zamieszkała we mnie moc Chrystusowa”.

Odnowa

[105d] 25. 1) Czym jest duch kapłański (duch według św. Tomasza oznacza pewne poruszenie[187])? 2) Do czego zmierza duch kapłański? 3) Rachunek sumienia, by poznać, czy tego ducha posiadamy; będzie on w nas, gdy wszystkie jego cechy znajdą się u tych, co go posiadają.

Owoc

Zanosić nieustannie modlitwę, by we mnie i we wszystkich wzrastał ten duch w każdym z nieprzeliczonych momentów O§O.

[105e] 26. Medytacja

Grzech jest najpotworniejszym buntem podnoszonym przeciwko Bogu.

Owoc

Modlić się, abyśmy nigdy, ani ja, ani ktokolwiek inny, nie popadli w grzech, lecz przeciwnie, byśmy pałali nieprzejednaną nienawiścią do samego grzechu.

Czytanie duchowne Wprowadzać w czyn dobre myśli z większą starannością.

[105f] Refleksja

1) Mówi Ewangelia św. o drzewie nie rodzącym dobrych owoców [por. Mt 3. 10]. Komentatorzy wyjaśniają, że trzeba działać, i to działać dobrze.

2) Święty Filip [Nereusz] widząc we Florencji piękną rzeźbę myśliciela, powiedział: „Figura jest piękna, ale brak jej możności działania”.

3) Jeden z Ojców rzekł do kogoś: „Słyszę twój głos, lecz uczynków twych nie widzę”.

4) Jeden z synów matki Machabejczyków skazany przez tyrana na pozbawienie języka, wysunął go zaraz na wezwanie, wyciągając i ręce [por. 2 Mch 7, 10]. Niektórzy zapewniają, że chcą dokonać wielu dobrych rzeczy, i tak wystawiają język, ale nie działają: rąk nie wyciągają.

[105g] 5) Ojciec mistrz Avila[188] powiedział pewnemu młodzieńcowi bardzo wykształconemu, lecz bezbożnemu: „Czy wierzysz, że istnieje piekło?” — „Tak” — odpowiedział, a Ojciec mistrz Ayila dodał: „A ja ci powiadam, że są dwa, jedno dla wielkich grzeszników, drugie dla oświeconych, a bezbożnych”.

6) Dobre, lecz nie urzeczywistniane myśli nazwał pewien wielki sługa Boży drewnem do palenia w piekle.

7) Opowiadają, że pewien francuski marszałek urodzony jako hugenota, potem zaś nawrócony, wyrzekł się uroczyście błędów, przyrzekł naprawić wielkie zgorszenie dawane w okresie popełniania błędów, a pewnego dnia udał się do spowiedzi. Spowiednik zapytał go, czy wykonał to, co przyrzekł o naprawieniu zgorszenia. Marszałek odparł ze świętą śmiałością: „Nie złamałem nigdy słowa danego komukolwiek z ludzi, czyż miałbym złamać słowo dane Bogu?”

8) Święty Augustyn mówi o sobie[189]: „Chciałem i nie chciałem”.

9) Święta Teresa pisze, że piekło przepełnione jest tymi, którzy mówili „Chciałbym”. A przecież należy mówić: „Chcę!”

Konferencja

[105h] 27. 1) Czym jest modlitwa i jak bardzo potrzebna, 2) jak i 3) kiedy należy ją odprawiać

Owoc

Modlić się i zachęcać innych, aby się modlili (Oświadczenie generalne).

Medytacja

28. Narodzenie, życie, męka i śmierć.

Owoc

(Oświadczenie generalne).

[Wszelkie] czynności zarówno dobre same w sobie, jak i obojętne, najeży wykonywać dobrze.

1) Ryszard od Św. Wawrzyńca[190] powiedział: „Czym ciało bez życia, tym czyn bez intencji”.

2) Uczył pewien dobry sługa Boży, że trzeba pracować dobrze i z motywu religijnego.

3) To, co św. Piotr opuścił, aby iść za Jezusem Chrystusem, i to, co ofiarowała ewangeliczna wdowa [por. Mt 19, 27 i Łk 21, 1-4J, jest w odniesieniu do dobrej intencji bardzo godne uwagi. Uwaga: Święty Augustyn chwali za to św. Piotra.

[105i] 4) Gdy jakaś świątobliwa księżna żaliła się na brak czasu na modlitwę, gdyż musi poświęcać się wychowywaniu swej córki, z którą prowadzi i bezużyteczne rozmowy, by naprowadzać ją na pożyteczne tematy, powiedział jej pewien Wielebny Sługa Boży, aby postępowała tak nadal, gdyż z uwagi na dobrą intencję podoba się to Bogu.

5) Pewien misjonarz spotkał się w górach z ludźmi, którzy żyli w łasce Bożej po jednorazowej tylko Komunii w roku z powodu braku kapłanów.

6) Pewien szewc, który nie miał czasu na długie modlitwy, lecz oddawał się jej trochę, jak potrafił, był przez Boga wyżej ceniony od niejakiego mnicha, który cieszył się niemałą sławą świętości — jak dowiedziano się o tym na podstawie objawienia Bożego użyczonego mnichowi.

7) Pewien krawiec w chwili śmierci kazał sobie przynieść igłę, a całując ją, mówił: „Ta igła wiedzie mnie do nieba”. [Przy jej bowiem pomocy] pełnił swą powinność; oddając zaś duszę Bogu całował już to Chrystusa ukrzyżowanego, już to igłę.

8) Święty Franciszek Salezy poucza, że do tych rzemieślników i gospodyń, którzy tę odrobinę czasu, jaki im zostaje do dyspozycji, poświęcają na to, by uczestniczyć we Mszy św. i odmówić wieczorem Różaniec, można zastosować słowa: „W krótkim czasie dopełnili czasów wiele” [por. Mdr 4, 13].

Konferencja

[105j] 29. Pobożne rozmyślanie jest niezbędne.

Owoc

Oddawać się świętemu rozważaniu i modlić się, aby wszyscy je odprawiali.

Medytacja o dniu święceń[191].

30. Święte wytrwanie

Środki do wytrwania w dobrem:

Odprawiać jak należy świętą medytację, odmawiać pobożnie święte Oficjum, święcie sprawować Najśw. Ofiarę — oto trzy rady, jakie pewien święty biskup i kardynał dawał swym kapłanom.

21. [REKOLEKCJE NA SAPIENZY — 1817]

(Lumi — 66, t. II, s. 765—766; rok 1817)

[106] Święte ćwiczenia [duchowne] odprawiane na Sapienzy[192] od dnia 15 marca 1 81 7 roku.

1. Cel człowieka i niezbędne usposobienie do owocnego odprawienia św. rekolekcji.

2. Wiara: 1) mocna, 2) odważna, 3) żywa.

3. Śmierć.

4. Konieczność spowiedzi i [jej] skuteczność.

5. Sąd.

6. Cel studiów i sposób studiowania.

7. Piekło.

8. Książki do czytania.

9. Nieskończone miłosierdzie Boże.

22. [Z „OBJAWIEŃ” ŚW. BRYGIDY]

(Lumi — 67, t. II, s. 766—767; rok 1817)

[107] Kiedy spowiadał się pewien ksiądz sprawujący niegodnie Najśw. Ofiarę, Pan objawił św. Brygidzie[193] zarzuty stawiane [temu kapłanowi] przez szatanów: „Kłamiesz! Jesteśmy świadkami, że twoja spowiedź podobna jest do spowiedzi Judasza, bo co innego mówisz, co innego masz w sercu”.

Ukazał jej jeszcze innego księdza, którego szatani zepchnęli do piekła. Słyszał on, jak mówili dziwiąc się i zdumiewając bez miary, że on sam i wielu innych księży ośmiela się tak niegodnie traktować na ołtarzu Pana Majestatu.

Pan tedy, zwróciwszy się do świętej Wdowy[194], powiedział: „Oto, oblubienico, co czynią Mi kapłani! Aniołowie czczą ich najbardziej pośród wszystkich ludzi, oni zaś drażnią Mię bardziej niż wszyscy żydzi i poganie i więcej niż wszyscy szatani Mnie prowokują. Winni być mymi członkami i tak się spomiędzy innych wyróżniać, jak palce u ręki, a tymczasem gorsi są od demonów, a — jeśli się nie poprawią — głębiej niż demony pogrążą się w piekle”[195].

23-24. [Z OKRESU ŚWIĘCEŃ DIAKONATU I KAPŁAŃSTWA] (Lumi — 14-15, t. I, s. 145—150; rok 1817/1818)

[108] W celu nabycia ducha właściwego święceniom diakonatu[196] będę się nie tylko starał zupełnie sobie nie ufać, a zaufać Bogu, lecz także odczytywać będę te rozdziały z Dziejów Apostolskich, w których mowa jest o wybraństwie, o cnotach i o wypływających z tych cnót czynach siedmiu diakonów (Oświadczenie generalne). Wyznaję, żem nie odnosił nigdy pożytku z czytania Ksiąg świętych. Boże mój, Miłosierdzie moje[197] [por. Ps 58, 18].

[108a] Postanawiam zawsze dla siebie i dla wszystkich prosić Najśw. Maryję Pannę, naszą więcej niż najukochańszą Matkę, aby przez szczęśliwe zejście swe z tego świata i przez ten akt woli, którym poddała się śmierci, również nas wspomagała w życiu i przy konaniu (Oświadczenie generalne). Wyznaję, że nie korzystałem z tego pobożnego uczucia. Boże mój, Miłosierdzie moje![198] [por. Ps 58, 18].

Aby z miłości do Boga wykonać choćby najmniejszy akt miłości bliźniego, chciałbym się rzucić nawet w płomienie piekła w każdej chwili po nieskończone razy, itd. ∞ oraz pozostawać tam przez nieskończone wieczności nieskończenie, itd. ∞ i więcej jeszcze — wszelako z łaską i miłością Bożą (Oświadczenie generalne).

Aby zadośćuczynić pragnieniu memu i obowiązkowi głoszenia Ewangelii św., do czego poczuwam się jako diakon, wyobrażam sobie, że są przede mną wszystkie stworzenia przeszłe, obecne i przyszłe, żyjące lub przywrócone do życia, a każde mnożone w nieskończoność, itd. O§O, oraz że wszystkim mam głosić Ewangelię św., nieochrzczonym zaś — udzielać chrztu świętego, w sposób dla mnie dostępny, itd. O§O (Oświadczenie generalne).

[108b] Przedstawiam sobie, że każde stworzenie stając się uczestnikiem Bóstwa przekształca się we wszystko, co zdolne jest się przemienić w Boże i święte (Oświadczenie generalne): a nadto wyobrażam sobie, że we wszystkich widzę żywy obraz ukrzyżowanego Pana naszego Jezusa Chrystusa (Oświadczenie generalne).

Jestem przekonany, że gdyby mi było dane z największą czcią całować ziemię, po której stąpał kapłan (nawet — gdyby to było możliwe — zeszpecony nieskończenie zbrodniami), to, gdybym to otrzymał jako nagrodę za wszystkie dobre uczynki wykonywane z niedoścignioną doskonałością przez nieskończone wieki, itd. O§O, i gdybym wykonał wszelkie dobre czyny, spełnione przez wszystkie stworzenia, każde itd. O§O, z doskonałością O§O, przez nieskończone wieczności, itd. O§O (Oświadczenie generalne), to — powtarzam — jestem przekonany, iż byłbym niezwykle nagrodzony za owe uczynki i czułbym się zmuszony do wzywania wszelkich stworzeń, aby wysławiały Boskie zmiłowania, jakie by mi okazywała dobroć naszego Boga. A cóż bym dopiero powiedzieć miał, gdyby mi dane było ucałować poświęconą rękę [kapłańską]! Cóż więc [mam powiedzieć] na samą myśl, że nieskończona dobroć naszego więcej niż najdroższego Boga Ojca raczyła [podnieść mnie] w sposób podziwu godny do tak zawrotnego stopnia — kapłaństwa![199]

O Boże, Boże, Boże! Nic nie pojmuję, nic, nic, nic! O Boże, Boże,. Boże! Milczenie, milczenie, milczenie, milczenie! Pokora, nicość, wszystko, wszystko, wszystko! (Oświadczenie generalne).

[108c] Ponieważ niewysłowiony nasz Bóg raczył mnie wynieść na tak wzniosłe wyżyny, tj. do kapłaństwa, którego funkcją jest: sprawowanie Boskiej Ofiary, udzielanie sakramentów świętych, głoszenie słowa Bożego, modlitwa Godzin liturgicznych, wobec tego, o Boże, Boże, Boże (Oświadczenie generalne), chcę składać Najśw. Ofiarę, o Boże, Boże, Boże, (Oświadczenie generalne), udzielać świętych sakramentów, o Boże, Boże, Boże, (Oświadczenie generalne), głosić słowo [Twe] o Boże, Boże, Boże, (Oświadczenie generalne) i modlić się [publicznie], o Boże, Boże, Boże, (Oświadczenie generalne).

Z uwagi na to, że winienem uznawać się za człowieka najbardziej nędznego, w duchu szczerego posłuszeństwa będę szybko, dokładnie, ochoczo i z prostotą słuchał wszystkich, którzy czegoś ode mnie zażądają lub mi coś polecą — obojętnie, czy będą to wielcy czy mali, ze szlachty czy z ludu, wyżsi czy niżsi, choćby się nawet znajdowali pod moją opieką. Wszelako słuchać ich będę w tych sprawach, w których mogę posłuszeństwo stosować roztropnie i które nie stoją w sprzeczności z radą czy zaleceniem kierownika duszy[200].

Słuchając zaś kogokolwiek, pragnę być posłuszny Trójcy Przenajświętszej, Jezusowi, Maryi, Aniołom, Aniołowi Stróżowi, świętemu Imiennikowi osoby, której słuchani, oraz wszystkim Świętym i wszelkiemu stworzeniu wszechświata. O Boże, Boże, Boże, posłuszeństwa, posłuszeństwa, posłuszeństwa! O Boże, Boże, Boże, Boże, Boże, Boże, Boże!

Wyznaję jednak, żem niezdolny ni godny posiadania daru tak bardzo doskonałego i tak prostego posłuszeństwa. Boże mój, nie jestem godzien żadnych darów ani żadnych łask; Ty jednak w swym nieskończonym miłosierdziu użyczasz mi wszystkiego dla zasług Jezusa i Maryi, Aniołów i Świętych i wszystkich stworzeń przeszłych, obecnych i przyszłych (Oświadczenie generalne). Bóg mój wszystkim, wszystkim! O§O.

25. [PRZYNALEŻNOŚĆ ŚW. WINCENTEGO DO ROŻNYCH ZBOŻNYCH DZIEŁ. ODPOWIEDŹ NA EWENTUALNE PYTANIA. OTRZYMYWANE RAD Y DO ROZWAŻANIA]

(Lumi — 42, t II, s. 497—508; rok 1817/1818) A. I. D. G. — I. M. I. — D. A. — M. M.[201]

[109] O postach i abstynencjach według reguły ułożonej dla osób płci obojga przez św. Franciszka z Paoli[202].... Wstrzemięźliwość od mięsa zachowujcie począwszy od świata św. Łucji, z wyłączeniem tegoż dnia, do Bożego Narodzenia; w trzy dni przewidziane na Komunię św., mianowicie przed: Wielkim Czwartkiem, Wielkanocą i Bożym Narodzeniem, a ponadto przed Zesłaniem Ducha Świętego, Wniebowzięciem Przechwalebnej Dziewicy Maryi, a prócz tego w każdą środę przez cały rok. Prócz tego od wspomnianego święta św. Łucji wyłącznie, aż do rzeczonego wyżej Bożego Narodzenia. W każdy też piątek przez rok cały starajcie się pościć oraz odmawiać pobożnie pięć „Ojcze nasz” i tyleż „Zdrowaś Maryjo” na pamiątkę męki Chrystusa.

Posty Trzeciego Zakonu Św. Dominika[203].

Od pierwszej niedziela Adwentu, oprócz samej niedzieli, do Bożego Narodzenia, z wyjątkiem tego święta, oraz od pierwszej niedzieli Wielkiego Postu aż do Wielkanocy, i w każdy piątek roku. Mięsnym pokarmem można się posilać jedynie w niedziele, wtorki i czwartki.

[110] Pobożne praktyki, do których zobowiązałem się dzięki nieskończonemu miłosierdziu Bożemu, zasługom Jezusa, Maryi, Aniolów, Świętych, itd.[204]

[Zapisałem się] do bractw [i stowarzyszeń]:

1. Pięciu Ran Pana Jezusa przy kościele Św. Filipa Nereusza przy via Giulia.

2. Pięciu Ran i Najśw. Sakramentu przy kościele San Lorenzo in Damaso.

3. Pana Jezusa Nazarejskiego; jest to związek agregowany do zakonu Trynitarzy Bosych[205]

4. Najśw. Maryi Wspomożycielki dusz czyśćcowych, przy via Giulia, i do szeregów samej konfraterni.

5. Do praktykowania Drogi Krzyżowej na Campo Santo przy szpitalu Santo Spirito in Sassia w Rzymie[206].

6. Do kongregacji[207] Kolegium Rzymskiego; powinienem się jeszcze zapisać do kongregacji Pijarów przy San Pantaleone, gdyż przez lat kilka[208] uczęszczałem do szkoły i na kongregacje Pij arów.

7. Do kongregacji Najśw. Maryi Płaczącej. Ponadto zapisałem się do:

8. Matki Bożej Różańca Św. przy kościele San Nicoló del Perfetti na Campo Marzio.

9. Do Boleści Najśw. Maryi Panny przy kościele San Marcelo, a nabożeństwo to pielęgnuję obecnie.

10. Do Matki Boskiej Karmelitańskiej przy kościele San Crisogono na Zatybrzu[209].

11. Do Niepokalanego Poczęcia Najśw. Maryi Panny, związku prowadzonego przez Ojców Teatynów.

12. Do Najśw. Serca Pana Jezusa przy kościele Santa Maria in Cappella.

13. Do Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa przy kościele San Nicoló in Carceri.

14. Do Paska Św. Augustyna.

15. Dla wpisania się do szkaplerza Trynitarzy zapisałem się dnia 11 listopada 1816 (roku do Trzeciego Zakonu Trynitarzy Bosych[210] należy odmawiać 6 „Ojcze nasz” i 6 „Chwała Ojcu” do Przenajświętszej Trójcy, 6 „Zdrowaś” i 6 „Chwała Ojcu” do Najświętszej Maryi Panny oraz „Witaj Królowo”.

16. Do Trzeciego Zakonu Św. Franciszka z Asyżu dnia 23 listopada1816 roku, w sobotę około godziny, gdy odmawia się „Anioł Pański”.

17. Do Trzeciego Zakonu Św. Franciszka z Paoli dnia 4 grudnia 1816 roku około południa.

18. Jestem wpisany do Trzeciego Zakonu Karmelitańskiego od dnia 16 grudnia 1816 roku, po wieczornym „Anioł Pański”.

19.[211] Jestem wpisany do Trzeciego Zakonu Św. Dominika przy kościele nella Minerva. Zapis dokonał się dnia przypadającego na niedzielę Siedemdziesiątnicy, 2 lutego około południa, 1817 roku. Dzień to poświęcony uroczystości Oczyszczenia Pani mej i najukochańszej Matki Maryi. Noszę też poświęcony pasek św. Tomasza, czyli Anielskiej Milicji.

20. Zapisałem się do [bractwa] Serca Najśw. Maryi Panny, Niepokalanej Matki Bożej, dnia 22 czerwca 1817 roku; była to [czwarta] niedziela po Zielonych Świątkach. Pobożne to zrzeszenie jest założone przy kościele San Eustachio w Rzymie.

21. Zapisałem się do Paska Św. Franciszka dnia 21 sierpnia 1817 roku przy kościele Santi Apostoli.

22. Dnia 29 sierpnia 1817 roku zapisałem się do [stowarzyszenia] Dobrej Śmierci przy kościele del Gesu w Rzymie.

23. Dnia 5 września 1817 roku zapisałem się do Drogi Krzyżowej przy kościele San Lorenzolo[212].

24. Dzięki łaskawości Wiel. Ojca Franciszka Parenti, eremity z zakonu Św. Augustyna, w roku 1825 zostałem wpisany do [stowarzyszenia] Najśw. Panny Dobrej Rady w Genazzano.

[111] Profesje

Za najosobliwszym przejawem miłosierdzia Bożego i miłości Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz pod opieką naszej więcej niż najukochańszej Matki Maryi Niepokalanej Dziewicy, św. Józefa, najczystszego Jej Oblubieńca, św. Jana Chrzciciela, św. Jana.Ewangelisty, św. Joachima i św. Anny, św. Zachariasza i św. Elżbiety, dziewięciu Chórów anielskich, świętych Patriarchów i Proroków, świętych Apostołów. Ewangelistów i Uczniów Pana naszego Jezusa Chrystusa, Niewinnych Młodzianków, Męczenników, Biskupów, Doktorów, Wyznawców, Lewitów, Mnichów, Pustelników, Dziewic, Wdów i świętych Dusz czyśćcowych — ja Wincenty Pallotti, stworzenie więcej niż najnędzniejsze, miałem szczęście złożyć profesję Trzeciego Zakonu Św. Ojca Dominika w pierwszym dniu Wielkiego Postu, dnia 4 lutego 1818 roku.

W dniu 25 lutego 1818 roku złożyłem profesję Trzeciego Zakonu Św. Ojca Franciszka z Asyżu.

Dnia 12 lutego 1818 roku złożyłem profesję Trzeciego Zakonu Św. Ojca Franciszka z Paoli.

Zaznaczam, że dla ułatwienia mi zachowania reguł tych trzech zakonów mój tymczasowy kierownik duchowy otrzymał wszystkie [potrzebne] upoważnienia.

Panie Jezu Chryste, wspomagaj mnie, abym był wierny [por. l Kor 7, 25][213].

[112] Odpowiedzi na pytania, jakie może mi ktoś postawić.

1. Jeśli powie mi ktoś: „Prawda, że cię gorszę?” — odpowiem: „Dlaczego? Jeśli się lękasz, że dajesz mi zgorszenie, zbadaj swe czyny: gdy uznasz je za gorszące, popraw się; jeżeli przyjmiesz je za dobre, przypomnij sobie, że napisano: «Kto jest święty, niech się jeszcze więcej uświęci, a kto jest sprawiedliwy, niech się jeszcze bardziej usprawiedliwi” [Ap 22, 11].

2. Jeśli mnie ktoś zapyta, jak zachowuję się w pewnych zewnętrznych lufo wewnętrznych czynnościach ducha, nie będę nigdy opowiadał o sobie, chyba tylko spowiednikowi. Jeżeli przyjdzie mi na pamięć postawa jakiegoś Świętego w podobnej czynności, opowiem, jak się ów Święty zachował, i dodam jeszcze: „Staraj się pomyśleć, jak wykonaliby tę czynność Święci, Maryja i Jezus”. A jeśli nie przypomnę sobie [odpowiedniego] zdarzenia z życia jakiegoś Świętego, odpowiem tylko: „Staraj się pomyśleć”, itd.

3. Ilekroć wyświadczą mi jakieś dobrodziejstwo nie odpowiadające w pełni pragnieniom mego serca, a dobroczyńca zapyta mnie, czym z dobrodziejstwa zadowolony, odpowiem, by mu nie sprawić przykrości: „Jakże Pan może w to wątpić?”, lub coś w tym rodzaju, np., że jestem rad z tego; ponieważ i cierpienie jest dla mnie czymś dobrym[214].

4. Jeśli mi kto powie: „Nie znam swych błędów” — odpowiem: „Zbadaj swe czyny, nie wyłączając i tych, które zwiesz obojętnymi, a potem powiedz sobie: Gdyby tę czynność wykonywał np. [św.] Franciszek, czyż powiedziałbym, że wykonał ją dobrze lub źle? — a w ten sposób poznasz swe błędy; pamiętaj jednak, by badać czynności zwane obojętnymi”.

„Nie wiesz, czy uchybiasz modlitwie i uszanowaniu należnemu świątyni Pańskiej?” Odpowiedź: „W tym przypadku wyobraź sobie, że jesteś najwyższym władcą świata i że poddany twój, jakiś biedaczyna, wszedł do twej sali przyjęć w ten sam sposób, jak ty wstępujesz do świątyni Pańskiej, upadł przed tobą na kolana, podobnie jak ty czynisz zabierając się do modlitwy, i prosi cię o jakąś łaskę z taką samą pokorą, skupieniem, ufnością, prostotą, prawością intencji, itd., z jaką ty się modlisz.

A jeśli widzisz, że biedaczek ten powinien być wysłuchany dla wszystkich tych względów, powiedz sobie, że twa modlitwa i zachowanie się podczas niej w przybytku Bożym nie pozostawia nic do życzenia; pamiętaj jednak, że jeśli takiej doskonałości wymaga się, gdy chodzi o prośby poddanych kierowane do władcy, to o ileż większej doskonałości wymaga się od stworzenia w obliczu Najwyższego Stwórcy?”

5. Jeśli mi ktoś powie: „Grzeszę,.ponieważ nie posiadam wiedzy” — odpowiem: „Któż był większym prostaczkiem niż św. Izydor Rolnik, niż św. Feliks z Cantalice” Przypis 214a itd.?

6. Gdyby mnie ludzie pytali o radę i o sposób, jak rozwiązać jakieś zagadnienie, odpowiedziałbym: Gdyby mi przyszło na myśl, przytoczyłbym jakieś zdanie z Pisma św. lub z pism Ojców nadające się do udzielenia takiej rady lub do rozwiązania zagadnienia, albo też opowiedziałbym o jakimś zdarzeniu z życia Świętych o takim posunięciu, o takim to czynie, itd. Gdybym zaś sobie nic nie przypomniał, prosiłbym o chwilę czasu, aby mój tak bardzo słaby umysł mógł na modlitwie doznać oświecenia od Ojca światłości [por. Jk l, 17], dzięki czemu mógłbym dać trafną odpowiedź, z pożytkiem dla chwały Bożej.

Jeślibym się jednak zorientował czasem, że taka odpowiedź mogłaby budzić zdziwienie, albo gdyby było rzeczą pożyteczną odpowiedzieć od razu, to dałbym przemyślaną odpowiedź trafną, jasną, mogącą przynieść chwałę Bogu; lecz przed udzieleniem odpowiedzi czy po jej udzieleniu, uważając to za rzecz stosowną, powiedziałbym, że teraz odpowiadam w ten sposób, lecz po modlitwie odpowiedziałbym może inaczej.

7. Jeśli mi powiedzą: „Ten czy ów jest lepszy od ciebie” — odpo wiem: „ Wierzę w to, nie mogę w to wątpić”[215].

[113] Rady, które mi dano do rozważania.

1. Pamięć na obecność Bożą.

2. Upokarzanie się wtedy, gdy przypuszczam, żem pokorny, podczas gdy nie jestem.

3. Krzewienie nabożeństwa do Najśw. Serca Jezusa i Najśw. Dziewicy, naszej więcej niż najukochańszej Matki[216].

26. [EEKOLEKCJE NA MONTECITORIO. PRZED KAPŁAŃSTWEM — 1818] (Lumi — 52, t. II, s. 604—617; rok 1818) A. L D. G. — I. M. I. — D. O. S. — D. A. — M. M. — AE[217]

[113]

Z rekolekcji w Domu Misyjnym, rozpoczętych dnia 6 maja 1818 roku dla przygotowania się do święceń prezbiteratu[218], wyniosłem następujące refleksje i owoce.

[114a] Wstęp

1. Święte ćwiczenia odprawiać rzetelnie, bez poddawania się znudzeniu.

Owoce

Wysoko cenić sobie wszelkie środki udzielane nam. przez Boga, więcej niż najdroższego Ojca, dla większej Jego chwały i dla naszego większego uświęcenia.

1) Medytacja o powołaniu

2. Kto bez powołania wstępuje do stanu duchownego [ten]: 1) dopuszcza się ciężkiej zniewagi Boga; 2) powoduje dla siebie wielką szkodę, gdyż potępienie takich [osób] — jak twierdzi św. Bernard — jest pewne. Widzi się to na fakcie Korego i jego zwolenników [por. Lb 16].

Owoc

Błagam wszystkie stworzenia, aby w moim imieniu składały dzięki Bogu za nieocenione dobrodziejstwo powołania. I Dobroczyńcy swojemu ofiaruję zasługi wszelkich stworzeń oraz [zasługi] Pana naszego Jezusa Chrystusa; proszę też, aby mię nieskończenie poniżył i upokorzył.

[114b] Odnowa

3. „Jeśli kto biskupstwa pożąda, dobrej służby pożąda” [l Tm 3, 1]. Przystępując do stanu duchownego nie należy mieć na oku zaszczytów, lecz bardzo poważne obowiązki tego stanu.

Owoc

Błagam Boga, by raczył udzielić mi obfitości łask, potrzebnych do wykonywania obowiązków mojego stanu. Błagam Najśw. Maryję Pannę, naszą więcej niż najukochańszą Matkę, św. Józefa, itd. oraz wszystkie stworzenia, by wyjednały mi tę łaskę.

Odnowa

4. Dobry przykład jest obowiązkiem, od którego nikt się nie może zwolnić, ponieważ: 1) prawo Boże i kościelne nakłada go na wszystkich, zwłaszcza na osoby duchowne; 2) duchowni są zobowiązani starać się o uświęcenie bliźniego za pomocą środka najskuteczniejszego i najbardziej dostępnego, a tym jest właśnie dobry przykład: a) jest to środek najskuteczniejszy, ponieważ trafia do serc wiernych; b) środek to najbardziej dostępny, gdyż żaden brak naturalny, jak np. wada w głoszeniu kazań, itp., nie przeszkadza w dawaniu dobrego przykładu.

Owoc

Jestem w rozpaczy, bom niezdolny do dawania dobrego przykładu; z łaską jednak Bożą mógłbym uświęcić świat cały. Proszę Boga, by uzupełnił wszystkie me braki.

[114c] Medytacja

5. Znaczenie wiecznego zbawienia.

Owoc

Nie ufając samemu sobie, a całą ufność pokładając w dobroci Boga, oddawać się z pełnym zaangażowaniem szerzeniu większej chwały Bożej i wiecznemu zbawieniu samego siebie i wszystkich innych.

6. Medytacja

Kapłan powinien być wielkim.pracownikiem.

Owoc

Błagam Boga, aby raczył uczynić mnie pracownikiem niezmordowanym, itd.

[114d] Odnowa

7. Duchowny ma być trzeźwy i czujny [{Kir. l P 5, 8].

Owoc

Będę się starał być trzeźwym i czujnym, lecz błagam Pana, mego więcej niż najdroższego Ojca, by raczył udzielić mi szczególnej cnoty trzeźwości i czujności, a zatem, itd.

8. Pouczenie

W rozmowie należy zważać na trzy wymogi: 1) być nieskorym do mówienia, 2) być oględnym i 3) być zwięzłym (św. Bonawentura)[219].

Owoc

Będę uważał na swe rozmowy, by nie obrazić Boga. I mojego więcej niż najdroższego Ojca, Boga, błagam o to, by raczył mi udzielić łaski owocnego i skutecznego pouczania wiernych co do tych i innych koniecznych prawd dogmatyczno-moralnych.

Medytacja o śmierci

9. Pamiętaj, że śmierć się nie spóźnia [por. Syr 14, 12].

Owoc

Umrzeć już teraz dla swych namiętności oraz podsuwać wiernym myśl o takim umieraniu; błagam więc o to Boga, itd.

[114e] Medytacja o świętości niezbędnej dla duchownych

10. Święty Tomasz powiada, że świętość duchownych winna być jak najbardziej podobna do świętości Bożej.

Owoc

Błagam Boga, itd., aby zlał na mnie świętość niezbędną w mym stenie.

11. Odnowa

Kapłan powinien być: 1) przyozdobiony powagą osoby duchownej, 2) winien odznaczać się wstydliwością.

„Bezwstydne oko jest zwiastunem.bezwstydnego serca”[220].

Owoc

Błagani Boga, aby obdarzył mnie usposobieniem właściwym osobie duchownej i osobliwym duchem wstydliwości, a i także o to, bym myśl o wstydliwości podsuwać mógł wszystkim, przepajając nią wszystkie stworzenia.

12. Pouczenie. Sposób postępowania z bliźnimi

Dla wszystkich bądź uprzejmy, nikomu nie schlebiaj, zażyłością obdarzaj niewielu, życzliwością — wszystkich! (św. Bernard).

Owoc

Błagam Boga, by upodobnił mnie do Pana naszego Jezusa Chrystusa we wszystkich uczynkach i w sposobie postępowania z ludźmi

13. Medytacja o sądzie

Pamięć

Przypominać sobie, że nawet winy, które uważamy za lekkie, na sądzie Bożym ukażą się w innym świetle, tj. takimi, jakimi są rzeczywiście.

Owoc

Myśleć o sądzie i często o nim mówić do wiernych. Błagam w tym celu Boga o łaskę, itd.

[115] W chwalebny Dzień Zesłania Ducha Świętego[221].

14[222]. Medytacja. O dobrym przykładzie, jakim świecić winni duchowni.

Owoc

Błagam Boga, itd., iżby mi dozwolił przez dobry przykład uświęcać wszystkie ludy i by sprawił, aby wszyscy duchowni wiedli jak najprzykładniejsze życie, itd.

[115a] 15. Medytacja o spowiedzi

Dla obudzenia żalu za grzechy najlepszym środkiem jest modlitwa 1 medytacja o złości naszych grzechów.

Owoc

Błagam Boga o przebaczenie za nadużycia, jakich dopuszczam się przy spowiedzi.

16. Medytacja o wiedzy niezbędnej dla duchownego

Owoc

Studiować z zapałem, zachęcać do tego innych i modlić się do Boga za siebie i za wszystkich. „Przyjdź Światłości serc!”[223].

17. Nauka. Spowiedź powinna być zupełna i przepojona żalem

Owoc

Odprawiać spowiedź pełną i przepojoną żalem; do takiej spowiedzi zachęcać innych oraz błagać Boga, aby, itd.

18. Medytacja o piekle

Owoc

Dziękować Bogu, że nie strącił mnie do piekła, jak na to zasłużyłem; modlić się, by wszyscy byli zbawieni.

[115b] 19. Medytacja. O czystości koniecznej dla kandydatów do święceń.

Owoc

Błagać Boga, aby mnie i wszystkim udzielił wyjątkowego ducha czystości, itd.

20. Medytacja o niebie

Owoc

Chciałbym umrzeć za karę, że nie służę Bogu z taką pokorą i miłością, z jaką powinno Mu się służyć.

21. Medytacja. Szpetota występku niepowściągliwości.

Owoc

Błagam Boga, by raczył użyczyć mi łaski nienawidzenia w najwyższym stopniu tego i wszystkich innych grzechów oraz łaski nakłaniania do tegoż innych ludzi.

22. Odnowa. Duchowny powinien być gościnny i wykształcony.

Owoc

Proszę Boga, by mnie i wszystkim duchownym udzielił tych cnót w stopniu jak najwyższym.

23. Nauka. Duchowny powinien wiernym przyświecać przykładem miłości Boga.

Środki: Modlitwa i św. rozmyślanie.

Owoc

Błagam Boga, aby zlał na mnie i na wszystkich jak najgorętszą miłość, nieskończoną nawet, gdyby to było możliwe.

[115c] 24. Medytacja. O miłości Boga w uczuciu i w czynie.

Owoc

Panie! Albo umrzeć, albo nieskończenie Cię miłować!

25. Medytacja. Konieczność umartwienia.

Owoc

Błagam Boga, aby mnie i wszystkim użyczył jak najwyższego ducha umartwienia.

26. Odnowa. Według nakazu Apostoła [por. l Tm l, 3], duchowny nie powinien ani przebierać miary w używaniu wina, ani być kłótliwym, skorym do bicia czy chciwym na grosz, ale nią się odznaczać skromnością.

Owoc

Proszę Pana, naszego więcej niż najdroższego Ojca, by mi udzielił wszystkich tych przymiotów, jakie konieczne są dla Jego sługi.

27. Nauka. Duchowny ma być dla wiernych przykładem -wiary.

Owoc

Mieć w pamięci zdanie św. Apostoła z Listu do Rzymian: „Wiara wasza słynie po całym świecie” [Rz l, 8] i — szczególnie przy sprawowaniu świętych czynności — jak najżywiej uprzytomniać sobie obecność Bożą.

[115d] 28. Rozmyślanie. O świętej modlitwie.

Owoc

Błagam Boga, by ze mnie uczynił męża modlitwy i by mi dal poznać, żem tego w najwyższym stopniu niegodny.

29. Rozmyślanie. O ubóstwie.

Owoc

Błagam Boga, aby zlał na mnie i na wszystkich najosobliwszego ducha ubóstwa ewangelicznego.

30. Odnowa. Przy służbie Bożej dalekim być od chciwości.

Owoc

Proszę Boga, aby mnie i wszystkim użyczył łaski służenia Mu jedynie dla Jego chwały i dla pożytku dusz, itd.

31. Nauka: Unikać obecności kobiet.

Owoc

Proszę Boga, aby mnie i wszystkich innych [duchownych] trzymał od nich jak najdalej[224]; ponieważ jednak może się zdarzyć, że wskutek takiego oddalenia nie będą one miały wszystkich środków potrzebnych do ich uświęcenia, proszę Go jeszcze o to, aby On sam raczył je uświęcać[225].

27. [URYWEK ZWIĄZANY Z POZYCJĄ POD NREM 2 Z ROKU 1816][226] (Lumi — 2, t. I, s. 45—47; rok 1819)

[116] Obecnie jednak, dnia 24 października 1819 roku, muszę przed niebem i ziemią przyznać się do słusznej kary, jaką ponoszę od zeszłego roku. A jest ona tego rodzaju, że popadłem w wielkie osłabienie żołądka, tak że zamiast szukać prostszych napojów i pokarmów, jestem niemal zmuszony ich się wystrzegać, aby nie wpaść, wbrew woli Bożej, w wielkie wyczerpanie i w chorobę. Proszę mojego Boga i całą Wspólnotę Niebian, aby ta moja nędza i sprawiedliwa kara przyczyniły się nieskończenie do większej chwały Bożej, ponieważ ten sam najdobrotliwszy Ojciec nie przestaje rozlewać obfitych łask w biednym mym i najniewdzięczniejszym sercu.

Boże mój, Boże mój, Boże mój, Boże mój, Boże mój, ofiaruję Ci wszystko, ale to absolutnie wszystko (Oświadczenie generalne). Pragnę jednak prosić całą Wspólnotę Niebian i Najśw. Maryję we wszystkich nieprzeliczonych momentach od całej wieczności przez całą wieczność, o wyproszenie mi łaski, by wszystkie upodobania obecnego życia były mi zaprawione goryczą. I pragnę, by wszelkie najmniejsze cząsteczki, z jakich składa się powietrze, pokarm, napój, ubiór i wszystkie materialne rzeczy, jakich się używa, będzie się używać i można by używać przez wszystkie stworzenia przeszłe, obecne i przyszłe, stanowiły tyleżkrotne ponowienia tejże modlitwy (Oświadczenie generalne)[227].

28. (O BŁOGOSŁAWIONEJ CHWILI ŚMIERCI]

(Lumi — 42 bis, zob. przyp. 216 do nru [113])

29. [REKOLEKCJE DLA SPOWIEDNIKÓW — 1826] (Lumi — 16, t I, s. 150—159; rok 1826)

[117] Czcigodny Dom Misyjny [Montecitorio] — Ćwiczenia duchowne dla spowiedników — listopad 1826.

[117a] Owoc

1. Pewność otrzymywanego w każdej chwili nowego wzrostu łaski.

2. Wiara zdolna do cudów.

3. Dokładne oskarżanie się ze wszystkich okoliczności grzechów.

4. Prosić: Jest moim życzeniem, bym ze względu na Boga, po nieskończoną ilość razy, itd., był odrzucony od Chrystusa za braci moich, za nieprzyjaciół, prześladowców i potwarców [por. Rz 9, 3].

5. Dar skromności za wstawiennictwem naszej więcej niż najukochańszej Matki Dziewicy Maryi.

6. Starać się zawsze z miłością o poprawę bliźniego i — o ile to możliwe — doprowadzać do naprawy drobnych nawet uchybień.

7. Przez modlitwę i pracę, wedle możności zabiegać tak o dobro Kościoła, jakby mi zlecona była troska o cały Kościół powszechny.

8. Dziękować Bogu, jak gdyby mi już udzielił tego wszystkiego, co z darów przyrodzonych i nadprzyrodzonych rozlane jest na wszystkie stworzenia (Oświadczenie generalne).

9. Wszystkie zasługi i modlitwy Kościoła, zasługi samego Jezusa Chrystusa ofiarować Boskiemu Majestatowi, aby przy sprawowaniu świętych posług i przy ich dopełnianiu dostąpić łaski doskonałego i pełnego ukrzyżowania siebie samego i — o ile to będzie z większą chwałą Bożą i pożytkiem dusz — łaski prowadzenia jak najbardziej ukrytego życia.

[117b] 10. Wewnętrzna odmiana. „Serce czyste stwórz we mnie, Boże, i ducha prawego odnów we wnętrznościach moich” (Ps 50, 12).

11. Pragnę się tak oddać na rzecz Kościoła i rodzaju ludzkiego, jak gdyby powierzono mi wiekuiste i powszechne kapłaństwo, przez Niebieskiego Ojca dane Panu naszemu Jezusowi Chrystusowi, najdroższemu Oblubieńcowi dusz. Ale jakaż, niestety, jest ma nędza! Ach, Boże mój, Ty ją ujawnij (Oświadczenie generalne). To jest intencja; Czyny jednak moje — to potworność!

12. [Pragnąć] każdej chwili wzrostu pokory wlanej. Codziennie rano odnawiać po Mszy ducha [pokory] i ożywiać ufność, że się go dostąpi. A choć zakładam jego [stopniowe] wzrastanie, to jednak niechaj występuje on w swej pełni w każdym momencie (Oświadczenie generalne).

13. Dziękować Bogu, jakbym był poczęty bez grzechu pierworodnego, i ofiarowywać Mu wszystkie modlitwy Kościoła Chrystusowego: przeszłe, teraźniejsze i przyszłe, by nieskalanym żyć i umierać (Oświadczenie generalne).

14. Składać Panu dzięki, jak gdyby mi już wszystkiego udzielił bez ponoszenia jakiejś kary (Oświadczenie generalne) i odbywania pokuty czy odnoszenia zwycięstwa nad pokusami.

15. Postanawiam w każdej z nieskończenie małych chwil przez wieczność całą modlić się i wykonywać wszelkie akty cnót, jakie już spełnili i jakie by spełniali wszyscy Aniołowie, Święci, Najśw. Maryja i sam Jezus Chrystus, gdyby się w każdym momencie urzeczywistniać miały wszystkie tajemnice Odkupienia Bożego (Oświadczenie generalne). Postanawiam też czynić to wszystko, co bym czynił, gdybym pojmował wszystkie tajemnice [por. l Kor 13, 2] i gdybym posiadł doskonałość Najśw. Maryi i samego Pana naszego Jezusa Chrystusa; i dlatego pragnę czynić wszystko w połączeniu z Najświętszymi Ich Sercami.

Pragnę wykonywać wszelkie możliwe dobro i ofiarowywać Boskiemu Majestatowi wszystkie zasługi Kościoła Chrystusowego, aby zrozumieć i czcić godność kapłańską, jak się należy, oraz by odnieść pożytek ze wszystkich dzieł odkupienia, a szczególnie z Najśw. Eucharystii (Oświadczenie generalne).

16. Chcę dziękować Bogu, jak gdyby mi udzielił pomocy i kierow ictwa wszystkich dziewięciu Chórów anielskich, wszystkich zastępów Świętych i Królowej ich Najśw. Maryi, abym się przekształcił w Aniołów, Świętych, w Najśw. Maryję i abym mógł dostąpić przekształcenia w Boga (Oświadczenie generalne).

17. Pragnę poprzez nieustanne przygotowywanie usposabiać się do przyjmowania i sprawowania świętych sakramentów, chcę czynić za nie ciągłe dziękczynienie, odnosić z nich pożytki bez końca, a o ile możliwe, pragnę ponadto przyjmować je wszystkie i sprawować je po wieczne czasy (Oświadczenie generalne).

18. Pragnę tak Bogu dziękować, jakbym to czynić powinien, gdyby Bóg raczył nieskończenie pomnażać, w każdym z nieprzeliczonych momentów, dla mego pożytku i dla pożytku wszystkich [ludzi] wszelkie dzieła i święte tajemnice Odkupienia Bożego, a ufam, że w każdym nieskończenie małym momencie byłyby mi przyznawane wszystkie wynikające z nich zasługi mnożone przez wieczność całą, itd. (Oświadczenie generalne).

19. Pragnę być zawsze w pogardzie u świata: przez świat tak wygnanym, odepchniętym i ukrzyżowanym — choć jestem najbardziej niegodnym, by to powiedzieć[228] — jak ukrzyżowanym był Jezus (Oświadczenie generalne).

[117c] 20. W korzystaniu ze zmysłów i z rzeczy pod zmysły podpadających postanawiani się tak upokarzać, jak chce i jak zarządził Bóg, oraz wielbić Go pragnę tak, jak wielbił Go Jezus Chrystus, gdy na tej ziemi był widzialny zarówno przed śmiercią jak i po zmartwychwstaniu, ukazując się w różnych objawieniach Najśw. Dziewicy, Magdalenie, Apostołom i Uczniom [por. Mt 28; Mk 16; Łk 24; J 20 n.] (Oświadczenie generalne).

21. Postanawiam zawsze tak nienawidzić grzechu, jak go Bóg nienawidzi (Oświadczenie generalne).

22. Postanawiam żyć w ciągłej nienawiści do siebie samego za to, że obraziłem Boga. Dlatego też nienawidzę grzesznej duszy mojej wraz z jej władzami, nienawidzę swego ciała i zmysłów jego, jako narzędzi grzechu. Pragnę, by pokarm przyjmowany przeze mnie tchnął nienawiścią do grzechu, by napój [łączył się] z nienawiścią grzechu, by spoczynek, oddech i wszystko przepojone było nienawiścią grzechu (Oświadczenie generalne).

23. O Boże mój, Boże mój, Boże, Boże, Boże, Boże, Boże, Boże! (Oświadczenie generalne).

24. Stwierdzam, że podczas odmawiania modlitwy brewiarzowej rozmijam się z prawdą powtarzając to samo, co w psalmach wypowiada Prorok, że zachowywać będzie Prawo Pańskie [por. np. Ps 118, 44], że uznawać będzie swą nędzę [por. np. Ps 50, 5], że naprawiać będzie zło popełnione [por. np. Ps 50, 14 n]; d dlatego postanawiam przyznawać się zawsze do nieustannego popełniania fałszu (Oświadczenie generalne).

25. Przekształcanie wszystkiego zgodnie ze stanem w łasce (Oświadczenie generalne).

26. Żywię nadzieję, że Bóg przez akt najczystszego swego miłosierdzia udzieli mi tych wszystkich łask, których by mi udzielił, gdybym posiadał możliwie najdoskonalsze usposobienie (Oświadczenie generalne).

27. Przy rozmowach, a zwłaszcza przy głoszeniu kazań chciałbym nadawać Najśw. Dziewicy jak najdostojniejsze tytuły, [jak] np. „Najczystsza Matka Boża zawsze Dziewica” (Oświadczenie generalne).

28. Niegodzien jestem kochać Matkę Najśw.; dla miłosierdzia jednak Bożego i dla zasług Jezusa Chrystusa postanawiam prosić o łaskę miłości ku Niej i pragnę kochać Ją taką miłością, jaką Ją Bóg miłuje (Oświadczenie generalne).

29. Pragnę, by wszelka myśl, słowo i działanie zarówno moje, jak i wszystkich istot przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, kierowało się posłuszeństwem Jezusa Chrystusa, by Jego posłuszeństwem było posłuszeństwo wszystkich i by wszystko przekształcone zostało w posłuszeństwo Jezusa Chrystusa (Oświadczenie generalne), przez co posłuszeństwem wszystkich ludzi będzie istnienie, dusza, ciało, pożywienie, napój, spoczynek, itd. (Oświadczenie generalne).

[117d] 30. Aby Jezus Chrystus dokonywał wszystkiego w całej mej istocie, zwłaszcza podczas sprawowania kościelnych posług, będę powtarzał często, a szczególnie na początku każdej podejmowanej posługi świętej: „Panie Jezu, usuń mnie, a postaw siebie! Niech zniweczone będzie życie moje, a Twoje życie niech będzie moim życiem i życie Trójcy Przenajświętszej niech będzie moim życiem” (Oświadczenie generalne).

Życie Przenajświętszej Trójcy jest nieustanną kontemplacją, wieczystą miłością, trwałym udzielaniem się Ducha Świętego[229]. W wieczystej kontemplacji Ojciec rodzi Syna, Ojciec i Syn jako jedna zasada odwiecznej miłości tchną Ducha Świętego.

31. Wszystkie stworzenia uważać pragnę za wyższe od siebie; toteż z miłości Boga postanawiam spełniać polecenia ich wszystkich (Oświadczenie generalne).

32. Niegodny jestem cieszyć się miłością Bożą (Oświadczenie generalne).

33. Niegodny jestem daru, by być bardzo dokładnym w sposobie prowadzenia życia i w pełnieniu mych powinności; jednakże o ten dar błagam przez miłosierdzie Boże i przez zasługi Jezusa Chrystusa (Oświadczenie generalne).

34. Pokarmem moim jest czynić wolę Tego, który mię stworzył, odkupił i uświęcił [por. J 4, 34] (Oświadczenie generalne).

35. Boże mój. Boże mój, Boże mój, niegodzienem Twego miłosierdzia [ani] łask Twoich.

30. [POSTANOWIENIA. OŚWIADCZENIE NIEGODNOSCI. AKTY STRZELISTE. LITANIEJ

(Lumi — 17, t. I, s. 159—179; rok 1826)

Boże mój, Boże mój, Boże mój! (Oświadczenie generalne).

Boże mój, Boże mój, Boże mój! Wola Twa niech będzie życiem moim! Życie ukrzyżowane niech będzie życiem moim! Życie ukryte niech będzie życiem moim! Życie w kaźni niech będzie życiem moim! Życie nieustannego i bezlitosnego krzyżowania niech będzie życiem moim! Życie Twe niech będzie życiem moim! (Oświadczenie generalne).

Najświętsza Maryja jest Mistrzynią życia duchownego. Nie jestem godzien mieć Ją za taką i dziękuję Bogu, że mi Ją taką darował (Oświadczenie generalne).

Życie nieustannego oczyszczania niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie nieustannej kontemplacji niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie nieustannej ofiary niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie nieustannego wyrzeczenia niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie nieustannego umartwienia bez miary niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie nieustannej modlitwy niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie Ojca niech będzie życiem moim; życie Syna niech będzie życiem moim; życie Ducha Świętego niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Życie Trójcy Przenajświętszej niech będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, Miłosierdzie moje! [por. Ps 58, 18]. Zasługą moją — miłosierdzie Twe, Panie (Oświadczenie generalne).

17. Nicość i grzech, to wszystkie moje bogactwa, nicość i grzech — to całe życie moje. A jednak z miłości Boga i z Jego najczystszego miłosierdzia życiem mym jest całe życie Pana naszego Jezusa Chrystusa (Oświadczenie generalne).

[119a] Nie jestem godzien bardziej ubiegać się o cześć Bożą niż pragnąć samego Boga, wola jednak Boża jest całą doskonałością moją i wszelkim dobrem moim (Oświadczenie generalne).

Nie jestem godzien ubogacenia darem łez, atoli łzy Chrystusa są łzami moimi (Oświadczenie generalne).

Nie jestem godzien żalu połączonego z doskonałą skruchą, lecz boleści, jakie wskutek mych grzechów odczuwał Chrystus modląc sią długo w udrękach konania [por. Łk 22, 43], są moim żalem za grzechy (Oświadczenie generalne).

Nie jestem godzien daru poznania Bożego, jednakże z miłości Boga i najłaskawszego Jego miłosierdzia poznanie Boże staje się moim poznaniem (Oświadczenie generalne).

Nie jestem godzien, by składać Bogu wieczystą ofiarę, lecz Ofiara Chrystusa jest ofiarą moją (Oświadczenie generalne).

Życie moje przeciwstawia się stwarzaniu, lecz stwórczy akt Boga jest moim stworzeniem (Oświadczenie generalne).

[119b] Nie jestem godzien, by być ukrzyżowanym i ukrzyżowanym umierać, całe jednak krzyżowanie Jezusa Chrystusa jest mym krzyżowaniem (Oświadczenie generalne).

Całe me życie jest nieposłuszeństwem nieprzerwanym, lecz posłuszeństwo Jezusa Chrystusa jest mym posłuszeństwem (Oświadczenie generalne).

Całe życie moje jest stałym brakiem umiarkowania, ale umiarkowanie (oznaczające u Chrystusa umiar w korzystaniu z rzeczy) jest umiarkowaniem moim (Oświadczenie generalne).

Całe życie moje jest słabością, lecz mocą moją jest moc Jezusa Chrystusa (Oświadczenie generalne).

Całe życie me jest stałą i wciąż wzrastającą niedoskonałością, ale doskonałość Jezusa Chrystusa jest doskonałością moją (Oświadczenie generalne).

[120] Całe me życie stoi w sprzeczności z posługiwaniem kościelnym, lecz posługiwanie Jezusa Chrystusa jest posługiwaniem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg mój życiem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg mój podtrzymaniem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg mój moją doskonałością (Oświadczenie generalne).

Bóg mój wszystko moje (Oświadczenie generalne).

Bóg mój Bogiem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg mój (Oświadczenie generalne).

Bóg! (Oświadczenie generalne).

Bóg mój i wszystko! (Oświadczenie generalne).

Bóg mój Odkupieniem moim (Oświadczenie generalne).

[120a] Wsław siebie, Panie, jasnością swą wieczną [por. J 17, 5], a dla swej chwały napełnij mnie hańbą i karą oraz mękami — gdyby tak wypadało — wiekuistymi, a to mi wystarczy! (Oświadczenie generalne).

Boże mój, Twa wola jest wolą moją (Oświadczenie generalne).

Boże mój, wszystko co Twoje jest moim (Oświadczenie generalne).

Bóg! (Oświadczenie generalne).

Bóg mój — Odkupienie moje (Oświadczenie generalne).

Bóg mój (Oświadczenie generalne).

Bóg mój — moje wszystko (Oświadczenie generalne).

Bóg! (Oświadczenie generalne).

Bóg, cnota, przygotowanie na śmierć (Oświadczenie generalne).

Bóg, cnota, przygotowanie na śmierć (Oświadczenie generalne).

Bóg! (Oświadczenie generalne).

Bóg! (Oświadczenie generalne).

Bóg, cnota, przygotowanie na łaski (Oświadczenie generalne).

Bóg, cnota, przygotowanie na wszystko (Oświadczenie generalne).

Bóg, Jezus, Maryja (Oświadczenie generalne).

Bóg, Bóg mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18].

Bóg mój, Miłosierdzie moje.

Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, itd.

[120b] Bóg, moc, laska, przygotowanie na łaski, na posługi, na śmierć, na sąd, na wszystko!

Bóg. Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg (Oświadczenie generalne).

Zwycięstwo nad pokusami odniesione przez Chrystusa jest moim zwycięstwem (Oświadczenie generalne). Bóg!

Bóg moją wiedzą i całą mocą moją (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]. Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg, Bóg (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, istotna Czystość, jest czystością moją.

Bóg mój, ucieczka moja [por. Ps 17, 3].

Bóg, Bóg, Bóg i wszystko!

Boże, Boże, Boże, będąc najbardziej niegodnym wszelkiego dobra, zasługuję najbardziej na wszelkie zło.

Bóg mój i wszystko (Oświadczenie generalne).

Bóg mój i wszystko (Oświadczenie generalne), Bóg moc, dar, łaska, miłosierdzie, pokój, itd., itd., itd., itd.

Bóg mój, Bóg, Bóg itd. (Oświadczenie generalne).

[120c] Jałowy jestem jak najbardziej, ale życie Jezusa Chrystusa Pana naszego jest mi drzewem dobrym, [przynoszącym] owoc żywota wiecznego (Oświadczenie generalne).

Boże mój. niech zniszczeje me życie, a Twoje życie niech będzie życiem moim! (Oświadczenie generalne).

Boże mój, Boże mój, Boże mój! (Oświadczenie generalne).

Boże mój, jestem niezmiernie jałowy, we wszystkim co dobre i więcej jeszcze: w nawracaniu: się, w powstawaniu z mych grzechów, w piętnowaniu i w nienawidzeniu win i w żałowaniu [za nie]; więcej niż jałowy w wierze, w nadziei, w miłości, w skrusze, w roztropności, w sprawiedliwości, w umiarkowaniu, w męstwie, w pokorze, w łagodności, w cierpliwości, w powolności, we wszystkich cnotach, w dobrych uczynkach, w słowach i myślach. Ty jednak, Panie Jezu, jesteś mą płodnością, moją wiarą, moją nadzieją, moją miłością, moim miłosierdziem, mą roztropnością, mą sprawiedliwością, mym umiarkowaniem męstwem moim, pokorą moją, łagodnością moją, cierpliwością i powolnością moją, mocą moją, dziełem mym, słowem i myślą moją, moim wszystkim, o Boże mój!

Modlitwa

[121] Panie, Boże mój! Nie jestem godzien, by dusza moja i jej władze, by ciało me i jego zmysły były z Tobą złączone. Ani myśl moja, ani moje słowo, ani postępowanie moje nie są godne, by znaleźć się przed Obliczem Twoim. Dlatego

[121a], Od rozumu mego — Uwolnij się, Panie!

Od woli mojej — Uwolnij się, Panie!

Od pamięci mojej — Uwolnij się, Panie!

Od myśli moich — Uwolnij się, Panie!

Od chcenia i pragnień moich Uwolnij się, Panie!

Od duszy moje — Uwolnij się, Panie!

Od oczu i spoglądań moich — Uwolnij się, Panie!

Od powinienia mego — Uwolnij się, Panie!

Od słuchu mego — Uwolnij się, Panie!

Od języka mego — Uwolnij się, Panie!

Od słów i rozmów moich — Uwolnij się, Panie!

Od smaku mojego — Uwolnij się, Panie!

Od obyczajów i uczynków moich — Uwolnij się, Panie!

Od dróg i kroków moich — Uwolnij się, Panie!

Od serca mego — Uwolnij się, Panie!

Od ciała mego — Uwolnij się, Panie!

Od każdej rzeczy mojej — Uwolnij się, Panie!

Ode mnie samego — Uwolnij się, Panie!

Od prośby mojej — Uwolnij się, Panie!

Od medytacji mojej — Uwolnij się, Panie!

Od mego czytania duchownego — Uwolnij się, Panie!

Od wykonywanego przeze mnie posługiwania Twego — Uwolnij się, Panie!

Od pokut moich — Uwolnij się, Panie!

Od postów moich — Uwolnij się, Panie!

Od umartwienia mego — Uwolnij się, Panie!

Od ofiar moich — Uwolnij się, Panie!

Od jałmużn moich — Uwolnij się, Panie!

Od czuwań moich — Uwolnij się, Panie!

Od studiów moich — Uwolnij się, Panie!

Od mych trosk duchowych Uwolnij się, Panie!

Od mych pacierzy kapłańskich — Uwolnij się, Panie!

Od mego życia — Uwolnij się, Panie!

Od wszelkich dzieł moich — Uwolnij się, Panie!

Ode mnie we wszystkich sprawach przeszłych, teraźniejszych i przyszłych, zarówno zaistniałych jak możliwych, itd. — Uwolnij się, Panie!

[121b] Niechaj zniweczone będzie wszystko co we mnie, i niech zostanie we mnie wszystko co jest w Tobie! Nie jestem wprawdzie godzien prosić Cię o to, lecz niech czyni to za mnie dobrotliwie cała Wspólnota Niebian z Najśw., Maryją Panną i Synem Twoim Odkupicielem świata (który według Jana jest naszym przed Tobą, Ojcze, Rzecznikiem) [por. 1 J 2, 1][230], tudzież z oczyszczającym się i walczącym Kościołem - Oblubienicą Tegoż Chrystusa, za mnie tak bardzo nędznego i niegodnego,

Przez nieskończone Twoje miłosierdzie niech błagają Cię za mną — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez niewymowne posłuszeństwo Twoje dla odkupienia świata niech błagają Cię za mną — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez Tajemnicę świętego Wcielenia Twego niech błagają Cię za mną — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez zamieszkanie Twe w łonie Matki Dziewicy niech itd. — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez narodzenie Twoje — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez ubóstwo Twoje — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez uniżenie w tymże narodzeniu Twoim — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez osamotnienie w tymże narodzeniu Twoim — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez milczenie w tymże narodzeniu Twoim — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez niewypowiedzianą Twą miłość okazaną adorującym Cię pasterzom i królom — Racz wysłuchać wszystkich!

[121c] Przez przedziwne posłuszeństwo, z jakim będąc jeszcze Dziecięciem udałeś się w drogę do Egiptu i z jakim po śmierci Heroda wróciłeś do Nazaretu — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez wszystkie dzieła Twoje, widzialne i niewidzialne, których w Egipcie dokonałeś dla chwały Ojca i zbawienia świata — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez to, czego dla nas dokonałeś w Nazarecie — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez wstąpienie Twe podczas Paschy do jerozolimskiej świątyni — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez Twe rozprawianie pośród uczonych — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez powrót Twój do miasteczka Nazaret — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez uległość Twoją, z jaką słuchałeś Maryi i Józefa — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez prace Twoje — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez ubóstwo Twoje — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez modlitwę Twoją — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez chrzest Twój — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez Twe usunięcie się na pustkowie — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez posty Twoje — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez Twe zwycięstwa na zuchwalstwem szatana — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez nauczanie Twoje — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez wezwanie grzesznych na drogę życia wiecznego — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez niezliczone prześladowania, jakie wycierpiałeś ze względu na nas — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez wybór Apostołów Twoich — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez ustanowienie Najświętszej Eucharystii i innych sakramentów — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez modlitwę i śmiertelny smutek, przez konanie i krwawy pot Twój — Racz wysłuchać wszystkich!

Przez dopuszczenie pojmania Ciebie po zdradzie Judasza — Racz wysłuchać wszystkich!

[121d] I przez nieskończoną Twą miłość oraz miłosierdzie, z jakimi jako niewinny Baranek dozwoliłeś nieść się na Ofiarę [por. Jr 11, 19], z jakimi chciałeś postawiony być niecnie przed obliczem Annasza i Kajfasza, Piłata, Heroda, być oskarżonym przez fałszywych świadków, dręczonym biczowaniem i naigrawaniami, oplwanym, cierniem ukoronowanym, policzkowanym, trzciną uderzanym, dla wzgardy zasłanianym, szat pozbawionym, gwoźdźmi do krzyża przybitym, na krzyżu wzniesionym, między łotrami umieszczonym, żółcią i octem pojonym i włócznią przebitym.

Ty, Panie, przez te najsroższe męki Twoje, które ja niegodny rozważam, przez krzyż Twój święty i przez śmierć Twoją, racz wysłuchać wszystkich l Wybaw mnie od każdego grzechu i napełnij nieskończonym Twym miłosierdziem. Udziel mi uczestnictwa we wszystkich zasługach Twoich i w najświętszym życiu Twoim, i we wszystkich zasługach Najśw. Dziewicy, wszystkich Aniołów, świętych mężów i niewiast Twoich oraz całej Wspólnoty Niebian.

Wsław siebie, Ojca i Ducha Świętego Twą wieczną jasnością [por J 17, 5]. Wsław Najśw. Dziewicę, Matkę Twoją, wsław wszystkich Aniołów i Świętych. Wybaw dusze wszystkich wiernych zmarłych z czyśćcowych cierpień, jakie zagrażać im będą aż do końca świata. Okaż oblicze swe [por. Ps 79, 4] całemu rodowi ludzkiemu, za który przelale swą Krew Najświętszą, a mnie, dla chwały swej, napełnij, jak na to zasługuję, hańbą bez miary (Oświadczenie generalne).

[122] Bóg mój, moc moja, moja istność, moje życie, dusza moja moje wszystko (Oświadczenie generalne).

Bóg męstwem moim [por. Ps 117, 14]; Bóg mój — odpoczynek dusz czyśćcowych.

Bóg, Bóg, życie moje; Jezus mój — moc moja (Oświadczenie generalne).

Bóg, Bóg, Bóg — Tajemnica, Świętość, Sprawiedliwość, Męstwo Wszystko (Oświadczenie generalne). Boże mój, Boże mój, Poczęcie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie poczęciem moim!

[122a] Jestem najbardziej wszelkiego dobra niegodny, najbardziej zasługujący na wszelkie zło (Oświadczenie generalne).

Nienawiść i obrzydzenie grzechów niech będzie życiem moim! Umiłowanie cnót niech będzie życiem moim!

Całe to moje życie niech będzie opłakiwaniem, nieustannym opłakiwaniem grzechów (Oświadczenie generalne).

Bóg mój miłością moją (Oświadczenie generalne).

Bóg, Bóg, Bóg, itd., Bóg mój odnową moją (Oświadczenie generalne)

Bóg mój. Miłosierdzie moje [por. Ps 58,18] (Oświadczenie generalne)

Bóg mój, Miłosierdzie moje (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, Miłosierdzie moje (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, Oblubieniec duszy mojej (Oświadczenie generalne).

[122b] Boże, ma mocy, moja pokoro, moje umartwienie. Obecność Twoja zawsze jest we mnie. Zgodność woli Twojej niech będzie moją życie Twe, Jezu, to me apostolstwo; życie Twe życiem moim; ustawiczna Twa działalność moją działalnością, wieczysty akt Twój moim aktem Stworzenia Twe jako te, co wyszły z ust Twoich, uznaję i miłuję odwiecznym poznaniem i miłością Twoją (Oświadczenie generalne). Tak pragnę! Wsław siebie, Panie, odwieczną chwałą Twoją; wsław Najśw Dziewicę i Matkę Maryję oraz Aniołów i Świętych, i wszystkie dzieła Twoje, mnie zaś napełnij męką, karami, hańbą, itd., itd., a to mi wystarczy (Oświadczenie generalne).

Dźwiganie krzyża przez Chrystusa niech będzie dźwiganiem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg pragnie duszy mojej: co za miłosierdzie Boga! A dusza ma nie pragnie Boga! [por. Ps 41, 3]. Pragnienie Chrystusa niech będzie moim pragnieniem! (Oświadczenie generalne).

Nie ma we mnie pokory, lecz pokora Chrystusa jest moją pokorą (Oświadczenie generalne).

Bóg życiem moim (Oświadczenie generalne).

Bóg łaską, pokojem, radością.

Bóg mój nadzieją moją (Oświadczenie generalne).

Bóg mój życiem moim (Oświadczenie generalne).

Pokora krzyża Chrystusowego! Bóg — Wszystko, itd. (Oświadczenie generalne).

[122c] Troska o wszystkie Kościoły po nieskończone razy w każdym z nieprzeliczonych momentów [por. 2 Kor 11, 28] mnożonych w nieskończoność, itd. (Oświadczenie generalne), niech będzie moim udziałem na wieki. Bóg mój (Oświadczenie generalne) i wszystko na wieki! Bóg! (Oświadczenie generalne). Życie me, wieczność moja. Wola Twa jest moim rajem[231].

Bóg niepojęty (Oświadczenie generalne). Bóg, Bóg, Bóg, Bóg mój i wszystko (Oświadczenie generalne). Życie moje niech będzie na wieki ofiarą chwały dla Boga (Oświadczenie generalne).

Bóg mową moją, Bóg moim milczeniem (Oświadczenie generalne). Słowa Twe, Boże, są życiem moim (Oświadczenie generalne). Bóg mową moją (Oświadczenie generalne).

Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa jest mym umartwieniem (Oświadczenie generalne).

Bóg mój doskonałą samotnością moją (Oświadczenie generalne).

Bóg mój doskonałością moją (Oświadczenie generalne).

Bóg mój świętością moją (Oświadczenie generalne).

Bóg mój moją klauzurą (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, Miłosierdzie moje [por. Fs 58,18] (Oświadczenie generalne).

Bóg mój, który jest samą Miłością, miłość Twoja jest moją miłością.

Bóg mój i wszystko! (Oświadczenie generalne).

[122d] Bóg, Bóg, Bóg (Oświadczenie generalne). Bóg mój przygotowaniem moim na śmierć.

Bóg mój nadzieją moją (Oświadczenie generalne). Bóg mój i wszystko. Bóg jest Miłością [por. l J 4, 16] (Oświadczenie generalne). Bóg mój, Miłość moja i wszystko!

Bóg Miłością moją (Oświadczenie generalne). Bóg mój i wszystko. Bóg mój Miłością moją (Oświadczenie generalne), Życiem moim i Wszystkim.

Bóg, Bóg, Bóg, Moc, przygotowanie na śmierć. Bóg czuwaniem moim, życiem moim (Oświadczenie generalne).

Spośród narodzonych z niewiast nie powstał [por. Mt 11, 11] ani nie powstanie nikt bardziej nędzny, pyszny, kłamliwy, zmysłowy, zuchwały, okrutny, niewstrzemięźliwy, zbrodniczy, zazdrosny, itd., itd., ild. niż ja (Oświadczenie generalne).

Boże mój, w każdym nieskończenie małym momencie od całej wieczności przez całą wieczność i przez nieskończone wieczności pragnę zawsze wobec nieba i ziemi wyznawać mą nędzę, niegodność, mą próżność i pychę (Oświadczenie generalne).

Bóg mój i wola Boga mego jest pokarmem moim [por. J 4, 34] (Oświadczenie generalne).

31. [OFIAROWANIE PRZENAJ DROŻSZEJ KRWI, ITD. „WSŁAW, PANIE, SIEBIE...” „W RĘCE TWOJE, PANIE...”]

(Lumi -- 12, t. I, s. 134—140; rok 1826)

[123] Ty, o mój Panie, który stworzyłeś mię najmiłosierniej, który ukochałeś mnie i kochasz miłością odwieczną i który dlatego, litując się nade mną, pociągnąłeś mnie do siebie [por. Jr 31, 3], prowadź mię i kieruj według Twego nieskończonego miłosierdzia w każdej myśli, słowie i uczynku (Oświadczenie generalne).

[123a] Jestem wprawdzie przed Tobą samym uosobieniem niegodności, która może się mierzyć jedynie nieskończoną Twą doskonałością mnożoną tyle razy, ile razy ją poznajesz; mimo to z całą Wspólnotą Niebian, wraz z Boskim Odkupicielem i z wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi i przyszłymi, wyobrażanymi jako mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów od wszystkich wieczności po całą wieczność i przez nieskończone wieczności, będąc [— mówię —] pełnym wad i grzechów, pozbawiony cnót i zasług, mimo to ofiaruję Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa[232], Jego naj świętsze życie, Jego nieskończone zasługi, a także zasługi Jego świętego Kościoła: przeszłe, teraźniejsze i przyszłe, a wszystkie mnożone w nieskończoność w każdej z nieprzeliczonych chwil od całej wieczność przez całą wieczność i przez nieskończone wieczności.

[123b] Ofiaruję to dla spłacenia grzechów mych i całego świata, za potrzeby Kościoła świętego i całego świata, za natychmiastowe wybawienie świętych dusz czyśćcowych obecnych i przyszłych oraz na podziękowanie, jakbyś je wszystkie już wybawił ku większej Twoje chwale. [Ofiaruję dalej], aby naprawić wszelkie zło moje i całego świata, aby udaremnić wszelkie zło przyszłe, aby zaradzić brakowi wszelkiego dobra zaniedbanego przeze mnie i przez cały świat, aby teraz i na zawsze dopełnić w sobie i we wszystkich doskonałe życie Jezusa Chrystusa, aby prowadzić życie doskonałej i nieustannej ofiary, doskonałego i nieustannego krzyżowania; abyś obdarował swój Kościół wszelkimi cnotami w stopniu doskonałym, a wedle.potrzeby wiarą, która cuda czyni, dla wypędzania złych duchów; również dla otrzymania doskonałego daru głoszenia Ewangelii świętej z pełnią owoców, na każdym miejscu aż do skończenia świata.

[Ofiaruję] i po to, aby wieść życie miłości Bożej oraz wszelkich cnót na najwyższym poziomie, aby żyć i umierać spokojnie z największej potęgi miłości Bożej i cnót wszelakich, przy wykonywaniu wszelkich dobrych uczynków możliwych według najświętszej Twej woli; abyśmy byli świętymi i doskonałymi jak Ojciec Niebieski [por. Mt 5, 48]; aby omdlewać z łaknienia i pałania doskonałym i nieustannym pragnieniem, by być świętym i doskonałym jak Ojciec Niebieski; aby naprawić wszelkie me i całego świata braki minione i przyszłe. [Ofiaruję] na podziękowanie za to, jak gdybyś mnie i wszystkim stworzeniom, nawet w nieskończoność mnożonym w liczbie i złości, udzielił wszystkich onych darów, łask, względów, przywilejów, itd., itd., jakich byłbyś udzielił i jakich udzielałbyś, gdyby wszyscy Twym łaskom odpowiadali w przyszłości, jak im odpowiadała Najśw. Maryja i Najświętsze Człowieczeństwo Jezusa Chrystusa, żywiąc przy tym Ich usposobienie. Wreszcie [ofiaruję] i w tych celach, które się Tobie podobają, abyś wielbiony był wieczną swą i nieskończoną chwałą (ponieważ nie jestem zdolny wielbić Cię jak zasługujesz) i abyś sam wysławiał wszystkie dzieła swoje.

[123c] Wsław, Panie, samego siebie wraz z Synem i Duchem Świętym wieczną swą chwałą, wsław tegoż Wcielonego Syna, wsław Córkę, Matkę, Oblubienicę Dziewicę Maryję, od pierwszego momentu Niepokalaną Królową Męczenników; wsław wszystkie Chóry anielskie i zastępy Świętych; wsław dusze zatrzymane w czyśćcu; wsław Kościół Twój w rozwoju jego przeszłym, obecnym i przyszłym aż do końca świata. Jednym słowem, wsław samego siebie i wszystkie dzieła Twoje wieczystą Twą chwałą, mnie zaś napełnij zawstydzeniem, niesławą, karami i udręczeniami, na jakie nieskończenie zasłużyłem, a to mi wystarczy.

Wreszcie leży mi i to na sercu i polecam Ci to teraz, mówiąc zaraz i ośmielając się powtarzać w każdym z nieprzeliczonych momentów od wieków po wieki — gdyby się dało — bez końca, na niezliczone sposoby i po nieskończoną ilość razy wraz z całą Wspólnotą Niebian i ze wszystkimi dziełami rąk Twoich [por. Ps 137, 8] tudzież z samym Odkupicielem wstawiającym się za nami [por. Rz 8, 34]; w ręce Twe, Panie, polecam [por. Łk 23, 46] Ciebie samego, i to tak, jak się Tobie podoba.

[123d] W ręce Twe, Panie, polecam cześć i chwałę przysługującą Najśw. Matce Dziewicy, cześć i chwałę należną poszczególnym Chórom anielskim, cześć i chwałę przynależną wszystkim zastępom Świętych; [polecam] natychmiastowe i trwałe zwolnienie świętych dusz w czyśćcu przebywających; [polecam] Kościół Twój i Twego Zastępcę — Biskupa Rzymskiego, Kościół Rzymu, kardynałów, biskupów całego świata, proboszczów, spowiedników, kapłanów, kleryków, seminaria, kolegia, szkoły, gimnazja, zakony, wszystkich wiernych, przepowiadanie Twego słowa, składanie Najśw. Ofiary, sakramenty, sakramentalia, modlitwy, pełnienie cnót, wszystkie cnoty teologiczne, moralne i ewangeliczne, cały krąg ziemi. Słowem: w ręce Twe polecam wszystkie dzieła Twoje [por. np. Ps 173, 8] związane ze stworzeniem, zachowaniem, odkupieniem, uświęceniem i wiecznym uwielbieniem, aby wszystko od Ciebie, przez Ciebie, dla Ciebie, Tobie, w Tobie, ku Tobie, wedle Ciebie i według najdoskonalszej Twej woli dokonywane było od początku, teraz i na zawsze, przez wzgląd na Twe miłosierdzie i na nieskończoną moc Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez wzgląd na najświętsze życie i nieprzebrane zasługi tegoż Odkupienia naszego tudzież przez dawne, teraźniejsze i przyszłe zasługi Kościoła Twojego, mnożone bez granic w sposób nieskończony w każdym z nieprzeliczonych najmniejszych nawet momentów, jak to przez Ciebie od wieków po wieki pojęte być może, itd. ∞ (Oświadczenie generalne).

[123e] Panie, Boże mój, Miłosierdzie moje! [por. Ps 58, 18]. Cóż zrobisz ze mną? Odstąp ode mnie, Panie, bo jestem człowiekiem grzesznym [por. Łk 5, 8] oraz pierwszym spośród niewdzięczników i zbrodniarzy, spośród skażonych wszelkim rodzajem grzechów. Spraw, o Panie, aby cały krąg ziemi nie tylko w czasie, ale i w wieczności uznawał mnie za grzesznika i za pierwszego wśród tych, wśród których za takiego się podałem. [Spraw to], byleby była wielbiona, chwalona, błogosławiona i ponad wszystko wywyższona [por. Dn 3] Twa moc, Twa mądrość, Twoja dobroć, Twa doskonałość, Twa świętość, Twa sprawiedliwość, Twój sąd i każdy Twój przymiot, nade wszystko zaś miłosierdzie Twoje (Oświadczenie generalne).

32. JNIEGODNOSC LUDZKA A MIŁOSIERDZIE BOŻE]

(Lumi — 18, t. I, s. 179—192; po roku 1826)

[124] O Boże mój, Ty wiesz w swej nieskończonej mądrości, że to ja jestem przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego, przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego. Wiesz, że jestem przeszkodą wszelkich dóbr fizycznych i moralnych, przeszłych, teraźniejszych,.przyszłych i możliwych na całym świecie. Wiesz, iż wina wszystkich mych grzechów i niewdzięczności oraz obrzydliwego buntu bezgranicznie przewyższa po nieskończone razy winę każdego innego, kto byłby przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego, przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego na całym świecie, oraz przeszkodą wszelkich dóbr fizycznych i moralnych przeszłych, teraźniejszych, przyszłych i możliwych całego świata.

[124a] Dlatego powinienem się wstydzić nie tylko wobec wszystkich Aniołów i Świętych oraz wobec wszystkich dusz, które były, są i będą na całym świecie, lecz także wobec wszystkich stworzeń wszelkiego rodzaju, nie obdarzonych rozumem lub zmysłami. Wszystkie one przez całe wieczności winny by się przeciw mnie buntować i dręczyć mnie słusznie na wszelkie możliwe sposoby.

Dlatego też teraz i zawsze proszę o przebaczenie Ciebie, Boże mój, i wszystkie stworzenia rozumne czy nie obdarzone rozumem lub zmysłami; i w zakresie, jaki jest możliwy, proszę wszystkie stworzenia, aby w miarę swych możliwości naprawiły zło, jakiego jestem sprawcą, i by nawet stworzenia nie obdarzone rozumem czy zmysłami, przez dokładne pełnienie praw, które, o Boże, jako Stwórca natury dla nich ustanowiłeś, uwielbiały Ciebie; Ty zaś z nich wszystkich utwórz niejako jeden z zasłużonych przeze mnie zarzutów. Wszelako przez nieskończone swe miłosierdzie i przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa Ty mi przebaczasz i poddajesz doskonały środek przeciw wszelkiemu złu, jakiego się dopuściłem. Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]. Boże mój, Boże mój! (Oświadczenie generalne).

[124b] Boże mój! W każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność mnożoną w nieskończoność pragnę ofiarowywać Ci przez ręce całej Wspólnoty Niebian i przez ręce samego Boskiego Odkupiciela Najdroższą Jego Krew, Jego najświętsze życie, Jego nieskończone zasługi i zasługi Jego Kościoła, [prosząc] o miłościwe użyczenie mi daru, by w stopniu nieskończonym zaprawione były goryczą upodobania obecnego życia, jak np. pożywienie, napój, spoczynek, ubiór, korzystanie z ksiąg czy z tabaki[233], choćby to wszystko było konieczne do wsparcia biednego mego człowieczeństwa. [Składam Ci te dary] na podziękowanie, jak gdybyś mi już w pełni Twej łaski raczył udzielić owej goryczy, jako że sam z siebie nie umiem znieść cnotliwie nawet łagodnego powiewu wiatru.

I postanawiam pragnienie to ponawiać w każdym momencie tyle razy, ile jest najmniejszych cząsteczek w pożywieniu, w napoju, w szatach, w ziemi, po której stąpam, w tabace, owszem, ile jest cząstek składowych we wszystkich rzeczach stworzonych i wyprodukowanych aż do końca świata i ile jest poszczególnych cząstek mnożonych w każ-nym nieskończenie małym momencie po tyle razy, na ile aktów miłości zasługujesz Ty, o mój Boże! (Oświadczenie generalne). Boże mój Boże mój, Boże mój! O§O O§O O§O O§O.

[125] O, jakże Bóg jest dobry dla mnie, najbardziej niegodnego i zasługującego najbardziej na zło wszelakie! A jakże dopiero dobry będzie dla tych, co są prawego serca? [por. Ps 72, 1].

[125a] Uważam jednak, że wyrządziłbym zniewagę dobroci Twojej, gdybym mniemał, że nieskończone Twe miłosierdzie nie zatriumfuje nad niedobrym mym usposobieniem. Przeciwnie, ufam, że przez wzgląd na nieskończone swe miłosierdzie potraktujesz mnie większą jeszcze obfitością łask, niż gdybym był prawego człowiekiem serca. Pragnę przeto wyznać od całej wieczności przez całą wieczność w każdym bezgranicznie małym momencie po niezliczone razy z nieskończoną jasnością dla zupełnego mojego zawstydzenia i poniżenia i dla czystej jedynie chwały najświętszego mojego Boga, pragnę — powtarzam — wyznawać mą zatwardziałość serca i brak prawości tudzież opieranie się każdemu dobru, a skłonność do wszelkiego zła, do każdej wady, do każdego występku i grzechu. Proszę i pragnę nieskończoną ilość razy prosić w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność, aby wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze i przyszłe, mieszkańcy nieba, ludzie, istoty zmysłowe i nie obdarzone zmysłami nastawiły się na to wyznanie.

[125b] A ja spodziewam się, że cała moja nędza, niewdzięczność, niegodność, zbrodniczość, że każdy mój grzech, każdy brak mej współpracy, każde nadużycie łaski, szczególnie zaś nadużycie łaski chrztu św., bierzmowania, dobrodziejstw św. sakramentu pokuty, Najchwalebniejszej i Najświętszej Eucharystii, a jeszcze bardziej daru, którego byłem zawsze bez granic po nieskończoną ilość razy niegodzien, mianowicie daru święceń kapłańskich, a dalej, brak współpracy z łaską powołania — albowiem któż może pojąć nadużywanie przeze mnie święceń kapłańskich! — i brak odpowiedniego usposobienia wobec sakramentu świętego Namaszczenia; te Najśw. Ofiary niegodnie sprawowane, te sakramenty święte byle jak udzielane, to nieodpowiednie, bez szacunku głoszenie słowa Bożego, to posługiwanie kapłańskie zaniedbywane lub wykonywane po świętokradzku! Spodziewam się [więc] o Boże mój, że przez nieskończone Twe miłosierdzie raczysz zgodnie z tym, czym jesteś, wyjawić w całym bezkresnym wymiarze i w każdym nieskończonym małym momencie w nieskończoność mnożonym wszystkie wyszczególnione wyżej me niewdzięczności i nadużycia łaski, a to dla Twej nieskończonej chwały i mego zawstydzenia, itd. Boże mój, Boże mój, Boże mój: Wszystko. Wszystko, Wszystko! (Oświadczenie generalne).

[125c] O Boże mój! Choć jestem nieczystością samą, pełnym wszelkiego brudu, choć winien jestem każdego grzechu, choć ciążą na mnie mnogie wszelkiego rodzaju winy, nie ograniczone co do liczby i złości to jednak uważam, że obraziłbym nieskończone Twe miłosierdzie, gdybym nie przyjął, że Ty przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa[234] i przez samoż Twe miłosierdzie bez granic, triumfując przez nie nad niepojętymi brakami mego usposobienia, raczysz spoglądać na mnie jak gdybym był bez grzechu, w pełni Twej nieskalaności. O czystości, czystości, czystości nieskończona mojego Boga! O świętości, świętości, świętości! O nieskończona doskonałości mojego Boga! Ty mnie całego niweczysz i całkiem jesteś we mnie, [tak] żem przekształcony cały w Ciebie[235].

[126] Choć jestem samą niegodnością, samą nędzą, samym brakiem współdziałania, samą zbrodniczością, to jednak uważam za pewne, że wszystkie dziewięć Chórów anielskich i wszystkie z różnych niebieskich zastępów świętych Mężów i Niewiast, że dusze czyśćcowe, że sama Najśw. Matka Dziewica Niepokalana Maryja, byliby gotowi wyzuć się ze wszystkich wieczystych bogactw będących w ich posiadaniu, byle ubogacić nimi mnie, najnędzniejszego grzesznika.

[126a] Uważam za pewne, że wszyscy oni nie mogąc [tych bogactw] utracić, pod wpływem doskonałej miłości błagają Boski Majestat, by mnie [nie opuścił, lecz wspomagał][236] jako najbardziej nędznego, i to tak, że pod względem nędzy, grzechu i niewdzięczności, co do złości i liczby przewyższam bez porównania nędzę, grzech i niewdzięczność wszystkich stworzeń przeszłych, teraźniejszych i przyszłych, nawet w nieskończoność mnożonych w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność.

Uważam więc za pewne, że się modlą skutecznie do Boskiego Majestatu, by raczył zatriumfować nade mną przez nieskończone swe miłosierdzie, udzielając mi pełnej świętości, darów, łask, względów, przywilejów, itd., itd. nie tytko takich, których im udzielił, lecz których udzielał wszystkim stworzeniom przeszłym i teraźniejszym oraz których udzieli przyszłym; a wszystko tylekroć uwielokrotnione, ilekroć pomnożyłyby się łaski, gdyby Bóg w ich rozdawnictwie nie spotkał się w stworzeniach z żadną przeszkodą czy ciasnotą. A mając na uwadze tą najczystszą i nieskończoną miłość Bożą, jestem więcej niż pewny nie tylko tego, że Bogu będzie miła modlitwa wspomnianych stworzeń w mej sprawie, ale ponadto, że gotów On uczynić to wszystko z większą skutecznością.

[126b] O Boże mój, jakże jesteś dobry, jak nieskończenie dobry! O miłosierdzie bez granic, jak niepojęta jest moja niegodność! Mimo to jednak trwam w pragnieniu, by wraz z całą Wspólnotą Niebian i ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi i przyszłymi, uwielokrotnionymi bez rachuby w każdym nieskończenie małym momencie od całej wieczności i przez całą wieczność, tudzież z samym Boskim Odkupicielem ofiarować Najdroższą Krew tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, Jego najświętsze życie, nieogarnione zamiary nieskończonej Jego miłości, Jego nieprzebrane zasługi, Jego mękę, konanie i śmierć, zasługi Chrystusowego Kościoła przeszłe, obecne i przyszłe, na podziękowanie, jak gdybyś wszystkim stworzeniom przeszłym, teraźniejszym i przyszłym, mnożonym w nieskończoność w każdym i nieprzeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność, udzielił wszelkich łask, darów i przywilejów, których udzieliłbyś, gdyby wszystkie odpowiadały łaskom na podobieństwo wierności Najświętszego Człowieczeństwa Jezusa Chrystusa, a także na podziękowanie, jak gdybyś wyniósł wszystkie dzieła rąk Jego [por. Ps 110, 7] na najwyższe stopnie chwały niebieskiej.

[126c] Dalej, na podziękowanie, jak gdybyś wybawił w tej chwili wszystkie dusze czyśćcowe i jak gdybyś gotów był wybawiać je od razu aż do końca świata; na podziękowanie, jak gdybyś zaradził wszelkiemu złu już spełnionemu i jakbyś nadrobił wszelkie dobro tak pominięte, jak to pominięte będzie przez wszystkie stworzenia, i jak gdybyś stworzył w nas i we wszystkich teraz i zawsze doskonałe życie Jezusa Chrystusa; na podziękowanie, jak gdybyś udzielił i gotów był udzielać życia doskonałej i nieustannej ofiary, doskonałego i nieustannego krzyżowania, prowadzenia życia w najdoskonalszej miłości Boga i wszelkich cnót w stopniu najwyższym oraz życia i umierania w pełnieniu wszelkich podobających się Bogu dobrych uczynków, życia i umierania w gwałtownym porywie miłości Bożej i wszystkich cnót w stopniu najdoskonalszym, zgodnie z najświętszą wolą Boga.

[126d] Boże mój, oto mówiłem tak dużo, alem nic nie powiedział albowiem Twa miłość jest nieskończona i nieskończona jest wartość Krwi Jezusa, Jego życia i zasług Jego. Dlatego też w rzeczy samej ja nic, ale to nic nie rozumiem. Jeżeli jednak, będąc niewiedzą samą i nędzą, podjąłem takie myśli i wyraziłem pragnienie tak wielkich rzeczy to cóż dopiero znajduje się w Tobie, któryś jest nieskończoną mądrością i dobrocią bez granic?

[126e] Bóg mój jest wszystkim, ale to wszystkim, we wszystkich i na zawsze! O, co za nędza moja, co za niegodziwość! O, jakież są me grzechy, moje świętokradztwa, moja nieczystość, moja brzydota i niewdzięczność moja! Moja niepamięć na dobrodziejstwa! Co za trium nieskończonego miłosierdzia Boskiego! O Boże mój, w tym akcie, przez który każde uczucie i słowo poddaję pod sąd świętej Matki Kościół? Katolickiego, Apostolskiego i Rzymskiego, Oblubienicy Jezusa Chrystusa, oraz w rozumieniu tegoż Kościoła, pragnę mieć wolę, by raczę po nieskończoną ilość razy umierać w bezgranicznych mękach w każ dym z nieprzeliczonych momentów (choć bez Twej łaski niezdolny je stem znieść nawet najmniejszego cierpienia), niż utracić coś z uczuci; zaufania do Twej dobroci, do nieskończonego Twego miłosierdzia, do niezmiernej wartości Krwi Jezusa, Jego najświętszego życia, Jego nie przebranych zasług, itd. (Oświadczenie generalne) i do zasług najdrobniejszej nawet myśli Jezusa Chrystusa. Bóg mój i wszystko[237].

[127] O Boże mój, ileż to dusz z własnej mojej winy — jako że nie urzeczywistniłem w całości owego dobra, jakie było dla mnie możliwe, i że nie uchroniłem się od tego zła, którego mogłem uniknąć zwłaszcza podczas sprawowania posługi kapłańskiej — ileż więc dusz nie otrzymało łaski uwolnienia od grzechu pierworodnego.przez chrzest święty, a iJeż mimo otrzymania chrztu świętego z powodu niekorzystania z jego laski zgubi się na wieki. Boże, racz ukazać to moje przestępstwo w Boskim swym świetle wszystkim istotom stworzonym!

[127a] W celu więc zaradzenia tak wielkiemu złu ofiaruję Ci, Przedwieczny Ojcze, pragnienie zbawienia dusz, jakie żywił i żywi Jezus [por. np. J 10, 10], tudzież wszystkie zasługi [związane] z dziełem odkupienia Bożego, itd. ∞ O§O (Oświadczenie generalne). Ponadto pragnę w każdym z nieskończenie małych momentów od całej wieczności przez całą wieczność sprawować sakrament [chrztu] i inne sakramenty tyle razy i dla tylu stworzeń, na ile aktów miłości i uwielbienia, czy aktów każdej z innych cnót, Ty, Boże mój, zasługujesz. Wszystko zaś pragnę wykonać według Twej godnej uwielbienia woli i zgodnie z duchem Kościoła św. (Oświadczenie generalne).

[127b] Boże mój, jestem niegodny jakiejkolwiek łaski; Ty jednak udzielasz mi ich wszystkich przez wzgląd na nieskończone swe miłosierdzie, na zasługi Jezusa i Maryi, ażebym w każdym z nieskończenie małych momentów i za każdym razem, kiedy używam pokarmu, napoju, tabaki, zgodnie z potrzebą — spoczynku, ubrania dla przyzwoitości i każdej innej rzeczy stworzonej, zamierzał wykonywać wszystko dla wszelkich celów możliwych, a Tobie miłych; ponadto, abym pragnął spełniać tyle aktów miłości, jak i [aktów] innych cnót i dobrych uczynków, na ile Ty zasługujesz; wreszcie, abym jednocześnie prosił o łaskę, by mi zaprawione goryczą były wszystkie upodobania obecnego życia. Owszem, pragnę te prośby ponawiać w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność, i to po tyle razy, na ile aktów miłości Ty zasługujesz (Oświadczenie generalne).

[127c] Boże mój, jak bardzo wiele popełniam złego i jak bardzo dużo udaremniłem dobrego, szczególnie przy sprawowaniu tak świętej posługi, jak i w nauczaniu publicznym i prywatnym! Ty sam to wiesz: ,Przeciw Tobie samemu zgrzeszyłem i złość przed Tobą uczyniłem” [Ps 50, 6]. O Boże mój! Kto wie, ileż to dusz się nie nawróciło, ile dusz nie postąpiło na drodze doskonałości, ile się z mej winy zgubiło! A mimo to największa moja — i powiem — niepojęta pycha i próżność wmawiały we mnie i doprowadziły do mniemania, żem czynił dobrze i lepiej od innych!

[127d] O cóż to za błąd, co za szaleństwo i co za dziwactwo! Ach, Boże mój, racz zburzyć całe, ale to całe życie moje przeszłe, obecne i przyszłe, a daj mi Twe życie, życie Jedynego Twego Syna Wcielonego, które Ci ofiaruję w miejsce mego [życia]. Boże mój, jestem przepaścią [grzesznych] dziwactw, szaleństw, głupoty, a muszę wyznać, że nie znam siebie dobrze ani całkowicie. A mimo to moja miłość własna, której zawsze pozwalałem panować nad sobą, wmawiała we mnie, że znam siebie samego. O, co to za pomyłka! Pomocy, Boże mój, pomocy! Boże mój, nie mam cnót, tylko nędzą! Co do cnót, jestem w nie niezmiernie ubogi i znajduję się w stanie zerowym; w nędzę za to jestem tak bardzo zasobny, posiadając ją w całej pełni! Boże mój, Boże mój, Miłosierdzie moje! [por. Ps 58, 18] Oświadczenie generalne).

33. [REKOLEKCJE NA MONTECITORIO — 1827]

(Lumi — 53, t II, s. 618—625; rok 1827) A. I. D. G. — A. D. P.[238]

[128] Czcigodny Dom Misyjny [Montecitorio], doroczne Ćwiczenia duchowne [od] dnia 11 listopada 1827 roku.

[128a] 11 tegoż [miesiąca][239]: Medytacja — Odnowa ducha kapłańskiego. Owoc: Niech będzie zniweczone całe życie moje, a całe życie Jezusa Chrystusa, Pana naszego, niech będzie moim życiem. Bóg, Przenajświętsza Trójca, Jezus, niech będzie moją odnową! Życie Najświętszej Dziewicy Matki niech będzie życiem moim, itd.

Czytanie duchowne — Życie duchownego.

Owoc: Rozpowszechniać myśl kardynała Lanfrediniego[240], by duchowni umieszczali w pokoju na widocznym miejscu rozdział z [dekretów] Soboru Trydenckiego, który zawiera te oto słowa: Na dziedzictwo Boże wezwani, duchowni tak powinni ułożyć swe życie i obyczaje, itd.[241]

[128b] 12 tegoż mieś.: Medytacja — Godność kapłaństwa. Owoc: Wyznanie. Niech życie me nie kieruje we mnie kapłaństwem Chrystusa, ale niech zleconym mi kapłaństwem kierują we mnie wszystkie Chóry Aniołów, wszyscy Święci oraz Królowa Aniołów i Świętych tudzież życie Jezusa Chrystusa Odwiecznego Kapłana i Błogosławiona Trójca Przenajświętsza. Odnowa: Życie duchownego ma być pracowite, nie bezczynne. Owoc: Wyznanie. Całe dotychczasowe życie moje to ustawiczna bezczynność przerywana jedynie grzechami. Bóg atoli, który jest wieczystym i najdoskonalszym aktem, niech będzie życiem moim w Chrystusowym posługiwaniu, itd.

Czytanie duchowne — Życie duchownego pośród świętych czynności.

Owoc: Wyznanie. Całe me dotychczasowe życie to [jedna] hańba, ale życie Chrystusowe niech będzie we mnie chlubą Kościoła.

Rytuał: Jurysdykcja; wiedza; modlitwa.

Owoc: Wyznanie. Całe życie me to nadużywanie jurysdykcji, niewiedza i opuszczanie modlitwy; ale życie Jezusa Chrystusa, Pana naszego, niech będzie doskonałym posługiwaniem, wiedzą i modlitwą.

Medytacja — Świętość duchownego.

Owoc: Wyznanie. Całe życie moje stanowi zaprzeczenie świętości; ale życie Jezusa Chrystusa niech będzie świętością moją.

Czytanie duchowne — Godna postawa na procesjach.

Owoc: Całe me dotychczasowe życie to [jedna] hańba, ale życie Chrystusowe niech będzie we mnie chlubą Kościoła[242].

[128c] 13 tegoż mieś.: Medytacja — Grzech śmiertelny.

Owoc: Cóż powiem? co uczynię?

Odnowa: Zbudowanie, jakim przyświecać winien duchowny.

Owoc: Wyznanie. Całe me dotychczasowe życie — to zgorszenie; lecz życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie budowaniem moim.

Czytanie duchowne — Dzieła miłości, którym duchowny winien się poświęcać.

Owoc: Wyznanie. Całe życie me jest zaprzeczeniem miłości; ale miłość Chrystusa jest miłością moją.

Konferencja: Duchowny powinien być ożywiony duchem Jezusa Chrystusa.

Owoc: Wyznanie. Całe me życie jest zap[rzeczeniem...][243].

Medytacja — Śmierć.

Owoc: Wyznanie. Całe me życie stanowi zaprzeczenie przygotowania się na śmierć; za to życie Pana naszego Jezusa Chrystusa i Trójcy Przenajświętszej niech będzie mym przygotowaniem.

Czytanie duchowne — Życie duchownego to opieka nad chorymi.

Owoc: Wyznanie. Całe me życie jest zaprzeczeniem życia osoby duchownej i nawiedzania chorych; życie jednak Chrystusa niech będzie ryciem moim, nawiedzaniem chorych, itd.

[128d] 14 [listopada]: Medytacja — Sąd ostateczny.

Owoc: Wyznanie. Całe życie me sprzeczne jest z przygotowaniem się na sąd; ale życie Pana naszego Jezusa Chrystusa, owszem i sam Bóg, niech będzie przygotowaniem moim.

Odnowa: Medytacja i jej konieczność.

Owoc: Wyznanie. Całe minione życie moje to zaprzeczenie medytacji; ale życie Pana naszego Jezusa Chrystusa jest rozmyślaniem moim.

Czytanie duchowne — Duchowni powinni unikać interesowności.

Owoc: Wyznanie. Całe me dotychczasowe życie było przyziemne; lecz życie Chrystusa niech będzie życiem moim, życie Trójcy Przenajświętszej niech będzie życiem moim.

Rytuał: Spowiedź uczestników [rekolekcji?].

Medytacja — Piekło.

Owoc: Wyznanie. Całe me życie zasługuje na piekło, ale życie Chrystusa niechaj będzie mym życiem i niech mi się stanie łaską, bym czynił wszystko, co czyniliby potępieni, gdyby znów żyć mogli.

Czytanie duchowne — Szacunek, jaki duchowni powinni żywić dla swych biskupów.

Owoc: Wyznanie. Całe me przeszłe życie — to brak szacunku dla przełożonych. Ale życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech mi będzie tym szacunkiem, jakiego Bóg pragnie.

[128e] 15 [listopada]: Brewiarz i Msza św.

Owoc: Wyznanie. Cale me przeszłe życie było zaprzeczeniem właściwego odmawiania pacierzy kapłańskich i należytego sprawowania Najśw. Ofiary, ale życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech mi będzie właściwą, najdoskonalszą modlitwą i składaniem Najśw. Ofiary.

Odnowa: Konieczność studiowania Pisma św.

Owoc: Wyznanie. Całe me dotychczasowe życie jest niedbałe, ale życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie mym oddawaniem się studium.

Czytanie duchowne — Szacunek, jaki duchowni powinni żywić w mowie wobec swych biskupów.

Owoc: Wyznanie. Całe życie me pełne było niewłaściwych wyrazów, ale mowa Chrystusa niech będzie mową moją.

Rytuał: Spowiednik powinien zwracać baczną uwagę na trzy akty penitenta.

Owoc: Wyznanie. Całe me posługiwanie pełne jest zaniedbań. Ale posługiwanie Chrystusowe niech będzie mym posługiwaniem.

[128f] Medytacja — Chciwość duchownych.

Owoc: Całe życie me jest przyziemne, lecz życie Jezusa Chrystusa niech będzie życiem moim.

Czytanie — Rozrywki odpowiednie dla duchownych i rozrywki im wzbronione.

Owoc: Wyznanie. Całe życie me oddane jest próżności, lecz doskonałe życie Chrystusa niech będzie życiem moim.

Medytacja — Czystość i szczególne nabożeństwo, jakie duchowni powinni żywić względem Madonny.

Owoc: Cale me życie dalekim jest od czci należnej Najśw. Pannie Maryi, ale czystość Chrystusa niech będzie czystością moją, a Jego miłość do Najśw. Dziewicy niech będzie moją miłością.

Odnowa: Czynna gorliwość, pełna miłości i mocy.

Owoc: Wyznanie. Całe me dotychczasowe życie płynęło bez gorliwości, lecz życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie życiem moim.

Czytanie duchowne — Modlitwa jest niezbędna dla duszpasterza. Owoc: Wyznanie. Całe minione me życie płynęło bez modlitwy, ale modlitwa Chrystusa niech będzie moją modlitwą.

Medytacja — Niebo wyróżniające dla kapłana.

Owoc: Wyznanie. Całe życie moje jest niegodne nieba, ale życie Fama naszego Jezusa Chrystusa niech będzie życiem moim.

34. [MODLITWA. ŚWIĘTOŚĆ. OZIĘBŁOŚĆ. GRZECH][244]

(Lumi — 69, t. II, s. 78a1 —788; lata 1827—1840) 1129] Modlitwa

Święty Tomasz [Doktor] Anielski[245] uczy, że słońce nazwane zostało źródłem światła, ogniskiem żaru i przyczyną powstawania życia. Każda walka prowadzona z diabłem nie o inną toczy się sprawę, jak o modlitwę (św. Nil[246], O modlitwie, 47).

„Kapłanów skrzepię obficie tłuszczem, a lud mój będzie z dóbr moich syty” [Jr 31, 14].

Dlatego to, jeśli rozumiesz, postarasz się być czarą, a nie kanałem... Wszelako w dzisiejszych czasach mamy w Kościele wiele kanałów, a bardzo mało czar (św. Bernard, kaź. 18 do Pnp).

Holofernes chcąc zająć Betulię kazał przeciąć wodociąg [por. Sdz. 7, 6]. Tak też, jak mówi Korneliusz a Lapide[247], szatan — piekielny Holofernes — przecina wodociąg, kiedy odciąga nas od modlitwy.

Włączony w szeregi rycerzy ducha, winieneś oddawać się modłom błaganiom (św. Cyprian bp, list 66).

Kapłani łamią me prawo, bezczeszczą moje świętości. Nie rozróżniają między tym, co czyste i nieczyste, a na szabaty zamknęli oczy, tak że wśród nich doznaję zniewagi (Ez 22, 26).

Szukałem wśród nich męża, który by wystawił mur i stanął w wyłomie przede mną, by bronił tej ziemi i przeszkodził mi w jej niszczeniu, a nie znalazłem (Ez 22, 30).

Bo jakim to, proszę, ma być ten, który za całe miasto — co mówię: za całą ziemię zanosi modły i prośby do Boga, by zmiłował się nad grzechami wszystkich, nie tylko żyjących, ale i tych, co z tego świata odeszli (św. Jan Chryzostom, O kapłaństwie, Księga 6). Albowiem, jak w dalszym ciągu pisze tenże św. Jan Chryzostom, nie sądziłby, by mogła tu wystarczyć nawet ufność Mojżesza czy Eliasza: w tej bowiem modlitwie występuje kapłan, jak gdyby cały świat był mu powierzony i jak gdyby był ojcem wszystkich. Przystępuje do Boga z błaganiem, aby ustały wszystkie wojny, by wszelkie rozruchy były zażegnane, aby nastał pokój, zapanowała pomyślność i by udaremnione było natychmiast wszelkie zło zagrażające każdemu z osobna i wszystkim razem. Trzeba zaś, by tak górował nad każdym, za którego zanosi modły, jak nad podwładnymi górować ma zwierzchnik[248].

„Nie ma, kto by powstał i trzymał się Ciebie; zakryłeś twarz Twoją od nas i wtrąciłeś nas w ręce nieprawości naszej” (Iz 64, 7) — prorok nawiązuje do tego, że nie ma nikogo, kto by przez modlitwę łagodził gniew Boży.

Biada prorokom głupim: „Nie występowaliście naprzeciw aniście nie zastawili muru dla domu Izraelowego, aby stanąć w bitwie w dzień Pański” [Ez 13, 3-5] —.prorok nawiązuje do tych, którzy nie łagodzą przez modlitwę gniewu Bożego.

„Bo głupio postępowali pasterze, a Pana nie szukali, przeto nie zrozumieli, i wszystka trzoda ich jest rozproszona” [Jr 10, 21].

„Mnodzy pasterze zniszczyli winnicę moją, i płakała nade mną. Opustoszała wszystka ziemia, bo nie masz, kto by rozważał w sercu” [Jr 12, 10-11].

Paś słowem, paś przykładem, paś też i owocami świętej modlitwy. Mamy zatem trzy [czynniki]: słowo, przykład, modlitwa, a z nich największą jest modlitwa [por. l Kor 13, 13] (św. Bernard, List 201 do Baldwina Op[ata] Reat.).

[130] Świętość dla kapłanów jest niezbędna

„Kapłani świętymi będą Bogu swemu i nie zbezczeszczą imienia Jego, albowiem zapał Pański i chleby Boga swego ofiarują, a przeto świętymi będą” [Kpł 21, 6]; a o ileż bardziej kapłani ewangeliczni ofiarujący Niepokalanego Baranka?

Na podobieństwo światła, które oświeca cały świat, powinna jaśnieć kapłańska dusza (św. Jan Chryzostom, O kapłaństwie, Ks. 6).

Tak wielka powinna zachodzić różnica pomiędzy kapłanem i każdym innym uczciwym człowiekiem, jaka zachodzi między niebem i ziemią (św. Izydor Peluzjota[249], O biskupach, Ks. 2).

Jak bardzo ludzie obdarzeni rozumem różnią się od bezrozumnych zwierząt, tak — nie żądając już więcej — chciałbym, aby ten, co pasie, różnił się od pobierających strawę (św. Jan Chryzostom, O kapl., Ks. 2). Stąd, ciągnie św. Jan Chryzostom, nie tylko biskupi, kapłani i diakoni powinni starać się bardzo, aby wyprzedzać postępowaniem, słowem i nauką cały lud, któremu przewodniczą, ale tak samo mają postępować znajdując się na niższym stopniu święceń: egzorcysty, lektora, akolity, ostiariusza i w ogóle wszyscy, którzy służą w domu Pańskim, ponieważ ogromnie szkodzą Kościołowi, gdy niżej w tym stoją niż świeccy ludzie.

[131] Oziębłość

„Jest droga, która się zda człowiekowi prawa, a koniec jej prowadzi do śmierci” [Prz 16, 25].

Istnieją cztery rodzaje ludzi, z których za wyjątkiem jednego żaden nie pełni dobra:

1. Są tacy, którzy Boga ani nie znają, ani nie szukają — to trupy.

3. Inni wprawdzie Go znają, lecz nie dążą do Niego — to ludzie bezbożni.

Inni dążą, lecz nie pojmują — to nierozsądni.

Inni wreszcie znają i dążą — to święci; o nich tylko powiedzieć można, że pełnią dobra (św. Bernard, Kaz. 37, Inter parvos.)

[132] Grzech duchownego

Jeśli zgrzeszy duchowny, to o duszy jego powiedzieć można:

„Sczerniało nad węgle oblicze ich, i nie poznano ich na ulicach; przyschła skóra ich do kości, wyschła i stała się jak drewno” [Lm 4, 8].

„Syn cześć oddaje ojcu, a sługa panu swemu; jeśli tedy ojcem ja jestem, gdzież jest cześć moja? a jeślim ja Pan, gdzież jest bojaźń przede Mną? — mówi Pan zastępów do was, o kapłani, którzy gardzicie imieniem moim” (Ml l, 6).

Godność osoby nie zmniejsza nigdy grzechu, lecz bardziej go zwiększa (św. Tomasz, 2, 2, q. 89, a. 5).

Bóg chcąc wykazać, że grzechy popełnione przez kapłanów muszą być odpokutowane przez odcierpienie większej kary niż grzechy ludzi świeckich, poleca, aby za kapłanów złożono tyle [Eucharystycznych] Ofiar, co za cały lud. A czyż to nie oznacza, że rany kapłana potrzebują zastosowania skuteczniejszego lekarstwa i pomocy tak wielkich, jakich domagają się łącznie rany całego ludu? (św. Jan Chryzostom, O kapl, Ks. 6).

Jak bowiem z trudnością znajdzie się ktoś świętszy od świętego kapłana, tak też z trudnością znajdzie się ktoś od niego gorszy (św. Augustyn, List 136).

A jeśli cię zapyta kapłan mówiąc: „«Co za brzemię Pańskie jest?», rzekniesz do nich: «Wyście brzemię, albowiem porzucą was, mówi Pan»” (Jr 23, 33).

Pan Jezus rzekł do św. Brygidy: Oblubienico, oto co czynią mi kapłani! Wywyższyłem ich ponad wszystkich Aniołów, a oni drażnią Mię bardziej niż Żydzi, poganie i wszyscy szatani (św. Brygida, Obj., Ks. 4, rozdz. 134).

Daleko łatwiej znajdziesz ludzi świeckich nawracających się ku dobremu niż choćby jednego z kapłanów skłaniającego się do tego, co lepsze (św. Bernard, List 96).

Święty Ambroży mówi o występnych kapłanach: „Kiedy się ich karci, powiększają swój grzech przez to, że usiłują zaprzeczać go lub bronić; i tym cięższy jest ich upadek, im mniejsza nadzieja na [owocną] naganę” (Apologia, 1 rozdz., 2).

[133] Gdy Bóg opuszcza grzesznika

„I ułagodzi się rozgniewanie na ciebie, i odstąpi od ciebie zawiść moja — przestanę i nie będę się dalej gniewał” (Jr 16, 42).

„A gdzież jest syn, którego by ojciec nie karał? Jeśli tedy nie odbieracie karania, zatem nie jesteście synami, ale dziećmi nieprawymi. Bóg bowiem karci tego, kogo miłuje, nie szczędząc razów temu, którego uznaje za syna” (św. Paweł, Hbr 12, 7 nn).

Jest to objaw wielkiego gniewu, gdy Bóg wobec grzeszników nie objawia swojego gniewu (św. Bernard, Kaź. 42 do Pnp).

,,Nie masz ich w ludzkim trudzie i z ludźmi nie będą karani: przeto ogarnęła ich pycha” (Ps 72, 5-6).

35. [SPRAWOZDANIE I PROŚBA SKIEROWANE DO KIEROWNIKA DUCHOWEGO]

(Lumi — 68, t. II, s. 768—780; rok 1830 ?)

A. I. D. G. — A. D. P.[250]

[134]

Sprawozdanie dla kierownika duchowego i prośba [o wskazówki][251].

Z natury przyziemny, podobny do zwierząt i od nich gorszy, pełen wad i grzechów, potrzebujący wciąż zewnętrznych podniet do posuwania się na drogach Bożych, wystawiony zawsze na niebezpieczeństwo przybierania postaw prymitywnych we wszystkich sprawach, za równo przyjemnych jak przykrych, wobec promyka światła w postać niezliczonych łask, którymi uprzedzał mię Bóg w nieskończonym swym miłosierdziu, uprzedzał mię i szedł za mną, dając mi poznać obecną mą potrzebę upokarzania się i uniżania, widząc, że w konkretnym mym stanie wystawiony jestem na oznaki szacunku i na okazywanie mi względów, przedstawiam sobie zawsze, żem raz przez tego, drugi przez innego, to znów przez wszystkich razem bity, poniżany, wzgardzony.

[134a] Dlatego też, aby od wyobrażeń przejść do rzeczywistości, myślałem stale o tym, aby prosić to tego, to innego, by przynajmniej prywatnie, w ścisłym sekrecie, pełnił wobec mnie miłosierny ten uczynek upokarzania i uniżania mej osoby przez maltretowanie i wymierzanie razów. Przy takich to wyobrażeniach i postanowieniach, jakie za radą przewodnika duchowego podjąć wypadnie, Bóg dopuszczał powoli, że powstawała we mnie skłonność do instynktów zmysłowych i brutalnych. W postanowieniach tych widziałem pewne niebezpieczeństwa, lecz odczuwałem, nie wiem dokładnie co, ale coś takiego, co dawało mi do zrozumienia, że takimi postanowieniami nie powinienem gardzić, ale że tym bardziej trzeba mi je omówić z przewodnikiem, błagać o potrzebne oświecenia za pośrednictwem świętej modlitwy, a tymczasem wstrzymać się od podejmowania decyzji, co się też stało. Po pierwszym przedstawieniu tej sprawy złożonym Waszej Wielebności[252] dało się wyczuć, że osłabły nieco instynkty zmysłowo-brutalne.

[134b] Wyczułem w tym czasie natchnienie do odprawienia nowenny ułożonej przez Wielbebnego] Bartłomieja z Saluzzo[253] w tym celu, aby od Najśw. Dziewicy przez zasługi Krwi Jezusa otrzymać jakąkolwiek zbawienną łaskę. Nowennę odprawiłem, a wśród licznych łask, o które prosiłem dla siebie, dla swoich i dla innych, dla siebie prosiłem o łaskę tyczącą się tego, co przedstawiłem wyżej, mianowicie, aby wszystko zostało określone i wykonane jak się podoba Bogu i zgodnie z najdoskonalszymi i najświętszymi intencjami. Poleciłem się też modlitwom innych, szczególnie zaś modlitwom dusz poświęconych Bogu, żyjących za klasztorną klauzurą. Tak więc w dniach tej nowenny i modłów doszedłem do tego, co następuje:

[134c] Przypomniałem sobie ten oto tekst: „Ofiarowan jest, gdyż sam chciał” (Iz 53, 7).

Towarzyszyło temu światło od Boga, który dał mi poznać, że przez wzgląd na posłuszeństwo za uprzednim zezwoleniem kierownika duchowego pojmowanym jako nakaz analogicznie do nakazu cierpienia, jaki od Ojca Przedwiecznego otrzymał Syn Boży, winien bym poprosić kogoś dobrowolnie, aby przez wzgląd na miłosierdzie pomagał mi naśladować Jezusa Chrystusa w Jego męce. Przypomniałem sobie, że św. Hiacynta Marescotti[254] dała się bić drugiej osobie, to zaś pozwoliło mi stwierdzić, że myśl nie była nowa. Ja zaś, który jestem pełen pychy i ambicji, uznałem za potrzebne, by taki miłosierny uczynek względem mnie wykonywał ktoś z najniższych sfer społecznych, a zwłaszcza kat; ze względu jednak na trudności (płynące z różnych okoliczności) w wyszukaniu tak określonej osoby, uznałem za potrzebne, aby nią był przynajmniej jakiś biedak, bym w jego osobie mógł uszanować obraz Jezusa Chrystusa; jednocześnie zaś, by to był ktoś z najniższych warstw ludności, dla zbliżenia się w ten sposób bardziej do tego, by być przedmiotem poniewierania i wzgardy pospólstwa [por. Ez 5, 14; Ps 21, 7],

[134d] W celu naśladowania Jezusa Chrystusa choćby z bardzo daleka i rzec można, z pozoru, proszę mego przewodnika duchowego (również dla przygotowania się na śmierć), aby poprowadził raz w miesiącu jeden lub więcej dni skupienia w domu lub w jakimś samotnym miejscu, o to jeśli nie na przeciąg całego dnia, to choć na parę godzin. Sposób byłby następujący — dostosowany odpowiednio do okoliczności w rzeczach małego znaczenia [przeze mnie samego], w sprawach zaś większej wagi — zawsze za uprzednią zgodą przewodnika.

1. Po przygotowaniu będę czytał ja albo osoba pomagająca mi w naśladowaniu Jezusa Chrystusa rozmyślanie o modlitwie w Ogrójcu. Po jej ukończeniu oddam cześć obrazowi Jezusa Chrystusa we wspomnianej osobie i ucałuję jej stopy, następnie zaś odmówię za nią krótką modlitwę, jako za nadzwyczajnego dobroczyńcę, oraz by Bóg napełnił ją swym Duchem, dzięki któremu mogłaby w sposób najbardziej odpowiedni współdziałać w ułatwianiu mi naśladowania Jezusa Ukrzyżowanego bardziej z bliska, i aby wykonała wszystko z najprostszą i naj - doskonalszą intencją. Przeczyta też następującą intencję, której towarzyszyć będzie z serdecznym usposobieniem:

Boże mój, oddaję cześć Twemu obrazowi i podobieństwu [por. Rdz l, 26] we wszystkich duszach odkupionych, we wszystkich zaś Twych ka-planach — znamieniu, którym są zaznaczeni, i postanawiam nie znieważyć nigdy żadnego z nich, również tego, który jest tu obecny[255]; to zaś, co czynie, w odniesieniu do niego, pragnę uczynić jedynie w celu dopomożenia mu w naśladowaniu Jezusa Chrystusa i we wszystkich podobających się Tobie dobrych intencjach.

[134e] Tego, kto spełni dla mnie ten tak wielki akt miłości, proszę, by wykonywał go godnie, z czystą intencją i odważnie. Niech weźmie pod uwagę, że nie ma w tym nic złego, lecz stanowi dla mnie dobro, największe dobro, jakie spełnić dla mnie może na całą wieczność. Niech ma tę pewność, że im pilniej będzie się przykładał do tego, aby bić mnie i potrącać, by mną pogardzać i mnie upokarzać, nie czyni zgoła nic złego, lecz przysparza mi wyższych i wyższych stopni doskonałości, cnoty i chwały. Proszę więc, by przystępował z odwagą, [tak] jak by to czynił, gdyby mi dopomagał do wstępowania nie tylko na wszystkie trony świata mnożone nawet w nieskończoność, ale jak gdyby się dla mnie starał o tron niebieski (jak w rzeczy samej to czyni), i to o tron o wielu stopniach chwały. Dlatego niech będzie coraz śmielszy, zabierając się do dzieła z taką swobodą, z jaką by się zabierał, gdyby był największym mym dobroczyńcą. Niech przybywa jak ten Anioł, który bił św. Hieronima[256]

[134f] 2. Po tym odmawiać się będzie Różaniec o Panu Jezusie[257] i inne modlitwy wspominające życie i mękę Jezusa Chrystusa, przez cały czas na przemian; w przerwach zaś, kiedy wspomniana osoba pomagać mi będzie w naśladowaniu Jezusa Chrystusa przez krępowanie więzami, potrącanie, bicie, policzkowanie, obrzucanie plwociną itd. [niech się posługuje] rękoma i nogami, lecz wszystko ma być wykonywane z taką roztropnością, aby nie pociągało u mnie za sobą ran lub innych znaków zewnętrznych, dla których musiałbym się poddawać leczeniu. Ufam też Bogu, że będę mógł znieść to wszystko bez szkody dla samego ciała lub dla zdrowia, abym jednego i drugiego mógł używać na chwałę Bożą i dla zbawienia dusz. Owszem, spodziewani się, że przez zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i przyczynę Najświętszej Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych, przez nieskończone miłosierdzie Boże, wszystko to będzie mi pomocne do coraz większego wzmocnienia duszy i ciała, tak abym posługiwał się nimi do tych celów, jakie podobają się Bogu.

[135] Przez cały czas tego naśladowania Jezusa Chrystusa w jednej ręce trzymać będę krucyfiks lub wyobrażenie Matki Bolesnej, w drugiej różaniec[258].

[135a] 1. Po czym będzie się czytać lub przypominać rozmyślanie pojmaniu Jezusa w ogrodzie Getsemani. Będę przy tym silnie związany, bity, itd. na pamiątkę poniewierania, jakie znosił Jezus od pojmania aż do czasu, kiedy zaprowadzony został do Annasza,.potem do Kajfasza, gdzie uderzono Go w twarz, a następnie zasłonięte Mu oblicze, bito Go i wyszydzano. (Stosowną jest rzeczą przypomnieć w tym miejscu, że maltretowania, jakie Jezus tej nocy wycierpiał, były takie i tak okrutne, że poznane będą jedynie w dniu Sądu). Boże mój, wspomóż mnie i tego, co mi w naśladowaniu Jezusa pomaga, bym naśladował Go możliwie jak najwierniej.

2. Na tym miejscu odczytywać się będzie rozmyślanie według następujących, punktów:

Postawienie Jezusa przed radę i obwołanie Go winnym śmierci.

Odprowadzenie Go do Piłata i oskarżenie.

Wyśmianie [Go] przez Heroda.

Powtórne zaprowadzenie do Piłata i postawienie niżej Barabasza.

W czasie rozważania wymienionych punktów poddam się raz po raz uderzeniom, urąganiem, itd. Boże mój, pomóż mi naśladować Jezusa w Jego męce tak wiernie, jak to tylko możliwe.

[135b] 3. Czytać się będzie rozmyślanie o biczowaniu Jezusa u słupa.

Albo też ja sam wejdę do pokoju, który (dla zachowania skromności) zaciemnię, jak to tylko możliwe; następnie dla przyzwoitości okryję się i nałożę przepaskę szeroką blisko na półtora piędzi[259] i dostatecznie z uwagi na przyzwoitość długą, a przed wejściem osoby pomagającej mi w naśladowaniu Jezusa Chrystusa narzucę na siebie długą szatę; po czym przywiązany do słupa lub do przedmiotu, który może go zastąpić, poddam się uderzeniom po całym ciele skórzaną dyscypliną[260].

Po odczytaniu rozmyślania, odziany w jedną tylko szatę z grubej tkaniny lub sztukę płótna[261], kształtu wora używanego przez członków bractw, przepaszę biodra powrozem lub czymś, co przedstawiałoby zwisającą przepaskę (gdyby barwa wspomnianego ubioru była w odcieniu czerwonym, winien bym uznać, że jestem jej niegodzien, gdyż w tej barwie przedstawia się zwykle szaty Jezusa).

Następnie, jeśli będzie można dogodnie być przywiązanym do słupa, upnie się odzienie w ten sposób, by nie przeszkadzało to w uderzeniach. Jeżeli jednak dla okazania mej niemocy znajdę się w położeniu leżącym twarzą do ziemi, ubiór będzie również tak ułożony, by nie było przeszkody w uderzaniu [dyscypliną], a to dla naśladowania biczowanego Jezusa. Leżąc na ziemi, będę mimo to wielokrotnie związany. Uderzenie węzłowatymi powrózkami lub paskiem skórzanym będzie najpierw po plecach, następnie w dół bykowcem lub, itd., do pół piędzi nad piętą.

[135c] 4. Czytać się będzie rozmyślanie na temat: Jezus ukoronowany cierniami i ukazany ludowi.

Potem dam sobie mocno ścisnąć głowę kłującym paskiem z włosienia, następnie zaś, po zawiązaniu oczu, dam się znieważać plwaniem, policzkowaniem, uderzaniem itd. po różnych miejscach ciała.

5. Czytać się będzie rozmyślanie: Jezus skazany na śmierć podąża na Kalwarię.

Tu, mając krzyż dość ciężki na swych ramionach, nieść go będę aż do odpowiedniego miejsca, a podczas niesienia poddam się również uderzeniom, itd.

6. Czytać się będzie rozmyślanie: Jezus z szat obnażony i ukrzyżowany.

Zostanę w odzieniu, jakie przybrałem do biczowania, a to dla zachowania skromności. Potem rozciągnięty na krzyżu lub na czymś, co może go zastąpić, dam się uderzać najpierw w dłoń ręki prawej, następnie w jej stronę odwrotną, a potem, rozpiętą jak na krzyż, dam ją przywiązać, to samo się uczyni z moją lewą ręką. Następnie nogi związane, także wyciągnięte, poddane będą uderzeniom w stopy dla naśladowania ukrzyżowania Jezusa do pewnego stopnia (ale to tylko pozór). Ach, Jezu mój, pomóż mi naśladować Ciebie jak najwierniej.

[135d] 7. Potem czytać się będzie rozmyślanie o konaniu Jezusa, a w tym czasie będę uderzany co chwilę, itd., itd.,

8. Czytać się będzie rozmyślanie: Jezus umiera i zostaje włócznią przebity.

Spodziewam się przy tym, że Jezus wzniesie mię do mistycznej, najdoskonalszej śmierci i do zniweczenia mego serca, sprawiając, że żyć będę Najświętszym Jego Sercem.

Proszę też osobę pomagającą mi naśladować Jezusa, aby się przy tym ze mną tak Obchodziła, jak gdybym był umarłym i zasługującym na wszelką pogardę; jeżeli ma plwać [na mnie], niech uważa, że miejscem najodpowiedniejszym będzie moja twarz i cała ma osoba[262]; stosownie też do tego niechaj mnie kopie w ramiona i w nogi, jak gdybym już był trupem, itd.

[135e] 9. Czytać się będzie rozmyślanie: Jezus zdjęty z krzyża i przekazany Matce.

Teraz, zwolniony z krzyża, będę przed sobą niósł jakiś wizerunek Najśw. Maryi dla uczynienia z siebie doskonalszej i trwalszej ofiary oraz w tym celu, aby Ją prosić o zachowanie we mnie darów Bożych i wyjednanie mi doskonałego, pełnego ich pomnożenia, zgodnie z zamiarami Serca Jezusa.

[135f] 10. Czytać się będzie rozmyślanie: Jezus pogrzebany i zostawiony w grobie.

Tu prosić będę Jezusa, aby za przyczyną i przez zasługi Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych dozwolił mi żyć w ten sposób, bym mógł powiedzieć naprawdę: „Umarłem, i życie me ukryte jest z Chrystusem w Bogu [Kol 3, 3].

Z wdzięczności wreszcie odmówię jakąś modlitwę w intencji osoby pomagającej mi naśladować cierpiącego Jezusa, a na znak szacunku ucałuję jej stopy; uznaję w niej bowiem obraz Jezusa.

Uwaga: Proszę mego przewodnika duchowego, by — (poza dniami przeznaczonymi na rekolekcje — stosownie do okoliczności mógł zlecić mi naśladowanie Jezusa Chrystusa na jakimś etapie Jego męki.

36. [REKOLEKCJE NA MONTECITORIO — 1832]

(Lumi - 19, t. I, s. 192—194; rok 1832)

[136] Rekolekcje 1832.

[136a] 1.[263] O Boże mój! Jestem najbardziej niegodny daru doskonałej i nieustannej odnowy ducha, daru pełnego i stałego szacunku należnego godności kapłańskiej oraz daru zupełnej owej świętości, na jaką tak szczytna jego godność zasługuje; ani łaski doskonałego i nieustannego rozmyślania czy kontemplowania każdego godnego przedmiotu rozmyślania czy kontemplowania, a osobliwie rozważania i kontemplowania męki i śmierci Jezusa Chrystusa oraz boleści Najśw. Maryi; dalej, najlepszych i stałych przymiotów prawdziwego ojca duchowego, który ma prowadzić wszystkie dusze do pełnego miłości Serca Jezusa Chrystusa; doskonałego i nieustannego przygotowywania się na śmierć; doskonałego i trwałego usposobienia dla odmawiania jak należy modlitw brewiarzowych; unikania wszelkiego, nawet lekkiego grzechu; wykonywania, zawsze poprawnie, funkcji sędziego w sakramencie pokuty; rzetelnego i stałego przygotowywania się na szczegółowy i powszechny sąd przed tronem Boga.

[Nie jestem godzien] łaski sprawowania z należną doskonałością Najśw. Ofiary z pełnym do niej przygotowaniem i z pełnym dziękczynieniem; głoszenia kazań o piekle; rzetelnego i stałego naśladowania Jezusa Chrystusa; wiedzy teologicznej potrzebnej do pełnienia świętego posługiwania; dawania dobrego przykładu; doskonałego i trwałego nabożeństwa do Najśw. Maryi Panny oraz szerzenia go wciąż po całym świecie; unikania okazji do grzechu ani też nakłaniania innych, by ich unikali; prowadzenia życia na sposób niebiański. [Nie jestem godzien] by nie stracić nigdy Twojego Ducha, a wykorzystywać w pełni wszelkie środki wiodące do szczytów doskonałości, itd., itd., itd. O§O.

Ty jednak udzielasz mi wszystkich tych łask, z ustawicznym ich wzrostem, przez wzgląd na swe nieskończone miłosierdzie, na zasługi Jezusa i Maryi i przez wzgląd na przeszłe, teraźniejsze i przyszłe zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa. Boże mój, więcej, więcej, jeszcze więcej! Wszystko, wszystko, wszystko! Nic, nic! Wszystko! Boże, Boże, Boże, Boże, Boże! (Oświadczenie generalne).

[136b] 2. Boże, Boże, Boże, Jezu, Maryjo, Święci: Józefie, Janie Chrzcicielu, Joachimie, Anno, Zachariaszu, Elżbieto, Serafini, Cherubini, Panowania, Księstwa, Moce, Władze, Archaniołowie, Aniołowie, Patriarchowie, Prorocy, Apostołowie, Ewangeliści, Uczniowie Pana naszego Jezusa Chrystusa, Niewinni Młodziankowie, Męczennicy, Biskupi, Doktorowie, Kapłani, Lewici, Wyznawcy, Zakonnicy, Pustelnicy, Dziewice, Wdowy oraz wszyscy Święci i Święte, itd., itd., O§O, nie ja [się liczę] — najbardziej bezbożny i najniewdzięczniejszy, lecz Bóg z całą Wspólnotą Niebian — w składaniu Najśw. Ofiary, w odmawianiu świętego Oficjum, w sprawowaniu sakramentów świętych, w głoszeniu słowa Bożego, w modlitwach, medytacjach, w czuwaniach, postach, czytaniach, w przemówieniach, w kazaniach, w miłości, w dziełach miłosierdzia, we wszystkich innych sprawach: nie ja, nie ja, nie ja, albowiem ja zawsze jestem bezbożnikiem, niegodnym świętokradca, najbardziej bezbożnym człowiekiem.

Boże mój, Miłosierdzie moje! [por. Ps 58, 18]. Bądź pozdrowiona, Matko litości!

Za przyczyną Najśw. Maryi Panny i całej Wspólnoty Niebian, mnie najbardziej niegodnego bierze w posiadanie najmiłosierniejszy Bóg, aby się we mnie spełnił, owszem, już spełnia się, nieustanny cud miłosierdzia, podobnie jak cud łaski dokonał się w Maryi.

Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.

37. [ZAŚLUBINY DUC HOWE Z NAJŚWIĘTSZĄ MARYJĄ PANNĄ]

(Lumi — 20, t. I, s. 195—196; rok 1832)

[137] Dla zatriumfowania cudem miłosierdzia nad niewdzięcznością i niepojętą niegodnością największego nędzarza, jaki w Królestwie Matki Miłosierdzia pośród Jej podwładnych był kiedykolwiek lub być może, Wielka ta Matka raczyła w ostatnim dniu 1832 roku zawrzeć najmiłościwiej duchowe zaślubiny z tym poddanym, przynosząc mu w posagu, wraz z poznaniem Boskiego Jej Syna, wszystko, co tylko posiada; a jako Oblubienica Ducha Świętego zobowiązuje się by [tenże poddany] mocą Ducha Świętego doszedł do pełnej wewnętrznej przemiany.

O miłosierdzie Jezusa, które przyjmuje bezzwłocznie wstawiennictwo Matki na rzecz niewdzięcznika, nędzarza, niegodnego, świętokradcy, zbrodniarza, i to zbrodniarza największego, jaki kiedykolwiek żył lub żyć może! O miłosierdzie Maryi, Niepokalanej Królowej, które tak bardzo przychyla się do tego, by prosić, wstawiać się i uzyskać [to] dla największego nędznika, niewdzięcznika, świętokradcy, grzesznika, jaki kiedykolwiek był lub będzie wśród poddanych Jej Królestwa w Państwie miłosierdzia! Miłosierdzie, miłosierdzie, miłosierdzie, miłosierdzie, miłosierdzie, miłosierdzie! itd., O§O (Oświadczenie generalne).

Miłosierdzie, miłosierdzie, miłosierdzie! Zmiłowaniami Maryi napełnione niebo! Miłosierdze Pańskie na”wieki wyśpiewywać będę [por. Ps 88, 2]. Miłosierdzia Maryi na wieki wyśpiewywać będę, itd. Bóg mój i wszystko! (Oświadczenie generalne).

38. [REKOLEKCJE NA MONTECITORIO — 1832]

(Lumi — 54, t. II, s. 626—627; rok 1832) A. I. D. G. — A. D. P.[264]

[138]

Rekolekcje odprawiane w czcigodnym Domu Misyjnym [poczynając] od drugiej niedzieli [tj.] 11 listopada do soboty, 17 tegoż miesiąca, 1832 roku.

Dzień pierwszy Wstęp: Konieczność odnowy duchowej.

Przez Nią (Maryję) dokonuje się odnowa elementów [świata]..., zbawienie ludzi, ożywienie Aniołów (św. Anzelm, Alloquutiones caelestes, § 27):

Duch kapłaństwa Chrystusowego, czyli życie i cnoty apostolskie na podstawie Ewangelii i Ojców Kościoła, ulożone w formie rozmyślań na ośmiodniowe dni skupienia, zgodnie ze zwyczajem praktykowanym w seminariach[265], Florencja 1744.

9 [MODLITWY PORANNE][266]

(Lumi — 64, t. II, s. 761 —762; po roku 1833)

40. [O EWENTUALNYM KIEROWNIKU DUCHOWYM]

(Lumi — 70, t. II, s. 789—795; po roku 1834, a przed 18 3 9)[267] A. I D. G. — D. P. F. A. M. D. — A. D. P. — A. S. A.[268]

[139] Przyjęty na ojca[269] winien posiadać:

[139a] 1. Jak najdoskonalszą intencję naśladowania Boga, z większą surowością karcącego i chłoszczącego tych, których więcej miłuje.

2. [Powinien mieć] bardzo żywe i pełne miłości pragnienie jak najgorliwszego dopomagania mi do [osiągnięcia] najwyższej doskonałości.

3. Z gorliwości o chwałę Bożą winien mię karcić, starając się o to, aby we mnie zniweczyć grzech i najmniejsze niedoskonałości.

4. Karać mnie winien z uczuciem najczystszej miłości, by mię uchronić od czyśćca.

5. Powinien mię karcić surowo i często, a nawet w każdym momencie na wszelki możliwy sposób, ale z miłości i z gorliwości, bym się przez to szybko stał świętym.

[139b] 6. Aby mnie uchronić od utraty wielkiego skarbu, jakim jest upominanie i karcenie, a także abym ja upomnieniu i karceniu nie stawiał przeszkód, winien mnie zapewnić oraz zobowiązać się wobec mnie i wobec wszystkich do dochowania najdoskonalszej i najściślejszej tajemnicy za życia mego i po śmierci w ten sposób, że nikomu jakimkolwiek aktem, ruchem lub słowem, ani wprost ani ubocznie, nie ujawni i nie da poznać lub się domyślać przyjętego zobowiązania jak i praktyk, karcących czy innych, jakie z tego zobowiązania wynikają. Winien też pamiętać o tym, że ze względu na ogromną wagę tej tajemnicy popełniłby bardzo ciężki grzech śmiertelny, gdyby ją naruszył, i że ponosiłby winę za to, iż przeszkodził memu uświęceniu i uświęceniu wielu innych ludzi, a może nawet wielu ludów.

7. Powinien wykonywać wszystko w sposób najściślejszy i najbardziej dokładny, z większym, doskonalszym i bardziej bezinteresownym oddaniem niż oddanie jakiegokolwiek najbardziej nawet surowego ojca ziemskiego, który syna swego karci z dobrze pojętej miłości.

8. Aby przyjęty obowiązek stał się dlań pożyteczny, powinien go sprawować i wykonywać na wzór św. Józefa Patriarchy, mniemanego ojca Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[139c] 9. Dla uzyskania z pełnienia tego obowiązku większej zasługi bez żadnej ujmy, ma go pełnić nie dla wpadania w pychę, lecz przeciwnie — dla wzrastania w pokorze i dla doskonalszego naśladowania Pana naszego Jezusa Chrystusa w cierpieniu, w znoszeniu obelg, w łatwiejszym poddawaniu się wszystkim i w okazywaniu szacunku wszystkim, a szczególnie kapłanom.

10. W karceniu mnie i strofowaniu w jakikolwiek sposób, niech postępuje z większą śmiałością niż ta, z jaką by występował, gdyby mi cały świat dawał w podarunku, ponieważ przez każdy wymierzony cios czy wyrzut wyświadcza mi bez porównania większe dobro, niż gdyby ofiarowywał mi niezliczone światy.

11. Kiedy mnie będzie karcił, niech myśli, że przez każde wymierzone mi uderzenie czy wyrzut przysposabia mię jeszcze bardziej do nowych stopni wiecznej chwały, sam zaś może mieć zasługę i chwałę za tyle uczynków miłości, ile będzie tych uderzeń lub wyrzutów, który mi mnie karci; i że takie uczynki bezcennej miłości będą tym bardziej zasługujące, im w karaniu mnie będzie pilniejszy.

12. Za każdym razem, kiedy będzie mnie upominał lub karał, niech mówi: Jezu, Maryjo, miłosierdzia! — aby dostąpić łaski wykonania wszystkiego dla większej chwały Bożej oraz dla większego i swego uświęcenia.

[139d] 13. We wszystkim karcić mnie będzie według swego uznania, jak natchnie go Bóg. Wszelako nie zaniecha czynić tego, co następuje:

1) Ponieważ są ludzie, co mniemają, żem człowiek cnotliwy — gdy tymczasem jestem wielkim grzesznikiem — niech przeto codziennie, a nawet częściej w ciągu dnia, spełni wobec mnie uczynek miłosierdzia, wymierzając mi na ręce przynajmniej trzydzieści trzy uderzenia rózgą lub biczem i policzkując mnie do woli; a uczyni to z okazji usłyszenia o mnie czegokolwiek dobrego czy złego. I powtarzać będzie wobec mnie to wszystko, ilekroć zdarzy mu się usłyszeć, że coś o mnie mówią.

Liczba 33 ustalona ma być na pamiątkę lat życia Jezusa[270]; w wyliczaniu zatem uderzeń niech się stara ofiarowywać zasługi lat Jezusowych.

Gdy natomiast wypadnie tak, że w danym dniu nic o mnie nie usłyszy, to w ten sam sposób ukarze mnie za rozpowszechnione o mnie fałszywe mniemanie.

2) Ponieważ uważają mnie za pokutnika, choć nim nie jestem, przeto dla umartwienia mnie przy jedzeniu, piciu i spoczynku wymierzy mi karę w ten sam sposób; proszę go przy tym o przydzielanie mi najlichszych porcji przy stole.

[139e] 3) Za każde moje czy kogokolwiek ze wspólnoty[271] uchybienie — trzydzieści trzy uderzenia i drugie tyle, jak wyżej, dla wyjednania [łaski], aby we wszystkich i zawsze żył duch świętego Dzieła Katolickiego Zjednoczenia.

4) Winien mi czynić wyrzuty i karać mię za wszystko, co mówię i co czynię, a także za wszystkie dobre czynności, również za te, które się łączą ze świętą posługą, ponieważ wszystkie pełne są ogromnych braków i niedoskonałości.

5) Przy każdym spotkaniu w cztery oczy potrąci mnie z miłosierdzia, wymierzy policzek lub według uznania zastosuje inną karę.

6) We wszystkim i zawsze będzie skory do zadawania mi z miłosierdzia każdej innej pokuty, o jaką go poproszę.

7) Za każdym zaś razem, kiedy z szacunku za dobroczynność [jego] w spełnianiu wobec mnie obowiązku odważę się ucałować mu stopy, on zezwoli na to z łatwością, ale śmiałość mą skarci spoliczkowaniem mnie czy innym sposobem według swego uznania.

[139f] 8)[272].

9) Gdybym w czasie czynionej mi nagany lub karcenia wyrzekł choćby słówko usprawiedliwienia, zada mi wtedy karę podwójną i większą, według swego uznania, by mnie odzwyczajać od usprawiedliwiania siebie.

10) Przy każdym przepytywaniu ze spisu[273] zarzutów — trzydzieści trzy uderzenia, policzkowanie i inne kary dowolne, i to raz lub częściej w ciągu dnia.

11) Często w ciągu dnia przychodzić będzie do pokoju czy tam, gdzie będę przebywał, aby strofować mię stosownie do tego, jak natchnie go Bóg i jak podyktuje mu karcąca miłość. By zaś przychodził chętnie i śmiało, niechaj wie, że za każdym jego przybyciem uważać go będę za mego Anioła Stróża zesłanego mi przez Boga dla większej Jego chwały i dla większego uświęcenia mojego i bliźnich. Niech zatem przystępuje, by karcić mnie w każdej chwili, gdyż [przez to] pociesza mię zawsze i ubogaca na wieczność.

Ja zaś przyrzekam modlić się za [mego kairciciela] w niebie, jeżeli w miłosierdziu swoim Bóg dozwoli mi się tam dostać; pragnę też teraz i zawsze wzb u- dzać za niego tyle aktów miłości Bożej, na ile z nich Bóg zasługuje.

41. [NATCHNIENIE DO ZAŁOŻENIA „APOSTOLSTWA KATOLICKIEGO”[

(Lumi - 21, t. I, s. 196 - 201; rok 1835)

[140] Boże mój, po niezliczonych i niepojętych łaskach miłosierdzia, jakimi obsypywałeś mnie aż po tę chwilę dnia dzisiejszego (piątek po Mszy św., jaką odprawiłem dzięki najszczególniejszemu zrządzeniu Boskiego miłosierdzia w dniu 9 stycznia 1835 roku), Ty widzisz mą niewdzięczność, moje niedbalstwo w korzystaniu z nich, moje grzechy, niegodziwości i bezbożność; i widzisz, jak z każdym dniem w sposób Tobie jedynie wiadomy stałem się zawinioną przyczyną wszelkich przestępstw, jakie były, są i jakie będą aż do skończenia świata i -mogę to sobie powiedzieć — wszystkich możliwych zbrodni tudzież wszystkich, najbardziej nawet potwornych wykroczeń przeciw Twym Boskim przykazaniom i przykazaniom kościelnym, przeciw wszystkim cnotom, a pośród wszystkich wad zarówno głównych, jak przy nich zgrupowanych[274]. Lecz Ty dopełniasz miary swych najwyższych zlitowań dając wszelkim stworzeniom poznać moją przewrotność, a swe miłosierdzie, by pozostawało dla mnie ciągłe uniżenie, dla nieskończonego zaś Twego miłosierdzia — nieustanna chwała.

[140a] Tak jest, o Boże mój. Wierzę w to, że miłosierdzia Twoje się nie zmniejszyły [por. Iz 59, 1] lecz [przeciwnie], wierzę mocno, że się teraz wobec mnie zaczynają. I jako o pierwszy akt miłosierdzia proszę Cię o to, by wśród Twych stworzeń znalazł się totoś, co by w Twym duchu gardził mną, bił, uderzał i upokarzał, a to w celu okiełznania przewrotnych mych namiętności, a szczególnie pychy; owszem, spraw, aby wszystkie stworzenia przeszłe, obecne i przyszłe, jak gdyby bez końca mnożone w każdym z nieskończonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność, ku chwale Twojej, a zawstydzeniu mojemu, zawstydzeniu i karaniu, na jakie zasłużyłem, zawsze i na wieki przeciwko mnie powstawały, biły mnie i upokarzały, boć to ja buntowałem się przeciw Tobie, obrażałem Cię i znieważałem.

Jako o następny przejaw miłosierdzia proszę Cię o to, abyś przez liczne cierpienia i katusze itd., itd., oraz niezliczone a surowe bez miary i końca męczarnie raczył mi użyczyć wszystkiego, co potrzebne jest do zniweczenia wszelkiego grzechu i wszelkiego innego zła istniejącego i możliwego, a do popierania teraz i na zawsze wszelkiego możliwego dobra na całym świecie.

[140b] Boże mój, Miłosierdzie moje (itd.[275]).

[140c] Wiem, o Boże mój, że wyświadczasz dobro i temu, który Cię obraża, oraz że patrzysz na usposobienie serca, które gdy dobre, jest również Twym darem. Dlatego, chociaż przedtem wyraziłem myśl o popieraniu dobra, a przeciwstawianiu się złu nawet kosztem licznych cierpień, to — mimo że oddalałeś ode mnie cierpienia — będę wyznawał zawsze Twe miłosierdzie, a moją nędzę, bo Ty skory jesteś nagradzać i pragnienia. Ach, mój Boże, więcej, więcej, więcej! Ty, Ty, Ty sam jedynie! (Oświadczenie generalne). Ja natomiast sam z siebie nie jestem zdolny obudzić nawet dobrego pragnienia; a zatem nawet naj mniejsza myśl dobra jest też Twoim darem. Ty więc bądź we mnie wszystkim, ja zaś niech będę zniszczony![276]

[140d] Boże mój, w odniesieniu do Twoich dobrodziejstw Ty widzisz ma niewdzięczność i nadużywanie wszystkich łask, których mi udzieliłeś. Widzisz, jak zamiast przyjmować z pokora wszystkie dary Twoje i strzec ich wśród umartwień, [zamiast] korzystać z nich dla chwały Twojej, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, dla wspomagania dusz czyśćcowych i dla natychmiastowego wybawiania ich z kar, by jak najprędzej doszły do wielbienia Ciebie i kochania oraz do sławienia Twych Boskich zmiłowań, [zamiast spożytkowania ich] do przepowiadania Jezusa Chrystusa całemu światu, do szerzenia wszelkiego dobra możliwego i do unicestwiania wszelkiego grzechu tudzież do nawracania ku Tobie biednych grzeszników, niewiernych, heretyków i żydów, i do takiego działania, by według Twych najmiłosierniejszych zamiarów nikt się do piekła nie dostał — ja jednak (Ty wiesz o tym, o Boże mój!) posługiwałem się nimi dla mej chwały, dla mej miłości własnej (z którą się utożsamiałem), a nawet do grzechu.

[140e] W tym moim tak potwornym i niepojętym sprzeniewierzaniu się zdaję się na Twoje, Boże mój, pełne czułości, miłosierdzie bez granic! Miłosierdzie Twe zatriumfuje nad mą niepojętą złością, a cały wszechświat, przynajmniej od dnia sądu ostatecznego przez całą wieczność, oglądać będzie najwspanialszy triumf Twego miłosierdzia nade mną, we mnie zaś mą nieskończoną nędzę, niewdzięczność i bezbożność. A Ty, teraz i zawsze, napełnisz wszystkie stworzenia Twym duchem, i w ten sposób odnowione będzie oblicze ziemi [par. Ps 103, 30], i wszyscy poznają Cię, będą Ci służyć, będą Cię miłować na ziemi, wszyscy też dojdą do wysławiania Twych Boskich zmiłowań [por. Ps 88. 2] w niebie (Oświadczenie generalne).

42. [REKOLEKCJE NA MONTECITORIO —1835.

PROŚBA O ŁASKI SZCZEGÓLNE ZA POŚREDNICTWEM WIEL. J. B. VITELLEGO]

(Lumi — 32, t. I, s. 264—274; rok 1835)

[141] Szczególne łaski, o które — choć najbardziej niegodny — błagam Ojca zmiłowań za wstawiennictwem Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego, założyciela.Oratorium i Towarzystwa Dobrego Jezusa w Fuligno[277], którego życiorys wybrałem umyślnie do czytania[278] w czasie rekolekcji rozpoczętych w czcigodnym Domu Misyjnym w Rzymie na Montecitorio wieczorem dnia 15 listopada 1835 roku.

[141a] Ach, Boże mój! Będąc już od 1818 roku kapłanem, wyznaję, że nie czyniłem nigdy tego, co czynić ma Twój kapłan, i jak to czynić powinien. Pierwszą łaską, o jaką obecnie Cię proszę, jest to, abyś za przyczyną Najśw. Maryi i wszystkich Aniołów i Świętych, a szczególnie wszystkich świętych niewiast i świętych ludzi świeckich, raczył użyczyć mi światła do poznania siebie samego, mej nadzy i mej nie wdzięczności, oraz do zrozumienia, jak bardzo powinienem się wstydzić, patrząc na świętość życia i gorliwość o zbawienie dusz, jaka widoczna była i jest u innych, a szczególnie u świeckich niewiast i mężczyzn.

[141b] Daj mi, o Panie:

Dar szczerej gorliwości oraz nieugaszone pragnienie zbawienia dusz i wielbienia Ciebie;

dar, bym się wiele modlił i oddawał czuwaniom, a krótko, jak najkrócej sypiał;

dar, bym wiódł życie surowe, pokutne, bardzo umiarkowane w jedzeniu i piciu, a gotowe na wszelkie wyrzeczenie się rzeczy podpadających pod zmysły. Ale Ty wiesz, o Boże mój, że ja nie dostosowywałem się nigdy do ostrości prawdziwej pokuty; dlatego uczyń ten cud, którego mi potrzeba.

Mój Boże, spraw, abym idąc za przykładem świętych niewiast i mężczyzn świeckich nauczył się odnosić pożytek z Najśw. Sakramentu Eucharystii, Pokuty, i z Najśw. Ofiary.

Boże mój, udziel mnie i wszystkim daru niszczenia królestwa złego ducha, a rozszerzania Królestwa Jezusa Chrystusa po całym świecie. Pomnij na to, jak wiele trudził się Wiel. Vitelli, by zaprowadzić praktykę Komunii św. w „tłusty czwartek” i by wprowadzić inne nabożeństwa po kościołach w dni karnawału).

[141c] Poznanie siebie samego, owoce Komunii św.

Dar nieustannej modlitwy, dobre wykorzystanie czasu, zwycięstw nad pokusami.

Dar zrozumienia, jak bardzo jestem niegodny, by posiadać wszystkie łaski, dary i oświecenia, konieczne do prowadzenia dusz i do spełniania wielkich rzeczy dla samego Boga.

Niech rajem moim będzie wieczyste, nieskończone, niezmierne i nie pojęte, Boże mój, uwielbienie Twoje, Najśw. Dziewicy Matki, Córki i Oblubienicy Twojej, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych ora możliwie największe uwielbienie wszelkich dzieł Twoich. Rajem mym niechaj będzie kochać Cię bez granic i bez granic też pokutować, upokarzać się, cierpieć, pracować, być dla Ciebie wzgardzonym; [rajer niech będzie] nieskończone, bezmierne i niepojęte moje upokorzeni i wzgarda dla mnie (Oświadczenie generalne).

Ach, Boże mój! Jak wiele biednych wieśniaczek i ubogich wieśniaków, świętych dziewic w klasztorach, rzemieślników i osób najbardziej wzgardzonych z ludu miłowało Cię naprawdę i miłuje, a ja - nie kochałem Cię nigdy! Jakże wielu publicznych i wielkich grzeszników nawróci się i zostanie wielkimi świętymi pokutnikami, a ja - nie nawróciłem się nigdy! Ach, niechże zniszczone będzie całe moje życie a życie Pana naszego Jezusa Chrystusa, życie Przenajświętszej Trójc Najśw. Dziewicy Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych niech dla nieskończonych zasług tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa będzie życiem moim (Oświadczenie generalne).

[141d] Jam nicość, grzech, nędza, obrzydliwość całego spustoszenia [por. Dn 9, 27]! Jam wszelka nieczystość i zło wszelkie! Bóg mój jest wszechmocą moją, sprawiedliwością i miłosierdziem moim, niewinnością, dziewictwem, duchowością i duchem moim, świętością i doskonałością moją, [Bogiem] moim odwiecznym, nieskończonym, bezmiernym, niepojętym. Boże mój i wszystko! Dla złożenia Ci podziękowania, jakby mnie i wszystkim ludziom od wieczności na zawsze było już dane wieczyste, doskonałe i trwałe wykorzenienie wszelkiej złej pożądliwości i rozkoszy, wszelkiej zmysłowości i wszelkich wad, a za to by było dane wieczyste, doskonałe i trwałe posiadanie niewinności i czystości, dziewictwa, duchowości i wszystkich cnót Chrystusowych oraz doskonałe, wieczyste i trwałe przekształcanie się w Chrystusa, pragnę, bym z Najświętszymi Sercami Jezusa i Maryi ofiarował Ci już i ofiarowywał od wieczności i przez nieskończone wieki - życie Pana naszego Jezusa Chrystusa, Trójcy Przenajświętszej, Najśw. Dziewicy Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych. Amen.

[141e] Boże mój, Miłosierdzie me [por. Ps 58, 18] przedwieczne, bezmierne, nieskończone i niepojęte! Jestem człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3], przyczyną wszelkiego zła przeszłego, niniejszego, przyszłego i możliwego bez miary po nieskończone razy i nieprzeliczone sposoby, a jednocześnie jestem przeszkodą wszelkiego dobra możliwego, które mnożone mogłoby być bez granic po niezliczone razy i na nieskończone sposoby. Ale im bardziej ma nędza i niewdzięczność wzrasta w każdym momencie - bo przecież w każdym z nieprzeliczonych Twych przymiotów dajesz mi stały udział przez nieskończone udzielanie się Ciebie samego, który będąc przedwiecznym, nieskończonym, niezmierzonym i niepojętym pokarmem duszy mojej, udzielasz mi siebie samego - to ja staję się coraz bardziej niewdzięcznym.

[141f] Ty zaś mimo to w sposób coraz bardziej przemyślny dajesz mi nowe motywy i nowe środki do korzystania z nieskończonej Twej i bezgranicznie rozlewającej się miłości. Dlatego nie mogę wątpić, a nawet przeciwnie, czuję się obowiązany mocno w to wierzyć, że jeśli Cię poproszę - jak zamierzam to czynić w każdej chwili, aby dla prowadzenia życia w aktualnej, najczystszej, najserdeczniejszej, najwdzięczniejszej i doskonałej gotowości do korzystania ze wszystkich Twych darów, jak i dla trzymania wszystkich bram mej duszy na oścież dla Ciebie otwartych, abyś Ty, Ojcze, Synu i Duchu Święty, w każdej chwili, kiedy przychodzisz do mej duszy dla udzielania mi w każdym momencie łask w obfitości bez granic, znalazł mnie gotowym na ich wykorzystanie - to, powtarzam, iż dla tego celu Cię błagam, byś polecił być przy mnie nie tylko jednemu, lecz wszystkim Aniołom tworzącym dziewięć Chórów, a także wszystkim Świętym wraz z ich Królową Najśw. Maryją Niepokalaną.

[141g] Wierzę niezachwianie, że nie tylko ponowiłbyś wobec całej Wspólnoty Niebian Twe zatroskanie i decyzję nieskończonej Twojej miłości, by mi zapewnić ich coraz znaczniejszą pomoc, lecz wierzę też mocno, że gdyby dla mej potrzeby należało pomnożyć [ilość] mych wspomożycieli, to pomnożyłbyś ją bez liku, powołując ich w tym celu do bytu.

Ach, Boże mój, jakże mógłbym w to wątpić, skoro dałeś mi wcielonego dla mnie Jednorodzonego Syna swojego. Ach, Boże mój, widzisz, jak rozpaczliwe jest me położenie, skoro nie korzystałem nigdy nawet z tego nieskończonego Daru. Toteż jeżeli niemożliwe jest z mej strony, bym należycie odpowiadał na Twoje łaski, przeto zniszcz, unicestwij mnie całego, we wszystkich mych poczynaniach. I jak już jest, niech zawsze będzie we mnie Jezus Chrystus, który żyje i działa we mnie. Ja zaś z Nim zjednoczony składam Ci w ofierze gotowość odpowiedzi Najświętszego Jego Człowieczeństwa (Oświadczenie generalne).

[141h] O Boże mój, Ojcze, Synu i Duchu Święty! Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18] przedwieczne, nieskończone, niezmierne, niepojęte!

Przez nieprzebrane zasługi Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego zniwecz całe życie me przeszłe, obecne i przyszłe, bo było ono i jest zawsze życiem pełnym grzechów, niewdzięczności jak i najpotworniejszego ignorowania łask Twoich, jest życiem ohydnej hipokryzji, większej nieskończenie od tej, jaka była, jest i będzie na wieki.

[141i] Dla chwały Twej, a zawstydzenia mego racz teraz i zawsze objawiać przez wszystkie wieki całą mą obłudę przed wszelkim stworzeniem w zamian za najmniejszą cząsteczkę zasłużonej przeze mnie kary — wszakże bez straty Twej miłości, lecz przeciwnie, przy wzroście świętego jej żaru w mym sercu, mej duszy, umyśle i we wszystkich władzach. Z miłością zatem, na jaką zasługujesz, chciałbym taką cierpieć karę, jaką winienem znosić, a to karę niezmierną, wieczystą i tyle razy uwielokrotnioną, ile jest darów natury i łaski, których mi udzieliłeś, ile jest grzechów, niewdzięczności i sprzeciwów łasce oraz niewierności w ciągu mego życia; ile jest nieskończenie małych momentów w mym życiu, zarówno w czasie jak w wieczności, i w życiu wszystkich stworzeń. Albowiem ja jestem przyczyna wszelkiego zła przeszłego, niniejszego, przyszłego i możliwego, a także przeszkodą wszelkiego dobra przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego.

[141j] O tak, mój Boże, Miłości ma nieskończona! Z takim więc wzrostem Twej świętej miłości racz mię za karę (a nie twierdzę, że byłaby to kara, na jaką naprawdę zasługuję, będąc zaledwie jej cieniem) przekazać w moc wszystkich Twych stworzeń rozumnych i bez-rozumnych; zmysłowych i niezmysłowych, nawet na całą wieczność (zawsze jednak ze wzrostem świętej miłości), wraz z postanowieniem Twej wszechmocy i wraz z jej potęgą, bym mógł odczuwać całą mękę i bym mógł ją znosić po to, by więcej jeszcze cierpieć. Mówię „z postanowieniem Twej wszechmocy”, aby [owe stworzenia] w każdym z nieprzeliczonych momentów najgorzej mnie traktowały, maltretowały mnie i stosowały praktyki katów bez porównania straszniejsze i okrutniejsze od tych, które stosowano wobec Najświętszego Człowieczeństwa Pana naszego Jezusa Chrystusa.

A i to byłoby niczym, ponieważ za najmniejszą spośród mych niewdzięczności wobec miłości nieskończonej, jaką Ty, o Boże mój, umiłowałeś mnie od całej wieczności, jakież mają być męczarnie, na które zasłużyłem za najmniejszą nawet z mych niewdzięczności wobec miłości nieskończonej, z jaką Ty, o Jezu mój, wcieliłeś się za mnie? Boże mój, Boże mój! Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18] przedwieczne, nieskończone, niezmierne i niepojęte! Boże mój, z miłości ku Tobie tak chcę cierpieć przez całą -wieczność.

[141k] Boże mój, z Najświętszymi Sercami Jezusa i Maryi wraz z wszystkimi Aniołami i Świętymi pragnę ofiarowywać Ci od całej wieczności przez całą wieczność w każdej z nieprzeliczonych chwil wszystkie zasługi Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego, a przede wszystkim nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił tych i wszelkich innych łask, względów i zmiłowań, które łączą się z większą Twą chwałą i z większym uświęceniem duszy mej i dusz wszystkich ludzi oraz jak gdybyś dopełnił wszystkiego według Twej najświętszej woli i według Twego nieskończonego miłosierdzia. Bądź wola Twoja jako w niebie tak i na ziemi [por. Mt 6, 10]. Amen (Oświadczenie generalne).

[141l] Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18] nieskończone, niezmierne, odwieczne i niepojęte! Nieogarniona Dobroci godna miłowania bez miary, gdyż jesteś Tym, Kim jesteś. A tak jak się to podoba Tobie, stanowczo wierzę, że gdyby znalazł się ktoś, co mógłby dojść do poznania Ciebie tak, jak Ty znasz siebie samego, byłby zmuszony tak Cię miłować, jak Ty miłujesz samego siebie. Wierzę też mocno, iż jestem ze wszech miar bardziej niegodny od wszystkich szatanów i potępieńców, którzy są i będą, w rzeczywistości czy nawet w wyobraźni, w każdym z nieprzeliczonych momentów mnożonych, co do złości i liczby, w nieskończoność — powtarzam, iż wierzę, żem od nich bardziej niegodny tego, aby posiadać zdolność umysłu do poznania Ciebie [jak na to zasługujesz].

Wierząc jednakże nawet bez [takiego] poznania Ciebie, że jesteś Tym, Który jest, błagam Cię o dar cierpienia bez miary z miłości ku Tobie tak, jak bym to chciał wypowiedzieć i jak by to można było wyrazić: jak bardzo tego jesteś godzien. I dozwól mi tak cierpieć jedynie z miłości ku Tobie, któryś jest nieskończonej miłości godny, tudzież miłować Cię bez nagrody czy jakiejkolwiek zapłaty. W celu nadrobienia braków miłości mojej i mego cierpienia ofiaruję Ci całą miłość i pełne cierpienia życie Jezusa Chrystusa, w łączności z którym pragnę Cię miłować i z miłości cierpieć. Boże, moje Wszystko, Wszystko! Boże mój, jam sama nicość! Bóg mój i wszystko! (Oświadczenie generalne).

43. [„ZARZUTY SKIEROWANE PRZEZE MNIE PRZECIW MNIE SAMEMU”]

(Lumi — 55, t II, s. 628—640; rok 1835) A. I. D. G. — A. D. P. — D. P. F. A. M. D.[279]

[142] 11 stycznia 1835 roku

Zarzuty skierowane.przeze mnie przeciw mnie samemu.

[142a] 1. Pomyśl, że oto więcej niż czterdzieści lat żyjesz na tej ziemi[280] O jak wielu, jak bardzo wielu doszło już do świętości mając za sobą ledwie czwartą część twojego życia, a może i mniej.

2. Upłynęło więcej niż czterdzieści lat od chrztu -twojego[281] — a jak dochowałeś otrzymanej wtedy niewinności? Jak korzystałeś z cnoty wiary?... nadziei?... miłości?...

3. Jaki odniosłeś pożytek z chrześcijańskiego wychowania?

4. Jak przejąłeś się nauką Jezusa Chrystusa?

5. Jak wprowadzałeś w życie tę naukę, którą Jezus głosił z tak wielkim znojem, z tak wielkimi trudami i utrapieniami?

6. Przystępowałeś niezliczoną ilość razy do sakramentu pokuty, a jak korzystałeś z Najdroższej Krwi, którą Jezus Chrystus oczyszczał cię w tym sakramencie?

7. Czy święty sakrament pokuty przyjmowałeś zawsze w należytym usposobieniu?

8. Jak korzystałeś ze świętego sakramentu bierzmowania?[282]

9. Jak przygotowałeś się do jego przyjęcia?

10. Czy po przyjęciu żyłeś jak prawdziwy żołnierz Jezusa Chrystusa?

[142b] 11. Jak się starałeś słuchać słowa Bożego?

12. A jeżeli go słuchałeś, czy przyjmowałeś je tak, jak gdyby je głosił Jezus Chrystus?

13. Czy po wysłuchaniu go korzystałeś z niego?

14. Czy przestrzegałeś, jak było twym obowiązkiem, świętego prawa Bożego?

15. Jak poddawałeś się prawu kościelnemu?

16. Jak przygotowywałeś się do przyjmowania Najśw. Sakramentu Eucharystii?

17. Jakie było po tym twe dziękczynienie?

18. Czy przyjmowałeś ten Sakrament zawsze, jak tylko mogłeś?

19. A przyjmując go aż tyle razy, jak z tego korzystałeś?

20. Czy przyjmując Jezusa w Najśw. Sakramencie starałeś się Go naśladować w cnotach, jakich dał ci przykład?

[142c] 21. Jak naśladowałeś Go w posłuszeństwie?

22. W miłości względem wszystkich?

23. W skromności?

24. W pokorze?

25. W prostocie?

26. W cnotliwej pobłażliwości?

27. W roztropności?

28. W trudach?

29. W pracy bez.pobłażania lenistwu?

30. W modlitwie?

[142d] 31. W skupieniu na osobności?

32. W milczeniu?

33. W umartwieniu wewnętrznym?

34. W umartwieniu zewnętrznym?

35. W rozmyślaniach?

36. W pokoju wewnętrznym?

37. W pokoju zewnętrznym?

38. W niewzruszonym spokoju?

39. W szukaniu chwały Bożej?

40. W nieuganianiu się za własną chwałą ziemską?

[142e] 41. W łagodności?

42. W słodyczy traktowania bliźnich?

43. W cierpieniu?

44. W pragnieniu cierpienia?

45. Jak przykładałeś się do nauki?

46. Czy studiowałeś dla chwały Bożej?

47. Czy też oddawałeś się studiom dla ludzkiej ambicji?

48. Jak przygotowałeś się do pierwszej tonsury?[283]

49. Jak z niej korzystałeś?

50. Jak się przygotowałeś do pierwszego z niższych święceń — ostiariatu?[284]

[142f] 51. Jak wypełniałeś obowiązki ostiariusza?

52. Jak z niego korzystałeś?

53. Jak przygotowałeś się do drugiego z niższych święceń — lektoratu?

54. Jak wykonywałeś obowiązki lektora?

55. Jak z niego korzystałeś?

56. Jak przygotowałeś się do trzeciego święcenia niższego — egzorcystatu?

57. Jak wykonywałeś obowiązki egzorcysty?

58. Jak z niego korzystałeś?

59. Jak przygotowałeś się do czwartego ze święceń niższych — akolitatu?[285]

60. Jak wykonywałeś obowiązki złączone z tym święceniem?

[142g] 61. Jak z niego korzystałeś?

62. Jak przygotowałeś się do święceń subdiakonatu?[286]

63. Jak korzystałeś z łask otrzymywanych w miesiącu tego przygotowania?

64. Z jaką wiernością trzymałeś się powziętych wówczas postanowień i praktyk pobożnych?

65. Jak się przygotowałeś do rekolekcji przed tymi święceniami?

66. Jak je rozpocząłeś?

67. Jak je odprawiałeś?

68. Jak strzegłeś odniesionych z nich owoców?

69. Z jakim usposobieniem przystępowałeś do święceń?

70. Jak je przyjmowałeś?

[142h] 71. Jak wykonywałeś obowiązki z nimi związane?

72. Jak korzystałeś z tych świeceń?

73. Jak się przygotowałeś do święceń diakonatu?[287] (Na tym miejscu powtórzyć wszystkie pytania od nru 65 do nru 72 włącznie).

74. Jak odmawiałeś brewiarz?

75. Jak z tego korzystałeś?

76. Czy do brewiarzowej modlitwy przygotowywałeś się zawsze w należyty sposób?

77. Jak przygotowywałeś się do kapłaństwa? (Tu powtórzyć wszystkie pytania od nru 65 do nru 72 włącznie).

78. Jak przygotowywałeś się do składania Najśw. Ofiary?

79. Czy do Mszy św. przygotowywałeś się zawsze jak należy?

80. Czy odprawiałeś Misze św. zawsze należycie?

[142i] 81. Czyś składał zawsze dziękczynienie po Mszy św. tak, jak się to czynić powinno?

82. Czy przyjmując codziennie Jezusa Chrystusa przy świętym ołtarzu, naśladowałeś [tegoż] Jezusa w Jego kapłańskich cnotach?

83. Czyś się przygotowywał do udzielania Najśw. Sakramentu Eucharystii?

84. Jak to czyniłeś?

85. Czy z tego Sakramentu sam korzystałeś?

86. Jak się przygotowywałeś do sprawowania sakramentu pokuty?

87. Jak to czyniłeś?

88. Czy sprawowałeś go z miłością?

89. Czy sprawowałeś go roztropnie?

90. Czy przy sprawowaniu go naśladowałeś Ojca Boskich zmiłowań? [por. 2 Kor l, 3].

[142j] 91. Jak się przygotowywałeś do głoszenia słowa Bożego?

92. Czy starałeś się czynić wpierw to, czegoś miał nauczać innych?

93. Czy głosząc je miałeś wyłącznie na celu chwałę Bożą i zbawienie dusz?

94. Czy po wygłoszeniu słowa Bożego starałeś się wzorem Jezusa zebrać z niego owoc?

95. Jaka była twa opieka [duchowa] nad biednymi chorymi?

96. Czy odnosiłeś stąd pożytek w tym celu, aby żyć z myślą o marności rzeczy ziemskich i z pamięcią o śmierci?

97. Jak korzystałeś z tylu nieprzeliczonych dobrych przykładów, jakie Bóg dal ci poznawać?

98. Jak korzystałeś z odprawianych dotychczas rekolekcji?

99. Jak strzegłeś odniesionych z nich owoców?

100. Czy rekolekcje odprawiałeś za każdym razem, kiedy tylko mogłeś?

[142k] 101. A zabierając się do nich, czyś się wprzód do nich przygotowywał?

102. Jak je odprawiałeś?

103. Jak pilnowałeś odniesionego z nich owocu?

104. Jak korzystałeś z tak wielu rekolekcji odprawionych w jakichś ustroniach?

105. Jak strzegłeś odniesionych z nich owoców?

106. Jaki odniosłeś pożytek z przelicznych czytanych przez ciebie dzieł duchownych?

107. Jak korzystałeś z przykładów tak wielu dobrych ludzi świeckich wszelkiego wieku, stanowiska, zawodu czy stanu?

108. Jak umartwiałeś się w jedzeniu?

109. Jak umartwiałeś się w przyjmowaniu napoju?

110. Jak się umartwiałeś przy spoczynku?

[142l] 111. A jak w ubiorze?

112. W zmiennych porach roku?

113. W używaniu przedmiotów domowych?[288]

114. Jak umartwiałeś się w korzystaniu z jakiejkolwiek rzeczy stworzonej?

115. Jak uznawałeś Opatrzność i miłosierdzie Boże we wszystkim?

116. Jak dziękowałeś Bogu za wszystko?

117. Jak uznawałeś swą nicość?

118. Jak uznawałeś swą niegodność?

119. Jak upokarzałeś się przed wszystkimi?

120. Jak uznawałeś się niższym od wszystkich?

[142ł] 121. Jak uznawałeś się za niegodnego wszelkiego dobra?

122. Jak uznawałeś się za godnego wszelkiego zła?

123. Czy upokarzałeś się wobec Boga?

124. Jak korzystałeś z upokorzeń zsyłanych na ciebie przez Boga?

125. Jak korzystałeś z natchnień Bożych?

126. Czy odpowiadałeś na Boże natchnienia?

127. Jak przygotowywałeś się do słuchania słowa Bożego?

128. Jak zachowywałeś się wobec wskazówek, rad i upomnień przełożonych [osób] wyższych, równych i niższych? Jak nastrajałeś się na widok ludzi?

129. Czy ich słuchałeś i przyjmowałeś z uległością, prostotą i pokorą?

130. Jak korzystałeś z tego?

[142m] 131. Jak przygotowywałeś się do szerzenia wszelkiego możliwego dobra?

131. Jak je szerzyłeś?

132. Jak starałeś się je szerzyć jedynie ku chwale Bożej, ku czci Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, i ku zbawieniu dusz?

133. Ja się starałeś wspomagać święte dusze czyśćcowe?

134. Jak przygotowywałeś się do popierania wszelkich dzieł miłosierdzia wobec potrzeb duchowych i cielesnych?

135. Jak się usposobiałeś w celu udaremniania wszelkich grzechów i każdego innego zła zagrażającego bliźnim?

136. Jak zapobiegałeś tym grzechom i wspomnianemu złu? Niechaj ci Bóg będzie miłosiernym teraz i zawsze!

44. [REKOLEKCJE DLA PROBOSZCZÓW I SPOWIEDNIKÓW NA MONTECITORIO —1835]

(Lumi — 56, t. II, s. 641—648; rok 1835) A. I. D. G. — A. S. A. — D. P. F. A. M. D.[289]

[143] Rekolekcje dla proboszczów i spowiedników, [odprawiane] od 15 listopada 1835 roku.

Uwaga: Na parę godzin przed rozpoczęciem rekolekcji poproszono mnie o Żywot Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego, tkacza aksamitów i założyciela Oratorium oraz Kongregacji Dobrego Jezusa w Foligno. Sprawił to Bóg, aby natchnąć mnie w wyborze odpowiedniej książki do czytania duchownego w czasie tych rekolekcji, aby w ten sposób on, jako świecki człowiek, był mi okazją do zawstydzenia i do zachęcenia mnie, by być naprawdę kapłanem. Gdy piszę te słowa (jest to dzień 16 [listopada]), spostrzegam, że Bóg daje mi nadzieję otrzymania wielu łask za przyczyną Jego ukochanego sługi, Jana Chrzciciela Vitellego.

[143a] o Boże mój, spraw, bym wedle Twego upodobania skorzystał z tych ćwiczeń duchowych i z Żywotu Twego sługi.

Uwaga: Dla mej osobistej pamięci przypominam sobie samemu, że wszystko, co teraz zapisuj ę jako wytyczne dla siebie, to wynik rozmyślań, pouczeń i lektury Żywotu Wielebnego [J. Chrz. Vitellego].

Wieczorem pierwszego dnia rekolekcji udzielił mi Bóg łaski wyraźnego i pełnego odczucia — nie w samym tylko porządku myślowym, ale i rzeczywiście — że całe me dotychczasowe życie mocą nieskończonego miłosierdzia Bożego uległo zniweczeniu po to, by rozpoczęło się zdecydowanie nowe życie, jak gdyby się teraz zaczęło moje dzieciństwo, a równocześnie — dzięki Bożej wszechmocy — mój wiek dojrzały wraz z doskonałym życiem w Bogu.

O Boże mój! Sam z siebie nic nie potrafię, z Tobą mogę wszystko; wszystko chcę czynić dla Ciebie. Tobie niech będzie cześć, mnie -wzgarda!

[143b] Ćwiczenia: Wstęp. Konieczność odprawienia rekolekcji. O, jak bardzo zawiniłem, zaniedbując się w korzystaniu z poznania tej konieczności! O Boże mój, spraw, abym za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego w każdym momencie raz na zawsze korzystał z poznania tej konieczności.

Uwaga: Za każdym razem ilekroć proszę o łaskę za wstawiennictwem Wielebnego Vitellego, pragnę łączyć je z pośrednictwem całego zespołu Niebian i wszystkich dusz sprawiedliwych, jakie istnieć będą aż do końca świata, przede wszystkim zaś — z pośrednictwem Najśw. Maryi, ich Królowej.

Ćwiczenia. Rozmyślanie 1: Duch kapłański. — O jakże niedbały byłem w zdobywaniu go! Ty jednak, o Boże mój, racz mi go udzielić w pełni, abym za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego mógł pełnić na całym świecie wszelkie możliwe dobro.

[143c] Ćwiczenia. Nauka 1: Msza św. — Jakże wielki brak szacunku towarzyszył mi przy sprawowaniu Najśw. Ofiary! Jak mało z niej korzystałem! O jakżem nędzny i niegodziwy! O Boże mój, w swym miłosierdziu raz zaradzić wszelkim brakom popełnianym przeze mnie w czasie Najśw. Ofiary. O mój Boże! Za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego udziel mi łaski, aby całe moje życie było ustawicznym przygotowywaniem się do Najśw. Ofiary.

Ćwiczenia. Rytuał: Świętość, nauka, roztropność. — O, gdyby tak wielu świętych ludzi świeckich udzielało — jak wielu kapłanów — sakramentu pokuty, z jakąż udzielaliby go świętością, znajomością i roztropnością! Boże mój, za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela udziel mi łaski, bym sprawował ten [sakrament] zgodnie z Twoją wolą.

Rozmyślanie 2: Oziębłość. — O, ileż to dobra zaniedbałem czy go nie szerzyłem, ileż zła nie udaremniłem, a przez swą oziębłość [raczej] popierałem! O Boże mój, racz nieskończoną mocą swą i miłosierdziem zaradzić temu wszystkiemu! O Boże mój! Jak bardzo muszę się wstydzić na samą myśl o życiu gorliwym prowadzonym stale przez tak wielu dobrych i świątobliwych ludzi na świecie, tak mężczyzn jak i kobiet! O Boże mój, za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego okaż mi miłosierdzie.

[143d] Dzień trzeci.

Ćwiczenia. Rozmyślanie 1: Świętość konieczna dla duchownych. O Boże mój, jakże muszę się wstydzić z uwagi na to, że nie tylko brak mi świętości, lecz że jestem pierwszym spośród grzeszników, niewdzięczników i zbrodniarzy!

Nauka: Brewiarz. Któż pojmie grzechy moje [por. Ps 18, 13]? Boże mój, Miłosierdzie moje! [por. Ps 58, 18].

Rytuał: Spowiednik ma sprawować rolę sędziego, lekarza i ojca. A ileż w tym wszystkim dopuściłem się braków! Któż pojmie moje grzechy [por. Ps 18,13]?

Rozmyślanie 2: Grzech duchownego. Jest to 1) największa potworność, 2) złączona z bardzo trudną naprawą. — O Boże mój, jak bardzo byłeś obrażany wskutek mych grzechów! Z litości swej i za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela zechciej zaradzić wszystkim tym nieporządkom!

[143e] Dzień czwarty. Rozmyślanie 1: Duchowny ma świecić dobrym przykładem. — O Boże mój , jak bardzo i jak wiele razy nie dałem dobrego przykładu, jak to powinienem czynić. Boże mój, za przyczyną Wielebnego Jana Chrzciciela użycz mi łaski, by można było tętnu zaradzić.

Nauka: Grzechy powszednie. — Boże mój, któż zrozumie me grzechy [por. Ps 18, 13]? Zlituj się nade mną według wielkiego miłosierdzia Twego [por. Ps 50, 3]; a nade wszystko za wstawiennictwem Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego racz zaradzić ujmie na Twej czci i chwale.

Rozmyślanie 2: Czystość. — O Boże mój! Ty, co jesteś istotną czystością, zniszcz wszelką moją nieczystość i przemień mnie w siebie, o Czystości istotna! Proszę Cię o to za wstawiennictwem Wielebnego Jana Chrzciciela Vitellego.

[143f] Dzień piąty. Rozmyślanie 1: Gorliwość o zbawienie dusz. — O Boże mój, jak bardzo muszę się wstydzić rozważając płomienną gorliwość tylu świętych niewiast i świeckich gorliwych mężów. Boże mój, racz w miłosierdziu swym zaradzić wszelkim mym nieporządkom. Proszę Cię o to szczególnie za wstawiennictwem żyjących w świecie świętych mężów i niewiast.

Nauka: Naśladowanie Jezusa Chrystusa. — O mój Boże, jakże strasznym jestem potworem sprzeniewierzającym się Tobie. Wszakże przez zasługi Jezusa Chrystusa, o Boże mój, niech zniweczone będzie życie moje, a życie Jezusa Chrystusa, Pana mego, niech będzie życiem moim.

Nauka [druga]: Postawa, jaką przystoi zajmować przy słuchaniu spowiedzi. — O Boże mój, jak bardzo jestem winny! Przez miłosierdzie swoje Ty raczysz zaradzać wszystkiemu.

Rozmyślanie 2: Zgorszenie [dawane] przez kapłanów. — Boże mój, udziel mi łaski, bym nigdy nie był okazja do gorszenia i racz zapobiec gorszeniu dawanemu z mej strony.

[143g] Dzień szósty. Rozmyślanie 1: O przestawaniu duchownego [z ludźmi]. — O Boże mój, spraw, aby obcowanie nasze było w niebie [por. Flp 3, 20]. Proszę Cię o to za przyczyną Wielebnego Vitellego.

Nauka: Nabożeństwo do Najśw. Dziewicy. — Pełna oddania nasza, duchownych, miłość do Najśw. Dziewicy musi być miłością wyróżniającą się, ponieważ: 1) lepiej od innych możemy Maryję poznać; 2) więcej niż inni jesteśmy do Niej podobni; 3) bardziej niż inni Jej potrzebujemy. — O Boże mój! Przez miłosierdzie swe, za wstawiennictwem Wielebnego Vitellego udziel mnie i wszystkim pełni prawdziwego nabożeństwa do Najśw. Maryi.

Nauka [druga]: Poprawiać, dawać wskazówki i stosowne a zbawienne pokuty, udzielać roztropnie rozgrzeszenia. — O Boże mój, Ty bądź zawsze we wszystkich sprawach! Zniwecz mnie na wieki, a samego siebie stawiaj zawsze we wszystkim!

Rozmyślanie 2: Msza świętokradzka. — O Boże mój, wspieraj mnie, abym mógł zawsze celebrować z należnym usposobieniem. Z miłosierdzia przebacz mi wszystkie uchybienia popełniane we wszystkich Mszach odprawianych aż dotąd.

45. [GOTOWOŚĆ DO WSŁUCHIWANIA SIĘ W GŁOS BOGA. WYZNANIE NIEGODNOSCI. OŚWIADCZENIE MIŁOŚCI]

(Lumi — 22. t. I, s. 202—210; po roku 1835)

[144] We wszystkich stworzeniach obdarzonych rozumem pragnę czcić teraz i zawsze obraz Boga, na którego podobieństwo [por. Edz l, 26] zostały stworzone (Oświadczenie generalne).

[144a] Boże mój! W każdej nieskończenie małej chwili i — jak sobie to wyobrażam wedle możliwości — od całej wieczności przez wieczność bez końca nieprzeliczoną ilość razy, pragnę być gotowym zawsze, w jakimkolwiek okresie mego życia Ty tego zażądasz, do słuchania Twojego głosu, Twych natchnień i Twojego wołania, do wszelkiej odnowy ducha, do każdego wyrzeczenia się, do każdego cierpienia, do każdego upokorzenia i zawstydzenia, itd. ∞ ∞. Owszem, pragnę, byś raczył w każdej chwili, jak to powiedziałem, itd. prowadzić mnie wszędzie, bym cały był w Tobie, boć jesteś Wszystkim, i abym przekształcony był we Wszystko — wszak jesteś Wszystkim! — tak, aby nad trwałą mą nicością triumfowała Twoja wszechmoc, a nieskończone Twe miłosierdzie odnosiło wciąż triumf nad niepojętą moją nędzą, skłonnością do zbrodni, niewdzięcznością, bezbożnością, niedowiarstwem, nieczystością, [uosobionym] świętokradztwem, itd., itd. ∞ (Oświadczenie generalne).

Boże mój, Boże mój, Miłosierdzie moje! Boże mój, cały nieskończenie święty, doskonały, czysty, miłosierny; Ty triumfujesz teraz i zawsze nade mną niepojęcie grzesznym, niedoskonałym, zbrodniczym, nieczystym, okrutnym, itd., itd., ?. Wierzę w to, o mój Boże, i wolałbym po nieskończoną ilość razy umierać, niż utracić tę tak wielką ufność, że — biorąc pod uwagę nieskończone Twe miłosierdzie — nazywam ją pewnością (Oświadczenie generalne).

[144b] Boże mój! Aby dojść do opłakiwania i obrzydzenia mych zbrodni, jak i do czynienia za nie pokuty, nie wystarczyłyby łzy, żal i pokuty świętego króla Dawida, św. Marii Magdaleny, św. Piotra i wszystkich grzeszników przeszłych, teraźniejszych i przyszłych, zarówno tych, co się nawrócili, jak innych, którzy się nawrócą, owszem, wszystkich, gdyby się wszyscy, ale to wszyscy nawrócili, a nawet szatanów i potępionych do końca świata, gdyby wszyscy w dniu Sądu powrócić mogli do stanu pielgrzymujących po tej ziemi i gdyby się nawrócili w sposób najdoskonalszy, z ufnym oddaniem Twemu miłosierdziu. Jestem przekonany, że znacznie wspanialszy triumf miłosierdzia Twego bez granic okaże się nade mną, nad zatwardziałością mego serca, nad bezbożnością, itd., itd., ∞ (Oświadczenie generalne).

Ach, Boże mój, moje Miłosierdzie wieczyste, niezmierne, nieskończone i niepojęte! O Miłości nieskończona! Przez bezgraniczne miłosierdzie Twoje i przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie zniweczone całe życie moje minione, niniejsze i przyszłe, a życie tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie życiem moim! Życie Aniołów, życie wszystkich Świętych, życie przeczystego i dziewiczego św. Józefa Oblubieńca Najśw. Matki Bożej, życie Niepokalanej Maryi niech będzie życiem moim! Życie Przenajświętszej Trójcy niech będzie życiem moim!

[144c] Mając na uwadze fakt, że kierownik duchowy poświęconych Bogu dziewic odosobnionych w świętych klasztorach może przez kierowanie na drodze Bożej duszami poruczonymi jego pieczy dojść do ducha wysokiej ewangelicznej doskonałości, obudzę następującą intencję:

Boże mój, racz to sprawić, by cały świat poznał niepojętą moją niegodność posiadania jakiegokolwiek daru czy środka, który byłby stosowny do życia wiecznego. Ty jednak w nieskończonym swym miłosierdziu, przez zasługi Jezusa i Maryi, i całej Wspólnoty Niebian udzielasz mi [tego] wszystkiego. Zatopiony więc w nieskończonym Twym miłosierdziu, potędze, mądrości, dobroci i [w całym] Bóstwie, pragnę od całej wieczności przez całą wieczność w każdej chwili żyć zajęty prowadzeniem dusz drogą najwyższej doskonałości. I pragnę, by Bóg był tak uwielbiony, jak gdyby wszystkie stworzenia korzystały z tego kierownictwa z podatnością podobnie doskonałą, jak podatność Najśw. Maryi i Najświętszego Człowieczeństwa Jezusa Chrystusa (Oświadczenie generalne).

Boże mój, nie jestem godny być żywym i doskonałym obrazem Twego Boskiego ukrzyżowanego Syna; Ty jednak udzielasz mi tej łaski przez miłosierdzie swoje i przez zasługi Jezusa i Maryi. Ofiaruję Ci też Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś użyczył tego daru mnie i wszystkim, teraz i zawsze, od wszystkich wieków i przez całą wieczność (Oświadczenie generalne).

[144d] Boże mój, ilekroć powiem: ,,W Tobie, Panie, położyłem nadzieję, niechaj nie będę zawstydzony na wieki!” [Ps 30, 2], to choćbym w danej chwili miał co innego na myśli, to — ponieważ winienem we wszystkim i zawsze szukać Twojej chwały — pragnę mieć mocną ufność i pewność, że Ty sam przez się uwielbisz się zawsze i we wszystkim. Nie jestem godzien, o Boże mój, mieć w sobie ducha, co szuka wyłącznie chwały Twojej, gdyż moja miłość własna goni zawsze za swą własną chwałą. A jeśli będzie we mnie duch, co szuka chwały Twojej, to nie ja, lecz Ty przez szczególne miłosierdzie sprawujesz swą chwałę we mnie, choć j e- stem najbardziej niegodny tego. Wyznaję więc przed wszystkimi stworzeniami, teraz i zawsze, że w swej miłości własnej szukam zawsze swej chwały; pragnę jednak aktem zdecydowanej woli wyrzec się jej na zawsze i pewny jestem, że ze względu na swe niewysłowione miłosierdzie raz na zawsze zniweczysz we mnie wszelkie egoistyczne me popędy.

[144e] Dlatego pragnę teraz i na zawsze, od całej wieczności przez wieczność całą szukać Ciebie we wszystkich rzeczach. A ponieważ wstawiając się u Ciebie za jakąkolwiek rzecz czy osobę pragnę prosić i modlić się w Twej sprawie, przeto dozwól mi, bym we wszystkim polecał Cię Tobie samemu. Dlatego jeżeli proszę Cię o wybawienie dusz czyśćcowych, to — ponieważ w tym wybawieniu szukam przede wszystkim Twej chwały — pozwól, że będę mówił do Ciebie: „Polecam Ci, Panie, Ciebie samego!” Tak samo, gdy Cię proszę o nawrócenie biednych grzeszników, heretyków, żydów, pogan, jak i o wszelkie dary związane ze zbawieniem całego rodzaju ludzkiego, a także ilekroć zanoszę do Ciebie prośby o jakąkolwiek rzecz, to choćbym w trakcie takiej prośby nie miał wyraźnie określonego pragnienia Twej chwały, chcę jednak, by ono we mnie zawsze przeważało (Oświadczenie generalne).

[144f] Wyznaję, o Boże mój, teraz i zawsze wobec nieba i ziemi, że nie korzystałem nigdy z nieskończonej miłości Twojej, lecz przeciwnie: nadużywałem jej więcej niż wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe. A przecież dzięki niej Ty mnie stworzyłeś, zachowałeś, odkupiłeś, uczyniłeś chrześcijaninem i kapłanem (Oświadczenie generalne).

Boże mój, [pragnę Cię miłować] nie tylko dla naprawienia [przynajmniej] częściowego nie kończących się zniewag, jakich dopuściłem się względem Ciebie, ale — choćbym Cię nigdy nie obraził, to — z uwagi na wdzięczność za nieskończoną miłość, z jakąś mnie stworzył, odkupił, z jaką mnie napełniłeś zmiłowaniami Twoimi i z jaką chcesz otaczać mnie chwałą przez całą wieczność, [pragnę Ciebie miłować]. A chociażbyś mnie nigdy nie kochał, a nienawidził zawsze od całej wieczności przez całą wieczność, i chociażbyś mnie zawsze dręczył, jak to tylko możliwe i jak bym zdolny był znosić nieskończoną w natężeniu i trwaniu udrękę, i chociażbyś od całej wieczności przez całą wieczność bezmierną swą potęgą pobudzał bez końca wszystkie stworzenia przeszłe, obecne i przyszłe, [tak] Aniołów i ludzi, jak zwierzęta, owady i wszystkie stworzenia nie obdarzone zmysłami, wszystkie pierwiastki ciał i wszelkie inne stworzenia każdego gatunku, przeszłe, niniejsze, przyszłe i możliwe, a wszystkie mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów, [stworzenia] które z Twojego rozkazu nie miałyby innego zajęcia jak nieustannie dręczyć mnie w nieskończoność — to jednak chciałbym Cię miłować.

A chciałbym Cię miłować tak bardzo, jak na to zasługujesz, bo przez siebie samego i sam w sobie jesteś nieskończenie godny miłości. Chciałbym też sprawić, aby od wieków i przez całe wieki tak bardzo, jak na to zasługujesz, kochały Cię wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe, wszystkie mnożone w nieskończoność, choćby miało mi to przynieść uwielokrotnienie wszelkich udręczeń wyżej założonych na nieskończone sposoby w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności i przez całą wieczność.

[144g] Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18] nieskończone! Pragnę znieść wszystkie, ale to wszystkie męki, jakie sobie właśnie w myśli przedstawiłem, i chciałbym je wszystkie przecierpieć, a wszystkie mnożone w nieskończoność w każdej z nieprzeliczonych chwil od całej wieczności, i chciałbym je znosić przez wieczność całą z miłości ku Tobie, i to z czystej, najczystszej miłości. Chciałbym je cierpieć, i proszę Cię, bym mógł cierpieć jeszcze więcej, jeszcze nieskończenie więcej, chociażbym się musiał wyrzec wszelkich innych Twych darów, łask, względów, itd. — nie tracąc jednak Twej miłości.

A wyobrażając sobie, że wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe, uwielokrotniane w nieskończoność każdej z nieprzeliczonych chwil od wieków i przez całą wieczność, cierpiałyby bez żadnej nagrody od całej wieczności przez całą wieczność dla miłowania Ciebie, tak bardzo, jak na to zasługujesz, te wszelkie niezmierne męki i cierpienia, jakie wycierpiałyby i znosiłyby wszystkie stworzenia mnożone w sposób, w jaki sobie wyobrażam — to pragnę, Boże mój, znosić je wszystkie zsyłane na mnie i w nieskończoność mnożone w każdym z nieprzeliczonych momentów od wszystkich wieków po wszystkie wieki, a wszystko z czystej miłości[290].

[144h] A żem nieskończenie niegodny najmniejszego nawet stopnia miłości Boga, a tym bardziej miłości najdoskonalszej, racz przeto, o Boże mój. sprawić, biorąc odwet na bezgranicznej mej niegodności, aby wszystkie katusze, o których tylokrotnie mówiłem, mnożyły się dla mnie bez końca w nieskończenie różnorakie sposoby w każdej z nieprzeliczonych chwil. O Miłości, o Miłości nieskończona, Miłości niewypowiedziana, Miłości, czysta Miłości, o Miłości bezgranicznego miłowania godna. O Miłości, jak bardzo jesteś słodka, jak jesteś w cierpieniu miła! (Oświadczenie generalne). O Miłości, Miłości, Miłości nieskończona! O Miłości!!![291]

Boże mój, Boże mój, Boże mój! Ty sam znasz me nieprawości, ich niezmierny ciężar, ich bezgraniczną potworność... Dla swojej chwały, a mego zawstydzenia wyjawiaj je całemu wszechświatu teraz i przez całą wieczność. Zechciej w mym zawstydzeniu uwielbić samego siebie; zechciej objawić miłosierdzie swoje oraz konfuzję, jaka wynika z mej niewdzięczności (Oświadczenie generalne).

46. [REKOLEKCJE DLA PROBOSZCZÓW I SPOWIEDNIKÓW NA MONTECITORIO —1836]

(Lumi — 57, t. II, s. 648—655; rok 1836)

[145] Rekolekcje dla proboszczów i spowiedników od 13 listopada 1836 roku.

Wstęp: 1. Konieczność rzetelnego odprawienia rekolekcji.

2. Konieczność odpowiedzi na zaproszenie skierowane do nas przez Boga.

O Boże mój, czuję się. najbardziej niegodny, aby dostąpić łaski odprawienia tych rekolekcji, ale Ty przez miłosierdzie swe, przez zasługi Jezusa i Najśw. Maryi udziel mi łaski, bym je tak odprawiał, jak by je odprawiać chcieli zmarli już i którzy pomrą w przyszłości, gdyby powrócili do życia.

[145a] Dzień pierwszy.

Medytacja: 1) Duch kapłański, 2) Konieczność i środki, 3) Wyzbycie się ducha światowego, 4) Modlitwa i skupienie w samotności.

Boże mój, daj mi poznać, że nie byłem nigdy przejęty duchem kapłańskim. Ty mi go jednak w pełni udzielasz przez miłosierdzie swoje i przez zasługi Jezusa i Maryi.

Odnowa: Grzech lekki 1) jest wielkim złem, 2) powoduje ciężkie kary, 3) prowadzi ostatecznie do grzechu ciężkiego.

O Boże mój, iluż to dopuściłem się grzechów, i to jak ciężkich, iluż nie udaremniałem, lecz spowodowałem ich popełnienie! O Boże mój, spraw, aby świat poznał złość moją, a przez miłosierdzie swoje i przez zasługi Jezusa i Maryi udziel mi łaski, bym już więcej nie grzeszył, lecz abym teraz i zawsze powstrzymywał ludzi od grzechów na całym świecie.

Rytuał: Spowiednik winien się odznaczać dobrocią, wiedzą i roztropnością.

Boże mój! Jakże bardzo byłem niedbały w trosce o przymioty dobrego szafarza sakramentu pokuty. Ale Ty, aby naprawić zło przeszłości, raczysz udzielać mi wszystkich darów w jak największej mierze.

Medytacja: Oziębłość 1) powoduje zmniejszenie łask i zasug, 2) przysposabia do potępienia.

O Boże mój! Całe me życie było wciąż jedną oziębłością. Jestem jak najbardziej niegodny daru prowadzenia życia w stałej gorliwości; Ty mi go jednak udzielasz przez wzgląd na swe miłosierdzie i zasługi Jezusa i Maryi.

[145b] Dzień drugi.

Medytacja: Świętość jest konieczna dla duchownego. Kapłan winien być święty 1) ze względu na miejsce, jakie zajmuje w Kościele, 2) a jeszcze bardziej ze względu na to, że jest ofiarnikiem Najświętszej i Niepokalanej Żertwy, 3) a ponad to, że pod ciężką odpowiedzialnością obowiązany jest spełniać rolę pośrednika pomiędzy Bogiem i ludźmi.

Boże mój! Czuję się niegodny, by być święty; ale Ty przez nieskończone swe miłosierdzie i przez zasługi Jezusa i Maryi, itd., uczyń mię świętym, jak świętym jest Ojciec Niebieski [por. Mt 5, 48].

Odnowa: 1) Czystość jest w najwyższym stopniu konieczna dla duchownego; 2) nieczystość jest u niego obrzydliwa w najwyższym stopniu.

Boże mój, istotna Czystości, jestem niegodzien posiadania daru bardzo doskonałej i stałej czystości; ale Ty mi jej udzielasz przez miłosierdzie swoje i przez zasługi Jezusa i Najśw. Maryi.

Rytuał: Obowiązki spowiednika to być sędzią, lekarzem i ojcem.

O Boże mój, jakże źle wykonywałem i jakże zaniedbywałem te obowiązki! Ty jednak użyczasz mi pomocy, bym wykonywał je z taką doskonałością, by [można było] naprawić to, co było złe w przeszłości, oraz zabezpieczyć się na przyszłość. A użyczasz mi wszystkiego przez wzgląd na nieskończone miłosierdzie Twoje i zasługi Jezusa i Maryi.

Medytacja: Grzech 1) rzecz u duchownego najpoważniejsza, 2) a w następstwach na j straszniejsza.

O Boże mój, jak bardzo Cię obrażałem! Daj mi łaskę, bym zniszczył grzech w sobie i we wszystkich. Niegodny jestem tego daru, lecz Ty mi go udzielasz przez Twe miłosierdzie i przez zasługi Jezusa i Najśw. Maryi.

[145c] Dzień trzeci.

Medytacja: Dobry przykład, jakim duchowny winien we wszystkim przyświecać.

O Boże mój, jak daleki jestem od dawania dobrego przykładu, jakim powinienem przyświecać! Ty jednak udzielasz mi tego daru, bym światłem był dla świata, solą dla ziemi [por. Mt 5, 14 i 5, 13], a to przez wzgląd na Twe miłosierdzie i na zasługi Jezusa i Maryi.

Odnowa: Kapłani bardziej niż osoby świeckie powinni naśladować Jezusa Chrystusa; brak tego stanowi największą niewdzięczność, przewrotność i znak odrzucenia.

O mój Jezu, jakże daleki jestem od naśladowania Ciebie! Ty jednak przez swe miłosierdzie i zasługi, i przez zasługi Najśw. Maryi udzielasz mi daru naśladowania Ciebie w jak najbardziej doskonały sposób.

Rytuał: Znów o spowiedzi.

Medytacja: Czystość.

Boże mój, istotna Czystości! Przejmij mnie swą czystością tak, bym został w nią przekształcony.

[145d] Dzień czwarty.

Medytacja: Gorliwość o zbawienie dusz.

Boże mój, przez pragnienie dusz, jakie Jezus objawił na krzyżu słowem „Pragnę!” [J 19, 29], udziel mi jak największego pragnienia zbawienia dusz.

Odnowa: Duchowni powinni mieć do Najśw. Dziewicy większe nabożeństwo niż inni, bo 1) lepiej od innych poznają Jej dostojeństwa, 2) ze względu na swój charakter i funkcje wyrażają większe niż inni do Niej podobieństwo, 3) więcej od innych potrzebują Jej wstawiennictwa.

O Boże mój, nie jestem godzien, by dojść do wzorowego nabożeństwa do Najśw. Maryi; ale Ty mi go udzielasz przez swe miłosierdzie i przez zasługi Jezusa i Maryi.

Rytuał: Przykładać się wiernie do dokładnego wykonywania przepisów Rytuału odnoszących się do sprawowania sakramentu pokuty.

O Boże mój, jakże bardzo niedbały byłem w przestrzeganiu [przepisów] Rytuału! Ale Ty przez miłosierdzie swoje oraz (przez zasługi Jezusa i Najśw. Maryi udzielasz mi daru pełnej w tym staranności.

Medytacja: Zachowanie się, przyświecanie dobrym przykładem. Boże mój! Spraw, bym był światłem dla świata, solą dla ziemi [por. Mt 5, 14 i 5, 13] przez wzgląd na swe miłosierdzie i przez zasługi Jezusa Chrystusa i Najśw. Maryi.

[145e] Dzień piąty.

Medytacja: Unikać niebezpiecznych rozmów, zwłaszcza z kobietami. Boże mój! Przez miłosierdzie Twoje i przez zasługi Jezusa i Maryi utrzymuj mnie zawsze z dala od każdej niebezpiecznej okazji! Odnowa: Chciwość.

Boże mój, przez miłosierdzie Twoje i przez zasługi Jezusa i Najśw. Maryi użycz mi daru jak najdoskonalszego ewangelicznego ubóstwa.

Rytuał: To, co się tyczy stosowania środków pokuty i rozgrzeszenia. Boże mój, przez miłosierdzie Twoje i przez zasługi Jezusa i Maryi udziel mi daru zrozumienia i doskonałego sprawowania sakramentu pokuty. Medytacja: Msza świętokradzka.

Boże mój! Przez miłosierdzie Twoje oraz przez zasługi Jezusa i Maryi użycz mi łaski sprawowania Najśw. Ofiary z jak najwyższą doskonałością! [145f] Dzień szósty. Wytrwanie.

O Boże mój, nie jestem godzien daru wytrwania i wzrostu w gorliwości w świętej Twojej służbie; Ty jednak udzielasz mi tego przez miłosierdzie swoje i przez zasługi Jezusa i Maryi[292].

47. [..NIEPOJĘTY TRIUMF BOSKICH PRZYMIOTÓW...” „WYZNANIE I AKT UFNOŚCI...”]

(Lumi — 35, t. I, s. 289—358; rok 18 3 9)[293]

[146][294] Niepojęty triumf Boskich przymiotów - wszystkich bez granic miłosiernych — i samego nieskończonego Miłosierdzia nad niewypowiedzianą przepaścią niegodziwości, bezbożności, niewdzięczności i lekceważenia łask przez Wincentego Pallottiego, stworzenia, które jest przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, a zarazem przeszkodą wszelkich dóbr, łask i cudów zdziałanych przez nieograniczoną moc zasług Jezusa, przez zasługi i wstawiennictwo bezmiernej łaski Najśw. Maryi, Matki Miłosierdzia, Współodkupicielki rodzaju ludzkiego i Królowej Apostołów, oraz przez zasługi i przyczynę Aniołów i wszystkich Świętych, a także przez zasługi świętej Matki całego Kościoła.

Poddaję wszystko pod nieomylny sąd świętej Matki Kościoła. Wierzę we wszystko, w co wierzy i czego naucza tenże Kościół święty, potępiam wszystko, co potępia święta Matka Kościół. Wierzę teraz i zawsze, myślę, mówię i chcę mówić wszystko według myśli świętej Matki Kościoła.

Wincenty Pallotti.

Wyznanie i akt, ufności w miłosierdzie Boże i w zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz wszystkich stworzeń.

[146a] Wyznaję teraz i zawsze i przez całą wieczność wyznawać pragnę, że zasługuję nieskończenie i że po niezliczone razy zasłużyłem na odrzucenie przez mego Boga oraz przez wszystkie stworzenia, ponieważ grzesząc, porzuciłem tegoż Boga, mego Stworzyciela, Zachowawcę, Uświęciciela oraz wieczyste Źródło chwały. Bez wszelkiej też miary zasługuję na to, aby wszystkie stworzenia buntowały się przeciw mnie, bo ja zbuntowałem się przeciw memu Stwórcy; w najwyższym też stopniu po niezliczone razy zasługuję na to, aby doznawać nie kończących się prześladowań ze strony wszystkich stworzeń, ponieważ prześladowałem Boskiego mego Stwórcę.

Ufając jednak w nieskończone miłosierdzie Boże, w nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i w wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz całego Kościoła triumfującego, cierpiącego i walczącego, spodziewam się, owszem, jestem tego pewny, że Ojciec zmiłowań Bożych [por. 2 Kor l, 3] tym, którzy będą mnie pielęgnować w niedomaganiach moich i w ostatniej mej chorobie, dopóki nie skonam, użyczy łaski, by dali mi jak najpełniej poznać i jak najwierniej wykonać wszystko, czymkolwiek natchnął mnie Bóg, a co na tych kartach spisałem, i aby mi też umożliwili naprawienie tych błędów, które tu przedstawiłem.

A teraz i zawsze uważam za pewne, że nowym cudem niewypowiedzianego swego miłosierdzia Bóg raczy w każdej chwili odnawiać we mnie, pomnażać i dopełniać nieprzeliczone zmiłowania swoje i miłościwe swe bez granic udzielanie się mej biednej duszy i całemu memu jestestwu, a wszystko w tak wielkiej pełni, że wszystkie początkowe te udzielania się będą jakby niczym w porównaniu z udzielaniami następnymi, i tak niewyczerpanie w ciągu dalszym.

[146b] I w każdym momencie jestem tego pewien, że [Bóg] wszystko we mnie przemienia w całego, odwiecznego, nieskończonego, niezmiernego, nieogarnionego — samego siebie. O miłosierdzie, o cudzie miłosierdzia! O miłościwe wynalazki Bożych zmiłowań! O Boże, istotne Miłosierdzie! O bezgraniczna Miłości we wszystkich swych nieprzebranych przymiotach bez granic miłosierna! Amen.

[147] Gorące akty zdania się na wolę Boga, a także akty ufności w Jego miłosierdzie i wstawiennictwo Najśw. Maryi, św. Józefa i całej Wspólnoty Niebian, tak za życia jak podczas ostatniej choroby, aby w ten sposób przez czyste miłosierdzie Boże[295] wyjść naprzeciw błogosławionej śmierci sprawiedliwych.

[147a] Boże mój, jestem najbardziej niegodny daru zdawania się we wszystkim na postanowienia Boskiej Twojej woli we wszelkich sprawach i w każdej chwili mego życia; Ty jednak udzielasz mi go dla swego miłosierdzia i dla zasług Jezusa i Maryi.

Pragnę, o mój Boże, żyć, cierpieć i umierać z takim poddaniem się Twej woli, z jakim Jezus Chrystus był Ci dla mnie posłuszny aż do śmierci krzyżowej [por. Flp 2, 8].

Dziękuję Ci, Boże mój, za wszystkie słabości, dolegliwości i choroby ciała, przez które dla osiągnięcia wszelkich Tobie miłych celów raczysz prowadzić mię ku ostatniej chwili mego życia.

[147b] Błagam Cię o darowanie wszelkich przejawów nadmiernej troski o to, by przedłużać swe życie kosztem zaniedbywania praktyki ciągłego i doskonałego umartwienia tak wewnętrznego jak i zewnętrznego; a właśnie przez to umartwienie przysposobiłbym się na wszystkie łaski, jakie nieskończone Twe miłosierdzie chce zlać na biedną duszę moją.

Jednakże ufam i niezachwianie wierzę, że Ty i w obecnym momencie, i zawsze niweczyć będziesz całą nędzę mojego ciała i pochodzące z nadużywania tegoż ciała wszelkie wypaczenia duszy; a przez moc ran i wszystkich boleści, jakie w Ciele swym Najświętszym wycierpiał najdroższy nasz Brat Jezus Chrystus przygotujesz me ciało do pełnego uczestnictwa w chwale zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

Boże mój, Ojcze mój, Miłosierdzie moje, Oblubieńcze mej duszy, pierwsza ma Przyczyno, mój Stwórco, mój Odkupicielu, mój Uświęcicielu, Uwielbienie me i ostateczny mój najwyższy Celu! Ty wiesz, że począłem się w grzechu, żem się w grzechu narodził, że dopóki w sposób najmiłościwszy nie zostałem odrodzony wodą chrztu św., żyłem w grzechu; że zgrzeszyłem doszedłszy do używania rozumu i że przez całe swe życie ciągle tylko grzeszyłem.

[147c] Boże mój, nieskończona moja Miłości! Ty wiesz, że całe me życie stało w ciągłej sprzeczności z przykazaniami i przepisami Kościoła świętego i było przeciwieństwem wszelkich cnót. Wiesz, że życie moje, całe skażone brudem wszelkiego rodzaju, całe świętokradzkie [bo] obciążone wszelkiego rodzaju świętokradztwami, było zupełnie sprzeczne ze świętymi obowiązkami chrześcijanina, kleryka, ostiariusza, lektora, egzorcysty, akolity, subdiakona, diakona, kapłana, spowiednika, kaznodziei, promotora dzieł miłosierdzia i gorliwości.

Ty wiesz, o Boże mój, Sprawco łaski, że całe me życie było zawsze sprzeczne z wszystkimi łaskami Twoimi, a obfitujące ponad miarę w najobrzydliwszą niewdzięczność. Tak, Boże mój, Ty znasz niepojęte zepsucie mego przewrotnego serca i wszystkie [me] niegodziwości bez liku. Ty widzisz je jako przyczynę wszelkich zbrodni wielkich i małych całego świata obecnego, przyszłego i możliwego, i widzisz jako zdolne do zbrodni popełnianych od początku świata i — chciałbym powiedzieć — zdolne do popełniania zbrodni przez całą wieczność.

[148] A oto teraz, o Boże mój, widzisz, że jako Twe stworzenie, jako chrześcijanin, kleryk, ostiariusz, lektor, egzorcysta, akolita, subdiakon, diakon, kapłan, spowiednik, kaznodzieja, sprawca jakiegoś mało co wartego dzieła miłosierdzia i gorliwości[296], a przynajmniej dzieła, które mi podsunąłeś, choć nie wykorzystałem najmiłościwszych natchnień Twoich — takim oto staję przed Tobą.

[148a] I widzisz, że winien jestem wszelkich grzechów całego świata, owszem, że ciężar mej winy przewyższa bez miary brzemię wszelkich win świata, win ludzi i zbuntowanych aniołów. Tak, Boże mój, jeśli znajdzie się choć jedno takie stworzenie, co byłoby winne wszystkich tych nieprzeliczonych grzechów popełnianych przez złych aniołów i ludzi — a każdy grzech jest złem nieskończonym, ponieważ znieważa Ciebie, któryś jest nieskończony — to tego jednego nie doszukuj się w innych [stworzeniach], ale we mnie.

Tak, Boże mój! Wyznaję to przed niebem i ziemią, że to ja nim jestem! Przeto dla swej chwały i dla pożytku dusz, zarówno w czasie jak w wieczności, spraw, aby mię takim właśnie poznali wszyscy aniołowie i ludzie, których bardzo pragnąłbym widzieć uwielokrotnionych bez granic w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności po wszystkie wieki; [by mnie takim poznali], aby pod wpływem żarliwości o chwałę Twoją pomścić na mnie niepojętą grzeszność, a w zdumieniu na widok tak wielkiej łaskawości, z jaką Ty ze mną postępujesz, by nie przestawali nigdy wysławiać Twego miłosierdzia tak dalece, że wieczyste wychwalanie miłosierdzia, z jakim Ty, o mój Boże, odnosiłeś się do mnie, byłoby czynnością zajmującą wyłącznie wszystkie stworzenia przez całą wieczność.

[148b] O Boże mój, oto stoję przed Tobą. A że widzisz, jak obciążony jestem winą wszystkich zniewag popełnianych wobec Boskiego Twego Majestatu, jak i winą za wszystkie skutki i następstwa wszelkich zbrodni; przeto oskarżam się jako zasługujący na wszelkie kary, jakie cierpi i cierpieć będzie cały rodzaj ludzki, jak smutki, niezgody, przeróżne choroby, męczące trudy, nędze, ubóstwo, niedostatki, trzęsienia ziemi, pożary, wylewy wód, gradobicia, wszelkiego rodzaju przykrości związane z porami roku, wojny, rewolucje, rzezie oraz wszelkie inne nieszczęścia fizyczne całego świata, które były, są i będą do końca czasów. Winienem też wszelkiego zła, jakie tylko jest możliwe, albowiem wszystko ono zaistniałoby z mojej winy, gdyby się nie było dokonało dzieło odkupienia i gdybyś Ty, mój Boże, przez miłosierdzie swoje i przez wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych i wszystkich sprawiedliwych, nie powstrzymał miecza sprawiedliwości Boskiej. Mój Boże, wyznaję, że jestem winny nie tylko wszelkiego zła fizycznego całego świata i jeszcze więcej, ale ponad to, że odpowiadam za skutki wszystkich grzechów popełnianych w porządku łaski.

[148c] Uświadamiam sobie, o mój Boże, że stworzyłeś nas litościwie ma obraz swój i podobieństwo [por. Rdz l, 26], że obdarzyłeś nas wolną wolą, abyśmy jako żywe podobieństwo Twoje udoskonalali siebie samych w sposób zasługujący na nagrodę. Lecz ileż to dusz — liczymy je na miliony i na setki milionów — nie doszło z powodu grzechów do tej doskonałości, a ileż, ileż to milionów dusz — jeżeli doszły do jakiegoś stopnia doskonałości — z powodu grzechów moich nie pracowało tak, jak by mogły i powinny pracować dla dojścia do tego, by wszystkie były w pełni święte i doskonałe jak Ojciec Niebieski [por. Mt 5, 48]!

O, Boże mój! Otom przed Tobą j alko ten, który będąc winnym grzechów całego świata oskarża się jako odpowiedzialny za wszelkie szkody, jakie w porządku łaski poniosły i poniosą wszystkie dusze; stąd oskarżani się również, żem winien wiecznej zguby wszystkich dusz, które poszły lub pójdą na zgubę na całą wieczność.

[148d] Oskarżam się zatem, o Boże mój, teraz i zawsze, że jeśli wszystkie te dobre dzieła, które mogły i powinny być wykonywane przez wszelkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe, do skutku jednak nie doszły, to stało się to tylko z mej winy; a co do wszystkich owych błędów i niedoskonałości, jakie towarzyszyły wszystkim dobrym uczynkom spełnionym już i tym, co jeszcze będą spełnione, to — oskarżam się — wszystkie te błędy i niedoskonałości z mojej zostały popełnione winy.

I wszystkie wszelkiego rodzaju święte instytucje, które z uwagi na niezmierną wartość dzieła zbawienia mogły się rozwijać i trwać w pełnej owocności na całym świecie dla większej chwały Bożej i dla zbawienia całego rodzaju ludzkiego, a które się nie rozwinęły, były zwalczane czy wypaczane, to — oskarżam się, Boże mój — wszystkie one z mej winy doznawały prześladowań, przeszkód i wypaczeń.

I wyznaję, że całe owo wszelkiego rodzaju zło, któremu przez moc nieprzebranych zasług Jezusa Chrystusa i przez możną przyczynę Najśw. Maryi, całej Wspólnoty Niebian i wszystkich sprawiedliwych można było w każdym okresie zapobiec na całym świecie (któremu jednak nie zapobieżono, lecz przeciwnie, popierano je), to całe owo zło wskutek mej winy — wyznaję to, o Boże mój! — nie zostało udaremnione, lecz dokonywało się i pomnażało bez miary.

[148e] Wyznaję, o mój Boże, że wszystkie dusze, które doszły lub dojdą do zbawienia, i wszystkie cnoty, które zostały lub będą wykonywane, oraz wszystkie wszelkiego rodzaju święte instytucje osób płci obojga, kościelne, zakonne, świeckie jakiegokolwiek ustroju, stopnia czy grupy społecznej, które powstały czy powstaną dla pełnienia w każdej części świata dobra wszelkiego rodzaju, jakie zostało i zostanie spełnione od początku aż do końca świata — wyznaję — to wszystko pozostałoby z mej winy udaremnione, gdybyś przez nieskończone swe miłosierdzie nie powstrzymał mej przewrotności i gdyby nie było wielu dusz, które by wyjednywały Twe zmiłowania przez zasługi Jezusa i Na j św. Maryi.

Boże mój, czyń to nadal, byleby tylko każdy uznawał mię tym, czym jestem: winowajcą i sprawcą w całym wszechświecie każdego i wszelkiego rodzaju zła przeszłego, przyszłego i możliwego, itd.. i we wszelkich możliwych światach, itd.[297]

[149] Ty jednak, o Boże mój, jesteś nieskończonym Miłosierdziem, które się tym bardziej rozlewa i promieniuje tam, gdzie większa znajduje się nędza.

[149a] Otom ja, Panie Jezu, przyczyna wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego. Jestem przeszkodą wszelkich dobrych dzieł, łask, cudów itd. całego świata poprzez wszystkie wieki przeszłe i przyszłe, aż do skończenia wieków [por. Mt 28, 20], w czasie i wieczności, we wszelkich możliwych światach[298].

Lecz właśnie z tego powodu, o Boże mój, że nędza moja przewyższa bez miary nędze wszystkich stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, wierzę mocno, że ponad wszystkie inne stworzenia istniejące i możliwe jestem najwłaściwszym przedmiotem bezgranicznego Twego miłosierdzia, a wierzę w to mocno przez nieskończone Twoje miłosierdzie, przez wszystkie nieogarnione Twoje przymioty — wszystkie miłosierne bez granic — i przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, Aniołów i wszystkich Świętych[299].

[149b] Z prawdy powyższej, w którą wierzę mocno — i by nie znieważyć nieskończonego Twego miłosierdzia, czuję się zobowiązany na zawsze w nią wierzyć — wypływa wniosek, że powinienem wierzyć jeszcze w następujące prawdy:

Wierzę, że przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i przyczynę Najśw. Maryi, najukochańszej i najlitościwszej mej Matki, Józefa, świętego Jej Oblubieńca, św. Jana Chrzciciela, wszystkich Chórów anielskich i wszystkich Świętych, wierzę i uważam za pewne, że miłosierdzie Twe niweczy całą nędzę moją, a napełnia mnie wszelkimi darami ponad [udzielane] wszystkim Aniołom, wszystkich Świętym i wszystkim [innym] stworzeniom przeszłym, teraźniejszym przyszłym i możliwym tak, że jeżeli w Maryi cud Twej łaski podziwia muszą wszystkie wieki i pokolenia, to we mnie — co pod względem nędzy, bezbożności i niewdzięczności przewyższam wszystkich zbuntowanych aniołów i cały rodzaj ludzki — będą musieli podziwiać cu miłosierdzia Twojego oraz miłosierdzia Najśw. Maryi, św. Józefa, św Jana Chrzciciela, wszystkich Świętych i całego Kościoła Jezusa Chrystusa, którzy przez modlitwy swe i zasługi wyjednali mi to, że stałem się w ten sposób cudem miłosierdzia.

[149c] Wierzę tedy, o Boże mój, że przez ten cud miłosierdzia, którego dokonałeś we mnie i przez wieczność całą dokonywać będziesz, zostaniesz tak uwielbiony, jak gdyby byli Ci posłuszni, oddani i wierni wszyscy aniołowie,, jak gdyby cały rodzaj ludzki został zbawiony, ja gdybyś był uwielbiony, jak gdyby nie popełniono żadnego ani powszedniego, ani śmiertelnego grzechu, jak gdyby dokonane były wszelkie cuda możliwe dla wielbienia Twej wszechmocy i wszystkich Twych Boskich przymiotów przy wstawiennictwie i zasługach Najśw. Mary Aniołów i Świętych oraz mocą chwalebnego daru wiary Kościoła[300]; i [że będziesz uwielbiony] jak gdyby osiągnięte zostały wszystkie owoc dokonanego odkupienia, zasług i wstawiennictwa Najśw. Maryi, ca! Wspólnoty Niebian, wszystkich sprawiedliwych, wszystkich dobrych uczynków, wszystkich modłów przeszłych, niniejszych i przyszłych i [że będziesz uwielbiony] jak gdyby zostały spełnione w każdym z ni przeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność wszystkie akty wiary, nadziei, miłości, żalu i wszystkich cnót kardynalnych, ewangelicznych i moralnych, tudzież tak liczne dobre uczynki na ile z nich zasługujesz, a wszystkie z doskonałością niedoścignioną skierowane ku wszystkim możliwym, a Tobie miłym celom; i [że uwielbiony będziesz] jak gdyby we wszystkich [stworzeniach] urzeczywistni ły się zawsze wszystkie cele możliwe, a godne Twego miłosierdzia bez granic i wszystkich Twych nieskończonych przymiotów. Wierzę mocno w to wszystko, ponieważ w ten sposób nieskończone Twe miłosierdzie samo ze siebie uwielbia się we mnie[301].

[149d] Boże mój! Oświadczam teraz i zawsze przed Tobą i przed całym wszechświatem, żem gotów raczej po niezliczoną ilość razy umrze niż tę ufność utracić. Albowiem jeżeli przez swe grzechy zasłużyłem sobie na wszelkie możliwe piekła i na zupełne opuszczenie ze strony dobroci Twej i miłosierdzia, to jednak w mym biednym sercu odczuwa przecenny dar wiary, który oddaje mnie całego w Twe nieskończone miłosierdzie, w miłosierdzie Najśw. Maryi, Aniołów i całej Wspólnoty Niebian jak i całego Kościoła Jezusa Chrystusa. A jeżeli Jezus Chrystus nieomylnie orzekł, iż dla otrzymania rzeczy nawet bardzo trudnej wystarczy odrobina wiary [por. Mt 17, 19] niby ziarenko gorczycy, to stałbym się nawet winnym grzechu niedowiarstwa, gdybym nie uznawał, że dokonujesz we mnie cudu miłosierdzia w sposób, jak już przedstawiłem, i jeszcze w większej mierze, tak dalece, że nie jestem w stanie tego zrozumieć... Boże mój, Miłosierdzie moje![302]

[149e] Bez żadnej zatem z mej strony zasługi, ale przez same tylko zasługi Aniołów, Świętych i Królowej ich, Najśw. Maryi, oraz całego Kościoła Jezusa Chrystusa, przez nieprzebrane zasługi samegoż Jezusa Chrystusa, miłosierdzie Twoje niweczy we mnie zawsze i na całą wieczność brzydotę, nędzę, bezbożność i zbrodnie całego mojego życia przeszłego, teraźniejszego i przyszłego, przekształcając mię -w Serafinów, Cherubinów, w Trony, Panowania, Władze, Księstwa i Moce, w Archaniołów, Aniołów, Patriarchów, Proroków, Apostołów, Ewangelistów, Uezmdów, Niewinnych Młodzianków, Męczenników, Papieży, świętych Biskupów, Doktorów, Kapłanów, Lewitów, świętych Kleryków wszelkiego stopnia, w świętych Cenobitów, Mnichów, Eremitów, Pustelników, w święte Dziewice, Wdowy, w Świętych z wszelkiego stanu, stopnia i warunków [społecznych].

Innymi słowy, miłosierdzie Twoje udziela mi zasług i łask wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych; Najśw. Maryja udziela mi wszystkich swych darów i zasług; Jezus Chrystus łącznie z wszelkimi swymi zasługami, cnotami, czynami i ze swym najświętszym życiem oddaje mi się całkowicie. A ja w ubóstwie swym i nędzy przyjmuję to wszystko. Twoje zaś miłosierdzie, o Boże mój, przemieniając w Jezusa Chrystusa, ogarnia mię całego [tak, że] teraz i zawsze przez wieczność całą przemieniony będę w Twoje miłosierdzie. Z tego powodu wszyscy Aniołowie, wszyscy Święci i wszystkie stworzenia przez całą wieczność wysławiać będą nieskończone nade mną miłosierdzie Twoje w głośnych, pełnych słodyczy pieniach: Radujmy się[303] wszyscy w Panu, obchodząc wieczyste Święto Miłosierdzia Pańskiego i Miłosierdzia Maryi!

[149f] Przedwieczny Ojcze! W zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami, mnożonymi bez granic w każdym nieskończenie małym momencie, pragnę ofiarowywać teraz i zawsze od całej wieczności przez całą wieczność, i to w każdej z nieprzeliczonych chwil, Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, nieprzebrane Jego zasługi, zasługi całej Wspólnoty Niebian i wszystkich stworzeń niniejszych i przyszłych, na podziękowanie za ten cud miłosierdzia, którego we mnie dokonałeś i którego przez wieczność całą dokonywać będziesz; [ofiaruję] za udzielenie mi wszelkich darów, cnót i zasług wszystkich Aniołów, wszystkich Świętych i wszystkich stworzeń tudzież za te łaski, których udzieliłbyś wszystkim stworzeniom, gdyby odpowiadały tak jak należy na dar odkupienia; [ofiaruje, też] za przydzielenie mi zasług, cnót i najświętszego życia Jezusa Chrystusa oraz za to, że przemieniłeś mnie w Twe miłosierdzie i w całego siebie samego.

[149g] Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]. Jeżeli zatem wybierasz minie po to, by dzieła związane z Twą chwałą i ze zbawieniem dusz rozpowszechniać po całym świecie aż do skończenia wieków w ramach tego świętego Zjednoczenia, które poważa, czcią otacza i wspiera Apostolstwo Katolickie na całym świecie pośród wszystkich warstw społecznych[304], to wybierasz mnie nie przez wzgląd na me zasługi ani też jakobym do tych prac był zdolny, lecz jedynie jako naj wspanialszą zdobycz Twego miłosierdzia, tak że przez powołanie mnie do tych dzieł zajaśnieje miłosierdzie Twoje, i to bez porównania bardziej i nieskończenie bardziej niż gdybyś wybrał wszystkich szatanów uwielokrotnionych bez granic co do ich liczby i przewrotności od całej wieczności po całą wieczność.

[150] Boże mój! Wszelkie postępy prac ewangelicznych, postanowienia, pomysły i ustalenia, nad którymi pozwolisz mi pracować za łaską Twoją, będą w całości dziełem i przejawem miłosierdzia Twego.

[150a] O Boże mój! Pozostające mi jeszcze do dyspozycji resztki mego życia tudzież myśli, słowa i uczynki, które spełniać będę aż do ostatniego tchnienia, będą dziełami Twego miłosierdzia, a wszystkie chwile mojego życia upływać będą w obfitości nad miarę wszelkich łask, względów, darów, przemieniań i udzłelań Bożych, których użyczyłeś i użyczać będziesz wszystkim Aniołom i Świętym, a których użyczyłbyś wszystkim stworzeniom, gdyby odpowiadały w pełni na nieskończoną miłość Twoją, i to nie ze wzglądu na odpowiadanie na Twe łaski, gdyż go u mnie niedostaje, ale jedynie przez zasługi Jezusa, Maryi i całej Wspólnoty Niebian i przez nieskończone Twe miłosierdzie. A wszystko to sprawiasz we mnie w sposób wyłącznie duchowy i niewidzialny, abym nie był wystawiony na niebezpieczeństwo próżności i pychy.

[150b] O Boże mój! Kiedy w ciągu całego życia mego nieskończone Twe miłosierdzie odniesie triumf nad moją niepojętą nędzą, bezbożnością, brakiem wdzięczności i współpracy z Twymi darami tudzież nad wszystkimi mymi potwornościami bez liku i kiedy przyjdzie oznaczona od wieków Twym postanowieniem ostatnia godzina, poprzedzona lub nie, według upodobania Twego, ostatnią śmiertelną niemocą, w której nadejdzie kres mojego życia, to jestem pewny, że użyczysz mi wszelkich darów, względów i łask, pociechy w chorobie, zdania się na Twą wolę, Boskich udzielań i najwznioślejszych Boskich przeobrażeń, których podczas gotowania się na śmierć, a przede wszystkim podczas zbożnego przygotowywania się do ostatnich sakramentów i do korzystania z pociech Kościoła, udzieliłeś i udzielać będziesz wszystkim Świętym, i których udzieliłbyś wszelkim stworzeniom, gdyby Cię kochały jak Najśw. Maryja, wszyscy Aniołowie i Święci, i jak Cię kochało i kocha całe Serce Jezusa Chrystusa. A tego wszystkiego udzielisz mi przez czyste miłosierdzie i dla odniesienia triumfu nad mą bezbożnością; i udzielisz z większą jeszcze obfitością i bez miary. Ja bowiem będąc przyczyną wszelkiego zła i przeszkodą wszelkiego dobra jestem jedynym przedmiotem nadającym się do tego, by nieskończone Twe miłosierdzie mogło się samo przez się wielbić w nieskończony sposób[305].

[150c] Wierzę mocno, o Boże mój, że przez czyste swe miłosierdzia chcesz mię już od tej chwili tak przysposobić do owego ostatecznego momentu mojego życia, bym jako zdobycz Twego miłosierdzia nigdy nie doznał szwanku ani przez złość własną, ani przez chytrosć szatanów, ani przez ułudy świata. Co więcej, aby w każdym z nieskończenie małych momentów widoczny był u mnie niepojęcie wielki postęp, postaw nade mną straż wszystkich dziewięciu Chórów anielskich, wszystkich zastępów świętych mężów i niewiast w niebie, św. Józefa Patriarchy i Oblubieńca Maryi tudzież samej Królowej Aniołów i Świętych, Najśw. Maryi.

I jestem pewien, że przez wzgląd na Twe miłosierdzie, na ich zasługi oraz na nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa, opieka ich wyda tak obfite owoce, jak gdyby opieką tą zaszczycone wszelkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe, odpowiadały na nią z całą gotowością. A ponad wszystko uznaję za pewne, że Ty sam, o Boże mój, strzeżesz mię nieustannie w Boskim Sercu Jezusa i że przez wzgląd na Boskie Twe miłosierdzie, przez które Odnosisz triumf nad mą niegodnością, udzielisz mi łaskawie wszelkich owoców tej Boskiej opieki.

[150d] Boże mój! Dzięki Twemu miłosierdziu żywię mocne przekonanie. że choć z powodu mych grzechów zasłużyłem już na śmierć, Ty jednak pozwalasz mi żyć jeszcze tak długo, jak to jest potrzebne do dostąpienia wszystkich owoców tegoż miłosierdzia Bożego, tak by dokonał się we mnie w pełni triumf miłosierdzia; będzie się on wyróżniał przez całą wieczność spośród miłosierdzia okazanego wszystkim Aniołom i wszystkim Świętym. Owszem, wierzę mocno, że przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa i przez zasługi Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych nieskończone Twe miłosierdzie pozwoli mi działać owocnie w każdej chwili życia.

I tak, jedynie przez wzgląd na czysty dar — bez jakiejkolwiek zasługi z mej strony i pomimo mych niewierności, ale by w sposób dla mnie niedostrzeżony uczynić ze mnie zdobycz miłosierdzia — nieskończone to miłosierdzie Twoje, niewymowne w drogach swych i dziełach, pozwoli mi działać owocnie w każdej chwili mojego życia, napełniając mię darami, łaskami, udzielaniem zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa i uczestniczeniem w Bóstwie. I pozwoli mi działać tak, jakby każda, chwila mnożona była w nieskończoność tyle razy, ile jest nieprzeliczonych najmniejszych, jak to tylko możliwe, chwil w ciągu istnienia wszystkich stworzeń: Aniołów, ludzi, istot zmysłowych i pozbawionych zmysłów, zarówno przeszłych, niniejszych i przyszłych, jak i możliwych tylko, i jakby każda chwila mnożona tak bez końca była najdoskonalszym odpowiadaniem [na łaski Boże] ze strony wszystkich stworzeń i jak gdyby to odpowiadanie trwało przez całą wieczność.

[150e] Mój Boże, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]. Chciałbym się wypowiedzieć, ale gubię się, gdy podziwiam Cię w sobie. Mówię tak mało, jakbym nic nie mówił; [bo] Ty działasz więcej, więcej, daleko więcej, nieskończenie więcej działasz we mnie w każdym z nieprzeliczonych momentów. [Ja] bowiem czuję w sobie wiarę, która mi mówi. że w niepojętej mej nędzy, większej bez żadnego porównania niż nędza wszystkich stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, ja tylko jestem stworzeniem mogącym być najwłaściwszym przedmiotem nieskończonego miłosierdzia Twego. We mnie jedynie to nieskończone miłosierdzie Twoje znajduje możliwość, by zajaśnieć, zadomowić się i przejawić swe nieograniczone działania zgodnie z nieskończoną wartością nieprzebranych zasług Jezusa Chrystusa i zgodnie z przemożnym wstawiennictwem Najśw. Maryi, wzmożonym jeszcze pośrednictwem Aniołów i Świętych.

[151] Daj mi więc, o Boże mój, życie lub śmierć, a nieskończone miłosierdzie Twoje dokona się we mnie; każ mi żyć lub umierać, a triumf Twego miłosierdzia we mnie zawsze ponawiać się będzie. Choćby życie me było jedną chwilką, czy choćby trwać miało przez wszystkie wieki zgodnie z upodobaniem Twoim, to nieskończone Twe miłosierdzie na niezmierzonych swych drogach podejmuje i urzeczywistnia we mnie swe nieskończone działania i więcej jeszcze [bo] w nieskończoność. O, Boże mój i wszystko moje![306]

[151a] Ale ponieważ nie potrafię, o Boże mój, naprawić wszystkich tych zniewag, jakich się sam dopuściłem i jakie popełniły czy popełnią wszystkie wszelkiego rodzaju stworzenia, i ponieważ wszystkie te zniewagi są popełniane wskutek mojej winy, przeto, co do mnie, wystarczy, że nieskończone miłosierdzie Twoje będzie we mnie tak uwielbione, jak na to zasługuje niezmierzona wartość zasług Jezusa Chrystusa w połączeniu z wartością przemożnego wstawiennictwa Najśw. Maryi wraz ze wstawiennictwem Aniołów i Świętych.

Nie ośmielam się też myśleć, że w wiekuistym Królestwie Twoim osiągnę sam choćby najmniejszy stopień chwały. A choć miłosierdzie Twoje zapewnia mi niezmierne szczęście w niebie, to jednak chciałbym i pragnę przez całą wieczność być w takim stanie, by móc doznawać bezmiernych i wieczystych działań i miłościwych pomysłów nieskończonego miłosierdzia, i to w każdej chwili bez miary, stosownie do nieskończonej wartości zasług Jezusa Chrystusa i do wartości przemożnego wstawiennictwa Najśw. Maryi, spotęgowanego pośrednictwem Aniołów i Świętych, aby tak zasługi Jezusa Chrystusa oraz wstawiennictwo Maryi, Aniołów i Świętych przejawiały przez wieczność całą swe oddziaływania ku chwale miłosierdzia Bożego.

Tego się spodziewam i tak wierzę — zapewnia mnie o tym nieograniczone miłosierdzie Twoje. Pragnę też. Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18] od wieczności całej przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów ofiarowywać Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, Jego najświętsze życie, Jego nieprzebrane zasługi wraz z zasługami Jego Kościoła na podziękowanie, jak gdybyś co do tego wszystkiego podjął już, wprowadził w czyn i urzeczywistnił odwieczne postanowienie nieskończonego miłosierdzia Twego.

[151b] Wierze, o Boże mój, że miłosierdzie Twoje chce zatriumfować nad niepojętą moją nędzą, niegodnością, bezbożnością i nad występkami moimi, które są przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, wskutek czego pozbawiłem się najdrobniejszego nawet zarodka poczynań zmierzających do przygotowania się na śmierć. Raczysz więc sam obsypywać mię Twoimi darami, względami, łaskami i nieskończonym oddziaływaniem swoim, i to w takiej mierze, jak gdybym dla przygotowania się na śmierć uczynił wszystko to, co czynili wszyscy Święci oraz ich Królowa, Najświętsza Maryja, i co uczynią wszyscy Święci aż do końca świata, i jakbym dokonał tego wszystkiego, czego w całym swym najświętszym życiu dokonał aż do śmierci Pan nasz Jezus Chrystus, kiedy to widzialnie przebywał na tej ziemi. Bo On to oddał mi się zupełnie i oddawać będzie z całym swoim życiem i ze wszystkimi nieprzebranymi zasługami. Dlatego też udzielasz mi wszystkiego i udzielać będziesz[307] proporcjonalnie do nieskończonej wartości zasług Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych. Udzielisz mi wszystkich tych łask, względów i darów Bożych, jakich udzieliłbyś wszystkim stworzeniom mnożonym co do liczby, świętości i doskonałości w nieskończoność, gdyby się przygotowywały na śmierć z doskonałością Jezusa i Maryi.

Owszem, wierzę, że przez wzgląd na samo tylko miłosierdzie Twe nieskończone, bez oglądania się na me [choćby] najmniejsze przygotowanie, samo Twe nieskończone miłosierdzie, uwzględniające nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, będzie mym przygotowaniem na śmierć. Dlatego też powiem: Bezgraniczne miłosierdzie Twoje, stosownie do nieskończonych zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, stosownie do zasług i pośrednictwa Najśw. Maryi, św. Józefa, Jej Oblubieńca, oraz wszystkich Aniołów i Świętych Twoich tudzież Twego świętego Kościoła, jest moim przygotowaniem na śmierć, łącznie z udziałem we wszystkich zasługach Chrystusa, Najśw. Maryi i Jej Oblubieńca św. Józefa, wszystkich Ani łów i Świętych oraz św. Małki, całego Kościoła. A wszystko to ze względu ma nieograniczone miłosierdzie Twoje mnożone w nieskończoność od całej wieczności i po całą wieczność.

[151c] Ach, Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]! O jak Cię w sobie czuję! Daruj, że tak słabo w słowach oddaję to, co odczuwam w duszy, daruj, że się tak wypowiadam, jakbym wcale nie mówi aczkolwiek na podstawie tych słów można by zarzucić, że w tym przesadzam.

O Boże mój, Miłosierdzie moje, Miłosierdzie bez granic, Miłosierdzi odwieczne! Jakżem nędzny, bezbożny i pełen zbrodni, bardziej n wszystkie zbuntowane anioły i wszelkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe! Jam jest przyczyną wszelkiego zła na całym świecie: przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, jestem też prze szkodą wszelkich dzieł dobrych, wszystkich zbożnych instytucji, wszystkich cudów i dziwów oraz wszelkiego rodzaju dobra, które byłoby dokonane w czasie i które by się dokonywało przez wszystkie wie! i przez całą wieczność według nieprzebranych zasług dzieła odkupienia i według wartości, wstawiennictwa i zasług Najśw. Maryi, św. Józefa Jej Oblubieńca, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych.

[151d] Uwielbienia moje i hołdy, moje dziękczynienia i pochwał zasługują jedynie na odrzucenie u Ciebie, któryś jest odwieczną doskonałością i nieskończoną świętością. Skoro jednak raczyłeś mnie wybrać na triumf swego bezgranicznego miłosierdzia, chcę Ci składać w ofierze teraz i zawsze, od całej wieczności i przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów mnożonych w nieskończoność, wszystkie uwielbienia, wysławiania, hołdy i dziękczynienia, akty wszelkich cnót i wszystkie dobre uczynki i całe życie wszystkich Świętych i wszystkie] Aniołów oraz życie ich Królowej, Najśw. Maryi, a przede wszystkim życie Jezusa Chrystusa. A wszystko to ofiaruję Ci dla wszelkich możliwych, a miłych Tobie celów, szczególnie zaś w intencji, aby Ci oddawano chwałę i dziękczynienie godne nieskończonego miłosierdzia Twego; dla mnie zaś, by została taka pogarda, na jaką zasługuję, jako przyczyna wszelkiego zła i przeszkoda wszelkiego dobra.

[151e] A podobnie, jak moja ukochana Matka, Obrończyni i Ucieczka Najśw. Maryja, zostawszy Matka Bożą i Cudem łaski, odśpiewała z uczuciem pokory, wdzięczności i najwyższej doskonałości ów bezcenny kantyk: „Wielbi dusza moja Pana” [Łk l, 46], itd., tak również ja, zostawszy kapłanem, o Boże, cudem miłosierdzia Twego, choć jestem przyczyną wszelkiego zła i przeszkodą wszelkiego dobra, wszelkich cudów i dzieł nadzwyczajnych, itd., itd., mimo to przez nowy cud miłosierdzia dozwól mi przynajmniej zaprosić wszystkich Aniołów, wszystkich Świętych i wszystkie stworzenia całego świata, tak przeszłe, jak teraźniejsze, przyszłe i możliwe, z których wszystkie wyobrażam sobie jako uwielokrotniane w każdej z nieskończenie małych chwil przez całą wieczność[308], aby z uczuciem i doskonałością Serca Najśw. Maryi i Jej Syna Jezusa śpiewali za mnie: „Wielbi dusza moja Pana” [Łk l, 46].

[151f] Serafini, Cherubini, Trony, Panowania, Księstwa i Moce, Archaniołowie i Aniołowie, Patriarchowie i Prorocy, Apostołowie, Ewangeliści i Uczniowie Pańscy, Młodziankowie i Męczennicy, Papieże, Doktorowe, świeci Biskupi. Kapłani, Lewici i Klerycy wszystkich stopni, święci Cenobici, Mnisi i Pustelnicy, święte Panny i Wdowy, Święci i Święte wszelkich stopni, klas i grup społecznych, święte Dusze czyśćcowe i Wy sprawiedliwi żyjący na ziemi oraz wszystkie we wszechświecie stworzenia mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności poprzez całą wieczność, i Ty nade wszystko kochana moja Matko Maryjo, Matko miłosierdzia, podziwiajcie z miłością i doskonałością Boskiego Serca Jezusa ów cud miłosierdzia, którego dokonało we mnie nieskończone Miłosierdzie i przez całą wieczność dokonywać będzie, podziwiajcie ów cud, w który mocno wierzę, bo upewniło ono mnie o tym dziś rano (VIII niedziela po Zielonych Świątkach 1839 roku, dzień poświęcony czci św. Bonawentury[309], Doktora Kościoła i czciciela Najśw. Maryi). Po Mszy św. rozważając tę prawdę, że w Komunii Eucharystycznej, nieskończone Miłosierdzie wraz ze swymi nieprzebranymi i bezgranicznie miłosiernymi przymiotami stało się pokarmem, pożywieniem i wzmocnieniem [sił] duszy mojej, odczułem, że nieskończona sprawiedliwość Boża jest [też] nieskończenie miłosierna. Odczułem — powtarzam, że cudu miłosierdzia zdziałanego we mnie przez nieograniczone miłosierdzie powinienem był pragnąć dla wszystkich. Ufam też, że przez ten cud, prócz niezwykłych korzyści dla drugich, Bóg będzie tak uwielbiony, jak gdyby ów cud miłosierdzia dokonał się i dokonywał naprawdę we wszystkich stworzeniach przez całą wieczność, a wszystko wyłącznie przez zasługi Jezusa. Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych.

[152] Tak. wszyscy przez całą wieczność niech na mym miejscu i za mnie wołają: Wielbi dusza moja Pana [Łk l, 46].

[152a] I również w imieniu moim niech śpiewają: „I rozradował się duch mój w Bogu Zbawicielu moim” [Łk l, 47], ponieważ z przepastnej i niezmiernej otchłani mej nędzy, niegodziwości i bezbożności biedny duch mój rozradował się świętym weselem, pełen ufności w miłosierdzie Boże przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa Zbawiciela mego oraz przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, św. Józefa, św. Jana Chrzciciela i wszystkich Aniołów i Świętych.

I nieskończone Miłosierdzie raczyło spojrzeć na mą nędzę, stwarzając nowy cud miłosierdzia: „Albowiem wejrzał na niskość służebnicy swojej: Oto bowiem odtąd błogosławioną zwać mnie będą wszystkie pokolenia” [Łk l, 48]. A oto powód, dla którego można tak powiedzieć[310]: „Gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Ten, który jest możny, a imię Jego święte” [Łk l, 49]. Miłosierdzie Jego objawia się we mnie większym jeszcze blaskiem z tego powodu, że Go obrażałem, zamiast otaczać pełnym lęku szacunkiem.

„A miłosierdzie Jego od rodu do rodu nad tymi, którzy się Go boja” [Łk l, 50]. W ten sposób zwiększa się jeszcze wszechmoc miłosierdzia nade mną, bo mimo że tak z powodu złości, jak liczby grzechów zasługuję na odrzucenie bardziej niż wszyscy ludzie i wszystkie demony mnożone co do złości i liczby w każdym z nieprzeliczonych momentów, to jednak On, choć poniżył pysznych, a wywyższył pokornych, nie odrzucił mnie wcale od siebie i nie opuścił, jak na to zasłużyłem[311] [wedle słów]: „Dokazał mocy ramieniem Swoim, rozprószył dumnych myślą serca Swego. Mocarzy pozrzucał z tronu, wywyższył natomiast maluczkich” [Łk l, 51 nn].

[152b] I choć przywiązany byłem do rzeczy doczesnych, tak że nie odczuwałem prawdziwego głodu i pragnienia świętości i sprawiedliwości, On jednak napełnił mię nieprzebranymi swymi skarbami, mimo że tymi darami obdarzać zwykł tych tylko, którzy ich pragną, a w nędzy zostawiać mających się za bogaczy. „Łaknących napełnił dobrami, a z niczym puścił bogaczy” [Łk l, 53].

Jednym słowem, mimo żem najgorszy ze wszystkich ludzi i wszystkich szatanów[312] i mimo żem, jako przyczyna wszelkiego zła, a przeszkoda wszelkiego dobra, zasłużył na wieczne odrzucenie od Boga i na niezliczone piekła w każdym z najmniejszych momentów mnożonych przez wszystkie chwile wieczności, On jednak raczył wynieść mnie do zaszczytnej godności kapłana, spowiednika i kaznodziei. A mimo że w niesłychany sposób tę godność bezcześciłem, On dokonał we mnie i przez całą wieczność dokonywać będzie nowego cudu miłosierdzia. Tak więc bardziej niż bezgranicznie przewyższył oczekiwanie przyobiecanych Abrahamowi i jego potomstwu swych zmiłowań: Przygarnął Izraela, sługę swego, pomny na miłosierdzie swoje [por. Łk l, 54]. Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu, Bogu i Ojcu zmiłowań (oraz Bogu wszelkiego pocieszenia [por. Łk l, 55; 2 Kor l, 3]. Jak była na początku, [tak] i teraz, i zawsze, i na wieki wieków. Amen.

W Tobie, Panie, złożyłem nadzieję, nie będę zawstydzony na wieki, albowiem na wieki [trwa] miłosierdzie Twoje [por. Ps 30, 2; Ps 99, 5],

Panie, zasługą moją — miłosierdzie Twoje! Twe miłosierdzie jest nieskończone. A zatem, itd.

[152c] O Boże mój, Miłosierdzie moje! Jestem głęboko przeświadczony o swej niezdolności do oddawania Ci chwały; owszem, żywię wewnętrzne przekonanie, że wszystkie wyrazy mego wielbienia, wysławiania, okazywania Ci szacunku, zasługują z Twej strony na odrzucenie. Niemniej jednak pogrążony ufnie i przemieniony w Twym miłosierdziu, w jedności ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi, a od wieczności i przez wieczność cała co do liczby, świętości i doskonałości mnożonymi bez końca w każdym z nieprzeliczonych momentów, polecam Ci Ojcze, Synu i Duchu Światy uwielbienie bez miary, na jakie zasługujesz od wszystkich stworzeń.

Wielką tę sprawę, godna najwyższego i nieskończonego zainteresowania, oddaję w ręce Twoje. Polecam Ci szczgólnie to uwielbienie, na które zasługuje nieskończone miłosierdzie Twoje za ten nowy cud miłosierdzia, jakiego dokonałeś we mnie i dokonywać będziesz w sposób niedościgniony, a zawsze nowy w każdej nieskończenie małej chwili przez wieczność całą. A i teraz czuję się w tym na nowo upewniony, w czym utwierdza mnie to samo bezgraniczne Twe miłosierdzie. Tak, o mój Boże! Niemożliwą jest rzeczą, aby stworzenia oddały Ci takie uwielbienie, na jakie zasługujesz. Wsław zatem, Panie, samego siebie [por. J 17, 5], wsław miłosierdzie swoje i najmiłościwszą swą wszechmoc, mądrość, dobroć, sprawiedliwość, nieskończoną swą świętość i doskonałość, wsław odwiecznym uwielbieniem swoim! A mnie napełnij hańbą wszelaką, wzgardą i karami, a to mi wystarczy.

[152d] Podobnie polecam Ci i błagam [o to], byś w nieskończoność wielbił siebie samego we wszystkich swych sprawach dokonywanych na zewnątrz. Albowiem Ty swą wszechmocą, mądrością, dobrocią, miłością, miłosierdziem, sprawiedliwością, świętością i doskonałością wywiodłeś z nicości wszechświat cały; Ty go też zachowujesz, kierujesz nim i miłościwie nim rządzisz. Ty odkupiłeś rodzaj ludzki ł na dusze zlewasz zasługi z dzieła odkupienia płynące. Przez czyste Twe miłosierdzie pozwalasz im dojść do bezpośredniego oglądania Ciebie w Królestwie chwały.

O Boże mój, nieogarnione me Miłosierdzie! Racz dopełnić owego nieskończonego uwielbienia, jakie bym powinien składać Najświętszemu Człowieczeństwu Jezusa Chrystusa, przez które dokonał On dzieła odkupienia. A powinienem wielbić nie tylko Najświętsze Człowieczeństwo jako składające się z duszy i ciała ludzkiego, ale także wszystkie władze Najświętszej Duszy i wszystkie uczucia Najświętszego Ciała, a nadto najmniejsze nawet cząstki, jakimi są elementarne drobiny składające się na samoż Ciało Jezusa Chrystusa.

[153] Boże mój, Miłosierdzie me [por. Ps 58, 18] nieskończone! Zobowiązany z różnych tytułów wielbić Cię w Świętych Twoich, w trosce o nieskończony wzrost wszelkiego dobra ku Twej chwale i pożytkowi bliźnich, jak i o całkowite zniszczenie królestwa grzechu, w głębokim przeświadczeniu o niepojętej mej niezdolności i o tym, że Ty sam tylko możesz we mnie dokonać wszystkiego,

[153a] polecam Ci uwielbienie, na jakie ode mnie i od wszystkich stworzeń zasłużyła Córka Twa, Matka i Oblubienica Najśw. Maryja, oraz [uwielbienie], które winniśmy ja i wszyscy, a na które zasługuje dziewięć Chórów anielskich i wszyscy Święci, którzy są i będą aż do skończenia świata. I według nieskończonej wartości nieprzebranych zasług Jezusa Chrystusa, według zasługi i wstawiennictwa Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, oraz z uwagi na przeszłe, obecne i przyszłe zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa oddaję w ręce Twe natychmiastowe wybawienie wszystkich dusz z czyśćca, które się tam dostawać będą aż do skończenia świata.

[Polecam] najdoskonalsze uświęcenie wszystkich dusz, które istnieć będą aż do skończenia wieków, i to w takiej pełni, żeby uzupełniły nader obficie braki wszystkich dusz od początku świata aż dotąd, które się nie uświęciły, jak by były powinny, aby na wieki wychwalać nieskończone Twe miłosierdzie [por. Ps 88, 2]. Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18], polecam w Twoje ręce apostolski, katolicki, rzymski Kościół święty wraz z całym duchowieństwem, by się rozszerzał po całym świecie i aby za łaską Twoją tak Ciebie uwielbiał, jakby od początku do końca świata aż do skończenia wieków szerzył się na tym świecie bez zgorszeń, bez błędów, bez odszczepieństw, bez powszedniego nawę! grzechu, a za to w pełni zbawiennych owoców, odpowiednio do nieskończonej wartości nieprzebranych zasług Jezusa Chrystusa i odpowiednie do najszczytniejszych celów Boskiego Odkupienia.

[153b] Boże mój, Miłosierdzie me nieskończone [por. Ps 58, 18] Przez nieocenioną wartość zasług Jezusa Chrystusa, przez zasług i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych i przez zasługi Ko ścioła Chrystusowego, tak przeszłe, jak obecne, przyszłe i możliwe, polecam w ręce Twoje najwyższego Pasterza Rzymskiego, święte Kolegium kardynałów i biskupów oraz ich wybór aż do końca świata; [polecam] proboszczów, spowiedników, kaznodziejów, kapłanów i umyci duchownych o różnych święceniach; wszystkie zakony i zbożne instytuty wszelkiego rodzaju; [polecam] Najśw. Bezkrwawą Ofiarę, sakra menty święte, odpusty, głoszenie słowa Bożego, katechizację i rząd; Kościołem; [polecam] wszystkie państwa, miasta, wsie, rodziny i v ogóle świat cały, aby wszędzie i za w- sze przez wieczność całą spełniał się najświętsza Twa wola we wszystkich dziełach Twoich, zgodni z uwielbienia godnymi zamiarami bezgranicznej Twej miłości i Twego nieskończonego miłosierdzia.

[153c] Boże mój, nieskończone Miłosierdzie moje! Oto od całe wieczności i przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów pragnę po niezliczone razy i niewyczerpanie różne sposoby, z doskonałością Serca Jezusa i Maryi, wzbudzać tyle aktów miłości Boże i wszystkich innych cnót i spełniać tyle dobrych uczynków, na ile z nic Ty zasługujesz, i z taką doskonałością, jakiej jesteś godzien; wszystko zaś dla osiągnięcia wszelkich możliwych a podobających się Tobie zamiarów. Pragnę też, by wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe pełniły to wszystko w czasie minionym i przyszłym. A wyobrażam je sobie jako w nieskończoność mnożone co do liczby i doskonałości, od całej wieczności i przez całą wieczność, w każdym z nieprzeliczonych momentów — wszystko zaś w intencji wszelkich możliwych celów Tobie się podobających, a zwłaszcza byś był nieskończenie wielbiony, ja natomiast, jak na to w największym stopniu zasługuję, bym otoczony był wzgardą bez granic, itd.

[153d] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! Jam bezgranicznie niegodny łaski, by kochać, czcić i uwielbiać Orędowniczkę mą i Ucieczkę Najśw. Maryję, Niepokalaną Matkę Miłosierdzia, i sprawić, by inni miłowali Ją, czcili i wielbili tak, jak na to zasługuje i jak się Tobie podoba. Jednakże Ty racz mi tej łaski udzielić przez samoż to Twoje miłosierdzie bez granic oraz przez zasługi Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych, aby tym większy nade mną triumf odniosło nieskończone Twe miłosierdzie.

Pragnę też, Boże mój, od całej wieczności i przez całą wieczność, w każdym nieskończenie małym momencie, miłować, czcić i uwielbiać najukochańszą Matkę moją Maryję i sprawić, by wszyscy Ją miłowali, czcili i uwielbiali z taką miłością, czcią i uwielbieniem, z jaką Ty, Przedwieczny Ojcze, miłowałeś Ją, czciłeś i uwielbiałeś jako Córkę swą i kazałeś nam Ją miłować, czcić i uwielbiać; z taką miłością, czcią i uwielbieniem, z jaką Ty, Synu Boży, kochałeś, czciłeś Ją i uwielbiałeś jako Matkę swoją i kazałeś nam Ją miłować, czcić i uwielbiać; z taką miłością, czcią i uwielbieniem, z jaką Ty, Duchu Święty Boże, kochałeś Ją, czciłeś i uwielbiałeś jako Najczystsza Oblubienicę swoja i kazałeś nam Ją miłować, czcić i uwielbiać.

Pragnę też, aby [tę miłość, cześć i uwielbienie], i więcej jeszcze, świadczyły w przeszłości i odtąd na przyszłość wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe, które wyobrażam sobie jako mnożone bez końca w każdej z nieprzeliczonych chwil od całej wieczności i przez całą wieczność. A wszystko to niech się dokonuje dla wszelkich możliwych i podobających Ci się celów, abyś uwielbiony był, jak tego jesteś godzien, we wszystkich Twych nieskończenie miłosiernych przymiotach, ja natomiast, bym był, jak na to zasługuję, otoczony pogardą.

[154] I pragnę, Boże mój, Miłosierdzie me nieskończone, miłować Cię, czcić i uwielbiać, i wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe pragnę doprowadzić do tego, abyśmy Cię w każdym z nieprzeliczonych momentów, od całej wieczności przez całą wieczność mnożona w nieskończoność, kochali, czcili i uwielbiali w osobie św. Józefa, św. Jana Chrzciciela i w osobach wszystkich Aniołów i Świętych, tak jak jesteś godzien[313], od całej wieczności po całą wieczność, a również dla wszystkich podobających się Tobie celów, by było wielbione nieskończone miłosierdzie Twoje i bym ja otaczany był wzgardą, jak na to zasługuję.

[154a] Przedwieczny Ojcze! Chociaż niegodność moja mierzy się jedynie nieskończoną Twą doskonałością i chociaż byłem przez tyle razy obrzydły bez granic w oczach Twoich, ile razy zgrzeszyłem i za ile grzechów ponoszę winę, jako przyczyna wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego oraz jako przeszkoda wszelkich dzieł dobrych, wszelkich dziwów i cudów [łaski], tudzież ile razy nie skorzystałem z Twych darów, niezliczonych Twoich zmiłowań i wszelkiego rodzaju dobrodziejstw, tak w porządku natury jak i łaski, i ile razy działałem, wbrew najświętszym zamiarom nieskończonego miłosierdzia Twego — to jednak pełen ufności w nieograniczone miłosierdzie Twoje i zgodnie z Twym upodobaniem, w zjednoczeniu z całą Wspólnotą Niebian, z świętymi duszami w czyśćcu, z całym Kościołem Jezusa Chrystusa i ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, istniejącymi obecnie, przyszłymi i możliwymi, wyobrażając sobie, że wszystkie co do liczby, świętości i zasług mnożą się w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów przez całą wieczność od całej wieczności, a nade wszystko w zjednoczeniu z Jezusem i z Niepokalaną Maryją, ofiaruję Ci Najdroższą Krew Boskiego Twojego Syna, który dla nas przyjął ludzką naturę, Jego niepojęte cierpienia ducha[314], Jego najświętsze życie, Jego najboleśniejszą mękę, konanie i śmierć, nieskończone Jego zasługi wraz z przeszłymi, teraźniejszymi i przyszłymi zasługami Kościoła Chrystusowego — które wyobrażam sobie jako mnożone bez końca w każdym nieskończenie małym momencie od całej wieczności i przez całą wieczność.

[154b] A wszystko to ofiaruję Ci na odpuszczenie grzechów moich i spowodowanych przeze mnie grzechów całego świata, na potrzeby Kościoła świętego i całego świata, na natychmiastowe wybawienie wszystkich dusz będących w czyśćcu, teraz jak i w przyszłości, tudzież na podziękowanie, jak gdybyś przebywające teraz w czyśćcu dusze już wybawił i jakbyś z uwagi na tę ofiarę, jaką Ci składam, zapewnił natychmiastowe ich wybawienie aż do skończenia świata. [Ofiaruję Ci to] dla wszystkich miłych Tobie celów, to jest:

dla zapobieżenia wszelkiemu złu na całym świecie oraz dla udaremnienia wszelkiego zła teraźniejszego, przyszłego i możliwego; na wynagrodzenie tak z mej jak innych stworzeń strony za wszystkie dobre sprawy jak i za te, które ode mnie doznały przeszkody; w celu zniweczenia we mnie i w innych wszelkiej brzydoty i bezbożności mego ubiegłego życia;

na ukształtowanie życia Jezusa Chrystusa we mnie i we wszystkich, byśmy prowadzili życie doskonałego i nieustannego ukrzyżowania, doskonałej i ustawicznej ofiary wraz z pełnym uczestnictwem we wszystkich tak wewnętrznych jak zewnętrznych cierpieniach Jezusa i Maryi, łącznie z doskonałym zjednoczeniem Ich woli [w Tobie];

aby prowadzić życie pełne Bożej miłości i wszystkich innych cnót; aby żyć i umierać spełniając jak najdoskonalej wszystkie dobre dzieła oraz aby żyć i umierać spokojnie w porywie żarliwej ku Bogu miłości i cnót wszelakich w stopniu najdoskonalszym tak, by zarówno we mnie jak i w innych życiem naszym było życie Jezusa;

i na podziękowanie za dary, przywileje i łaski udzielone Najśw. Maryi, św. Józefowi, najczystszemu Jej Oblubieńcowi, oraz wszystkim Aniołom i Świętym, jak i za te [dary], których już udzieliłeś i udzielisz jeszcze wszystkim stworzeniom przeszłym, niniejszym i przyszłym, oraz na podziękowanie, jak gdybyś mnie i wszystkim stworzeniom istniejącym i przyszłym udzielił wszelkich łask, przywilejów i darów, których udzieliłbyś wszystkim, gdyby mieli takie usposobienie i zgodność z wolą Bożą, jaką żywiło Najświętsze Człowieczeństwo Jezusa Chrystusa, i jak gdybyś we mnie i we wszystkich doprowadził do skutku wszelkie zamiary nieskończonej Twej miłości i miłosierdzia we wszystkich dziełach stworzenia, zachowania, odkupienia i uwielbienia — a wszystko to dla wszelkich możliwych celów i na wszelkie możliwe sposoby, jakie są Tobie miłe.

[Ofiaruję Ci to wreszcie na podziękowanie], jak gdybyś już wszystkich umocnił swą nieskończoną mocą, uświęcił wszystkich nieskończoną swą świętością i doskonałością i jak gdybyś przekształcił wszystkich w swe nieskończone przymioty i w siebie samego, Ojcze, Synu i Duchu Święty; i jak gdybyś jednocześnie dał nam poznać, że gdy — jedynie przez działanie nieprzebranego Twego miłosierdzia — będziemy Cię oglądać w Królestwie chwały, to staniemy się [wtedy] do Ciebie podobni: „Będziemy podobni do Niego, bo ujrzymy Go jako jest” [l J 3, 2].

[154c] A nade wszystko [ofiaruję to] na podziękowanie, jak gdybyś już był uwielbiony bez granic, zgodnie z tym, jak na to zasługujesz, a ja okryty hańbą, jako przyczyna wszelkiego zła i przeszkoda wszelkich [Bożych] dziwów, cudów. Wreszcie [ofiaruję Ci to[315] na uproszenie], aby żyć i umierać w świętej wierze i w miłości świętego apostolskiego, katolickiego, Kościoła rzymskiego. Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tego to miłosierdzia wierzę zdecydowanie, że mocą nieprzebranych zasług związanych ze świętym Poczęciem Najświętszego Człowieczeństwa Jezusa Chrystusa w łonie Niepokalanej Maryi, raczysz już teraz i na zawsze niszczyć we mnie całą brzydotę mego poczęcia w grzechu[316] i wszelkie jego następstwa oraz dopuszczać mnie do udziału w całej zasłudze Poczęcia Jezusa; a wszystko to [w tym udziale] tylekroć uwielokrotnione, ile jest stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych mnożonych przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[155] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż miłosierdzia Twego wierzę mocno, że przez nieprzebrane zasługi ducha ofiary, z jakim Jezus Chrystus przyszedł na ten świat, Ty już od tej chwili raz na zawsze, i to z nowym wciąż wzrostem doskonałości, niweczysz w każdej chwili wszelką we mnie skłonność do ziemi, krwi i ciała wraz ze wszystkimi skutkami tej skłonności, a udzielasz mi zasług ducha ofiary Jezusa Chrystusa tylekroć uwielokrotnionej, ile jest stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, mnożonych bez końca przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów[317].

[155a] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tego miłosierdzia Twego wierzę mocno, że w tej chwili i zawsze, a wciąż z nowym wzrostem w każdym nieskończenie małym momencie przez nieprzebrane zasługi przebywania Jezusa w dziewiczym łonie Niepokalanej Maryi przez dziewięć miesięcy, niweczysz we mnie wszelką brzydotę mojego przebywania w łonie mej rodzicielki wraz ze wszystkimi upokarzającymi skutkami tego przebywania, udzielasz mi wszystkich zasług i cnót związanych z zamieszkaniem Jezusa w łonie Maryi, i to tylekroć uwielokrotnionych, ile jest stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych mnożonych bez granic przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż miłosierdzia Twego, przez zasługi i przyczynę Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że od tej chwili na zawsze, wciąż z nowym wzrostem doskonałości w każdej z nieprzeliczonych chwil, przez nieprzebrane zasługi narodzenia Dzieciątka Jezus niweczysz we mnie wszelką brzydotę mych narodzin oraz wszystkie upokarzające ich następstwa, a udzielasz mi zasług samychże narodzin Jezusa tylekroć uwielokrotnionych, ile jest stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych bez końca mnożonych przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[155b] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nieprzebranego miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najświętszej Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych i wszystkich zasług Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że od tej chwili na zawsze, a wciąż z nowym wzrostem doskonałości w każdym nieskończenie małym momencie[318] nieprzebrane zasługi obrzezania Jezusa Chrystusa niweczą we mnie wszelką niegodziwość polegającą na tym, żem nigdy nie korzystał z laski chrztu św.; i [wierzę mocno], że udzielasz mi wszystkich zasług tegoż Jezusowego obrzezania tylekroć u wielokrotnienych, ile byłoby ludzi ochrzczonych, gdyby się dali ochrzcić i gdyby przyjęli chrzest[319] wszyscy inni przeszli, obecni, przyszli i możliwi, i to mnożeni w nieskończoność przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[155c] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, wszystkich Aniołów i Świętych, i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że od tej chwili na zawsze, a wciąż z coraz to nowym wzrostem doskonałości w każdym nieskończenie małym momencie w ciągu całej wieczności, przez wzgląd na zasługi dzieciństwa Jezusa Chrystusa, ucieczki do Egiptu i powrotu Jego do Nazaretu niweczysz we mnie brzydotę mego dzieciństwa i wszelkie przyziemne skłonności oraz skutki całej nędzy i niedoskonałości tegoż mojego dzieciństwa, a użyczasz mi wszystkich zasług dzieciństwa Jezusa Chrystusa, Jego ucieczki, pobytu w Egipcie i powrotu do Nazaretu. A wszystko to łącznie ze wzrostem wszystkich cnót Jego dzieciństwa tylekroć mnożone, ile jest stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych uwielokrotnianych przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[155d] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nieskończonego miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, wszystkich Aniołów i Świętych, i przez wszystkie zasługi całego Kościoła Jezusa Chrystusa, wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi i cnoty okresu dziecięcego i pacholęcego Jezusa Chrystusa od tej chwili na zawsze, a ciągle z nowym wzrostem doskonałości w każdym z nieprzeliczonych momentów przez całą wieczność, niweczą we mnie całą brzydotę, wszystkie występki, złe czyny, złe słowa, złe myśli i zaniedbania okresu mego dzieciństwa i wieku pacholęcego wraz ze wszystkimi skutkami tej brzydoty i wszystkich takich tego rodzaju występków, poczynań, słów i zaniedbań. [Ty zaś] udzielasz mi wszystkich zasług i cnót tegoż dzieciąco-pacholęcego okresu Jezusa Chrystusa, i to uwielokrotnione tyle razy i z taką chwałą Twoją, jak gdyby zostały udzielone wszystkim stworzeniom przeszłym, obecnie istniejącym, przyszłym i możliwym, w nieskończoność mnożonym przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[156] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nieograniczonego miłosierdzia Twego i przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi uległości Jezusa stosowanej wobec Najśw. Maryi i św. Józefa, Jego mniemanego Ojca, niweczą we mnie od tej chwili na zawsze, a wciąż z nowym wzrostem doskonałości potęgowanym w każdym nieskończenie małym momencie, ducha niezależności wraz ze wszystkimi haniebnymi jego skutkami, a udzielasz nieprzebranych zasług ducha zależności Jezusowej oraz wszystkich myśli, słów i czynów z niej wynikających; a tego wszystkiego udzielasz mi w tyle razy mnożonym stopniu i dla tak wielkiej chwały Twojej, jak gdyby to wszystko zostało udzielone wszelkim stworzeniom przeszłym, obecnym, przyszłym i możliwym, uwielokrotniainym przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów. Tak, Boże mój, więcej, więcej, więcej niż nieskończenie, niż po nieprzeliczone razy[320].

[156a] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nieograniczonego miłosierdzia Twego i przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi chrztu Jezusa Chrystusa, Jego pobytu na pustyni, Jego modłów, postów i zwycięstw nad kusicielem piekielnym, od tej chwili i na zawsze, a wciąż z nowym wzrostem doskonałości w każdej [nawet] nieskończenie małej chwili, niweczą we mnie pychę i jej ducha wraz z następstwami, ducha światowego, brak przygotowywania się i wszelkie.przeszkody do życia modlitwy i pokuty; i [wierzę, że niweczą] skłonność do ulegania pokusom wraz ze wszystkimi skutkami onych bardzo dych skłonności i łatwości ulegania kuszeniu.

[I wierzę], że udzielasz mi nieprzebranych zasług chrztu Jezusa Chrystusa, Jego usunięcia się na ustronie i przebywania na pustyni, Jego modlitwy i postu, Jego zwycięstw nad kusicielem, a jednocześnie Jego pokory, ducha samotności, ducha modlitwy, pokuty i cnoty zwyciężania wszelkich pokuszeń i napaści potrójnego wroga dusz naszych, abym te pokusy pokonywać mógł w każdej chwili życia, a szczególnie w strasznej chwili śmierci; [i wierzę] że wszystkiego tego użyczasz mi tyle razy i z taką Twą chwałą, jakby to wszystko było udzielane wszystkim stworzeniom przeszłym, obecnym, przyszłym i możliwym, mnożonym w nieskończoność przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[156b] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nieograniczonego miłosierdzia Twego oraz przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, tudzież przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi nauczania Jezusa Chrystusa, wszystkich Jego utrapień, prześladowań i przeszkód, które wycierpiał, oraz wszystkich dobrodziejstw, które wyświadczył w porządku natury i łaski czyniąc wszystkim dobrze [por. Dz 10, 38], od tej chwili i na zawsze, wciąż z coraz to nowym wzrostem doskonałości, potęgowanym w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów, niweczysz we mnie wszelkie braki i przeszkody w słuchaniu i w głoszeniu słowa Bożego oraz wszelkie następstwa tych braków i przeszkód, a udzielasz mi zasług nauczania [głoszonego przez] Jezusa Chrystusa wraz z zasługami wszystkich cnót podówczas przez Niego pełnionych, i to wraz z dopuszczeniem imnie do uczestnictwa w samych Jego cnotach. Wszystkiego zaś użyczasz mi w takiej pełni, tylekroć i z taką swą chwałą, jak gdyby to wszystko było udzielone wszelkim stworzeniom przeszłym, istniejącym, przyszłym i możliwym, przez całą wieczność mnożonym bez końca w każdym nieskończenie małym momencie.

|156c] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nieskończonego miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, wszystkich Aniołów i Świętych, i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi płynące z ustanowienia sakramentów świętych przez Jezusa Chrystusa, od tej chwili i na zawsze, a wciąż z coraz to nowym wzrostem doskonałości w każdej z nieskończenie małych chwil, niweczą we mnie wszelkie braki i przeszkody do przyjmowania i do sprawowania [sakramentów] oraz wszelkie następstwa tych braków i przeszkód.

[Wierzę też, że jednocześnie] udzielasz mi z nieprzebranych zasług tego tak bardzo świętego ustanowienia, a także pełnego usposobienia i wszystkich cnót Jezusa Chrystusa [potrzebnych] do przyjmowania tychże sakramentów świętych i do udzielania ich z całą pełnią łask, darów i owoców na żywot wieczny, jakie złożył w nich Jezus Chrystus według zasług swego najświętszego życia i według miary bezgranicznej swojej miłości i nieskończonego miłosierdzia. Wszystko zaś tyle razy i z taką Twą chwałą, jakby to było udzielane wszelkim stworzeniom przeszłym, obecnym, przyszłym i możliwym, bez wyjątku mnożonym w nieskończoność przez całą wieczność, w każdym z nieprzeliczonych momentów, i jak gdyby wszystkie tak przez całą wieczność mnożone stworzenia[321] otrzymywały sakramenty święte i sprawowały je z doskonałością najświętszego życia Jezusa Chrystusa.

[157] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż bezgranicznego miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa

[157a] wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi, które zdobył Jezus Chrystus przez modły swe w ogrodzie Getsemani, przez pot krwawy i agonię, przez znoszenie pojmania i okrutnego traktowania doznawanego w ciągu lej nocy uwięzienia, całego owego poniewierania, upokarzania, ośmieszania, bicia, policzkowania, obrazy przez oplwania i [przez] okrucieństwa wszelkiego rodzaju doznawane w drodze do domu Kajfasza i Annasza, przed trybunałem Piłata, w pałacu Heroda, przez fałszywe oskarżanie, biczowanie i cierniem koronowanie, wystawienie na widowisko publiczne, zestawienie z Barabaszem, uznanie wpierw niewinności, a potem skazanie na śmierć krzyżowej hańby; przez nieskończone zasługi dźwigania krzyża na Kalwarię i tego okrutnego podniesienia na krzyżu pośrodku dwóch łotrów — powtarzam: wierzę mocno, że wszystkie te nieprzebrane zasługi od tej chwili na zawsze, a wciąż z nowym wzrostem doskonałości, w każdym nieskończenie małym momencie niweczą we mnie brak gotowości do cierpień. do samych tylko cierpień, i to cierpień najsroższych, tudzież niweczą wszystkie następstwa tego braku gotowości.

[Za to Ty, Boże mój] udzielasz mi ze wszystkich nieskończonych zasług cierpień znoszonych przez Jezusa, również i zasług Jego niepojętych cierpień duchowych i wewnętrznych oraz mocy do znoszenia prawdziwych i najsroższych cierpień. A udzielasz mi tego po tylekroć i z tak wielką Twą chwałą, jak gdyby wszystkie nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa oraz moc do znoszenia czystych prawdziwie i naj sroższych cierpień została użyczona wszelkim stworzeniom przeszłym obecnym, przyszłym i możliwym, mnożonym w nieskończoność przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów, i jak gdyby wszyscy z czystej miłości do Boga, z doskonałością Najświętszego Człowieczeństwa Jezusa Chrystusa żyli przez wieczność całą w czystych naprawdę i najokrutniejszych cierpieniach.

[157b] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tego nieograniczonego miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, oraz przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa[322] wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi najboleśniejszego konania Jezusowego, od tej chwili na zawsze a stale z coraz to nowym wzrostem doskonałości w każdym nieskończenie małym momencie, niweczą we mnie wszelkie braki i przeszkody w uzyskiwaniu wszelkich łask, darów i zmiłowań Bożych, których według nieprzebranych wartości zasług konania Jezusowego dostąpić mogą wszystkie dusze.

I wierzę, że sprawisz to, iż przez nieprzebrane zasługi Jezusowego konania nie tylko zniweczysz wszelkie me słabości, niedoskonałość i nędze mojego konania, ale że udzielisz mi [tych] zasług w taki apo sób, iż zasługi konania Jezusowego staną się tak zasługami moimi, bj przygotować mnie na śmierć o nieskończonej wartości konania Jezusowego. A wszystko to — wierzę — tylekroć i z taką Twą chwałą, ja gdyby nieprzebrane te zasługi udzielane były wszelkim stworzeniom przeszłym, obecnym, przyszłym i możliwym, mnożonym w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów przez całą wieczność

[157c] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! W imię tegoż nie skończonego miłosierdzia Twego, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, uraz przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa wierzę mocno, że nieprzebrane zasługi śmierci Jezusa Chrystusa, od tej chwili na zawsze, a wciąż z coraz to nowym wzrostem w doskonałości, potęgowanym w każdej nieskończenie małej chwili, niszczą we mnie niepojętą mą niegodność i brak przygotowania się do takiej śmierci, jakiej towarzyszą wszelkie dary, zmiłowania i łaski, udzielania i przemiany Boże, jakie mogłyby otrzymać wszystkie stworzenia, gdyby się na nią przygotowywały z doskonałością najświętszego życia Jezusa i Maryi. I wierzę, że udzielasz mi wszelkich nieprzebranych zasług śmierci Jezusa Chrystusa tak bardzo uwielokrotnionych i z tak wielką Twą chwałą, jak gdyby były udzielane wszelkim stworzeniom przeszłym, obecnym, przyszłym i możliwym, mnożonym w nieskończoność przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów.

[157d] W ten to sposób, jedynie przez nieskończone miłosierdzie Twoje, a bez żadnej zasługi, bez żadnego należytego przygotowania z mej strony i mimo że jestem przyczyną wszelkiego zła na świecie, a przeszkodą wszelkiego dobra, wszelkich dziwów i cudów [Twej łaski], dojdę do tego, że przez nieprzebrane zasługi życia, męki, konania i śmierci Jezusa Chrystusa, po zniweczeniu całej szpetoty mojego życia, niemocy, konania i śmierci, też same nieskończone zasługi Jego najświętszego życia, męki, konania i śmierci staną się moimi zasługami na zawsze przez całą wieczność, abym jako zdobycz, cud i przepastna głębia Bożego miłosierdzia uwielbiał na wieczne czasy nieogarnione zmiłowania Boże. W ten sposób chwała zmartwychwstania, wniebowstąpienia i wyniesienia Najświętszego Człowieczeństwa Jezusa Chrystusa [por. Flp 2. 9] przez całą wieczność będzie [chwałą] moją.

[157e] Przedwieczny Ojcze! Składam Ci w ofierze teraz i zawsze, na przyszłość, przez całą wieczność, Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, najświętsze Jego życie i zasługi na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił wszystkich tych zmiłowań, łask i darów, w których udzielanie wiarę swą silną wyżej aż dotąd wyznałem i obecnie ponawiam, i jak gdybyś tego wszystkiego udzielił również wszystkim stworzeniom, a zwłaszcza tym osobom, które z jakiego bądź tytułu są mi bliskie i które w jakikolwiek sposób należą do naszego pobożnego Zjednoczenia [Pia Societa]. wspierają je i mu pomagają, oraz które w przyszłości należeć lub sprzyjać i pomagać będą temu Zjednoczeniu oddanemu pod opiekę Najśw. Maryi, Królowej Apostołów[323]. Amen.

[158] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! Aby w ryzach utrzymać miłość własną, która chciałaby zawsze dogadzać swym wszelkim najbardziej nawet niepożądanym skłonnościom, przez zasługi pokornej woli Twojej, by najświętsze Twe Ciało pochowano ,po śmierci i zamknięto w grobie, racz to sprawić, aby grób mój był jak najbardziej skromny i zapomniany, a to dlatego, by urzeczywistniły się wszystkie możliwe i miłe Tobie cele i byś Ty był bez granic wielbiony, ja zaś, jak na to zasługuję — wzgardzony.

[158a] Błagam wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych oraz ich Królową, Najśw. Maryję Matkę Miłosierdzia, wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe, w nieskończoność mnożone w każdej z nieprzeliczonych chwil przez całą wieczność, aby wszyscy nieskończonemu miłosierdziu i niezgłębionej mądrości Bożej składali zawsze dzięki za to, że Bóg dziś rano usunął z mego umysłu wszelką wątpliwość, a z serca wszelki lęk, oraz że ugruntował mię w ufności i w pewności co do uczestniczenia we wszystkich łaskach, zmiłowaniach, darach, udzielaniach i przemianach Bożych, a także co do tego, że stałem się cudem, zdobyczą i przepaścią miłosierdzia Bożego w przeciwieństwie do Najśw. Maryi, która jest przepaścią łask Bożych.

[158b] Dziś rano, 17 lipca 1839 roku[324], po Komunii w czasie Mszy św., którą odprawiłem wyłącznie dzięki miłosierdziu Bożemu i jako zwycięska zdobycz tegoż miłosierdzia — gdyż ja sam zasługuję na odrzucenie od ołtarza po nieskończone razy — dziś więc bezgraniczne to miłosierdzie Boże, które się stało pożywieniem, pokarmem i posiłkiem mej duszy, dało mi odczuć, że przez nieprzebraną swą litość, z bezgraniczną miłością i w sposób godny Jego dobroci, wszechmocy i samegoż nieskończonego miłosierdzia, raczyło nie tylko dokonać dzieła odkupienia całego rodzaju ludzkiego, ale też, że wszystko zdziałało dla każdego stworzenia z osobna i że dla dobra wszystkich ponawia co dzień Bezkrwawą Ofiarę o nieskończonej wartości i o nieprzebranych zasługach.

I tyle razy czyni to [owo Miłosierdzie], ile razy kapłani odprawiają Mszę św., a czyniłoby i więcej, gdyby ją sprawowało więcej kapłanów, tak dalece, że byłoby ono gotowe tylekroć ponawiać owe dary, ilekroć więcej byłoby sprawowanych Najśw. Ofiar; tak że ze swej strony nastawione jest na ofiarowywanie się w nieskończoność w każdej chwili przez całą wieczność; prócz tego [gotowe jest] do udzielania się duszom w sposób sakramentalny jako ich pokarm i pożywienie, z Duszą swą, Ciałem i z Bóstwem, wraz ze wszystkimi zasługami swymi w dopełnianiu swoich tajemnic i w pełni swej chwały.

[158c] Wobec tego wszystkiego powinienem zgodnie z obiektywnym stanem rzeczy uprzytomnić sobie, że brak mi usposobienia i zdolności do przyjęcia tak wielkich i nieprzebranych skarbów miłosierdzia Jednakże przepaść mej nędzy i niegodności, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, przez zasługi wszystkich Aniołów i Świętych i przez wszystkie zasługi Kościoła powszechnego Jezusa Chrystusa.pozwala skorzystać z prawa do tego, by dzięki miłosierdziu stać się najbardziej właściwym przedmiotem nadającym się — jako przepaść Bożego miłosierdzia — do za jaśnienia tego nieskończonego miłosierdzia. Ja bowiem jestem przyczyną wszelkiego zła i przeszkodą wszelkiego rodzaju dobra.

A to będzie czymś odpowiednim i słusznym, bo jak w Maryi jaśnieje przepaść łaski, podobnie we mnie bije w oczy przepaść miłosierdzia i wszystkich Boskich przymiotów miłosiernych bez granic, w ten sposób, że przez całą wieczność jawne będzie dla bezgranicznego wielbienia Boga, a mego zawstydzenia [to], że Bóg miłosierny bez granic, przez zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych oraz przez zasługi powszechnego Kościoła Jezusa Chrystusa, raczył ukształtować mnie j ako cud, zdobycz i przepaść

swej nieskończenie miłosiernej wszechmocy,

swej nieskończenie miłosiernej mądrości,

swej nieskończenie miłosiernej dobroci,

swej nieskończenie miłosiernej miłości,

swej nieskończenie miłosiernej sprawiedliwości,

swej nieskończenie miłosiernej łaskawości,

swej nieskończenie miłosiernej czystości,

swej nieskończenie miłosiernej świętości,

swego bezgranicznego miłosierdzia i wszystkich swych nieprzebranych, a nieskończenie miłosiernych przymiotów Boskich.

[158d] Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! Jestem przekonany, że zrozumiałem mało, wierzę, że powiedziałem też bardzo mało w porównaniu do tego, czego mi udzieliłeś i chcesz mi udzielać przez całą wieczność w doskonalszy jeszcze i w nieskończoność uwielokrotniony sposób, którego nie pojmuję i nigdy nie pojmę.

Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek stał się Bogiem[325]. Bóg tak umiłował świat, że dał Syna swego Jednorodzonego [por J 3,16]. Czyż nie podarował nam wszystkiego wraz z Nim? [por. Rz 8, 32]. „Jedynemu Bogu nieśmiertelnemu i niewidzialnemu — chwała, wysławianie, cześć i dziękczynienie na wieki wieków!” [l Tm l, 17]. Boże, Boże! Miłosierdzia, miłosierdzia, miłosierdzia!

[158e] Wszystko powyższe w rozumieniu świętej Matki Kościoła, oddaję pod sąd [tegoż] Kościoła; a jak ta święta Matka Kościół apostolski, katolicki i rzymski naucza, wierzy i wyznaje, tak też i ja wierzę i wyznaję, a jak teraz, tak na wieki wierzyć i wyznawać będę. Tak mi dopomóż Bóg i Najśw. Dziewica z całą Wspólnotą Niebian![326]

48. [ LIST O. SERAFINA Z GÓRY ŚW. JANA Z ZAKONU BRACI MNIEJSZYCH — KAPUCYNÓW] (Lumi — 36, t. I, s. 358—359; rok 1839)

[159][327].

49. [MODLITWY. POBOŻNE INTENCJE. OFIAROWANIA]

(Lumi — 37, t. I, s. 359—372; lata 1839—1840)

[160] Modlitwy, pobożne intencje i ofiarowania skierowane do Jezusa i Najśw. Maryi, i do całej Wspólnoty Niebian.

[160a] Jezu, Miłosierdzie me nieskończone! Ty powiedziałeś w swym miłosierdziu: „Kto uwierzy i ochrzci się, zbawion będzie” [Mk 16, 16]. Wyznaję, że nigdy nie skorzystałem z cennego daru wiary świętej; pragnę jednak wierzyć zawsze od całej wieczności przez całą wieczność oraz wzbudzać w każdej z nieskończenie małych chwil tak wiele aktów wiary, na ile zasługujesz Ty i prawda przez Ciebie objawiona, a wszystkie z taką doskonałością, jakiej jesteś godzien, i w intencji tych wszystkich celów, jakie podobają się Tobie. W zjednoczeniu zaś z nie - przebranymi zasługami Jezusa Chrystusa[328] ofiaruję Ci zasługi zdobyte na drodze wiary przez wszystkich Świętych oraz ich Królową, Najśw. Maryję, na podziękowanie, jak gdybyś mnie już zapewnił o zbawieniu wiecznym.

[160b] Jezu, nieskończone me Miłosierdzie! Ty w miłosierdziu swym powiedziałeś: „Kto pożywa Ciała mego i pije Krew moją, ma żywot wieczny” [J 6, 55]. Wyznaję i przez całą wieczność wyznawać chcę przed niebem i ziemią, że nie odnosiłem nigdy pożytku z Najśw. Sakramentu Eucharystii. Przeciwnie! Wyznaję to, że winien jestem nieprzeliczonych wszelkiego rodzaju zniewag, żem winien wszelkich na całym świecie profanacji przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, gdyż jestem najgłówniejszą przyczyną wszelkiego zła w porządku fizycznym i moralnym [329]

[160c] W jedności wszakże z Twymi, o mój Jezu, nieprzebranymi zasługami ofiaruję Przedwiecznemu Ojcu Twojemu teraz i zawsze w każdym z nieprzeliczonych momentów cnoty i owoce, jakie z Bezkrwawej Ofiary w jakikolwiek sposób i przez jakiekolwiek pobożne praktyki odniosły już, odnoszą i odnosić by mogły wszystkie stworzenia przeszłe, obecne i przyszłe, gdyby z tych zasług korzystały w przeszłości i na przyszłość w stopniu tak wysokim, w jakim tylko można by z nich korzystać, i jako Ty w nieskończonej swej dobroci, miłości, miłosierdziu, łaskawości, świętości i doskonałości pragniesz [by korzystano][330]. A wszystko to ofiaruję Ci na podziękowanie, jak gdybyś mnie napełnił już wszystkimi łaskami, darami, wzglądami i zmiłowaniami w takiej mierze, w jakiej by one rozlane były na wszelkie stworzenia mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów, gdyby wszystkie korzystały z nich z doskonałością Serca Jezusowego i Najśw. Maryi Niepokalanej, i jak gdybyś mnie już zapewnił o życiu wiecznym.

[161] Jezu mój, Miłosierdzie me nieskończone, niezmierne, niepojęte! Ty, który w największym swym miłosierdziu stałeś się Boskim dla nas wzorem łagodności i pokory wraz z bezgraniczną, jaka tylko może nam być udzielona, zdolnością do rzeczywistego naśladowania Ciebie, powiedziałeś do mnie i do wszystkich: „Uczcie się ode Mnie, żem jest cichy i pokornego serca” [Mt 11, 29], widzisz, że jestem najokropniejszym potworem złości i pychy, jaki na całym świecie istniał lub istnieć może. Widzisz, że złość i pycha złączyły się z mą istotą w jedno, tak że nie można odróżnić mnie od samej istotnej złości i samej istotnej pychy.

[161a] Jestem niezdolny do tego, by unicestwić w sobie te dwa okropne, potworne i niewyczerpane źródła wszystkich grzechów, przez które jestem przyczyną wszelkiego zła w porządku fizycznym i moralnym w całym wszechświecie, tak w czasie jak i w wieczności, a zarazem przeszkodą wszelkiego dobra fizycznego i duchowego całego wszechświata zarówno w czasie jak w wieczności i byłbym nią w nieprzeliczonych wszechświatach[331]. Zniwecz mię przeto, o mój Jezu, we wszystkim i na zawsze dla zasług i wstawiennictwa mej najukochańszej Matki Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, a także przez nieskończone samoż Twe miłosierdzie i przez Twe nieprzebrane zasługi. Spraw także, by po zniszczeniu całego mojego ja została we mnie cała Twa łaskawość i cała pokora Twoja. Składam Ci też w ofiarze teraz i zawsze wszystkie Twe zasługi, które są moimi, ponieważ mi je dałeś. Ofiaruję Ci je na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił wszystkiego tego, o co Cię prosiłem, tak by nie pojawiła się już we mnie ani złość moja, ani moja pycha, jako zniweczona przez Ciebie, a za to, [by pojawiła się] łaskawość Twa i pokora — we mnie ubogim, będącym nicością, pełnym przeogromnej nędzy.

[161b] Mój Boże, Miłosierdzie me nieskończone, niezmierne, odwieczne i niepojęte! Ty sam tylko jesteś nieogarniony i udzielający się bez miary w każdym z nieprzeliczonych najmniejszych momentów, od całej wieczności przez całą wieczność! Udzielasz się chętnie bez ograniczenia, ponieważ jesteś nieskończoną dobrocią, a gdzie większa jest nędza, tam większą masz możność udzielania się. Ja zaś jestem największym nędznikiem, ponieważ [jestem] winny wszelakich grzechów całego świata i tych również, które popełniane będą aż do skończenia czasów, a które w ciężkości swej i niewdzięczności zawierają złość przewyższającą bez granic złość wszystkich zbuntowanych aniołów oraz złość wszystkich ludzi przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych.

Wyznaję, że z racji niepojętej mej niewdzięczności wobec Twych nieskończonych dobrodziejstw i bezgranicznej miłości, z jaką mię stworzyłeś, zachowałeś, odkupiłeś i napełniłeś niezliczonymi Twymi darami tak w porządku łaski jak i natury, złość grzechów moich przewyższa bez porównania złość wszelkich stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, nawet w założeniu, że wszystkie w każdym z nieprzeliczonych momentów obrażałyby Ciebie niezliczonymi grzechami od całej wieczności i gdyby Cię w przyszłości obrażać miały przez całą wieczność. [A niepojęta moja złość wzrasta jeszcze dlatego], żem udaremniał dobro, a przecież winienem je popierać. I tak stałem się winnym tak wielkiej złości, jak gdybym udaremniał wszelkiego rodzaju dobre dzieła i zbożne przedsięwzięcia, które byłyby prowadzone i wykonywane przez wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe, gdyby od całej wieczności i przez całą wieczność działały z doskonałością Pana naszego Jezusa Chrystusa i drogiej Matki naszej Maryi

[161c] Przez Twe zatem nieograniczone miłosierdzie, przez nieskończoną wartość zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa zniwecz we mnie niepojętą moją niegodność i niezliczone przeszkody, które udzielaniom się wszystkich Twych nieprzebranych przymiotów stanowią we mnie zawadę. Wierzę też mocno, że przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, przez zasługi i przyczynę wszystkich Aniołów i Świętych i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa Ty, Boże mój, Miłosierdzie me nieskończone, stosownie do wartości zasług Jezusa Chrystusa — wierzę mocno, że dla bezgranicznego uwielbienia siebie samego we wszystkich Twych nieskończenie miłosiernych przymiotach, teraz i zawsze przez wieczność całą w każdym z nieprzeliczonych momentów po nieskończone razy i na nieskończone sposoby udzielasz samego siebie biednej duszy mojej. Innymi słowy, Ty sam tak się uwielbiasz, jak gdybyś w ten sposób i w takiej mierze udzielał mi się w tym celu, aby uczynić mnie zdobyczą i przepaścią bezgranicznego miłosierdzia Twego. I tak dokonujesz we mnie wszystkich tych miłosiernych udzielań i ponawiasz je w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności. A [ja] dzięki nieskończonemu Twemu miłosierdziu wierzę stanowczo, że będziesz to we mnie ponawiał przez całą wieczność, jak gdybym się wciąż znajdował w stanie pielgrzymowania na tej ziemi i jak gdybym miał stale nieograniczoną podatność i odpowiednie usposobienie do przyjmowania Twych udzielań.

[161d] I wierzę też, że tak samo i tak bogato udzielasz mi wszelkich zasług, wszelkich cnót i wszelkich czynów całego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa, że przez zupełne przekształcenie mnie w siebie i w mego Pierworodnego Brata — Jezusa Chrystusa będzie uwielbione bez granic, niewyczerpanie, miłosierdzie Twoje i nieskończona miłość Ojca, Syna i Ducha Świętego, a na mnie, dla chwały Twej, ześlesz takie upokorzenie i zawstydzenie, na jakie zasługuję. Wszelako w nieskończonym swym miłosierdziu racz wchłonąć mnie całkowicie w siebie, a w ten sposób, przez samoż to Twe miłosierdzie jestem już i będę całkowicie unicestwiony, przekształcony w miłosierdzie Twoje i utożsamiony z Twym miłosierdziem tak dalece, że to już nie ja jestem i nie ja istnieć będę, ale nieskończone miłosierdzie Twoje.

Wszystko poddaję pod sąd Kościoła świętego, we wszystkim i zawsze postanawiając wierzyć i wyznawać, jak wierzę i wyznaję wszystko to, czego naucza Kościół święty; i nic takiego nie obejmuję wiarą, co byłoby przeciwne nauczaniu i wyznawaniu świętej Matki Kościoła.

[162] Jezu mój, nieskończone, niezmierne, niepojęte Miłosierdzie moje!

[162a] Tyś miłościwie ogłosił: „Błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest Królestwo Niebieskie” [Mt 5, 3]. Widzisz, że serce moje całe przywiązane jest do ziemi, która jest dla mnie krainą śmierci! Przez nieskończone Twe miłosierdzie i przez nieprzebrane zasługi Twoje, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, zniwecz zupełnie teraz i na zawsze me biedne serce i daj mi serce Twoje, serce całkowicie duchowe, niebieskie i Boskie. Pragnę też, bym od całej wieczności przez całą wieczność w każdej nieskończenie małej chwili ofiarowywał Ojcu Przedwiecznemu wszystkie Twe, o mój Jezu, zasługi na podziękowanie, jakobym już nie posiadał serca swojego, lecz bym żył Boskim Twoim Sercem.

[162b] Jezu mój, nieskończone, niezmierne, niepojęte Miłosierdzie moje! Tyś orzekł miłościwie: „Błogosławieni cisi, albowiem oni posiądą ziemię”. „Błogosławieni, którzy płaczą, albowiem oni będą pocieszeni” [Mt 5, 4-5]. Przez nieskończone miłosierdzie Twoje, przez nieprzebrane Twe zasługi, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, umacniaj we mnie łaskę niweczenia mej skłonności do gniewu, a użycz mi w pełni swej łagodności. Ponadto użycz mi łaski najpełniejszego uczestnictwa w owym bólu, jaki z powodu grzechów moich i całego świata przeszywał Cię w całym życiu i przyprawił Cię o krwawy pot i konanie w ogrodzie Getsemani, bym przejęty tym bólem opłakiwał wszystkie me grzechy, które bym chciał opłakiwać przez całą wieczność i — gdyby to było możliwe — przez nieskończone wieczności. I jest moim pragnieniem, bym Przedwiecznemu Bogu Ojcu ofiarowywał tak w przeszłości, jak od całej wieczności przez całą wieczność w każdym nieskończenie małym momencie, wszystkie Twe, o Jezu mój, zasługi na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił [tego] wszystkiego.

[162c] Jezu mój, Miłosierdzie me bezmierne, nieskończone i niepojęte! Tyś w miłosierdziu swym powiedział: „Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni” [Mt 5, 6]. Przez nieskończone Twe miłosierdzie, przez nieprzebrane zasługi Twoje, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, racz zgasić we mnie pragnienie rzeczy ziemskich, a daj mi głód i pragnienie Twej świętości i doskonałości, coraz bardziej rosnącej i potęgującej się. I jest moim pragnieniem, by Przedwiecznemu Bogu Ojcu ofiarowywać tak w przeszłości, jak też od całej wieczności i przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów wszystkie Twe, o mój Jezu, zasługi na podziękowanie, jak gdybyś od całej wieczności i przez całą wieczność przekształcał mnie całego w trawiący Ciebie głód i pragnienie nieskończonej świętości i doskonałości.

[162d] Jezu mój, niezmierne, nieskończone i niepojęte Miłosierdzie moje! Tyś w miłosierdziu swym powiedział: „Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią” [Mt 5, 7]. Przez nieskończone zatem miłosierdzie Twoje, przez nieprzebrane Twe zasługi, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, raczysz niweczyć we mnie całe me okrucieństwo, a dajesz swe miłosierdzie, przekształcasz mnie w nie i dajesz mi możność, by życie me wypełnione było całkowicie dziełami miłosierdzia względem ciała i duszy na rzecz wszystkich [ludzi]. A dokąd ja nie zdołam dotrzeć przez siwe rzeczywiste działanie, Ty w pełni miłosierdzia swego daj łaskę szerzenia Twego miłosierdzia po całym świecie przez wszystkie czasy i przez wieczność całą. I pragnę Przedwiecznemu Bogu Ojcu ofiarowywać tak w przeszłości, jak i od całej wieczności przez całą wieczność w każdym nieskończenie małym momencie wszystkie, o mój Jezu, nieprzebrane Twoje zasługi na podziękowanie, jak gdybym teraz i zawsze przez wieczność całą dokonywał dzieł miłosierdzia co do dała i duszy na rzecz wszystkich Twych stworzeń na całym świecie oraz jak gdyby wszyscy byli przekształceni w samoż Twe miłosierdzie.

[163] Jezu mój, niezmierne, nieskończone, niepojęte i niewysłowione Miłosierdzie moje! Tyś w miłosierdziu swym powiedział: „Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą. Błogosławieni pokój czyniący, albowiem nazwani będą synami Bożymi. Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem ich jest Królestwo Niebieskie. Błogosławieni jesteście, gdy wam złorzeczyć bada i prześladować was będą, i mówić wszystko złe przeciwko wam, kłamiąc, dla Mnie” [Mt 5, 8-11].

[163a] O mój Jezu, widzisz, że ja sam z siebie nic nie potrafię. Jestem strasznym potworem pełnym wszelkich występków i stekiem grzechów; jestem główną, pierwszą, jedyną i powszechną w czasie i w wieczności przyczyną wszelkiego zła w porządku fizycznym i moralnym całego wszechświata i wszelkich możliwych światów. Jestem też główną, pierwszą, jedyną i powszechną, w czasie i w wieczności, przeszkodą wszelkiego dobra fizycznego i moralnego w całym wszechświecie i we wszystkich możliwych światach.

Ty jednak przez nieskończone swe miłosierdzie, przez nieprzebrane zasługi Twoje, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, raczysz mię teraz i zawsze zupełnie unicestwiać, a dawać mi całkowicie siebie samego, Ty, co jesteś istotną czystością i pokojem wieczystym. [Dajesz mi] całe Twe pragnienie mąk, zelżywości, prześladowań, przeciwności, potwarzy, uwięzień, powrozów, łańcuchów, sądów, biczowań, cierni, gwoździ, wyroku sromotnej śmierci, ukrzyżowania, najwyższego i ofiarnego cierpienia dla większej chwały Ojca Niebieskiego i dla wiecznego zbawienia wszystkich dusz całego świata przeszłego, niniejszego i przyszłego.

[163b] Toteż pragnę, bym Przedwiecznemu Bogu Ojcu ofiarowywał tak w przeszłości, jak i od całej wieczności poprzez całą wieczność w każdym nieskończenie małym momencie Najdroższą Krew Twoją i wszystkie nieprzebrane Twoje zasługi na podziękowanie, jak gdybyś mi już użyczył wszystkiego i jak gdybym został unicestwiony zupełnie w całej mej istocie, w mych myślach, słowach, uczynkach, zaniedbaniach i we wszystkich mych grzechach, a także jako przyczyna wszelkiego zła fizycznego i moralnego w całym wszechświecie; i jak gdyby, mój Jezu, nie pozostało już nic we mnie prócz Ciebie z Ojcem i Duchem Świętym, wraz ze wszystkimi nieprzebranymi Twymi przymiotami i doskonałościami, z wszystkimi zasługami najświętszego życia Twojego i z wszystkimi Twymi cnotami, ze wszystkimi pełnymi zasług czynami całego Twego najświętszego życia tudzież ze wszystkimi Twymi cudami, słowami, pouczeniami, myślami, uczuciami, tęsknotami; z całym Pismem św., i z pełnym stosowaniem Ewangelii jako urzeczywistnianych przez Ciebie zupełnie w doczesności i wieczności, i jak gdybyś mi tego wszystkiego udzielił, i jakbyś należał do mnie całkowicie wraz z Ojcem i Duchem Świętym, wraz ze wszystkimi sprawami Twymi; i jak gdybyś mi udzielił wszelkich zasług i cnót Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów oraz całego Kościoła triumfującego, cierpiącego i walczącego, i jaki istnieć będzie w doczesności i wieczności — wszystko zaś tak jak Ty pragniesz i dla wszystkich celów, jakie podobają się Tobie.

[163c] Uwaga: Wszystko to, co napisałem tutaj i gdzie indziej, poddaję pod' sąd świętej Matki Kościoła i zawsze wierzyć chcę w to wszystko, w co wierzy i czego naucza święta Matka Kościół apostolski i rzymskokatolicki. Odrzucam też wszystko, co [ten] święty Kościół odrzuca.

50. [„W KOŚCIELE TWYM STAWIASZ MNIE JAKO NOWY CUD MIŁOSIERDZIA...”]

(Lumi -- 23. t. I, s. 210 —212; rok 184 0)[332] 332

[164] W żywym pragnieniu utrwalenia postępu i rozszerzania wszędzie Pobożnego Stowarzyszenia[333], założonego pod opieką Najśw. Maryi Królowej Apostołów, oraz rozwoju wszystkich jego ewangelicznych poczynań miłości i gorliwości tudzież w najgłębszym przeświadczeniu o niepojętej mej niegodności, by z uwagi na nie dającą się objąć rozumem mą nieudolność posiadania daru czynienia wszystkiego [dobrego] oraz wykonywania i współdziałania w tym wszystkim,

[164a] w dniu 26 marca 1840 roku, po odprawieniu Najśw. Ofiary odczułem, o mój Boże, mój Ojcze, Miłosierdzie me nieskończone, że dla miłościwego odniesienia triumfu nad bezgraniczną niegodnoscią moją, przez zasługi Jedynego Syna Twego, Pana naszego Jezusa Chrystusa, jak i przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi i całej Wspólnoty Niebian wraz ze wszystkimi sprawiedliwymi, raczyłeś we mnie zburzyć mię zupełnie, a ukształtować i stworzyć we mnie nowy cud miłosierdzia. [Zdałem sobie też sprawę], że w Kościele swym stawiasz mnie jako nowy cud miłosierdzia.

[164b] Dzięki Ci składam, że raczysz jeszcze sprawiać, iż przez samoż to miłosierdzie Twe bez granic wszystkie nieskończone przymioty Twoje — a wszystkie bez miary miłosierdzia pełne — wyniszczają w każdej chwili we mnie i stwarzają stale jakiś nowy cud miłosierdzia tak, że cud z chwili obecnej nie jest już cudem minionej chwili, a cud chwili następnej nie jest cudem chwili obecnej. I czuję, że raczysz to czynić w tym celu, by nie zostało we mnie ani śladu z niepojętej brzydoty winy, jaką za sobą pociąga nie dająca się pojąć moja Tobie okazywana niewdzięczność, mimo że widzę niezliczone dary, względy i łaski, jakich udzieliłeś mi i jakich w każdym momencie mi udzielasz.

[164c] I więcej jeszcze, o Boże mój! Czuję, że dla nieprzebranych zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi i całej Wspólnoty Niebian, przez cud stwarzany we mnie, to jest przez uczynienie mnie nowym cudem Twego miłosierdzia, Ty sam wielbisz się przez siebie samego w sposób godny Ciebie i tak, aby dzieło odkupienia osiągnęło wszystkie owoce, jakie doń przynależą. We wszystko pragnę wierzyć według myśli apostolskiego Kościoła rzymskokatolickiego (Oświadczenie generalne).

51. [„POLECAM TOBIE SAMEMU CIEBIE I WSZYSTKIE TWE SPRAWY!”]

(Lumi — 26, t. I, s. 219; rok 1840 [?])

[185] Boże mój, Miłosierdzie moje! Ze względu na Ciebie, a przeciw mnie[334], polecam Tobie samemu Ciebie oraz wszystkie Twe sprawy teraz i na wieki!

52. [ZAPISKI Z OSIMO]

(Lumi — 38, t. II, s. 373--162; rok 1840)

[166] Osimo, dnia 12 września 1840 roku[335].

Boże mój! We wszystkim i zawsze niechaj się dzieje najświętsza wola Twoja! Wyznaję w tej chwili i wciąż wyznawać będę, że w najświętszej Twej woli zawierają się wszelkie dobra.

[166a] Z jak najbardziej ochoczym przylgnięciem do Twej najświętszej woli pragnę, o Boże mój, teraz i zawsze w każdym nieskończenie małym momencie ofiarowywać Ci tak w przeszłości od wieków, jak i w przyszłości przez wieczność całą, w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, istniejącymi teraz, przyszłymi i możliwymi, mnożonymi co do liczby i doskonałości bez końca w każdej z nieprzeliczonych chwil[336], wszystkie modlitwy i zasługi Jezusa, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, i całego Kościoła Jezusa Chrystusa oraz wszystkich sprawiedliwych, kstórzy byli, są i będą aż do skończenia świata, [A ofiarowywać pragnę Ci to wszystko w tym celu], aby wraz ze skuteczną łaską uzdalniającą mnie do tego, bym nie dopuścił się już nigdy najmniejszej nawet niedoskonałości, otrzymać dar długiego życia, a gdyby to było możliwe, nawet życia wiecznego, pełnego największej wydajności, łącznie z wszelkimi darami natury i łaski, abym mógł w całym świecie popierać zawsze w każdej z nieprzeliczonych chwil i w sposób najdoskonalszy, choćby był dla mnie najbardziej przykry i upokarzający, wszelkie dzieła zmierzające do większej chwały Twojej i zbawienia wiecznego wszystkich dusz na całym świecie oraz pełnić wszelkie dzieła miłosierdzia co do ciała i duszy na rzecz wszystkich mych bliźnich na całym świecie.

[166b] I proszę o to nawet z ewentualnością rezygnacji z chwały przysługującej za dokonywanie wszystkich wspomnianych dzieł — a mówię to nie przez brak doceniania i szacunku [dla tej chwały], ale z najgłębszego pragnienia, by Cię widzieć wielbionym w pełnieniu Twej woli pragnącej, by jak najdoskonalej praktykowano wobec bliźnich miłosierdzie względem ciała i duszy. Składam Ci więc i ponawiam tę wzmiankowaną tu ofiarę na podziękowanie, jak gdybyś mnie już wysłuchał zgodnie z Twą wolą największego uwielbienia godną.

[167] W poranek dnia 15 września 1840 roku[337].

1. Modlitwa zmierzająca do tego, aby z obecnej choroby — a zwłaszcza z najdotkliwszego utrapienia, że przez tyle dni byłem bez Mszy i Brewiarza — Bóg otrzymał możliwie największą chwałę.

2. Jak św. Franciszek z Asyżu w czasie czterdziestodniowego postu przed św. Michałem Archaniołem otrzymał święte stygmaty, podobnie i ja ufam, że Bóg trzymający mnie w chorobie przez czas tak długi zechce poprzez wzgląd na nieskończone swe miłosierdzie dopuścić minie do uczestnictwa w męce Pana naszego Jezusa Chrystusa.

3. [Chcę] prosić spowiednika, aby podczas mego konania, przy siedmiu słowach, jakie Pan nasz Jezus Chrystus wypowiada na krzyżu, dopomógł mi naśladować Go w miarę mej możności[338].

[168] „Miłosierdzie Pańskie, że nie zginąłem” [Lm 3, 22].

Rankiem dnia 12 września 1840 roku, będąc w mieście Osimo, otrzymałem natchnienie, aby wyrazić następujące pobożne oświadczenie, intencję, ofiarowanie i akt rezygnacji, które w najdoskonalszej jedności z wolą Bożą pragną odnawiać na stałe w każdym momencie, i dlatego pragnę., by [akty te] składane były od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej z nieprzeliczonych chwil, jednakże nie w uleganiu własnej mojej woli — jestem wszak otchłanią niedoskonałości — lecz z uległością Jezusa Chrystusa[339].

[168a] Pobożne oświadczenie, intencja, ofiarowanie i akt rezygnacji.

Boże mój, niechaj zawsze i we wszystkim dzieje się Twa najświętsza wola! Wyznaję i oświadczam.teraz i zawsze, że w najświętszej woli Twojej znajduje się wszelkie dobro i cała najwyższa doskonałość.

Dlatego też w jak najpełniejszym zjednoczeniu z wolą najświętszą, wolą Twoją, pragnę, o Boże mój, w każdej nieskończenie małej chwili i przez całą wieczność, w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi, które wyobrażam sobie jako mnożone co do liczby i doskonałości w nieskończoność w 'każdym z nieprzeliczonych momentów, ofiarowywać Ci teraz i zawsze wszelkie modlitwy i zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, całego Kościoła Jezusa Chrystusa i wszystkich sprawiedliwych, którzy byli, są i będą aż do końca świata A [czynić to pragnę] w tym celu, aby wraz ze skuteczną łaską niezaciągania już nigdy winy nawet [w postaci] najlżejszej niedoskonałości, otrzymać dar długiego życia, a gdyby to było możliwe, życia wiecznego i w największej żywotności, łącznie ze wszystkimi darami natury i łaski, by popierać na całym świecie, zawsze i we wszystkich nieskończenie małych momentach nieustannie w sposób najdoskonalszy, choćby był dla mnie najbardziej uciążliwy i upokarzający, wszelkie zbożne dzieła i instytucje kościelne, zarówno zakonne jak niezakonne, zmierzające do większej chwały Twojej i wiekuistego zbawienia wszystkich dusz na całym świecie i do najdoskonalszego, powszechnego i stałego pełnienia wszystkich dzieł miłosierdzia powołanych dla zaradzenia potrzebom cielesnym i duchowym wszystkich ubogich, chorych, przygnębionych, grzesznych, udręczonych, więzionych i będących w jakiejkolwiek potrzebie, tak obecnie jak w przyszłości w jakiejkolwiek części świata.

[168b] O wszystko to proszę Cię będąc gotów — gdyby taka była wda Boża — umrzeć nawet zaraz po otrzymaniu sakramentów świętych, o które błagam przez nieskończone miłosierdzie Twoje i przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych[340] a proszę o to i z tą ewentualnością, co wyrażam nie przez brak doceniania przyrzeczeń Bożych i szacunku wobec nich, że zrezygnuję na zawsze z chwały przyobiecanej przez Ciebie, o Boże mój, za zasługi dobrych uczynków. [A czynię] to z najszerszego pragnienia, by widzieć Cię uwielbianym wszędzie, zawsze i przez wszystkich oraz by odpowiedzieć Twej miłości, która domaga się najdoskonalszego świadczenia miłosierdzia wobec potrzeb ciała czy duszy na rzecz wszystkich umiłowanych przez Ciebie stworzeń. Nadto składam i ponawiam, jak poprzednio, tę samą ofiarę na podziękowanie, jak gdybyś ją przyjął już i wysłuchał zgodnie z najgodniejszą uwielbienia, najświętszą i najdoskonalszą wolą Twoją.

Niech we mnie dzieje się zawsze najświętsza wola Boża! Boże, Boże mój! Prosta i najświętsza wola Twoja, szczególnie w przeciwnościach, niech będzie moim rajem![341]

[169] W dzień lub w dwa później uprzytomniłem sobie, że wobec faktu, iż w życiu swym nie uczyniłem nic dobrego[342], a za to dopuściłem się wiele zła, przyszło mi na myśl, by napisać prośbę kierowaną do wszystkich stworzeń, aby one uzupełniły dobro, którego nie dokonałem, i naprawiły zło, którego stałem się powodem. Wyrażałem w niej swą pierwszą i ostatnią wolę w formie następującej:

Pierwsza moja i ostatnia wola wyrażona w formie prośby skierowanej do wszystkich stworzeń, itd.

[169a] W obliczu zbliżającej się śmierci w każdym momencie, ja, Wincenty Pallotti, świadom, że choć zostałem wyniesiony do godności kapłańskiej, to jednak niegodny jestem bez granic, bez porównania bardziej niż wszyscy szatani i wszyscy potępieńcy, i wszyscy grzesznicy, którzy są i którzy mogliby być, chociażby co do złości i liczby mnożeni byli w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności przez całą wieczność, powtarzam mą świadomość, żem nie dokonał nigdy żadnego dobra, lecz przeciwnie, żem jest prawdziwą przyczyną wszelkiego tak fizycznego, jak moralnego zła, i to przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego, a także prawdziwą przeszkodą wszelkiego rodzaju fizycznego i moralnego dobra przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego.

[169b] Nie przestając jednak pokładać nadziei w miłosierdziu Bożym, w nieskończonej mocy zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, w przemożnej opiece i 'wstawiennictwie Na j św. Maryi, Aniołów i Świętych oraz całego Kościoła tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, z wiarą w nieomylny dogmat o Świętych obcowaniu i ufny w litosną miłość wszystkich stworzeń, proszę teraz i zawsze, i przez całą wieczność Wielką Matkę Boga Najśw. Maryję, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, oraz wszystkie stworzenia minione, obecne, przyszłe i możliwe, aby za mnie, czyli w imieniu moim, spełniali tyle aktów wszelkich cnót, tyle dobrych uczynków i tyle dzieł miłosiernych względem ciała i duszy bliźnich moich żyjących na całym świecie obecnie i w przyszłości, ile potrzeba do wypełnienia świętego prawa miłości Boga i bliźnich naszych w sposób jak najbardziej doskonały [343]. I pragnę, by w każdej z nieprzeliczonych chwil od całej wieczności przez całą wieczność i przez niezliczone wieczności wykonywali tych aktów tak bardzo wiele i z tak wysoką doskonałością, na jakie Bóg zasługuje, a wszystko we wszelkich miłych Jemu celach.

[169c] Z uwagi na to, że nie korzystałem, z daru powołania do świętego przybytku — przeciwnie, okropniem zawsze daru tego nadużywał, proszę wszystkich jak poprzednio, a osobno jeszcze wszystkich kleryków, diakonów, kapłanów, spowiedników, proboszczów, biskupów i papieży przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, aby ofiarowywali za mnie Najwyższemu współdziałanie swe [z łaską] i by współpracowali z otrzymanym od Boga powołaniem tak, jak Bóg chce, oraz by pragnęli w czasie minionym i obecnym tak współpracować[344], jak współpracowała Najśw. Maryja i samo nawet Najświętsze Człowieczeństwo Pana naszego Jezusa Chrystusa.

I proszę ich jeszcze, aby wciąż z doskonałością najświętszego życia Jezusa Chrystusa, dla większej chwały Boga, odwiecznego Słowa Wcielonego, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, sprawowali za mnie wszelkie czynności święceń i [czynności] hierarchii kościelnej na możliwie największy pożytek wszystkich dusz, jakie są i będą na całym świecie; i aby wszelkie czynności ofiarowywali na jak najwydatniejsze wspomaganie wszystkich dusz czyśćcowych obecnych i przyszłych tudzież dla nawrócenia i wiecznego zbawienia wszystkich dusz, a także dla wszelkich możliwych i miłych Bogu celów[345].

[169d] O, gdybym odpowiadał na wszystkie natchnienia i gdybym korzystał ze wszystkich darów w porządku natury i łaski, ze wszelkich innych środków duchowych i doczesnych, jakich mi Bóg w nieskończonym miłosierdziu swoim użyczył, i [gdybym korzystał] z większych jeszcze darów, jakich by mi użyczył, gdybym wykorzystał poprzednie zgodnie z Jego wolą, mógłbym przyczynić się do utrwalenia wielu pobożnych dzieł i wszelkiego rodzaju instytucji mających na celu większą chwałę Boga i całej Wspólnoty Niebian oraz niesienie jak najwydatniejszej pomocy duszom czyśćcowym, większe uświęcenie i wieczne zbawienie dusz oraz wspomaganie i pocieszanie wszelkich ubogich, chorych, dręczonych, więzionych i znajdujących się we wszelkiego rodzaju potrzebach na całym świecie, [ale zaniedbałem tego].

Chcąc tedy zaradzić nadużyciom wobec tych łask, proszę teraz i zawsze, i przez całą wieczność, proszę wszystkich jak poprzednio, aby nieustannymi modlitwami swymi i wszelkimi innymi możliwymi środkami przyczyniali się do rozwoju wszelkich na całym świecie świętych i zbożnych instytucji, dążących do wszystkich wyżej wymienionych celów, tudzież, by się przyczyniali do tego, aby wszelkie instytucje kościelne i zakonne, czy innego rodzaju [dzieła] już istniejące, powróciły do jak najświetniejszego ewangelicznego blasku. Wszystko zaś tak, jak chce Bóg w swoim nieskończonym miłosierdziu i we wszystkich Bogu miłych intencjach; a także, by pragnęli wykonywać wszystko w stałym zjednoczeniu z Jezusem, Maryją i z wszystkimi Aniołami i Świętymi[346].

[169e] A ponieważ nigdy nie popierałem żadnej naprawdę dobrej sprawy, lecz przeciwnie, byłem i jestem przeszkodą dla dobrych dzieł wszelkiego rodzaju, a nadto jestem przyczyną wszelkiego rodzaju zła fizycznego i moralnego przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego, przeto teraz i zawsze w każdej chwili proszę wszystkich jak poprzednio, aby modłami, czynami i wszelkimi innymi sposobami starali się o niszczenie na całym świecie i nieustannie królestwa grzechu, a o popieranie jak najdoskonalszego rozkwitu Królestwa wszelkich cnót teologicznych, kardynalnych, ewangelicznych i moralnych.

[169f] Choć jestem najbardziej niegodny, aby wymienić imię Jezusa, to jednak ufny w nieprzebrane Jego miłosierdzie i w nieskończoną wartość Jego zasług, [ufny] też w zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów, Świętych i całego Kościoła Jezusa Chrystusa, teraz i zawsze wobec Przenajświętszej Trójcy, całej Wspólnoty Niebian oraz całego wszechświata ustanawiam wszechmocnym i najwierniejszym Wykonawcą mej pierwszej i ostatniej, wyrażonej przez mnie woli, najmilszego i nieskończenie miłosiernego Brata mego pierworodnego, Pana naszego Jezusa Chrystusa. Niechaj to sprawi, by grzech został zniszczony w takiej mierze, jak tylko zniszczony być może przez nieskończoną moc i wartość nieprzebranych Jego zasług, a zniszczony może być zupełnie, na zawsze i na całym świecie.

A ponad to, aby przez te same nieprzebrane zasługi swoje i według całej nieograniczonej mocy całego swego najświętszego życia On sam wspierać raczył wszystkie wszelkiego rodzaju zbożne instytucje i doprowadził do rozkwitu wszystkie istniejące już w Jego Kościele, rozszerzając je wszystkie na całym świecie tak jak jest to potrzebne, by wszystkie obecne i przyszłe dusze całego świata przez pełnię łaski uświęcającej doszły do przemiany w Boga w tak wielkim stopniu, jak gdyby wszystkie były przemienione, gdyby w przeszłości i nadal na przyszłość[347] korzystały z dzieła odkupienia, tak jak by chciał tego sam Pan Jezus Chrystus; by wszystkie dusze przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe korzystały z tegoż [dzieła odkupienia] na jak największą chwałę Ojca Niebieskiego i we wszystkich celach możliwych podobających się Ojcu, temuż Wcielonemu Słowu oraz Duchowi Świętemu.

[169g] Na koniec proszę wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, by u mej więcej niż najukochańszej Matki Najśw. Maryi zechcieli uprosić to, aby przez najmożniejsze swe wstawiennictwo wyjednała dla mnie dar jak najpełniejszego wypełnienia tej pierwszej mojej i ostatniej woli. A że jest ona pełna tak wielkich niedoskonałości, że pojąć ich nie potrafię, niech tedy raczy wyjednać mi jeszcze i to, aby się ta wola oczyściła, ustaliła i udoskonaliła w Jej woli i w woli Ojca, Syna i Ducha Świętego, i abym przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa był przemieniony natychmiast i zupełnie w Boga, albowiem Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek stał się Bogiem[348]. Amen.

[170] Mojego spowiednika lub [kapłana], który w jego zastępstwie pełnić będzie wobec mnie posługę miłości w chorobie mej uznanej za śmiertelna, proszę jako o łaskę i proste miłosierdzie:

[170a] 1. Aby codziennie, nawet częściej w ciągu dnia, raczył pojednać mnie [z Panem] przez spowiedź sakramentalną.

Aby codziennie, jeśli uzna mnie za odpowiednio usposobionego, pozwalał mi przyjmować Komunię św.

Aby codziennie, poczynając od pierwszego dnia, w którym z powodu choroby nie będę mógł celebrować, odprawił mi lub postarał się o odprawienie Mszy św. z dnia bieżącego.

Aby po stwierdzeniu, że z powodu ciężkiej niemocy odmawianie pacierzy kapłańskich jest mi wzbronione, znalazł się co dzień kapłan lub ktoś inny do odmawiania Brewiarza na głos, tak bym go słyszał, dzięki czemu mógłbym łączyć się z modlitwą przynajmniej sercem.

Proszę jeszcze, aby mi czytano na głos przynajmniej raz lub więcej razy w ciągu dnia, modlitwę nawiedzenia Najśw. Sakramentu i [modlitwę] do Najśw. Dziewicy, ułożone przez św. Alfonsa Liguoriego, oraz „Psalmy św. Bonawentury[349] przypadające na bieżący dzień tygodnia, a to dla uzyskania łaski świętego życia i drogocennej śmierci. Niech też w pokoju mym odmówi ktoś jeszcze, przynajmniej jeden raz na dzień, trzecią część Różańca świętego takim głosem, bym zdolen był przynajmniej sercem wszystkiemu towarzyszyć, gdybym już nie był w stanie także odpowiadać[350].

[170b] 5. Aby polecał komuś odczytywać dla mnie codziennie rozdział Ewangelii św.; w dni zaś, w które choroba się wzmoże, niech zechce polecić, by czytano jeden z czterech opisów męki Pańskiej według porządku Wielkiego Tygodnia.

6. Aby się postarał o czytanie dla mnie przez kwadrans, a nawet przez pół godziny lub — jeśli to możliwe — dłużej, życiorysu jakiegoś Świętego, zwłaszcza zaś rozdziałów dotyczących pokory, cierpliwości, umartwienia, uczynków pokutnych, ostatniej choroby i śmierci świętej osoby, której życiorys się odczytuje.

7. Aby w miarę możności sam w ciągu dnia zechciał odczytywać kolejno i powoli to, co napisałem w dwu notatnikach, z których jeden ma tytuł: Niepojęta przepaść Boskich przymiotów, nieskończenie miłosiernych itd.[351], i drugi mniejszy, choć większej może objętości, gdzie zapisane są różne pobożne uczucia, intencje, ofiarowania, modlitwy, oświadczenia, itd.[352]; proszę go nadto, aby odczytywał mi treść niniejszych notatek[353].

[170c] 8. Aby mi dano do stałego trzymania, o ile to możliwe, święty krucyfiks znajdujący się przy mnie ze świętymi relikwiami[354] oraz wizerunek Najśw. Maryi i Dzieciątka Jezus, też z relikwiami[355]; niech mię ktoś nimi błogosławi i często mi je podaje do ucałowania.

9. Aby w pobliżu mego łóżka lub miejsca, na którym spoczywać będę, ustawiono w położeniu łatwo wpadającym w oczy krucyfiks, możliwie jak największy i pobudzający bardzo do współczucia, oraz obraz czy figurę Najśw. Maryi, św. Józefa i [wizerunek] Świętych będący na miejscu.

10. Aby na odpowiednim miejscu, łatwo wpadającym mi w oko, wystawiono przy zapalonym świetle relikwie wedle uznania, możliwie w jak największej liczbie.

[171] 11. Ponieważ nie korzystałem [jak należy] z daru powołania, dlatego żyć i umierać muszę bezwzględnie obrzydzając sobie, opłakując i bolejąc gorzko nad wszystkimi nadużyciami i niewdzięcznościami, brakami współpracy, zaniedbaniami i wszelkimi innymi uchybieniami[356] popełnionymi w stanie duchownym przeze mnie jako kleryka, minory-sty, subdiakona, diakona i kapłana.

[171a] Pragnę więc mieć przed oczyma niektóre z owych przedmiotów, które mogłyby mi je przypominać i bym przez miłosierdzie Boże, przez nieprzebrane zasługi Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych otrzymał łaskę pobudzającą mnie do jak najdoskonalszego żalu aż po ostatnie chwile mego życia. Proszę zatem, aby koło mego łóżka na stole lub na stołach należycie przygotowanych rozłożono przed mymi oczyma i pozostawiono tam, dopóki nie oddam ducha:

1) Pontyfikał Rzymski, aby mi przypominał bezgraniczną moją niegodność otrzymania pierwszej tonsury i święceń niższych i wyższych, a także nadużywanie ich, jakiego się dopuszczałem, itd., oraz by mi przypominał niewdzięczność moją wobec daru sakramentu bierzmowania[357]. — 2) Rytuał Rzymski, by mi przywodził na pamięć niewdzięczność moją za dar chrztu św., a także, jak bardzo nadużywałem sakramentów pokuty i Eucharystii, tak podczas ich przyjmowania jak i sprawowania. — 3) Mszał Rzymski, by mi przypominał wszelkie profanacje popełniane przeze mnie wobec Najśw. Ofiary przy uczestniczeczeniu w niej czy przy jej składaniu. [Niech mi też przypomina] jak bardzo niedbale z niej korzystałem, i w ogóle, wszelkie nadużycia nieprzeliczoną ilość razy wobec niej popełniane. — 4) Pismo św., czyli Biblię świętą, bym przez to przypominał sobie, że nie korzystałem nigdy ani z samego słowa Bożego, ani z wyjaśnień Doktorów.

[171b] 5) Brewiarz Rzymski, przez który przypominałbym sobie, jak -bardzo źle odmawiałem pacierze kapłańskie, i że nie korzystałem nigdy z Boskich owych skarbów, które się w nich mieszczą, a z których — jak tego Bóg pragnął — miałem korzystać dla siebie i dla ludu. 6) Zbiór postanowień św. Soboru Trydenckiego, abym sobie przypominał, żem nie korzystał nigdy z wszystkiego tego, co one zawierają, a z czego mogłem i winienem był korzystać dla siebie i dla ludu. - 7) Katechizm Rzymski, bym sobie przypominał, żem nigdy zeń nie korzystał ani dla pożytku własnego, ani dla pożytku innych, tak jak tego pragnął Bóg. — 8) Tom jakiegoś ze świętych Ojców Kościoła, bym przypominał sobie w ten sposób, że nie korzystałem nigdy ze studiów nad dziełami [tychże] Ojców Kościoła.

[171c] 9) Dzieło zawierające Ćwiczenia w doskonałości Ojca Rodrycjusza lub [dzieła] św. Jana od Krzyża[358], abym sobie przypominał, że nie korzystałem nigdy z czytania dzieł ascetycznych pisanych w Kościele Bożym przez świętych mistrzów życia duchowego. — 10) Żywot jakiego Świętego, bym sobie mógł przypominać, że nie korzystałem nigdy z czytania żywotów świętych i że nigdy żadnego z nich nie naśladowałem. — 11) Jakąś książkę rozmyślań, szczególnie o męce Pana naszego Jezusa Chrystusa, bym sobie przypominał, że nigdy nie umiałem odprawiać świętej medytacji i żem zaniedbywał zwłaszcza rozważania męki Jezusowej i boleści Najśw. Maryi. — 12) Jakieś dziełko zawierające praktyki pobożności dla przypominania sobie, że nie uprawiałem nigdy i nie praktykowałem prawdziwie Bogu oddanego życia.

{172] Proszę, aby z tych samych, wyżej przytoczonych powodów położono przed mymi oczyma blisko mojego łóżka:

(172a] 1) Fioletową stułę, bym sobie przypominał, jak wiele razy przy jej użyciu, z własnej winy udzielałem świętego sakramentu pokuty bez ducha i bez owocu, a może z wielką szkodą dla dusz. — 2) Proszę ponadto, by położono też przed me oczy wszystkie święte szaty, w jakie ubiera się kapłan do sprawowania Najśw. Ofiary, abym przypominał sobie, jak wiele razy ubierałem je najniegodniej i bez zastanowienia się nad ukrytym ich znaczeniem, a przyodziany w nie, przystępowałem do świętych ołtarzy bez [właściwego] ducha i z okropnym bratkiem przygotowania. — 3) Proszę jeszcze o umieszczenie tam naczyń liturgicznych: kielicha z pateną, puszki i monstrancji dla przywodzenia mi na pamięć, ile to razy poważyłem się najniegodniej ich dotykać i jak bardzo mało [z ich traktowania] odnosiłem pożytku lub — że powiem ściślej — jak pożytku z nich nie odnosiłem nigdy!

[172b] A ponieważ z powodu mej nędzy i ciężkiej choroby mogłoby się zdarzyć, że mimo widoku wymienionych wyżej przedmiotów nie mógłbym skupić myśli dla zastanowienia się nad nimi poważnie, wiec już teraz na ów czas proszę mego spowiednika i każdego innego, ktokolwiek będzie się zbliżał do mnie leżącego na łożu niemocy, aby ze względu na miłość łaskawie zechciał wspomagać mnie często we wzbudzaniu wszelkich najpokorniejszych i budujących uczuć.

Skoro tylko z racji poważnej choroby będę mógł być dopuszczony do zaopatrzenia św. sakramentem ostatniego namaszczenia, w imię miłości proszę, aby mi go udzielono bez najmniejszej zwłoki, i proszę też o umożliwienie mi spowiedzi bezpośrednio przedtem.

Ponadto proszę, aby udzielono mi tego sakramentu bez skrótów, z pełnym zastosowaniem obrzędów przewidzianych w Rytuale Rzymskim, w obecności kilku kapłanów, którzy by wraz z innymi tani obecnymi w imię miłości modlili się za mnie, największego nędzarza, i odmawiali siedem Psalmów pokutnych wraz z litanią do Wszystkich Świętych i z [dołączonymi] modlitwami.

[172c] Proszę mojego spowiednika oraz wszystkich zbliżających się do mnie i raczących o mnie myśleć, aby odmawiali i by polecali odmawiać na moją intencję modlitwy, prywatnie i publicznie, po kościołach i we wszelkiego rodzaju zgromadzeniach, i to daleko więcej niż się ich odmawia w Rzymie za przestępców skazanych na śmierć i traconych na miejscach kaźni, ponieważ bardziej potrzebuję tych modlitw, aby otrzymać łaskę prawdziwego i pełnego nawrócenia do Boga. I proszę, aby te modły, wznoszone we wspomnianej intencji, odmawiano przez wzgląd na miłość aż do otrzymania pewnej wiadomości o mym zgonie. Aby zaś te modlitwy odmawiano naprawdę, proszę mojego spowiednika, aby polecił komuś roznieść powiadomienie, a to dlatego, aby w miarę możności modlono się rzeczywiście we wszystkich kościołach i zgromadzeniach tej miejscowości, w której zgon mój nastąpi.

Proszę zaś wszystkich, aby do modłów za prawdziwe i pełne moje nawrócenie wzywali całą Wspólnotę Niebian i aby prosili osobno tych Świętych, którzy początkowo grzeszni, później stali się prawdziwymi i doskonałymi pokutnikami.

Wyznaję wobec nieba i ziemi niepojętą mą niegodność dostąpienia jakiegokolwiek odpustu; ufny jednak w nieskończone miłosierdzie Boże i w nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz w zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, proszę, aby osoba, która zechce być przy mnie podczas śmiertelnej mej choroby, postarała się w porę o udzielenie mi Błogosławieństwa in articulo mortis, którego umierającym zwykło się udzielać.

[172d] Ponadto proszę, by udzielono mi jeszcze błogosławieństw, które daje się zwykle osobom należącym do różnych związków pobożnych i tercjarzom instytutów zakonnych[359]; proszę więc o udzielenie mi błogosławieństwa:

1) Trzeciego Zakonu Karmelitów Bosych.

2) Trzeciego Zakonu Św. Franciszka z Asyżu.

3) Trzeciego Zakonu Kaznodziejskiego.

4) Trzeciego Zakonu Św. Franciszka z Paoli.

5) Różańca św.

6) Szkaplerza karmelitańskiego.

7)Szkaplerza Najśw. Panny Bolesnej.

8) Szkaplerza Najśw. Panny od Wykupu Niewolników.

9) Szkaplerza Zakonu Trynitarzy Bosych.

10) Paska Augustianów.

11) Paska Św. Franciszka z Asyżu — ponieważ do wszystkich z nich jestem zapisany i noszę ich pasek lub szkaplerz.

[173] Proszę jeszcze o to, aby cały obrzęd polecania duszy przewidziany Rzymskim Rytuałem był w pełni na czas wykonany, bez zwlekania na ostatnie chwile mego życia, i pragnę gorąco, by te [polecenia duszy] powtarzano częściej w ciągu dnia, a nawet przez szereg dni. Żywię nadzieję, że Bóg udzieli mi tej łaski cudem miłosierdzia.

[173a] Ponadto proszę, aby będąca przy mnie osoba podsuwała mi często akty pokory i skruchy, akty wiary, nadziei i miłości oraz by obudzała we mnie jak najżywsze pragnienie większej chwały Bożej i pożytku dusz i aby czyniła to z taką swobodą, jak gdyby podsuwała je osobie najbardziej ograniczonej, jaką by kiedykolwiek można było spotkać na ziemi.

Proszę jeszcze wszystkich, aby dla oddalenia ode mnie wszystkich duchów ciemności kropili mię często wodą święconą i aby w imię Przenajświętszej Trójcy, Najśw. Maryi Niepokalanej i wszystkich Aniołów i Świętych nakazywali wszystkim demonom, by uciekli ode mnie na zawsze i by mnie już więcej nie nagabywali, i nie przeszkadzali mi nigdy w żadnym dobrym uczynku jakiegokolwiek rodzaju, i nie kusili mię już więcej do żadnego zła. Proszę też, aby tego rodzaju nakazy powtarzano często aż do mojego ostatniego tchnienia.

Proszę mego spowiednika, aby w ciągu mej choroby o wiele więcej pomagał mi w naśladowaniu Pana naszego Jezusa Chrystusa. Dlatego:

[173b] Proszę, aby — o ile to będzie możliwe — nakazał mnie chłostać dla naśladowania w ten sposób biczowania Jezusa; a gdyby to ze względu na rodzaj choroby nie było dopuszczalne, proszę, by na pamiątkę biczowania i krzyżowania Pana naszego Jezusa Chrystusa i trzydziestu trzech lat najświętszego Jego życia polecał nawet częściej wymierzać mi na raz przynajmniej trzydzieści trzy uderzenia dyscypliną na każdą dłoń i na stopy. Owszem, proszą, by tę chłostę wymierzano daleko wcześniej, niż się pojawi niebezpieczeństwo śmierci: o to zaś proszę, o ile to możliwe, jako o czyn szczególniejszego miłosierdzia i miłości, jaki wobec mnie

mogliby wypełnić[360]

Proszę jeszcze, by mię często policzkowano.

Proszę, by bardzo często plwano mi na twarz i na usta.

Proszę, by stawiano nogi na mej głowie, na twarzy i na ustach.

[173c] Proszę jeszcze, aby wobec mnie spełniano wszelkie inne akty upokarzania, zadawania bólu i okazywania pogardy oraz by to czyniono możliwie jak najczęściej; i aby osoba wykonująca wobec mnie te akty wielkiej, najwyższej miłości spełniała to wszystko z przemyślnością ducha, a wszystko — wedle możności — dla mego upokorzenia.

I proszę jeszcze, by każdy — jako że mi się to bardzo należy, gdyż byłem i j e- stem prawdziwą przeszkodą wszelkiego dobra i prawdziwą przyczyną każdego wszelkiego rodzaju zła fizycznego i moralnego — dla większej chwały Bożej i większego uświęcenia biednej mojej duszy, powtarzam, że proszę wszystkich, aby dla okazania mi najwyższej miłości raczyli w chorobie mej upokarzać mnie często i okazywać lekceważenie słowami i wyzwiskami najbardziej zawstydzającymi i wyrażającymi możliwie największą pogardę. Proszę też, aby mnie wszyscy w duchu prawdziwej miłości na wszelki możliwy sposób nękali, upokarzali i gnębili dlatego, że mi się to należy, jak też, bym naśladował Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[174] Chociaż przez grzechy nie zasługuję na nieskończone piekła, przyrzekam jednak, że jeżeli przez miłosierdzie Boże, dla nieskończonych zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, dla zasług i wstawiennictwa Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych pójdę do nieba (jak się tego mocno spodziewam), to przyrzekam, że będę się czuł zobowiązany po wszelkie czasy w sposób szczególny modlić się za tych wszystkich, którzy okażą mi tak bardzo upragnione przejawy miłości; potrącając mnie, bijąc, obrzucając plwociną i policzkując, którzy obdarzać mnie będą aż do śmierci i po niej wszelkiego rodzaju zelżywościami i którzy mi przyrzekną, że będą mnie mieli w pogardzie przez całe swe życie.

[174a] Przypominam sobie, że nasz św. Ojciec Franciszek z Asyżu chciał obnażony umierać na gołej ziemi, by naśladować Jezusa, który skonał na krzyżu z szat odarty. Wszelako ciało serafickiego Ojca nosiło święte stygmaty i sądzę, że zdobiły one tak Świętego, że nie było w tym nic przeciwnego świętej skromności. Ja jednak, choć najbardziej niegodzien takiego daru, prosiłbym, aby mnie w ostatnich godzinach mojego życia obnażonego złożono na gołej ziemi, nakrytego jednak dla zachowania przyzwoitości.

[174b] Gdyby tego nie uważano za licujące, proszę przynajmniej, aby mię rozciągnięto na gołej ziemi lub na wielkim krzyżu i pragnąłbym bardzo — jeśliby już nie chciano przybić gwoździami do [ziemi lub krzyża] rąk moich — aby przynajmniej ręce i nogi związano mi w formie krzyża. Mam nadzieję, że Bóg sprawi w miłosierdziu swoim, iż łaska ta odmówiona mi nie będzie, albo że dozwoli On, iż mając ramiona i nogi mocno i na stałe rozpięte na kształt krzyża, skonam ufny w nieprzebrane zasługi ukrzyżowanego Pana naszego Jezusa Chrystusa; albowiem jedynie dzięki nim mogę umrzeć bez grzechu.

Jeśli wskutek mych grzechów nie będzie mi dane należeć do jakiegoś zakonnego instytutu o uroczystych ślubach i jeśliby spowiednik mój nie zgodził się na to, bym (z zachowaniem skromności przez odpowiednie nakrycie) umierał obnażony, -to proszę jednak, by zechciał mi zezwolić, abym umierał przybrany w habit świętego Zakonu Ojców Kapucynów, do którego przez lat tak wiele pragnąłem należeć, lecz z powodu mych grzechów aż dotąd jestem od niego daleki[361].

[175] I proszę jeszcze mego spowiednika, by nie czekając na ostatni chwile mego tak bardzo nędznego życia, zechciał przez wzgląd na miłość czytać mi powoli i w pewnych odstępach następujące rozdziały Ewangelii św. według umiłowanego ucznia, św. Jana Apostoła i Ewangelisty:

[175a] 1) Rozdział trzynasty Ewangelii według św. Jana. A odpowiednio do tego, jak będzie natchniony przez Boga Ojca miłosierdzia [por. 2 Kor l, 3], niech zechce, tu i ówdzie, czynić mi powoli stosowne i budujące uwagi. Niech one zmierzają do tego, by mi 'przypomnieć i coraz jaśniej dać do poznania, że nie odnosiłem nigdy pożytku, a postępowanie moje było zawsze w odrażającym przeciwieństwie do Boskich przykładów, nauk, uwag i czynów, których dokonał i które zostawił mi Boski Odkupiciel.

I niech mię pobudza do tego, bym sobie uświadomił, że postępowałem bez porównania gorzej i nieskończenie podlej aniżeli Judasz, który zdradził Pana naszego Jezusa Chrystusa, gorzej niż Piotr, który się Go po trzykroć zaparł, gorzej niż wszyscy Apostołowie, którzy Go opuścili; owszem, niech mnie pobudzi do tego, bym sobie dobrze.przypomniał, że jako przyczyna wszelkiego rodzaju zła fizycznego i moralnego, a zarazem jako przeszkoda wszelkich dóbr fizycznych i moralnych, jestem powodem wszelkich zdrad, świętokradzkich zaparć i.porzuceń Boga Ojca, Najwyższego Stwórcy, jakich tylko stworzenia się dopuściły.

[175b] 2) Rozdziały: 14, 15 i 16 zechce [spowiednik] odczytywać mi również powoli i w odstępach, a w imię miłości i w duchu Boga Ojca miłosierdzia [por. 2 Kor l, 3] raczy.podsuwać mi wszelkie możliwe refleksjo, zmierzające do upokarzania mnie, a polegające na pomiataniu mną, na naganach i na wyrażeniu pogardy jak to tylko będzie możliwe, a to dla uprzytomnienia mi żem nie żył nigdy zgodnie z niebiańską nauką Boskiego Odkupiciela, żem nie korzystał nigdy ani z Jego Boskich przykładów, ani z nieskończonej Jego miłości, ani też z żadnego z dziel Jego dobroci, lecz że przeciwnie, nadużywałem wszystkiego; i dalej, że to ja jestem prawdziwą przyczyną wszelkich niewdzięczności, wykroczeń, niewierności wszystkich stworzeń przeszłych, obecnych i przyszłych, i że moja wina jest tak potwornie wielka, iż zawiera w sobie ciężkość wszystkich możliwych niewierności popełnianych przez nieprzeliczone stworzenia.

[175c] 3) Ponadto proszę mego spowiednika lub osobę, która zamiast niego świadczyć mi będzie posługę miłości, by był mi czytany rozdział siedemnasty z Ewangelii według św. Jana, zawierający modlitwę, którą Boski Odkupiciel przed udaniem się do ogrodu Getsemani wzniósł do swego Ojca Niebieskiego dla swego uwielbienia i dla uwielbienia Ojca oraz dla wyjednania, by uwielbieni byli uczniowie Jego i ci, co uwierzą w tegoż Jezusa Chrystusa; również w tym celu, aby byli zachowani od wszelkiego zła rzeczywistego i by wszyscy w miłości stali się jedno w Bogu, jak Ojciec, Syn i Duch Święty są Jedno w Boskiej Istocie.

A z mocną nadzieja, że Bóg przez nieskończone miłosierdzie swoje i przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych raczy w całej pełni udzielić niebieskich oświeceń temu, kto mi litościwie będzie asystował, proszę mojego spowiednika lub tego, co będzie przy mnie zamiast niego, aby w miarę tego, jak będzie mi odczytywał poszczególne wiersze wspomnianego siedemnastego rozdziału, z ewangeliczną swobodą zwracał mi uwagę, że w ciągu mego życia nie starałem się nigdy o chwałę Boga w Trójcy Jedynego ani o chwałę tegoż Syna Bożego, który stał się człowiekiem, ani o chwałę Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, ani o wspomaganie dusz czyśćcowych. I niech mi jeszcze przypomina, że obrażałem Boga mego zawsze bez miary, że stanowiłem przeszkodę dla Jego chwały, dla chwały Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, a także dla wspomagania dusz w czyśćcu cierpiących.

[176] Niech mi prócz tego przypomina, że nie troszczyłem się nigdy o zbawienie dusz, a przeciwnie: te, które się zatraciły i które się zgubią, gubiły się i 'gubią z mego powodu.

[176a] Co więcej, niech mi przypomina, że to ja popełniłem wszelkie zło możliwe, niwecząc dla wszystkich dusz owoce modłów zanoszonych przez Pana naszego Jezusa Chrystusa dla pożytku całego rodzaju ludzkiego.

Niech mi przypomina prócz tego, że to ja popełniłem wszelkie możliwe zło przekreślając dla całego rodzaju ludzkiego owoce życia, nauczania, męki, konania i śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Niech mi też przypomina, że nie korzystałem nigdy z modłów i dzieł, jakie Pan nasz Jezus Chrystus z nieskończonej miłości ofiarowywać raczył za mnie niewdzięcznego i buntującego się bez granic.

I niech przypomina mi zawsze, żem jest rzeczywistą przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego zarówno minionego, jak teraźniejszego i przyszłego na całym świecie, oraz prawdziwą przeszkodą wszelkiego dobra fizycznego i moralnego całego świata obecnego i przyszłego.

[176b] Ponieważ jednak Boże miłosierdzie jest nieskończone i ponieważ obowiązany jestem pokładać w nim nieustannie nadzieję z uwagi na nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i na wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, proszę przeto, by [spowiednik] dopomógł mi wytrwać w ufności w miłosierdzie Boże, aby nie doszło do poddania się pokusom złego ducha.

Proszę, by po tej daninie miłości wrócono do czytania opisu męki Pana naszego Jezusa Chrystusa, jaki podają ewangeliści w samym tekście Ewangelii św. Proszę też, aby mi od czasu do czasu przypominano, że ponawiałem tyle razy cierpienia i bolesną mękę Syna Bożego, ile popełniłem grzechów, tudzież, ile ich popełniono czy popełni się na całym świecie, a ja przecież jestem przeokropną ich przyczyną.

[176c] Proszę jeszcze, aby podczas czytania dziejów męki Pana naszego Jezusa Chrystusa ponawiano wobec mnie ten uczynek miłości, o który przedtem prosiłem, mianowicie, by mnie bito, policzkowano, obrzucano plwociną i napełniano możliwie największą wzgardą. Bóg hojnie wynagrodzi temu, kto w znaczniejszej mierze spełni wobec mnie przecenny ten uczynek miłości; ja zaś uważam się za szczególnie zobowiązanego modlić się zań więcej w niebie, jeżeli [Bóg] w miłosierdziu swoim raczy mi je przydzielić, jak spodziewam się tego, wsparty jedynie na Bożym miłosierdziu i zasługach Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz na pośrednictwie Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych. Ja bowiem nie spełniłem nigdy najdrobniejszego nawet dobrego uczynku. Ale niebem mym niech będzie niezmierna, nieskończona, wieczysta i niepojęta chwała Boga i wszelkich dzieł Jego oraz niezmierne, nieskończone, wieczyste i niepojęte nicestwienie i poniżanie moje, idące [jednak] w parze z bezgraniczną miłością Boga[362]362.

[177] A nade wszystko proszę mego spowiednika względnie osobę będącą przy mnie w jego zastępstwie o wspomaganie mnie w częstym powtarzaniu tajemniczych owych siedmiu słów, które wyrzekł Pan nasz Jezus Chrystus w godzinach najboleśniejszego swego konania na krzyżu. Niech zechce mi poddawać pod staranną rozwagę, co następuje:

1) Że nigdy, jak należy, nie rozpamiętywałem tych siedmiu słów tajemniczych;

2) że nie korzystałem nigdy z zawartego w nich tajemniczego znaczenia, jak z łaską Jezusa Chrystusa mogłem i winienem to czynić;

3) żem nigdy nie odpowiadał na nieskończoną miłość, z jaką [Jezus] wypowiedział je dla mego zbawienia;

4) że bez wszelkiej miary byłem niewdzięczny wobec tejże nieskończonej miłości;

5) że jestem rzeczywistą przyczyną niewdzięczności tych ludzi, którzy ich nie rozpamiętywali i z nich nie korzystali, ani nie będą ich rozpamiętywać czy odnosić z nich korzyści.

6) [Spowiednik] zechce łaskawie pobudzać mnie do robienia wszystkich tych oraz innych refleksji zmierzających do mego poniżenia, hańby i pogardy, na co naprowadzać mnie będzie mógł zależnie od natchnienia Bożego.

[178] 1.[363] W związku z pierwszymi słowami wyrzeczonymi przez Pana naszego Jezusa Chrystusa zaraz po ukrzyżowaniu: „Ojcze, odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią” [Łk 23 34]:

[178a] 1) Niech zechce wyrzucać mi surowo grzechy moje, ponieważ wtedy, gdy grzeszyłem, daleko lepiej od wielu innych znałem najwyższe zło, jakiego się dopuszczałem.

2) [Niech mi zechce przypomnieć], że choćby wszystkie przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe stworzenia wszechświata wyrządziły mi wszelkie możliwe zło i choćby miały je wyrządzać od całej wieczności przez wieczność całą, to i tak nie miałbym powodu uważać żadnego z nich za mego wroga, ponieważ zasłużyłem na zło bez granic, i to zło mnożone w nieskończoność, dlatego, że obrażałem mego Boga. A jak nakazuje najdoskonalsze stosowanie nakazu, aby darować obrazę, postanawiam przebaczać teraz i zawsze wszelkie urazy, jakich od ludzi za życia i po śmierci doznałem czy doznam.

Za nich też modlę się teraz i postanawiam modlić się zawsze, obejmując w Bogu wszystkich jako najdroższych swych dobroczyńców; dziękuję też wszystkim i szanuję jako tych, którzy karcą mię za me grzechy. Ze swej zaś strony wyznaję teraz i zawsze, żem wobec wszystkich popełnił zło, i to zło wielkie, gdyż będąc przyczyną wszelkiego zła dawałem wszystkim [ludziom] zgorszenie; dlatego leżąc z twarzą zwróconą ku ziemi, za wyrządzone przeze mnie wszelkie zło i dane przeze mnie niezliczone zgorszenia błagam o przebaczenie:

[178b] 1) Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego;

2) Najśw. Maryję, Niepokalaną Matką Bożą;

3) wszystkich Aniołów Serafinów, Cherubinów, Trony, Panowania, Księstwa, Władze, Moce, Archaniołów i Aniołów Stróżów;

4) wszystkich świętych Patriarchów, Proroków, Apostołów, Ewangelistów, Niewinnych Młodzianków, Męczenników, Papieży, Biskupów, Doktorów, Kapłanów, Lewitów, Kleryków wszelkiego stopnia, Mnichów, Pustelników, Wyznawców, Dziewice, Wdowy i wszystkich Świętych, jakiegokolwiek stopnia, płci, grupy społecznej, stanu i zawodu;

5) dusze w czyśćcu cierpiące;

6) wszystkich sprawiedliwych, którzy są i będą aż do końca świata;

7) wszystkich biednych grzeszników, pyszałków, złośników, skąpców, rozpustników, złodziei, świętokradców, mścicieli i wszelkiego rodzaju zbrodniarzy, gdyż oni grzeszyli z winy mojej i nie nawracali się wskutek mego niedbalstwa;

8) wszystkich żydów, pogan, heretyków, schizmatyków, niedowiarków i wszystkich znajdujących się poza Kościołem, bo z mojej winy nie zostali katolikami[364].

[178c] 9) A ponieważ wszystkie pozostałe stworzenia nie obdarzone rozumem czy czuciem były, są i będą zawsze posłuszne swojemu Stwórcy istniejąc dla celów, dla których zostały stworzone — ja zaś nie żyłem nigdy zgodnie z celem, dla którego Bóg powołał mnie do bytu — przeto wszystkie błagam o przebaczenie, albo raczej wyznaję wobec wszystkich niezmierną swą winę, błagając Boga, by mi przebaczył przez wzgląd na nieskończone miłosierdzie swoje, na zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz na zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych.

[179] 2. (8). W związku z następującymi słowami: „Dziś będziesz ze Mną w raju” [Łk 23, 43] — niech zechce mnie pobudzać:

[179a] 1) Do starannego rozważania prawdy, żem niegodny nieba, i to bez żadnego porównania bardziej niż wszyscy szatani i potępieńcy, w złości i liczbie mnożeni bez końca od całej wieczności i po wszystkie wieki w każdym nieskończenie małym momencie.

2) [Do rozważania prawdy], że wszystkie dusze, które zostały i będą jeszcze wykluczone z nieba, są i będą wykluczone z mej winy; wina zaś moja jest tak wielka, że — gdyby to było możliwe — byłaby w stanie pozbawić nieba niezliczoną liczbę dusz ludzkich.

3) Niech mię wspomaga w częstym ofiarowywaniu Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa w intencji jak najrychlejszego i najpełniejszego nawrócenia, najwznioślejszego i nieprzemijającego uświęcenia oraz zapewnienia nieba z pominięciem czyśćca wszystkim ludziom, którzy na całym świecie żyją i którzy żyć będą, a również na podziękowanie za to, jak gdyby Bóg udzielił już tego wszystkiego.

[179b] 4) Niech mi pomaga w.poważnym zastanawianiu się nad tym, że jeżeli zdołam się zbawić, to tylko przez najbardziej niezwykłe zrządzenie nieskończonego miłosierdzia, i to takiego, że Boże miłosierdzie odnosząc triumf nade mną, zajaśnieje blaskiem nieporównanie większym, niż gdyby jaśniało triumfując nad złością wszystkich szatanów i wszystkich potępieńców, nawet gdyby byli mnożeni w nieskończoność w każdej z nieprzeliczonych chwil od całej wieczności i przez całą wieczność.

5) Niech mnie wspomaga, bym często Jezusowi powtarzał: „Który zasiądziesz na prawicy Ojca, wspomnij na mnie” [Łk 23, 42; Koi 3, 1].

6) Niech mię jeszcze wspomaga w ożywianiu ufności, że przez nieskończone miłosierdzie Boże, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych Pan nasz Jezus Chrystus odezwie się do mnie: „Dziś ze Mną będziesz w raju” [Łk 23, 43].

[180] 3. (9). W związku ze słowami wyrzeczonymi na trzecim miejscu: „Oto Matka twoja” [J 19, 27]:

1) Niech mi pomoże rozważyć dobrze, że wobec nieskończonej miłości Pana naszego Jezusa Chrystusa, który mi raczył dać za Matkę samą swoją Matkę Najświętszą, byłem bezgranicznie niewdzięczny i że jestem takim w bez porównania większym stopniu aniżeli wszyscy potępieńcy nawet w nieskończoność mnożeni w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności po całą wieczność. [Niech mi też pomoże rozważyć]:

2) Żem nie korzystał nigdy, a przeciwnie, żem nadużywał bez granic[365] najcenniejszego dani, jakim obdarzył mnie Jezus Chrystus oddając mi Najśw. Maryję za Matkę, i że wszyscy ci, którzy nie korzystali i nie będą korzystać z tego dobrodziejstwa, a także, którzy go nadużywali i nadużywać będą — wszyscy oni z mej winy nie korzystali zeń i nie korzystają, nadużywali go i nadużywać będą.

3) Dlatego niech mi pomaga ofiarowywać często, żarliwie i ufnie Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa Przedwiecznemu Bogu Ojcu na podziękowanie, jak gdybyśmy odnieśli wszyscy, także i ja, pożytek z cennego tego daru, jak chce tego Pan nasz Jezus Chrystus, który nam go udzielił; a także na podziękowanie, jak gdybyśmy, ja i wszyscy, mieli zapewnienie, że otrzymamy owoc jak najwierniejszego odpowiadania na dobrodziejstwo, jakie wyświadczył nam Pan nasz Jezus Chrystus, dając nam za Matkę, Najśw. swą Matkę Maryję.

[181] 4. (10). W związku z czwartym słowem: „Pragnę” [J 19, 28].

1) Niech mi pomaga w rozważaniu, że nie korzystałem nigdy z tajemniczego pragnienia Pana naszego Jezusa Chrystusa, jakie wyraził na krzyżu słowem „Pragnę!”, a przeciwnie, że nadużywałem go nieskończenie, i to bez porównania więcej niż wszyscy szatani i wszyscy potępieńcy, nawet gdyby co do złości i liczby byli od całej wieczności po całą wieczność mnożeni w każdym z nieprzeliczonych najmniejszych [nawet] momentów.

2) [Niech mi pomaga w rozważaniu], że wszyscy, którzy [z tego tajemniczego pragnienia Chrystusa] nie skorzystali i korzystać nie będą, nie odnieśli i nie odniosą pożytku z powodu mej winy, i że wszyscy, którzy nadużywali go czy nadużywać będą, nadużywali i nadużyją go z mojej winy.

3) Niech mi pomaga zanosić do Przedwiecznego Boga Ojca częste a żarliwe akty ofiarowania Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdyby mnie i wszystkim użyczył daru korzystania z Jego tajemniczego pragnienia w takim stopniu, w jakim zeń korzystała Na j św. Maryja i w jakim korzystał sam Pan nasz Jezus Chrystus, tudzież na podziękowanie, jak gdyby już mnie i wszystkim pozwolił zbierać owoce jak najwierniejszego odpowiadania na pragnienie Pana naszego Jezusa Chrystusa, a także na podziękowanie, jak gdyby mi już zapewnił dar prowadzenia życia i umierania pod wpływem naporu jak najgorętszego pragnienia większej chwały Boga, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych i jak największego uświęcenia wszystkich dusz przeszłych, obecnych i przyszłych, oraz wiecznego zbawienia wszystkich [ludzi].

[182] 5. (11). Co do piątego słowa: „Wykonało się” [J 19, 30]:

1) Niech mi pomaga rozważać, że nie korzystałem nigdy z nieskończonej miłości, z jaką Pan nasz Jezus Chrystus, w niezmiernym morzu upokorzenia, ubóstwa, zelżywości i cierpień, wypełnił wszelkie proroctwa tyczące się Jego życia obfitującego w cierpienia i wzgardę i ukoronowanego Jego śmiercią, a przeciwnie — nadużywałem tego bez miary.

2) [Niech mi pomaga rozważać] że wszyscy, którzy z niej nie odnieśli i nie odniosą pożytku, nie korzystali i nie będą korzystać z mej winy oraz że z mej winy wszyscy jej nadużywali i nadużywać będą.

3) Proszę, aby mi pomagał składać w ofierze często, jak najgoręcej, Najdroższą Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa Przedwiecznemu Bogu Ojcu na podziękowanie, jak gdybyśmy, ja i wszyscy, korzystali w najdoskonalszy sposób i jak gdybyśmy, ja i wszyscy, mieli zapewnienie, że otrzymamy owoce jak najdoskonalszego odpowiadania na tę Jego nieskończoną miłość.

4) Proszę jeszcze, aby mi pomagał rozważać, żem nie rozpoczął nigdy i nie prowadziłem jak należy żadnego dobrego przedsięwzięcia, a co gorsza, żadnegom z nich dobrze nie ukończył; i niech mię jeszcze wspomoże w zdecydowaniu się na ufność, że przez nieprzebraną zasługę doskonałości poszczególnych poczynań Pana naszego Jezusa Chrystusa Ojciec miłosierdzia [por. 2 Kor l, 3] raczy wziąć pod uwagę nie tylko najlichsze me poczynania, lecz i dobre pragnienia, tak jak gdyby to były dzieła spełnione z najwyższą doskonałością. Owszem, błagam Niebieskiego Ojca, by zburzył wszelkie dzieła moje, a dał mi wszystkie dzieła Jezusa Chrystusa, owszem, całego Jezusa, który jest moim, gdyż [tenże Ojciec] darował mi Go wraz ze wszystkimi naj świętszymi Jego czynami[366].

[183] 6. (12). Co do szóstego słowa: „Boże mój, Boże, czemuś Mnie opuścił?” [Mt 27, 46], proszę,

1) aby mi pomógł w rozważaniu, że zasługuję bez granic na opuszczenie przez Boga, i to w większym jeszcze stopniu niż opuszczeni są wszyscy szatani i potępieńcy, nawet gdyby byli mnożeni w nieskończoność od całej wieczności przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów;

2) że to z mej winy szatani i potępieńcy zostali porzuceni czy porzuceni będą przez Boga;

3) że nie starałem się nigdy o podatność do korzystania z owego osamotnienia, jakie przeżywał Pan nasz Jezus Chrystus w momencie wypowiadanych słów: ,,Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił?”, oraz że zasłużyłem na to, na co zasługuje grzesznik, owszem, daleko więcej niż wszyscy grzesznicy i szatani[367].

4) Niech jeszcze pomaga mi składać często Bogu Ojcu Przedwiecznemu jak najgoręcej w ofierze Najdroższą Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyśmy już, ja i wszyscy, byli upewnieni, że nie będziemy nigdy opuszczeni przez Boga, tak jak opuszczeni są szatani i potępieńcy, i na podziękowanie, jak gdybyśmy już, ja i wszyscy, mieli zapewnienie o pełni nieustającej pomocy Bożej we wszystkich sprawach, by nigdy już więcej nie obrażać Boga, a świętymi być i doskonałymi jak Ojciec Niebieski [por. Mt 5, 48].

[184] 7. (13). Co do siódmego słowa: „Ojcze, w ręce Twoje polecam ducha mojego” [Łk 23, 46], proszę, by mi pomógł rozważać:

1) Że nie przygotowywałem się nigdy do tego, aby wymawiać z pożytkiem święte słowa: „Ojcze, w ręce Twoje polecam ducha mojego”.

2) Że wszyscy, którzy nie usposobili się odpowiednio i nie usposobią do wypowiadania tych słów z pożytkiem, z mej winy nie czynili tego i czynić nie będą.

3) Niech mi pomaga w częstym składaniu Przedwiecznemu Bogu Ojcu w gorącej ofierze Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdyby mnie i wszystkim ludziom użyczył daru wypowiadania [wspomnianych słów] w każdym momencie, a zwłaszcza w strasznej chwili śmierci, i to w sposób jak najbardziej owocny, z usposobieniem Serc Jezusa i Najśw. Maryi.

4) Proszę, by mi pomagał często powtarzać wspomniane [wyżej], a także następujące słowa:

O Maryjo, święta moja Pani, w ręce Twe polecam ducha mego!

Święty Michale Archaniele i wszyscy Aniołowie, w ręce wasze polecam ducha mego!

Święty Józefie i wszyscy Świeci i Święte Boże, w ręce wasze polecam ducha mego!

[185] A ponieważ jestem największym spośród wszelkich grzeszników, proszę, by mi pomagał przy wzywaniu pomocy tych Świętych, którzy początkowo byli bardzo grzeszni, potem zaś stali się prawdziwymi pokutnikami i wielkimi Świętymi, oraz by błagał dla mnie o wstawiennictwo dobrego łotra św. Dyzmasa. Spodziewam się, że Bóg, który jest Miłosierdziem bez granic, obudzi w osobie będącej przy mnie podczas mej ciężkiej choroby i konania najżywsze uczucia zdobię skutecznymi słowy tchnąć we mnie ducha najdoskonalszej pokory i skruchy i zawstydzać mnie na wspomnienie prawdziwej pokory tak wielu osób, które były wielkimi Świętymi nie popełniając grzechów, jak ja je popełniałem.

[185a] Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia! Aniołowie i Święci w niebie, zechciejcie wyjednywać mii pełnię miłosierdzia!

Panie Jezu Chryste, umieść miedzy mną — najbardziej nędznym grzesznikiem — a sądem Twoim wszystkie zasługi, mękę, konanie, życie i śmierć Twoją i wspomóż mnie w godzinie mej śmierci! A Ty, Najśw. Dziewico Maryjo, Matko ma najmilsza, Matko Miłosierdzia, przyczyń się za mną u Twojego Syna, a mego Sędziego! Przyjdźcie z pomocą[368]368 Święci Boży, wynijdźcie na spotkanie Aniołowie Pańscy, przyjmijcie mą duszę, składając ją przed obliczem Najwyższego, w pełni zasług Jezusa Chrystusa i miłosierdzia Bożego.

Najświętsza Dziewico Maryjo, Matko moja i Matko Pana mojego Jezusa Chrystusa! Umieść wszystkie dzieła życia tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, wszystkie zasługi Twoje i zasługi wszystkich Aniołów i Świętych, między mną a sądem Jednorodzonego Syna Twego Jezusa Chrystusa i wspomagaj mnie w tej godzinie śmierci. Zaprowadź mnie do żywota wiecznego, abym na wieki wyśpiewywać mógł zmiłowania Ojca, Syna i Twego Oblubieńca, Ducha Świętego.

[185b] Wszyscy Aniołowie i Święci! Połóżcie wszystkie zasługi Chrystusa, Najśw. Maryi Dziewicy i całego Kościoła triumfującego, cierpiącego i walczącego, zarówno przeszłego jak obecnego i przyszłego, pomiędzy mną a sądem Pana naszego Jezusa Chrystusa! Przyczyńcie się za mną, tak bardzo biednym grzesznikiem, w tej godzinie śmierci i wyjdźcie mi natychmiast na spotkanie, przyjmując mą duszę i prezentując przed obliczem Najwyższego oraz nucąc na wiek wieków: Weselmy się wszyscy w Panu obchodząc święto miłosierdzia Pańskiego i miłosierdzia Maryi, którym raduje się cała Wspólnota Niebian wychwalając Ojca, Syna i Ducha Świętego oraz Niepokalaną Matkę Miłosierdzia Maryję Dziewicę, teraz i na wieki!

[185c] Boże mój, jam ponad wszelką miarę niegodzien łaski, by wszystko we mnie, dla mnie i przeze mnie dokonało się zgodnie z Twym natchnieniem i błaganiem moim wyrażonym na powyższych kartach. Powierzam wszystko nieskończonemu miłosierdziu Twemu, licząc aa nieprzebrany skarb wszelkich zasług całego życia Jezusa Chrystusa. Najśw. Maryi i wszystkich Świętych, a także na zasługi wszystkich Aniołów. W imię tych zasług dokonaj wszystkiego za mnie, dopełnij wszystkiego, udoskonal wszystko tak, aby godne Ciebie, [dopełnione zostało] we wszystkich miłych Tobie celach.

[Uczyń to tak], jak gdybym od wieków dokonywał tego wszystkiego i jakby wszystko dokonywane było z takąż doskonałością, na jaką zasługujesz ze strony wszelkich stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych. I pragnę, bym od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej z nieprzeliczonych chwil ofiarowywał Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdyby wszystko zostało już wykonane przez wszystkie stworzenia z taką doskonałością, na jaką zasługujesz, i we wszystkich miłych Tobie intencjach. Boże mój, sam z siebie nic nie potrafię — z Tobą mogę wszystko! Wszystko chcę czynić z miłości ku Tobie. Tobie cześć — mnie wzgarda i kara, i hańba, itd., itd.[369]

[186] Inne.pobożne uczucia, intencje i ofiarowania.

Niech zniszczone zostanie całe życie moje, a życie Pana mojego Jezusa Chrystusa niech będzie mym życiem; i życie Ojca i Ducha Świętego niech będzie mym życiem.

Niech zniweczone zostanie wszystko co jest we mnie, a wszystko co jest w Ojcu, Synu i w Duchu Świętym niech będzie we mnie przez wzgląd na Jego najlitościwsze miłosierdzie, na zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, na zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Dziewicy oraz wszystkich Aniołów i Świętych.

[187] Osimo 1840.

1. Kiedy w mieście Osimo złożony byłem niemocą, Bóg. który mimo bezmiernej mej niegodności raczył mnie strzec litościwie, natchnął mię w nieskończonym swym miłosierdziu ugruntowaną i pewną ufnością, gdyż zwykł On jakimś uciskiem nawiedzać swe stworzenia, aby przysposobić je do przyjęcia obfitych łask.

Chociaż wspomniana niemoc moja była bardzo lekka, a ja sam otoczony byłem szczególną opieką osób pełnych miłości Pana naszego Jezusa Chrystusa, to jednak ufam, że Ojciec miłosierdzia [por. 2 Kor l, 3] przez wzgląd na nieskończone miłosierdzie swe i nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, a także wszystkich dusz sprawiedliwych przeszłych, obecnych i przyszłych, obróci mi ją na taki pożytek, jak gdyby to było większe udręczenie niż wszelkie udręki wszystkich stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, i więcej jeszcze, i jak gdyby one znosiły te udręki z tak daleko posuniętą doskonałością, z jaką cierpienia znosiła Najśw. Maryja, i [z jaką to czyniło] Boskie Serce Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Z tego też powodu, aby ufność ta w całej możliwej swej pełni przyniosła dobry swój skutek ku większej chwale Bożej i ku pełniejszemu uświęceniu biednej mej duszy jak i wszystkich dusz, jakie na całym świecie istnieją i istnieć będą, czynię następującą [pobożną intencję]:

[188] Pobożna intencja i ofiarowanie

2. W zjednoczeniu z całą Wspólnotą Niebian, z wszystkimi stworzeniami przeszłymi, teraźniejszymi, przyszłymi i możliwymi w całym wszechświecie — które wyobrażam sobie jako mnożone bez granic w liczbie i świętości — a także z samymiż najświętszymi Sercami Jezusa i Maryi pragnę teraz i zawsze, o Boże mój, ofiarowywać Ci w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności i przez całą wieczność wszelkie modlitwy i zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, całego Kościoła Jezusa Chrystusa i wszystkich sprawiedliwych, jacy byli, są i będą aż do końca świata.

Wszystko zaś ofiaruję Ci na podziękowanie, jak gdybyś od całej wieczności i przez całą wieczność, ku większej chwale swej i jak największego uświęcenia duszy mojej i wszystkich dusz, jakie były, są i będą, raczył sprawić, by przynosiła owoc moja choroba ciała i pozostałe me utrapienia; szczególnie zaś [by owoc przyniosło] owo utrapienie, jakiego nie doznałem nigdy aż do tego roku, że mianowicie przez szereg dni nie mogłem odmawiać Brewiarza z uwagi na słabość fizyczną i że dla większego jeszcze udręczenia nie było mi dane składać Tobie Najśw. Ofiary, i że przerwać musiałem czynności związane z posługiwaniem kapłańskim[370] i [na podziękowanie, jakby owocowały] wszelkie uciski wszystkich stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, jak gdyby wszystkie stworzenia od całej wieczności i przez całą wieczność znosiły wszelkie wyżej wspomniane uciski zebrane w jedno i jak gdyby znosiły je z pełną uległością, świętością i doskonałością najczystszego Serca Najśw. Maryi i Boskiego Serca Pana naszego Jezusa Chrystusa. A wszystko to ofiaruję Ci we wszelkich intencjach możliwych i miłych Tobie.

Akt ufności

O Jezu mój! Nieprzebrane zasługi Twej najdoskonalszej, uległości [wobec Ojca] w całym Twym życiu obfitującym w cierpienie, pokornym, ubogim, dobroczynnym, pracowitym i wzgardzonym, niweczą całą brzydotę mojego życia; i uległość Twa będzie uległością moją.

[189] 3. Podczas mej choroby w Osimo trwającej od sierpnia przez wrzesień 1840 roku przypomniałem sobie, że mój tak bardzo kochany Ojciec, św. Franciszek z Asyżu, na krótko przed swą śmiercią usunął się na górę Alwernię, aby przez czterdziestodniowy post przygotowywać się do uroczystości Księcia zastępów niebieskich i najpotężniejszego Opiekuna Kościoła, św. Michała Archanioła. Kiedy się zbliżał dzień wspomnianej uroczystości, w dniu Podwyższenia Św. Krzyża został przez uskrzydlonego Serafina, mającego postać krucyfiksu, ozdobiony żywym pojawieniem się stygmatów świętych[371].

[189a] Na to wspomnienie i przez wzgląd na nieskończone miłosierdzie Ojca Niebieskiego — choć zasługuję na to, by mię Bóg opuścił i skarał na nieprzeliczone piekła — w mym biednym sercu zrodziła się jednak ufność żywa, ugruntowana i pewna, że Bóg patrzy na mą chorobę, jak gdybym przebył najsurowszą pokutę Wielkiego Postu. I aby zatriumfowało nade mną nieskończone Jego miłosierdzie, przez samoż to miłosierdzie, dla zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, dla zasług i wstawiennictwa Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, całego Kościoła Jezusa Chrystusa i wszystkich sprawiedliwych, jacy byli, są i będą, raczy udzielić mi na nowo całej pełności — jeżeli już nie wraz z żywymi znamionami na ciele, to przynajmniej na duszy — wszystkich cierpień duchowych znoszonych przez Pana naszego Jezusa Chrystusa w ciągu całego Jego życia.

[I zrodziła się ufność, że raczy udzielić mi] wszystkich cierpień, utrudzeń i mąk wszelkiego rodzaju znoszonych na ciele przez wszystkie lata Jego najświętszego życia; i daleko więcej — wszystkich tych cierpień, udręk agonii, krwawego potu, jakie wycierpiał w ogrodzie Getsemani, i wszystkich innych cierpień zdrady i zaparcia się [Piotra], opuszczeń, udręczeń wszelkiego rodzaju, krępowań powrozami i łańcuchami, upadków, kopań, poszturchiwań, policzkowań, oplwań, złorzeczeń, szyderstw, sądów, biczowania, koronowania cierniem, uznania za gorszego od Barabasza, skazania na śmierć przez sędziego mimo że [tenże] uznał Go niewinnym, niesienia krzyża na górą Kalwarii; i wszystkich cierpień przekleństw, zniewag, uderzeń, szyderstw, potwarzy, krzyżowania, napawania octem i żółcią, opuszczenia przez Ojca, konania i śmierci, i wszelkiej innej męki, jaką wycierpiał Pan nasz Jezus Chrystus aż do śmierci, a także otwarcia świętego boku, jakiemu poddał naj świętsze Ciało nawet po zgonie.

[189b] I mimo że w duszy nie doświadczyłem żadnych z wymienionych mąk Pana naszego Jezusa Chrystusa, to jednak — jak to już powiedziałem wyżej — wierzę mocno i ufam, iż tenże Boski Odkupiciel w nieskończonym swym miłosierdziu przez samoż to miłosierdzie swoje raczy mi udzielić tego wszystkiego tak dalece, że pod każdym względem przemieni mnie w siebie we wszystkim w najpełniejszej mierze. Pragnę też teraz i zawsze, w przeszłości i na przyszłość ofiarowywać Przedwiecznemu Ojcu Najdroższą Krew i nieprzebrane zasługi tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, zasługi Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych oraz całego Kościoła katolickiego na podziękowanie, jak gdyby już raczył przemienić w Jezusa cierpiącego i ukrzyżowanego mnie i wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe dla większej chwały Bożej i dla większego uświęcenia całego rodzaju ludzkiego.

[190] 4. O Boże mój, wyznaję teraz i zawsze przed niebem i ziemią, że to ja jestem właściwą przyczyną wszystkich i wszelkiego rodzaju nieszczęść fizycznych i moralnych; jestem też prawdziwą przeszkodą wszystkich i wszelkiego rodzaju dóbr fizycznych i moralnych oraz wszelkich łask, dziwów i cudów Bożych; a jako taki zasługuję, abyś przeciwko mnie kierował wszystkie pociski Boskiej Twej sprawiedliwości i abyś wobec mnie stosował pomstę wieczystą. Wiem jednak, że Pan nasz Jezus Chrystus, pierworodny mój Brat, zadośćuczynił za mnie Boskiej Twej sprawiedliwości, a swym najświętszym życiem naprawił ponad wszelką obfitość całe zło wszelkiego rodzaju: przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe na całym świecie — [zło], którego jestem rzeczywistą, pierwszą i główną przyczyną.

Dlatego, o Boże mój, pragnę teraz i zawsze ofiarowywać Ci w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności i przez wieczność całą nieprzebrane zasługi całego najświętszego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa, wszelkich Jego cierpień i udręczeń, wszelkich najświętszych dzieł Jego, na zgładzenie wszelkich grzechów moich i grzechów całego świata, a także na podziękowanie, jak gdybyś już był uwielbiony tak jak zasługujesz, i byś wraz z większym jeszcze wzrostem wielkiej chwały Twojej zapobiegł złu wszelkiemu: przeszłemu i obecnemu, i jak gdybyś już wszystkim udzielił łaski, by na świecie został doszczętnie unicestwiony grzech, nawet najmniejszy grzech powszedni, i jak gdybyś rozszerzył w najżywszym blasku i chwale Królestwo Pana naszego Jezusa Chrystusa po całym świecie i jak gdybyś wszystkim duszom zapewnił już niebo bez przechodzenia przez czyściec.

[191] 5. Boże mój, jam bezgranicznie niegodny, bym mógł prosić i być wysłuchanym; w imię jednak nieskończonego Twego miłosierdzia, przez zasługi nieprzebrane Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych, z uwagi na wielkie i niezliczone wszelkiego rodzaju potrzeby występujące na całym świecie, z uwagi na to, że jak czują, natchnąłeś mnie żywym pragnieniem wyjścia na cały świat, by we wszystkich potrzebach duchowych i doczesnych nieść pomoc wszystkim ludziom, w najgłębszym też przeświadczeniu o niepojętej mej niezdolności przeszkadzającej mi w dojściu do tego celu, jak i o bezgranicznej mej niegodności posiadania darów potrzebnych do osiągnięcia owych celów, [zwracam się jednak z prośbą]: dozwól mi Cię błagać! A pełen bezpiecznej ufności w miłosierną Twą zgodę, pragnę prosić Cię teraz i zawsze, od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej nieskończenie małej chwili, abyś Ty sam nieograniczoną swą potęgą, mądrością i dobrocią — a jeśli Ci to jest miłe, to i za pośrednictwem wszystkich Chórów anielskich — przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, teraz i zawsze raczył dla większej chwały Twojej, dla większego uświęcenia i wiecznego zbawienia wszystkich dusz zaradzić wszelkim potrzebom duchowym i doczesnym, obecnym i przyszłym całego świata. Dlatego:

[191a] 1) Racz na świat cały wysłać Serafinów, by dali Cię teraz i zawsze poznawać wszystkim duszom, które by doskonałą miłością kochały Cię teraz i za wiszę, oraz by cały świat poznał, jak bardzo jesteś miłowania godny[372].

2) Racz na cały świat wysłać Cherubinów, by oświecali wszystkie dusze w poznawaniu przez wiarę Boskich Twych przymiotów, przez co żyłyby teraz i zawsze wpatrując się w Ciebie — Dobro odwieczne, niezmierne, nieskończone i niepojęte.

3) Racz, o mój Boże, na cały świat rozesłać Aniołów tworzących Chór Tronów, aby wszystkim duszom teraz i zawsze przekazywali wszelkie Twe łaski skuteczne, jakich potrzebują do tego, byś teraz i zawsze mógł do nich wstępować i w nich przebywać niby na żywym tronie z łaską swą uświęcającą oraz byś przemieszkiwał w nich na wieki.

4) Racz, o mój Boże, wysyłać teraz i zawsze na świat cały wszystkich Aniołów stanowiących Chór Panowań. w celu udzielania wszystkim duszom wszelkich łask skutecznych, jakich każda potrzebuje, aby w pełni pod panowaniem ducha trzymać na wodzy swe niedobre żądze, tak, byś już nie musiał oddalać się od żadnej z nich z łaską swą uświęcającą.

5) Racz, o mój Boże, rozsyłać teraz i zawsze na cały świat Aniołów tworzących Chór Mocy, by wszystkim duszom przekazywali wszelkie Twe łaski skuteczne, jakich potrzebują do tego, by były wierne na zawsze, zwyciężając stale wszelkie pokusy i wszelkie napaści swych nieprzyjaciół.

[l91b] 6) Racz, o mój Boże, rozsyłać teraz i zawsze na świat cały wszystkich Aniołów tworzących Chór Księstw, by wszystkim duszom przekazywali zawsze wszystkie te Twoje skuteczne łaski, jakich potrzebują do praktykowania doskonałego wszystkich cnót teologicznych, kardynalnych, ewangelicznych i moralnych.

7) Racz, o mój Boże, rozsyłać na cały świat teraz i zawsze wszystkich Aniołów tworzących Chór Męstw, aby wszystkim duszom udzielali zawsze całej owej niezachwianej ufności w Twoją wszechmoc, mądrość, dobroć, opatrzność i miłosierdzie bez granic, jakich potrzebują wszystkie [dusze] do otrzymania najrzadszych nawet dziwów łaski, jak i do dokonywania wszelkich najświetniejszych nawet cudów za każdym razem, gdy wymaga tego większa chwała Twoja, i które okazać się mogą pożyteczne dla wiecznego zbawienia dusz i dla rozszerzania Twojego Królestwa na całym świecie.

8) Racz, o Boże mój, rozsyłać na cały świat teraz i zawsze wszystkie błogosławione Duchy tworzące oddzielny Chór Archaniołów, by wszystkim duszom przekazywały wciąż te wszystkie Twe Boskie oświecenia, których im potrzeba, by mogły żyć zawsze w jak najwyższej doskonałości, w jak najpobożniejszym i naj pokorniejszym uwielbieniu wszystkich Twych świętych tajemnic.

[191c] 9) Racz, Boże mój, zlewać teraz i zawsze na wszystkie dusze całego świata skarby wszelkich Twych darów natury i łaski za pośrednictwem wszystkich Aniołów Stróżów, by wszelkie stworzenia Twoje były w pełni, doskonale i skutecznie zaopatrywane we wszelkich swych potrzebach odnoszących się do ducha i ciała. Spraw też, by Aniołowie Stróżowie świętych przybytków [istniejących] na całym świecie, dla większej chwały Twojej i dla większego uświęcenia wszystkich dusz, które są i będą, troszczyli się wciąż skutecznie o ich ozdobę, świetność, religijną wspaniałość, szacunek i poważanie i strzegli je przed profanacją.

Spraw jeszcze, o Boże mój, aby Aniołowie Stróżowie Papieża, Namiestnika Jezusa Chrystusa, czcigodnego Kolegium kardynałów Kościoła świętego, wszystkich św. Kongregacji, kardynałów oraz biskupów i ich wikariuszów, wszystkich proboszczów, spowiedników, kapłanów, diakonów, subdiakonów. akolitów, egzorcystów, lektorów, ostiariuszy, kleryków[373], [wszystkich] zakonów, seminariów, nowicjatów zakonnych i wszystkich wszelkiego rodzaju wspólnot, [wszystkich] cesarstw, królestw, państw, departamentów, prowincji, miast, wsi, osiedli, domów w każdym zakątku świata — przekazywali im stale wszystkie Twe łaski, dary, oświecenia i Boskie działania niezbędne do tego, aby wszelkie osoby na całym świecie, tak obecne jak przyszłe, stosownie do swej godności, charakteru, wyższości, stanowiska, urzędu, władzy, stopnia, stanu i zawodu, wypełniały teraz i zawsze służbę swą czy powierzony obowiązek z całą podobającą się Tobie, o Boże, doskonałością, jaka potrzebna jest dla większej chwały Twojej, do większego i doskonalszego uświęcenia i zbawienia wszystkich dusz, jak i wyjednania tego, by we wszystkich diecezjach, cesarstwach, królestwach, wszelkiego rodzaju państwach, w departamentach, prowincjach, miastach, wsiach, osiedlach, domach i w każdym zakątku świata kwitnął wciąż i panował pokój, zgoda, miłość Pana naszego Jezusa Chrystusa i aby wszędzie w pełni owoców szerzyło się Królestwo tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Spraw jeszcze, o Boże mój, aby za pośrednictwem tychże świętych Aniołów Stróżów wszelkie stworzenia Twoje i wszelkie miejsca na całym świecie były teraz i zawsze wystarczająco zaopatrywane, wspomagane, podtrzymywane, kierowane i bronione we wszystkich wszelkiego rodzaju potrzebach, by wszystko istniało wciąż po to, aby wychwalać Ciebie, o Boże mój! I chciałbym, by wszystko i wszyscy przyczyniali się do chwalenia Ciebie tak bardzo, jak na to zasługujesz, i [by się też przyczyniali] do urzeczywistniania wszelkich możliwych miłych Tobie celów. — Wsław, Panie siebie samego [por. J 17, 5] Twoją wieczną chwałą we wszystkim i w każdym czasie, mnie zaś napełnij hańbą i to mi wystarczy![374]

[191d] O Boże mój! W połączeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi — które wyobrażam sobie jako mnożone co do liczby, świętości i doskonałości w nieskończoność od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej nieskończenie małej chwili — pragnę Ci ofiarować Najdroższą Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa, najświętsze Jego życie i Jego nieprzebrane zasługi, zasługi Najśw. Maryi i wszystkich Aniołów, i wszystkich Świętych oraz całego Kościoła cierpiącego i walczącego, na podziękowanie, jak gdybyś mnie i wszystkim udzielił już w przeszłości i udzielił na przyszłość wszystkich łask, o jakie Cię prosiłem i prosić będę, o jakie Ci inni prosili i prosić będą, i mogliby Cię prosić oraz łask znanych Tobie jako wychodzące na większą chwałę Twoją i na większe uświęcenie dusz teraz, a zawsze na -wszelkie cele, jakie podobają się Tobie.

[192] 6.[375] Boże mój! Przez nieskończone miłosierdzie Twoje, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, i [przez zasługi] wszystkich innych stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych racz sprawić, by Cię sławiono z taką doskonałością jak godzien jesteś, by Cię sławiły przez wieczność całą nieprzeliczone stworzenia. Racz sprawić, by teraz i zawsze we wszystkich duszach zajaśniała na całym świecie świętość i doskonałość wszystkich świętych Patriarchów i Proroków, wszystkich Apostołów, Ewangelistów, Uczniów Pańskich, Niewinnych Młodzianków, Męczenników, Papieży, Doktorów, Biskupów, Kapłanów, poświęconych Lewitów, Kleryków każdego stopnia, [wszystkich] Cenobitów, Mnichów, Eremitów, Pustelników, wszystkich świętych Założycieli i Założycielek zakonów i klasztorów, wszystkich świętych Dziewic i Małżonków, wszystkich świętych Pokutników oraz wszystkich innych Świętych wszelkiego stanu, stopnia, płci i stanowiska, aby owoc dzieła odkupienia zajaśniał takim blaskiem, jak się Tobie podoba.

Chciałbym też, aby teraz i zawsze godnym Ciebie blaskiem jaśniała cena i wartość samego Boskiego dzieła odkupienia naszego. Racz zatem sprawić, aby teraz i zawsze we wszystkich stworzeniach przeszłych, teraźniejszych i przyszłych pojawiła się i zajaśniała pełnia świętości i doskonałości najświętszego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa. Dlatego pragnę mówić o tym od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej z nieprzeliczonych chwil w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi — wyobrażając je sobie jako mnożone co do liczby i doskonałości w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych najmniejszych [nawet] momentów — szczególnie zaś w zjednoczeniu z Najśw. Sercami Jezusa i Niepokalanej Maryi.

Przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa niechaj teraz i zawsze zniweczone w nas będzie całe nasze życie, a życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie życiem naszym!

I w ten sam sposób składam w ofierze Ojcu Przedwiecznemu całe życie Jezusa Chrystusa, aby w Nim i przez Niego był nieskończenie uwielbiony[376] 376.

[193] Pobożna intencja i ofiarowanie

7. Boże mój, w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, teraźniejszymi i przyszłymi pragnę ofiarowywać Ci od całej wieczności i przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów nieprzebrane zasługi Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, zasługi Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, oraz zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa, na podziękowanie, jak gdybyś już raczył użyczyć wszystkich tych łask, o które aż dotąd prosiłem dla chwały Twojej i całej Wspólnoty Niebian, a także dla siebie, dla wszystkich ludzi i dla całego świata, aczkolwiek jestem nieskończenie niegodny, by móc Cię prosić i być wysłuchanym.

[194] 8. O Boże mój, Ty jedynie znasz w pełni ogromną twardość mego najbardziej niewdzięcznego i przewrotnego serca i mą bezgraniczną niegodność, by otrzymać bezcenny dar serca zdolnego do najdoskonalszej skruchy i oddanego współcierpieniu z Panem naszym Jezusem Chrystusem Ukrzyżowanym i z Jego Najśw. Matką Maryją we wszystkich Ich duchowych i fizycznych cierpieniach. Proszę Cię przeto, byś teraz i zawsze wszystkim stworzeniom, jakie tylko w niebie i na ziemi istniały, istnieją i istnieć będą aż do końca świata, raczył objawiać me napiętnowania godne zapominanie, nieczułość, obojętność, niedbalstwo i twardość serca wobec cierpień Jezusa i Najśw. Maryi, z czym żyłem aż dotąd i obecnie żyję. I racz to wszystko ujawnić dla mego (gdyby było możliwe) nieskończonego zawstydzenia, upokorzenia, karania i udręczenia, a to dla większej chwały Twojej, Jezusa i Maryi, i dla większego uświęcenia i zbawienia wiecznego wszystkich ludzi na całym świecie.

A Ty, dla nieskończonego miłosierdzia Twego, przez nieprzebrane zasługi Jezusa, przez zasługi i wstawiennictwo wszystkich Aniołów i Świętych oraz całego Kościoła Jezusa Chrystusa udzielasz mi daru, bym mógł zawsze wieść życie oddane najgłębszemu współczuciu dla wszystkich mąk duszy i ciała, jakie przez wszystkie dni swego życia wycierpieli Jezus i Maryja. I racz to sprawić, aby cała dusza moja teraz i zawsze żyła, rozpływała się i przemieniała w najpełniejsze współczucie z wszystkimi cierpieniami duszy i ciała Jezusa i Maryi. I racz jeszcze, teraz i zawsze, dopuszczać mię do najgłębszego i naj doskonalszego, pełnego bólu i zasługi udziału we wszystkich cierpieniach duchowych i fizycznych Jezusa i Maryi. Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci teraz i zawsze nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił tego wszystkiego[377].

[195] 9. Boże mój! Chociaż nie jestem ani zdolny, ani godny tego, aby w najmniejszym nawet stopniu w cnotliwy sposób współczuć z Jezusem i Maryją w boleściach Ich ducha i ciała, racz jednak w nieskończonym miłosierdziu swoim dozwolić mi, bym teraz i zawsze żył w następującym zbożnym nastawieniu, i racz je przyjąć przez samo to bezmierne miłosierdzie Twoje, przez zasługi Jezusa, Maryi i całej Wspólnoty Niebian:

Pragnę, o Boże mój, teraz i zawsze od całej wieczności i przez całą wieczność (przy braku mych możliwości wyrażam tak pragnienie mego biednego serca), bym współczuł Jezusowi i Maryi we wszystkich cierpieniach ducha i ciała całego Ich najboleściwszego życia i pragnę, bym współczuł Im w przeszłości i na przyszłość tak bardzo, jak na to zasługują, i w takim bólu, jakiego są godni, a to we wszystkich miłych Tobie intencjach.

W tych samych celach ofiaruję Ci Najdroższą Krew Jezusa, składając Ci ją również w ofierze na podziękowanie, jak gdybyś raczył już przyjąć tę zbożną intencję i jak gdybyś ją przyjął nie tylko za zwykle pragnienie, ale za pragnienie w pełni Ci odpowiadające i za dzido gorąco upragnione i dokonywane od całej wieczności i przez całą wieczność i przez niezliczone wieczności po nieskończoną ilość razy w każdym z nieprzeliczonych momentów oraz na podziękowanie, jak gdybyś mi udzielił pełnego uczestnictwa i zasług związanych z całym obfitującym w cierpienie życiem wszystkich Świętych, Najśw. Maryi i Pana naszego Jezusa Chrystusa[378] w tejże zbożnej intencji. [Ofiaruję Ci Krew Jezusa na podziękowanie], jak gdybyś sprawić raczył, że naprawione zostały wszelkie zarówno moje, jak i innych niewdzięczności oraz wszelki brak odpowiadania na miłość Twoją i na nieskończoną miłość Jezusa, z jaką cierpiał On za nas, i na miłość, z jaką i Najśw. Maryja znosiła za nas cierpienia na tej ziemi.

[196] 10. O mój Boże! Jeżeli założenie Kongregacji[379] i pobożnego Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego powołanych do bytu pod szczególną opieką Najśw. Maryi Niepokalanej Królowej Apostołów w celu pomnażania, obrony i rozkrzewiania miłości i wiary katolickiej jest w zupełności zgodne z Twoją wolą, to

[196a] choć jestem bezgranicznie niegodny, aby wspierać [Zjednoczenie] w jakiejkolwiek mierze, [trzeba] jednak, by szybko i w jak najskuteczniejszy sposób rozszerzało się i zachowywało na całym świecie aż do skończenia weków. Uznając zaś, że brak mi wszelkich świętych dyspozycji serca i jakichkolwiek dzieł, jakie powinien bym prowadzić w czasie minionym i teraz celem szerzenia tegoż [Zjednoczenia], a co więcej, że zgodnie ze szczerą prawdą jestem na całym świecie rzeczywistą przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego, przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, a prócz tego przeszkodą wszelkich całego świata dóbr fizycznych i moralnych przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, itd., itd., stanowię więc zawadę również w rozwoju pobożnego Zjednoczenia, a o wiele jeszcze w większym stopniu Kongregacji Księży i Braci pomocników Apostolstwa Katolickiego[380]

[196b] Pragnę jednak od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej z nieprzeliczonych chwil, w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi i przyszłymi, które wyobrażam sobie jako mnożone w liczbie i świętości bez granic w każdym nieskończenie małym momencie, a także w zjednoczeniu z Jezusem i Maryją Niepokalaną Matką Boga, podejmować wszelkie modlitwy i wszelkie dzieła, jakie pełnili wszyscy założyciele i założycielki wszelkich zakonów jak i każdej innej zbożnej, świętej i dobroczynnej wszelkiego rodzaju instytucji. I pragnę jeszcze, bym podejmował był w przeszłości i bym podejmował nadal wszelkie modlitwy i dobre dzieła, jakie podejmowały wszelkie stworzenia, wyobrażając je sobie jako pod względem liczby i świętości mnożone w nieskończoność, gdyby wszystkie założyły kiedyś lub zakładały zakonną jakąś czy innego rodzaju instytucję i gdyby każda z nich była w stanie szerzyć zawsze na całym świecie skuteczną akcję zupełnej likwidacji grzechu, a popierać doskonałe królestwo cnoty[381] i większej chwały Bożej, a także większego uświęcenia i zbawienia wszystkich dusz przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych.

[196c] I pragnę jeszcze, abym w przeszłości wycierpiał i nadal w sposób jak najdoskonalszy i mnie upokarzający znosił wszystkie te męki, prześladowania i Utrapienia, jakie napotykali i jakie napotykaliby wszyscy założyciele i założycielki wszelkich instytucji zakonnych czy niezakonnych i wszelkie stworzenia w nieskończoność mnożone, jak to powiedziano wyżej, gdyby wszystkie były założycielami i założycielkami dzieł czy instytucji, o których przedtem mówiłem. Pragnę jeszcze, o Boże mój, cierpieć w czasie minionym i nadal oraz podejmować wszelkie modlitwy i dobre dzieła, jakie podejmowali i podejmować będą wszyscy wierni i wszyscy pracownicy ewangeliczni, oraz jakie podejmowali Uczniowie i Apostołowie Pana naszego Jezusa Chrystusa dla rozszerzania Kościoła katolickiego; i pragnę znosić wszelkie prześladowania oraz wszelkiego rodzaju utrapienia, jakie znosili i znosić będą musieli wszyscy starający się o jego rozszerzenie.

Pragnę dalej, o Boże mój, podejmować, jak poprzednio[382], wszelkie modlitwy i dzieła, jakie celem zakładania i rozszerzania katolickiego Kościoła podejmował Pan nasz Jezus Chrystus, Najśw. Jego Matka, św. Józef, wszyscy Patriarchowie i Prorocy i wszyscy inni sprawiedliwi; i pragnę jeszcze wszystko to, czego dokonali i czego by dokonać mogli od całej wieczności przez całą wieczność — wszystko to pragnę w każdym z nieprzeliczonych momentów ofiarowywać Ci, jak gdyby wszystkiego tego dopełnili kosztem bezgranicznych cierpień. I pragnę ponadto znosić od całej wieczności i przez wieczność całą wszystkie cierpienia, utrapienia i prześladowania, jakie dla zakładania i rozszerzania świętego Kościoła katolickiego znosili Jezus i Maryja. A pragnę, bym wszystko wykonał w przeszłości i wykonywał nadal we wszystkich możliwych i miłych Tobie celach.

[196d] I pragnę ofiarowywać Ci od całej wieczności i przez całą wieczność w każdej z nieskończenie małych chwil Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, Jego nieprzebrane zasługi, zasługi Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych oraz całego Kościoła Jezusa Chrystusa wraz z zasługami wszystkich sprawiedliwych, którzy byli, są i będą na całym.świecie — a wyobrażam ich sobie jako mnożonych w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów — wszystko to ofiaruję Ci na podziękowanie, jak gdybyś raczył przyjąć jako rzeczywiście spełnione wszystko to, co zawiera się w moich przeszłych, teraźniejszych i przyszłych pobożnych intencjach, i jak gdybyś raczył urzeczywistnić w pełni, w sposób najdoskonalszy, pragnienia me przeszłe, obecne i przyszłe oraz ich realizację przy Twej pomocy w czasie przeszłym, teraźniejszym i przyszłym; i [na podziękowanie], jak gdy-być mi raczył udzielić w przeszłości i nadal wszelkich łask skutecznych i wszelkich darów w porządku natury i łaski w celu zakładania i utrwalania wszelkich zbożnych, pożytecznych i miłosiernych instytucji kościelnych, zakonnych i niezakonnych wszelkiego rodzaju na całym świecie od całej wieczności i przez całą wieczność.

[196e] I [na podziękowanie], jak gdyby wszystkie one były zawsze w stanie skutecznie udaremniać grzechy śmiertelne i najmniejsze nawet grzechy powszednie oraz sprawiać, by jak najpełniej kwitnęły cnoty dla uświęcenia i zbawienia wszystkich dusz aż do najwyższego stopnia chwały i dla nieustannego szerzenia większej chwały Boga, Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, oraz dla popierania jak największej operatywności wszelkich dzieł świadczących miłosierdzie względem ciała i duszy, dla prawdziwego podnoszenia, pociechy i pożytku wszystkich ludzi będących w różnego rodzaju potrzebach na całym świecie; i na podziękowanie, jak gdybyś raczył sprawić, bym wykorzystywał wszystko z doskonałością i z usposobieniem Serca Jezusa i w sposób ukryty przed oczyma świata, a za to z bezgraniczną dla mnie hańbą i upokorzeniem oraz w niezmiernym morzu cierpień wszelkiego rodzaju.

[196f] Boże mój, wyznaję, że w moich wszystkich myślach, słowach i cierpieniach jestem przed Tobą godny bezgranicznego obrzydzenia. Ty jednak chcąc — jak niezachwianie ufam[383] — zatriumfować nade mną przez nieskończone Twe miłosierdzie, raczysz niweczyć we mnie wszelką szpetotę i niegodność całego mojego życia, a dajesz mi całą świętość, zasługi i doskonałość życia Pana naszego Jezusa Chrystusa. W przekonaniu zaś, że niezdolny jestem do tego, aby Cię uwielbiać w sposób godny Ciebie, będę teraz i zawsze powtarzał: Panie, Ojcze, Synu i Duchu Święty, wsław [por. J 17, 5] siebie samego chwałą swą wieczną i nieskończoną. Wsław Najśw. Maryję Dziewicę. Wsław Aniołów i Świętych i wszelkie dzieła swe zgodnie z najświętszą i najdoskonalszą wolą Twoją przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa. Amen. A mnie napełnij hańbą, karą i cierpieniem, a to mi wystarczy. Amen[384].

[197] 11. Dnia 10 października 1840 roku w chwilach skupienia po Mszy św. Pan nasz Jezus Chrystus dał mi odczuć, że w Sakramencie Najśw. Eucharystii jest On mym pokarmem i pożywieniem nie tylko przez udzielanie mi swej świętości i doskonałości, ale i przez dzielenie się ze mną swą mocą, użyczając mi życia swego i.tak wielu sił, iż mogę w lepszym czy gorszym stanie zdrowia żyć ku większej Jego chwale i ku pożytkowi dusz według Jego najświętszej, a przedziwnej woli. Odczucie to obudziło we mnie najspokojniejszą pewność, że jakikolwiek by był stan mego fizycznego zdrowia, będzie pod tym względem tak, jak zechce tego Bóg zgodnie ze swym miłosierdziem, a nie według swej sprawiedliwości, jakiej dłużnikiem jestem z powodu nieprzeliczonych moich grzechów.

[197a] Boże mój! Przez grzechy swe zasługiwałem w każdej chwili na śmierć i na piekło. Ty jednak pozwalasz mi żyć w takich warunkach i tak długo, jak dyktuje Ci Twa wola w miłosierdziu Twoim i przez wzgląd na zasługi Jezusa, Najśw. Maryi, i całej Wspólnoty Niebian. I dozwalasz mi nadto obracać wszystkie chwile mojego życia na większą chwałę Twoją i na większe uświęcenie wszystkich dusz.

Następnie, w różnych okresach czasu i przy rozmaitych okazjach — aczkolwiek jestem nieskończenie niegodny darów Bożych jak i owoców Bożych oddziaływań, jakie Bóg Ojciec zmiłowań [por. 2 Kor l, 3] i samo Miłosierdzie bez granic pragnie sprowadzać do dusz i do duszy mojej — odczuwam jednak i żywię niezachwianą ufność, że Bóg chce zatriumfować miłościwie w duszy mojej nad bezgraniczną niegodnością moją.

[197b] I podobnie jak Bóg stawszy się człowiekiem stał się prócz tego pokarmem mej duszy, tak też chce zasilać me życie całym sobą, swoją Istotą i Naturą Boską oraz Boskimi swoimi przymiotami, z których każdy jest miłosierny bez granic. A ponieważ w Najśw. Eucharystii wskutek wzajemnego przenikania się Bóstwa jest nie tylko Boska Osoba Słowa Wcielonego, lecz także Ojciec i Duch Święty, i ponieważ Bóg ze wszech miar i nieskończenie głęboko kontempluje wiekuiście samego siebie, przeto żywi i mnie najmiłosierniej odwieczną swą nieogarnioną kontemplacją. Przez to miłosierne żywienie mnie przekreśla całą bezgraniczną mą winę, jaką ponoszę z tego powodu, że żyłem zawsze niepomny na Boga i na mą duszę; zatrzymuje mnie i — rzekłbym — przygważdża słodko a mocno, bym wpatrywał się stale w mą duszę i w Boga samego, oraz daje mi ufność, że tak mnie traktuje, tak obsypuje swymi względami i darami, i zmiłowaniami, jak gdybym żył w wiekuistym i najdoskonalszym oglądaniu Boga i mej duszy, by ją udoskonalać, jak tego Bóg pragnie. O cudzie miłosierdzia Bożego! O potworze niedbalstwa godnego potępienia, [potworze] jakim byłem i jestem — niestety!

[198] Oglądając wiecznie i z nieskończoną głębią samego siebie, Bóg rodzi Syna Bożego będącego żywym i doskonałym obrazem Istoty samego Boga [por. Hbr l, 3]. A choć bezgranicznie jestem niegodny i niezdolny do tego, by być podobnym do Boga, to On żywi mnie jednak miłosiernie żywym podobieństwem swej Boskiej Istoty, a przez to żywienie burzy całą we mnie niegodność, jak gdyby niweczył mnie całego na duszy i w ciele oraz we wszystkich czynach moich przeszłych, teraźniejszych i przyszłych, wszak wszystkie one niegodne bez granic, by stawiać je przed Bożym obliczem. A Bóg jest we mnie, żyje we mnie i działa we mnie takim sposobem, że muszę zawsze i we wszystkim myśleć o sobie, jak gdybym nigdy nie istniał w przeszłości, nie istniał teraz i nie miał istnieć nigdy. Tak tedy jestem niejako zlany z samą nicością, a Bóg jest wszystkim, wszystko we mnie czyni, wszystkiego dokonuje.

[199] Ojciec i Syn przez podobieństwo swe wieczyste i nieskończone miłują się tak wzajemnie nieogarnioną i wieczną miłością, że jest to ta sama miłość, jaką Bóg nieskończenie i wieczyście miłuje samego siebie. Wiedziony tą miłością odwieczną, nieskończoną, jaką od wieków bez granic miłuje samego siebie, raczy On miłosiernie karmić mnie, aczkolwiek jestem bezgranicznie niegodny odwiecznej i nieskończonej miłości Boga; niweczy we mnie wszelką moją niegodność, niszczy we mnie każdą przyziemną i pospolitą miłość oraz sprawia, że miłość Boża we mnie żyje, jest i działa we mnie w ten sposób, że to nie ja kocham w sobie Boga, lecz Bóg we mnie — otchłani ziemskiej i grzesznej miłości — miłuje siebie samego wieczyście i nieskończenie.

[200] Bóg jest Potęgą: odwieczną, niezmierną i miłosierną bez granic; ja zaś wprawdzie z istoty swej jestem słabością niegodną nieskończenie i niezdolną do tego, by otrzymać dary Boga; On jednak wiecznie miłosiernie żywi mnie swą odwieczną i nieograniczoną potęgą, niwecząc we mnie tym żywieniem całą mą słabość tak bardzo, że sama ta słabość nie musi w żaden sposób szkodzić mej biednej duszy ani stanowić jakiejś przeszkody dla jakichkolwiek dzieł, jakich w swym miłosierdziu Bóg żąda ode mnie, a podejmowanych dla chwały Bożej i na pożytek bliźnich. I abym mógł być takim, Boski ten posiłek miłosierny bez granic niweczy we mnie wszelkie szkodliwe następstwa słabości mojej, niemocy i nędzy.

[201] Bóg jest Mądrością: odwieczną, niezmierną i nieskończenie miłosierną. A chociażem bezgranicznie niegodzien Bożego światła i oddziaływania Boskiej Jego mądrości, to jednak Bóg żywi mnie miłosiernie swą wieczną i nieogarnioną mądrością, a przez to nie tylko niweczy we mnie całą mą niegodność i niezliczone a najbardziej zgubne następstwa mej tak ogromnie zawinionej niewiedzy, lecz także — jak mocno ufam — niweczy we mnie wszelkie ciemności mojej ignorancji tak dalece, że niewiadomość ma nie powoduje żadnej szkody dla duszy mojej ani żadnej zawady w otrzymywaniu darów Bożych, jak pragnie tego Bóg dla swej chwały i dla pożytku bliźnich.

[202] Bóg w Istocie swej to Miłość odwieczna, nieskończona i miłosierna bez granic; ja zaś, choć nieskończenie niegodny, aby w sercu mym rozlana była miłość Boża [por. Rz 5, 5], to jednak ufam mocno, że Bóg, który jest Miłością [por. l J 4, 8] w swej Istocie, przepaja mnie miłosiernie odwieczną swą i nieskończoną miłością, i ufam, że niweczy we mnie przez to całą mą świecką i przyziemną miłość oraz wszelkie jej następstwa i wszelkie myśli, słowa i uczynki, jakie spełniałem wbrew miłości Boga i bliźniego. I żywię nadto nadzieję, że niweczy mnie przez to na duszy, jak w ciele i w czynach tak dalece, że jestem jakby mnie nigdy nie było i jakbym nigdy nie miał być na świecie i że we mnie i we wszystkim był i jest zawsze Bóg — Miłość z Istoty swej odwieczna, niezmierna, nieskończona, niepojęta i bezgranicznie miłosierna — sam Bóg, wszystkie Boskie Osoby, wszystkie nieskończone przymioty[385].

[203] Bóg jest Sprawiedliwością w Istocie swej; a ja, choć ze swej istoty jestem niesprawiedliwością, jako że byłem niesprawiedliwy wobec Boga, bliźniego i siebie samego, to jednak — o nieskończone miłosierdzie! — w Najśw. Eucharystii karmiony jestem miłosiernie [przez Boga] Jego sprawiedliwością niweczącą we mnie wszystkie me niesprawiedliwości i wszelkie najokropniejsze ich następstwa, a także samego mnie unicestwiającą we wszystkim, by nie było we mnie nic innego, jak tylko Jego sprawiedliwość. On zaś sprawiedliwy bez miary pełni we mnie wszystkie dzieła sprawiedliwości względem siebie samego, względem mego bliźniego i względem biednej mej duszy. Wobec tego nie jam sprawiedliwy, lecz sprawiedliwym we mnie jest Bóg - On, Sprawiedliwość powszechna. Sprawiedliwość odwieczna, niezmierna, nieskończona i niepojęta!

[204] Bóg jest Czystością i to Czystością nieskończoną z samej swej Istoty, ja zaś z istoty swej jestem nieczystością. W Najśw. Eucharystii żywi mnie On swą nieskończoną, odwieczną, bezgranicznie miłosierną czystością, niszcząc we mnie całą mą nieczystość i wszystkie okropne jej następstwa. W ten sposób po unicestwieniu całej mej istoty pozostaje we mnie Bóg — Czystość z samej Istoty odwieczna, niezmierna, nieskończona i miłosierna bez granic. O Dobroci! O nieskończone Miłosierdzie! O niepojęte wynalazki miłości Ojca zmiłowań [por. 2 Kor 1,3]!

[205] Bóg z Istoty jest Miłosierdziem odwiecznym i nieskończonym, ja zaś z istoty swej jestem srogością i barbarzyństwem. W Najśw. Eucharystii karmi mnie On miłosiernie swym miłosierdziem bez granic, niwecząc we mnie całe me okrucieństwo, srogość i barbarzyństwo wraz ze wszystkimi ich skutkami: a po unicestwieniu całej mej istoty pozostaje we mnie Bóg nieskończenie miłosierny: [Bóg] Miłosierdzie z Istoty swej, Miłosierdzie odwieczne, niezmierne, nieskończone i niepojęte. On zamiast mnie jest we mnie miłosierdziem dla wszystkich stworzeń, to znaczy, że przebywa we mnie, aby dopełnić wszelkich dzieł miłosierdzia co do ciała i co do duszy, które winienem był i chciałem wykonać na rzecz wszystkich stworzeń, a których nie dokonałem wskutek własnej winy i — również zawinionej nieudolności. Bóg, Miłosierdzie nieskończone, odwieczne, niezmierne i niepojęte [jest] we mnie co do wszystkiego od wieków, dla wszystkich teraz i na wieki!

[206] Bóg karmi mnie wiecznością swoją w Najśw. Eucharystii, usuwając we mnie wszelkie trwonienia czasu, zwłaszcza czasu używanego na Jego obrazę. A zniszczywszy mnie całego w nieskończonym miłosierdziu swoim, spogląda na mnie tak, jak gdybym uprzednio i nadal pracował dla wszystkich możliwych a miłych Mu celów w każdej nieskończenie małej chwili od całej wieczności po całą wieczność. Sam zaś Jezus Chrystus daruje mi wszystkie dzieła swego najświętszego życia oraz całą miłość swą od całej wieczności. O Miłości! O nieskończone Miłosierdzie! Jam nicość! Jam potwór straszliwy! Jam gorszy od szatanów! [A jednak] w Bogu jestem wszystkim!

[207] Bóg jest niezmierzony i karmi mię niepojętą swą niezmierzonością, niwecząc całą mą małość i ciasnotę; a po unicestwieniu całej mej istoty Jego niezmierzoność rozwija we mnie swe działanie tak, jak gdybym pracował w przeszłości i na przyszłość wszędzie, we wszystkich punktach wszechświata, i jeszcze więcej, dla większej Jego chwały i dla większego uświęcenia wszystkich dusz. Ja zaś to nicość, gorszy od nicości! Ja owa nicość, co dźwiga na sobie ohydę grzechu, jako przyczyna wszelkiego zła fizycznego i moralnego zarówno przeszłego, jak obecnego, przyszłego i możliwego na całym świecie, a także jako przeszkoda w całym wszechświecie wszelkich dóbr fizycznych i moralnych. A jednak! Bóg niezmierzony [jest] we mnie wraz ze wszystkimi nieskończonymi swymi przymiotami. O Miłosierdzie!

O Miłości!

[208] Bóg z Istoty swej jest Świętością: niezmierną, nieskończoną, odwieczną i niepojętą. W Najśw. Eucharystii karmi mię miłosiernie nieskończoną swoją świętością niwecząc całą mą niegodziwość, a po unicestwieniu mnie całego zostaje we mnie Bóg, Świętość niezmierna, nieskończona, odwieczna i niepojęta. I dlatego nie ja jestem święty, lecz Bóg święty we mnie; Świętość iż Istoty swej, pochłania całego mnie, całego mnie niweczy i przychodzi do mnie. O Dobroci! O miłosierny wynalazku nieskończonej Miłości! Boże mój, Miłosierdzie moje [por PS 58. 18]!

[209] Bóg jest Doskonałością: niezmierną, nieskończoną, odwieczną i miłosierną bez granic. W Najśw. Eucharystii zasila mnie miłosiernie samą tą nieskończoną doskonałością niwecząc nieprzeliczone me niedoskonałości wraz z okropnymi ich następstwami; po zniweczeniu zaś mnie całego pozostaje we mnie Bóg, Doskonałość nieskończona, odwieczna, niezmierzona. Toteż nie ja jestem doskonały — przeciwnie, jam przepaść wszelkich niedoskonałości byłych, obecnych i możliwych we wszelkich stworzeniach, jam przepaść wszelkich grzechów[386]; ale jest we mnie Bóg — Doskonałość bez granic. O Miłosierdzie! Miłosierdzie, o niepojęte Miłosierdzie! O nieskończona Miłości! Miłości, Miłości niepojęta, Miłości, której nigdy nie odpowiadałem, której nigdy nie kochałem. O jakimże jestem potworem niepojętego braku wdzięczności! Boże mój, Boże mój, Boże mój, Miłosierdzie me nieskończone, odwiecznie niezmierne, niepojęte![387]

[210] Bóg jest nieskończony i rzeczowo nie różni się od nieprzebranych swych doskonałości i od nieogarnionych przymiotów swoich. I ten Bóg stał mi się pokarmem i pożywieniem duchowym. Dokonując co dzień nieprzeliczoną ilość cudów miłosierdzia w Najśw. Eucharystii, żywi mię całym sobą oraz wszystkimi swymi doskonałościami i przymiotami. A przez to tak miłosierne żywienie niweczy mnie całego, wszystkie me nędze, wszystkie nieprzeliczone niedoskonałości moje, całą okropność znajdującą się we mnie; a po całym tym zniweczeniu zostaje we mnie On: odwieczny, niezmierny, nieskończony i niepojęty wraz z wszystkimi doskonałościami bez granic i z wszystkimi nieskończonymi przymiotami swoimi. I nie On przemienia się we mnie, lecz mnie nędzarza przemienia w siebie samego. I dlatego mówi do mnie: Nie Ja się przemienię w ciebie, ale ty się we Mnie przemienisz, Boże mój, Miłosierdzie moje, niewypowiedziana Miłości, Miłości, Miłości nieskończona, Miłości niepojęta! Sprawia ponadto, że staję się jedno z całym Nim samym, z Ojcem i z Duchem Świętym, zgodnie z tym, o co prosił On Ojca dla mnie i dla wszystkich. I wysłuchany został mówiąc: „Aby wszyscy byli jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni w Nas byli jedno” [J 17, 21][388].

[211] Boże mój! I kto zdoła zaprzeczyć, że jednym z największych zmiłowań, jakie objawiałeś i objawiasz, jest właśnie to, iż mnie naj bardziej niegodnego, nieskończenie bardziej niegodnego niż wszyscy szatani i potępieńcy (choćbyśmy sobie wyobrazili, że co do złości i liczby mnożeni są w nieskończoność), iż — mówię — dopuszczasz mnie do sprawowania Najśw. Ofiary choćby raz jeden? A cóż dopiero mamy powiedzieć [na to], że raczysz mnie co dzień dopuszczać do tego, choć nie odpowiadałem nigdy na Twą miłość i na niewypowiedziane miłosierdzie Twoje?

Boże mój, pragnę Ci w czasie minionym i nadal ofiarowywać od całej wieczności i przez wieczność całą Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś mię już zapewnił, że będziesz mnie dopuszczał do sprawowania Najśw. Ofiary co dzień nieskończoną ilość razy przez nieprzeliczone wieki z pełnią owoców we wszystkich celach, jakie podobają się Tobie. Amen.

53. [„BOŻE MÓJ, KIM JESTEŚ TY, A KIM JESTEM JA?”]

(Lumi — 39, t. II, s. 462—483; rok 1840 [?])

[212] O Przenajświętsza, Przebłogosławiona, Najdostojniejsza i Jedyna Trójco: Ojcze. Synu i Duchu Święty!

[212a] Nieskończone miłosierdzie Twoje i wszystkie nieogarnione Twe przymioty pełne bezgranicznego miłosierdzia dodają mi odwagi, bym stanął przed Tobą. Jam wprawdzie absolutnie niegodny najmniejszego nawet jakiegoś daru, a zasługujący na zło bez granic, mnożone, gdyby to było możliwe, bez końca przez całą wieczność i przez nieskończone wieczności; nieprzebrane jednak Twe miłosierdzie i Ty sam miłosierny bez granic w całej swej Istocie i we wszystkich nieskończonych przymiotach swoich, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i modły całego Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego, a zwłaszcza Niepokalanej Twej Córki, Matki i Oblubienicy, Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, napełniasz mię tak wielką ufnością, owszem, dajesz mi zapewnienie, że wystarczy mimo mej niegodności stawić się przed Tobą, a Ty zniweczysz we mnie w tym samym momencie całą moją niegodność, udzielisz mi wszystkich darów Twych i samego siebie oraz że przemienisz mnie w siebie całego.

A jeżeli teraz, chociażem niegodny i ciemny, taki, jaki jestem, ośmielam się pisać (do czego, jak mi się wydaje, otrzymałem natchnienie), to upewnia mnie Twe miłosierdzie, że aczkolwiek nie wiem, co, jak i w jakim celu mam pisać, będę pisał to, czego Ty w nieskończonym miłosierdziu swoim pragniesz i jak pragniesz, oraz w celach, jakie są Tobie miłe. O nieskończone Miłosierdzie, o cudzie miłosierdzia!

[212b] Najświętsza Maryjo, najukochańsza Matko nasza i Matko Miłosierdzia, Aniele Stróżu mój, święty Józefie, przeczysty Oblubieńcze Wielkiej Matki Boga, oraz wszyscy Aniołowie i Świeci niebiescy, módlcie się i przyczyniajcie się za mną!

I Ty, o Jezu, pierworodny nasz Bracie, Ty, co pełnisz urząd Obrońcy u tronu Boga Ojca Przedwiecznego, jestem o to spokojny, że zajmujesz się zawsze mą sprawą dla większej chwały Twojej i Ojca, i Ducha Świętego oraz dla większego uświęcenia mej duszy.

[213] Boże mój, Kim jesteś Ty, a kim jestem ja?

[213a] Boże mój, Kim jesteś Ty! Ach mój Boże, Miłosierdzie me niezmierne, nieskończone i niepojęte! Boże mój, wiem, że jeżeli Cię nie poznam, nie będę mógł mieć żywota wiecznego. Mówi mi bowiem Twój Boski Syn Jezus: „Ten jest żywot wieczny, aby poznali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, i któregoś posłał, Jezusa Chrystusa” [J 17, 3]. O Boże mój, jakież ma być to poznanie, które powinniśmy mieć o Tobie i o Twym Synu Jezusie, a które niezbędne jest do osiągnięcia żywota wiecznego? Ach wiem, mój Boże. że konieczne jest takie poznanie, które podtrzymuje coraz to lepiej i wzmacnia żywą wiarę, które rozpala zawsze miłość i które pobudza do pełnienia wszelkich dzieł miłości względem Ciebie, mój Boże, i względem bliźniego.

[213b] O Boże mój, wyznaję i pragnę, bym wyznawał od całej wieczności i bym nadal wyznawał przez wieczność całą wobec Ciebie i całego wszechświata — a chciałbym wyznawać i wobec światów nieprzeliczonych, gdyby były możliwe — że stawałem się zawsze w każdym momencie coraz bardziej nieskończenie niegodnym, by tak poznawać Ciebie i Syna Twego Jezusa Chrystusa, aby pomnażała się coraz bardziej ma wiara, nadzieja i miłość i abym doszedł do pełnienia wszelkich uczynków miłości względem Ciebie i względem mego bliźniego, ponieważ nadużywałem stale Twych natchnień i nie korzystałem nigdy z Twych darów natury i łaski, a przeciwnie, posługiwałem się nimi po świętokradzku po to, by się przeciw Tobie buntować, by krzyżować Twojego Syna i by oddalać od siebie D ucha Świętego. Ach Boże mój, nieskończenie i po nieskończone razy zasłużyłem na to, byś mnie opuścił i zostawił w ciemnościach mych grzechów, mych niewdzięczności, świętokradzkich mych sprzeciwów wszelkim łaskom Twoim i wszelkim Bożym natchnieniom.

O Boże mój! A jednak w miłosierdziu swym znosiłeś mnie aż do dnia obecnego i do chwili niniejszej. O, co to za miłość, co za łaskawość Boża!

[213c] O mój Boże! To prawda, że nie znam Ciebie tak, jak bym Cię znać powinien; bo gdybym Cię tak znał, tobym Cię miłował, byłbym zupełnie od świata oderwany, byłbym całkowicie Twój, byłbym prawdziwym pokutnikiem gotowym stanąć zawsze w każdym momencie przed Boskim Twym trybunałem, by zdać rachunek z całego mego życia. I miłowałbym też tak bardzo Jezusa Twojego Syna, że naśladowałbym Go w sposób najdoskonalszy, jaki tylko z łaski Twej byłby dla mnie możliwy. Owszem, gdybym Cię dobrze znał, żyłbym całkowicie dla Ciebie, zajęty całkowicie popieraniem spraw Twej większej chwały i większego uświęcenia wszystkich dusz, a także byłbym oddany jak największemu i najdoskonalszemu pełnieniu wszelkich uczynków miłosierdzia względem ciała i duszy, czyniąc wszystko w tym najszczerszym zamiarze, by pełnić jedynie Boską Twoją wolę w zupełnym zapomnieniu o sobie, nie szukając nawet tej nagrody, jaka przyobiecałeś swoim wybrańcom.

[213d] Ach Boże mój! Niezmierzone Twe, bezgraniczne i niepojęte miłosierdzie, które znosiło mnie aż do tej chwili, każe mi żywić mocną, pełną, najpełniejszą ufność, że chociażem bezgranicznie, po nieskończone razy bardziej niegodny niż wszyscy upadli aniołowie, wszyscy potępieńcy i wszyscy grzesznicy, jacy byli, są i będą, oraz wszyscy grzesznicy, jacy są tylko możliwi, to jednak na niezbadanych i niepojętych drogach samegoż miłosierdzia Twego, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi całego Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego, a szczególnie przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, choć nie znam Ciebie tak, jak bym Cię znać powinien, to jednak, stosując się we wszystkim do Twojego Boskiego upodobania, z miłosierdzia Twego otrzymuję ową wiarę, ową nadzieję, ową miłość i owo pełnienie wszelkich dzieł miłości względem Ciebie i względem mego bliźniego.

Pod działaniem tej wiary, nadziei i miłości, w zjednoczeniu z Jezusem i Najśw. Maryją oraz z wszystkimi stworzeniami, które wyobrażam sobie jako mnożone w nieskończoność co do liczby, świętości i doskonałości[389] w każdej z nieprzeliczonych chwil, pragnę od wszelkich wieków i przez niezliczone wieczności spełniać tyle aktów wiary, nadziei i miłości i tyle uczynków miłosierdzia co do duszy i ciała, na ile z nich Ty zasługujesz, a wszystkie we wszelkich możliwych celach, jakie podobają się Tobie.

Aby zaś wyrównać jakiekolwiek braki tej zbożnej intencji, pragnę ofiarowywać od całej wieczności i przez niezliczone wieczności w każdej z nieskończenie małych chwil najświętsze życie Pana naszego Jezusa Chrystusa wraz z nieprzebranymi Jego zasługami, a także życie i zasługi Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych; owszem, w jakikolwiek tylko sposób i w jakimkolwiek znaczeniu zezwolisz mi na to w niewypowiedzianym swym miłosierdziu, ofiaruję Ci jeszcze, o Trójco Przenajświętsza, Ojcze, Synu i Duchu Święty, całą świętość i doskonałość całego Twego życia wiekuistego i wszystkich Twych odwiecznych działań od wewnątrz, na zewnątrz, jakie podejmowałeś i jakie postanowiłeś od wieków wykonywać w czasie i wieczności.

O mój Boże, uwielbij siebie samego; ja bowiem nie znam Ciebie, tak jak bym Cię znać powinien, i nie jestem zdolny wielbić Cię w naj mniejszym nawet stopniu. Wsław, Panie [por. J 17, 5], samego siebie i wszystkie dzieła swoje wiekuistą swą chwałą, mnie zaś napełnij wiecznymi katuszami, karami i hańbą, byle z nieskończoną i wieczną Twoją miłością, a to mi wystarczy: mnie, największemu z istniejących i możliwych grzeszników i szatanów.

[214] Ach, mój Boże, kimże ja jestem wobec Ciebie? O Boże mój, czyż to możliwe, bym doszedł do poznania, kim jestem wobec Ciebie, któryś jest Doskonałością bez granic, bez granic też doskonały we wszystkich Twych przymiotach?

[214a] Ach Boże mój, aby poznać, kim jestem przed Tobą, trzeba by mi p o- znać i pojąć całą niezmierną Twą doskonałość w całej Twojej Istocie i we wszystkich nieskończonych Twoich przymiotach, a także poznać koniecznie i zrozumieć złość bezgraniczną grzechu, bo obraża on Ciebie, któryś jest doskonałością bez granic, ja zaś, poczęty w grzechu, urodziłem się w grzechu, a po największym darze chrztu świętego ileż to razy i jak okropnie grzeszyłem! A każde z mych przewinień, nawet najmniejszych dobrowolnych grzechów powszednich, jest tylekroć bardziej niż nieskończenie okropne, ilekroć większe były względy, łaski, zmiłowania i dobrodziejstwa, jakich w miłosierdziu udzielałeś mi w każdej chwili, nawet wtedy, kiedy nie myślałem Cię o nie prosić.

[214b] O Boże mój, i kimże jestem wobec Ciebie, ja, który winien jestem nieprzeliczonych grzechów, niewdzięczności i oporów wobec miłosiernych Twych wezwań? I kimże jestem przed Tobą, o Boże mój, który pouczasz mnie przez jednego z Twych świętych Proroków[390] że choćbym w ciągu swego życia zdołał wykonać jakiś dobry uczynek, który by był naprawdę dobry — o ile przy pomocy Twej łaski stworzenie Twoje żyjące na ziemi może go spełnić jako dobry — to jednak ten dobry czyn, jeślibyś go nie raczył przyjąć aktem nieskończonej dobroci, sam z siebie zasługiwałby na odrzucenie przez Ciebie, to, jak nas zapewnia wspomniany Prorok, wszystkie nasze dobre uczynki są wobec Ciebie jak jedna z tych rzeczy, które należą u nas do najobrzydliwszych. Przytaczam jego słowa: „Wszystkie nasze dobre czyny, jak skrwawiona szala” [Iz 64, 6].

[214c] Ach Boże mój, gdybym sobie zdał sprawę z tego, kim jestem przed Tobą, mógłbym się spodziewać, że przecież ukorzę się niekiedy, gdy tymczasem zawsze jestem pyszny! O Boże mój, widzisz, że po trzeba mi cudu nieskończonego Twego miłosierdzia. Mój Boże, skoro to niemożliwe, bym zdołał poznać, kim jestem przed Tobą, to pomimo mej pychy, przez którą zasługuję bez granic na opuszczenie przez Ciebie i pozostawienie mnie w ciemnościach mych grzechów, przynajmniej oświeć mnie tak, jak podoba się Tobie według nieskończonego miłosierdzia Twego [por. Ps 50, 3].

A kiedy oświecisz mnie w stopniu, jak Ci się spodoba, bym poznał, kim jestem przed Twym obliczem — miłosierdzie Twe bowiem budzi we mnie ufność, że tak właśnie uczynisz — pragnę od całej wieczności, przez całą wieczność i przez nieprzeliczone wieczności upokarzać się tak bardzo, jak powinienem to czynić przed Tobą, przed całym wszechświatem i przed wszystkimi możliwymi światami w każdym nieskończenie małym momencie. A dla uzupełnienia wszelkich braków w pokorze mojej, pragnę od całej wieczności przez nieprzeliczone wieki ofiarowywać Ci pokorę Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[214d] O Boże mój! Mówię mało, a można powiedzieć, że nie mówię nic, gdy twierdze, że jestem przed Tobą bez jakiegokolwiek porównania, i to po nieskończone razy w każdym z nieprzeliczonych momentów, o wiele gorszy od najokropniejszego potwora, jaki był, jest i będzie, i jakiego sobie tylko można wyobrazić lub jaki tylko jest możliwy. Boże mój, mówiąc tak, nic nie powiedziałem, ponieważ ten, co zgrzeszył, jest koniecznie przedmiotem nieskończonej Twej i wiecznej odrazy.

[214e] Ach, Boże mój, kimże tedy jestem przed Twoim obliczem? Kim jestem, jeżeli będąc takim, w każdym nieskończenie małym momencie, stale, bez końca, po niezliczone razy wzrastam i niejako się mnożę, ponieważ Ty zgodnie z naturą swej nieprzebranej dobroci, która rozlewa się bez granic na wszystkie nieskończone przymioty Twoje, Ty tak za dnia jak w nocy, czy czuwam czy śpię, czy myślę Tobie czy też nie myślę, mimo niepojętej mej niewdzięczności i nieprzeliczonych grzechów moich i mimo życia mego przepełnionego sprzeciwianiem się łaskom Twoim, myślisz o mnie wciąż z miłością bez miary, miłujesz mnie, nachylasz się nade mną ze wszystkimi nie kończonymi Twymi przymiotami, właściwościami i ze swą Naturą; i z każdego z nieskończonych Twoich przymiotów, właściwości, jak i z Twej Natury udzielasz mi bez miary [tych] względów, łask, darów, wpływów i zmiłowań, aby zniweczyć we mnie całą mą niegodność, a przemienić mnie w całą Istotę Twoją i w Boskie Twoje przymioty. Dlatego przypominasz mi słowa Twe w głębi mego najbardziej niewdzięcznego serca: „Nie Ja przemienić, się w ciebie, lecz ty się we Mnie przemienisz”. O miłosierdzie! O cudzie wszystkich nieskończonych przymiotów Bożych, bezgranicznego miłosierdzia pełnych!

[214f] O Boże mój, chciałbym Ci coś powiedzieć (ale nie ufaj mym słowom, bo przecież nigdy Ci ich nie dotrzymywałem i nigdy Ci nie byłem wierny). Boże mój, oto słowo, z którym się do Ciebie zwracam: Chciałbym odpowiedzieć na Twą nieskończoną miłość!...[391] I w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami istniejącymi i możliwymi pragnę od całej wieczności, przez całą wieczność i przez nieskończone wieczności w każdym z nieprzeliczonych momentów spełniać tyle aktów wiernego odpowiadania na Twe łaski, na ile z nich zasługujesz, wszystkie zaś — z taką doskonałością, jakiej godzien jesteś; a wszystkie we wszelkich miłych Tobie celach. Dla uzupełnienia zaś wszystkich niedostatków mego odpowiadania pragnę od całej wieczności przez wieczność całą i przez nieprzeliczone wieczności ofiarowywać Ci w każdej nieskończenie małej chwili wierność w odpowiadaniu wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, Królowej ich, a najukochańszej Matki naszej Najśw. Niepokalanej Maryi, a nade wszystko wierność w odpowiadaniu Najświętszego Człowieczeństwa Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[214g] O Boże mój, kimże ja jestem przed Twoim obliczem? O mój Boże, na widok pełnych nieskończonej dobroci poczynań Twoich wobec mnie we wszystkich chwilach mego życia, wydaje mi się, że powiem mało, jeżeli stwierdzę, iż przez każdy choćby najmniejszy grzech powszedni i przez każdy choćby najlżejszy brak odpowiadania na Twe łaski lub przez opór wobec nich staję się wobec Ciebie po nieskończone razy bez miary bardziej zasługujący na obrzydzenie, niż gdybym był przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego oraz przeszkodą wszelkich dóbr fizycznych i moralnych w czasie i w wieczności we wszystkich możliwych światach, daleko, i to nieskończenie bardziej daleko niż gdybym się ponownie zjawiał jako taka przyczyna i taka przeszkoda w każdym nieskończenie małym momencie od całej wieczności i przez wieczność bez końca.

[215] Ach Boże mój, Miłosierdzie me [por. Ps 58, 18] nieskończone Kim zatem jestem wobec Ciebie, jeżeli grzechy moje są niezliczone, jeżeli brak odpowiadania mego Tobie widoczny jest w każdej chwili mojego życia i jeżeli całe me życie stanowi jeden ciąg nieustannego opierania się Twoim łaskom, Twym niepojętym i nieskończonym zmiłowaniom? O niezmierzone, niewypowiedziane i nieskończone miłosierdzie!

[215a] I chociaż jestem tak obrzydzenia godny przed Twoim obliczem, Ty nie opuściłeś mnie mimo wszystko? Przeciwnie! Miłosierdzie Twoje budzi we mnie zdecydowaną ufność, którą nazwać mógłbym pewnością, że zechcesz mi nie tylko okazywać [je] dalej, ale nawet im bardziej widzisz mnie ubogim i nędznym, chcesz jeszcze bardziej pomnażać i utrwalać nade mną, najniegodniejszym bez granic i po nieskończone razy[392], udzielanie wszystkich Twych darów, względów, łask i zmiłowań, oraz chcesz ze swej Istoty i Natury, i z każdej swej właściwości, i z każdego Twojego nieskończonego przymiotu zlewać na mnie bez miary w każdym momencie nieprzebrane strumienie łaski, zmiłowania i uświęcenia.

[215b] A ponieważ samoż to Twe miłosierdzie sugeruje mi swym natchnieniem, że chcesz tego skutecznie, racz zatem przez wzgląd na zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, a zwłaszcza przez wzgląd na nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, niweczyć we mnie w każdym momencie moją bezgraniczną niegodność i moją niezdolność do uzyskiwania nieprzebranych Twych darów, jakich udzielasz mi bez miary zawsze w każdej z nieskończenie małych chwil. O łasko! O względzie! O darze! O miłosierdzie, o niepojęty cudzie miłosierdzia!

Przyjdźcie, o wszystkie narody, podziwiajcie, zdumiewajcie się, wychwalajcie, błogosławcie, kochajcie, składajcie dzięki, wywyższajcie Pana na wieki, i więcej jeszcze, ponieważ miłosierdzie Jego umocniło się [por. Ps 116, 2], pomnożyło i mnoży się w nieskończoność i jeszcze więcej nade mną, największym grzesznikiem, [grzesznikiem] bez granic i bez rachuby, z racji nieprzeliczonych sposobów i względów najbardziej niegodnym, niewdzięcznym, zbrodniczym i pierwszym spośród wszystkich grzeszników i szatanów. Boże mój, Miłosierdzie moje! Boże mój, zasługą moją jest Twe miłosierdzie! Przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie zniszczone i unicestwione całe życie moje, a całe życie Pana naszego Jezusa Chrystusa i życie Trójcy Przenajświętszej, Najśw. Maryi i wszystkich Aniołów, i wszystkich Świętych niech będzie całym mym życiem na wieki.

[215c] Ach Boże mój, Miłosierdzie me, Miłosierdzie niezmierne, nieskończone, odwieczne i niepojęte! I kimże ja jestem przed Tobą? O Boże mój, Boże mój, nieskończone Miłosierdzie! Racz mówić i aktem miłosierdzia swego sprawić, abym Cię słuchał, ja, najbardziej niewdzięczny Twój sługa [por. l Krl 3, 9]. O Boże mój, Ty przemawiasz do mnie! Spraw miłosiernie, bym — najbardziej niewdzięczny Twój sługa — słuchał Ciebie, gdy pogrążony będę w przepaściach myśli i uczuć, o których teraz powiedzieć nawet nie mogę, jakiego będą rodzaju.

Ach Boże mój! Przypomnij mi to, co wypowiedziałeś z bezbrzeżną miłością, w niedoścignionych zamiarach nieprzebranego Twego miłosierdzia i wszystkich Twych nieskończonych przymiotów bezgranicznego miłosierdzia pełnych, i co, pomimo niezmiernej mej niegodności, [wyrzekłeś] przez wzgląd na miłosierdzie Twoje w nieprzebranej miłości i według rozlicznych i nieskończonych zamiarów tejże Twojej miłości, przypomnij mi jedno po drugim, wszystkie Twe święte, czcigodne i bezcenne słowa, które są słowami Twej nieskończonej miłości i całej Twej Istoty, o Boże mój, Jedyny w naturze, Troisty w Osobach! O mój Boże, spraw, bym teraz nie znieważał Twoich słów najświętszych, zarówno gdy mam je wymawiać, jak i kiedy mam pisać, ale Ty je powtarzaj i Ty za mnie zapisz. A jeżeli je teraz wyrażę, to nie w tej myśli, bym je ja wyrażał — byłoby to bowiem ich profanacją — lecz tak, byś je Ty sam pisał, bez Twej bowiem pomocy nie mógłbym tego wykonać.

[215d] O przyjdźcie Serafini, Cherubini, Trony, Panowania, Księstwa, Władze, Moce, Archaniołowie i Aniołowie Stróżowie! Przyjdźcie, świeci Patriarchowie i Prorocy, i wszyscy Święci Starego Przymierza! Przyjdźcie też wy, świeci Apostołowie, Ewangeliści, Uczniowie, Niewinni Młodziankowie, Męczennicy, Papieże, Doktorowie, Biskupi i Kapłani, Lewici i Klerycy wszelkich stopni i godności, święci Mnisi, Eremici, Pustelnicy, Cenobici, Dziewice, Wdowy i wszyscy Święci wszelkiego stopnia, stanu i kondycji!

Przyjdźcie wszystkie stworzenia wszechświata, a nade wszystko przyjdź Ty, o najpokorniejsza Córko Przedwiecznego Ojca, najukochańsza Matko Słowa Wcielonego, najczystsza Oblubienico Ducha Świętego, Najśw. Maryjo bez grzechu poczęta! Przyjdźcie wsłuchiwać się i rozważać słowa mego i waszego Boga, mego i waszego Ojca, który jest pierwszym moim i waszym początkiem oraz jedynym naszym, ostatecznym i najszczęśliwszym celem. Rozważajcie te słowa, które cała Istota Boga w Trójcy Jedynego wypowiedziała z nieskończoną miłością wtedy, gdy stwarzała człowieka — słowa wszechmocne, które sprawiły to, co wyrażają.

[216] Teraz wszyscy z otchłani naszej nicości, a ja jeszcze z niezmierzonej przepaści niegodności mojej, z twarzą zwróconą ku ziemi słuchajmy z największym szacunkiem i czcią religijną tych oto słów [Przenajświętszej Trójcy]:

„Uczyńmy człowieka na obraz i podobieństwo nasze. I niech przewodniczy rybom morskim i ptakom niebieskim, i zwierzętom, i całej ziemi, i wszelkim płazom, które poruszają się na ziemi” [Rdz 1, 26].

[216a] Ach, Boże mój! Tyś raczył przemówić, a przemówiłeś z nieskończoną miłością i wypowiedziałeś słowa wszechmocne w niezgłębionych zamiarach wszystkich Twych Boskich przymiotów bezgranicznego miłosierdzia pełnych. W ten sposób wypowiedziałeś je także dla mnie, choć od całej wieczności poznałeś nieogarnionym rozumem całą niezmierną mą niegodność, wszystkie nieprzeliczone me grzechy, moje niewdzięczności bez granic i ciągły w całym mym życiu opór wobec Twych łask nieprzebranych, [wobec Twych] darów, względów i zmiłowań.

[216b] I pomimo całej niegodności mej i moich grzechów, z nieskończoną miłością od całej wieczności pragnąłeś wypowiedzieć je i dla mnie; a choć od wieków przewidywałeś stale, że z tej bezgranicznej miłości Twojej nie będę korzystał, mimo to z taż bezgraniczną miłością od całej wieczności postanowiłeś wyposażyć mnie we wszelkie łaski i zmiłowania niezbędne do uleczenia tej niewdzięczności mojej. Nade wszystko zaś myślałeś zawsze z nieskończoną miłością, by dać mi swego Umiłowanego Syna Jezusa — z Jezusem zaś dałeś mi wszystko! O bezgraniczna Miłości! O Miłosierdzie nieskończone! O przepaści cudów niewypowiedzianego Miłosierdzia!

[216c] O wszyscy Aniołowie i Święci niebiescy; o Niepokalana najukochańsza nasza Matko Maryjo! Proście za mną wszyscy teraz i zawsze, abym pomimo mej niegodności bez granic i pomimo niezliczonych mych grzechów, niewdzięczności oraz opierania się nieustannym zmiłowaniom Bożym i nieskończonej miłości, z jaką mój i wasz Bóg, Ojciec — który jest naszym początkiem i ostatecznym najszczęśliwszym celem — wyrzekł te prześwięte słowa, [proście], bym jak pragnie tego Bóg w planach nieskończonego miłosierdzia swego, dostąpił świateł i łask dla zrozumienia bezcennego sensu tych słów tak bardzo świętych.

[216d] Ty zwłaszcza, o Słowo Przedwieczne, które z miłości ku nam i z nieskończoną miłością wcieliłeś się w dziewiczym łonie Najśw. Maryi, przyjmując ludzkie ciało i duszę, Ty, który z tego powodu jesteś pierworodnym Bratem naszym, spraw przez nieprzebrane zasługi swoje, aby zniweczona była we mnie cala ma bezgraniczna niegodność i cała moja niezdolność do posiadania daru, przy którego pomocy mógłbym zrozumieć nieskończoną miłość Ojca, Twoją i Bucha Świętego, z jaką wypowiedzieliście te tak święte słowa: „Uczyńmy człowieka na obraz i podobieństwo nasze” [Rdz l, 26].

[216e] I w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi, wyobrażając je sobie jako mnożone w nieskończoność w liczbie, świętości i doskonałości, zwłaszcza zaś w zjednoczeniu z Najśw. Maryją, a nade wszystko w zjednoczeniu z Tobą samym, o mój Jezu, pragnę, bym - wykonywał ja i by wszystkie stworzenia mnożone w wyobraźni, jak to zaznaczyłem, wykonywały od całej wieczności, przez całą wieczność i przez nieskończone wieczności, w każdej z nieprzeliczonych chwil, tyle aktów wszelkich cnót i tyle dobrych uczynków, ile bym ich wykonał ja, ile by ich wykonali wszyscy ludzie i ile byśmy ich wykonali przy wsparciu Twej łaski, gdybyśmy ja i wszyscy posiadali pełne zrozumienie tych słów tak bardzo świętych; tyle też [tych uczynków], na ile z nich zasługujesz, a wszystkie z tak wielką doskonałością, jaka godna jest Ciebie; i we wszystkich celach, jakie podobają się Tobie.

[216f] A dla uzupełnienia jakiegokolwiek braku w tej zbożnej i oddanej Ci intencji, pragnę w ten sam sposób i z tym samym zjednoczeniem ofiarowywać Przedwiecznemu Bogu Ojcu od całej wieczności i przez całą wieczność, w każdym z nieskończenie małych momentów, wszystko, co Ty, o mój Jezu, od pierwszej chwili swego Wcielenia w łonie Maryi zawsze Dziewicy aż do śmierci krzyżowej czyniłeś, mówiłeś, myślałeś, a także wszystkie uczucia, jakie w swym Boskim Sercu żywiłeś, aby w przyjętym człowieczeństwie wychodzić naprzeciw planom Bożym, jakimi kierował się Bóg przy stwarzaniu ludzkiej duszy na obraz i podobieństwo swoje.

[217] Lecz w końcu kimże ja jestem przed Tobą, o Boże mój, Miłosierdzie bez granic? Skoro przypomniałeś mi tak święte Twoje słowa, powinienem wprzód raczej prosić Cię, byś mi się pozwolił zapytać: Kim lub czym chciałeś mnie mieć przed obliczem Twoim?

[217a] O Miłosierdzie niezmierne, nieskończone i niepojęte! Któż by sobie mógł wyobrazić, że Bóg odwieczny, niezmierny, nieskończony, niepojęty, najbardziej szczęśliwy, bezgranicznie sam w sobie szczęśliwy, który od całej wieczności i zawsze przewidywał wszelkie niewierności człowieka, wszystkie [jego] grzechy i świętokradztwa, który przewidział całą mą bezgraniczną niegodność i niewdzięczność, nieprzeliczone grzechy i wszystkie kontynuowane opierania się w całym życiu mym, w każdej chwili, nieskończonym Jego łaskom, zmiłowaniom, darom i względom, zechciał utworzyć duszę naszą na obraz i podobieństwo swoje. Znaczy to, że chciał, aby dusza nasza była żywym Jego wizerunkiem, a nie podobieństwem z drzewa, kamienia, metalu czy [obrazem] sporządzanym przy pomocy farb; chciał, aby dusza nasza była istotą duchową, mającą to za specyficzną cechę, że jest prawdziwym i żywym całej Jego Istoty obrazem; chciał, by to żywe i prawdziwe odbicie całej Jego Istoty było tym, co stanowi naturalny czynnik konstytutywny duszy, zgodnie z naturą jej stworzenia.

[217b] O niewypowiedziane wynalazki nieskończonej Miłości! O Miłości, której nie znałem! O Miłości, której nie odpowiadałem! O Miłości, którą bez miary znieważałem, lekceważyłem i pogardzałem! O Miłości, tak przeze mnie bez miary zapomniana, [tak] świętokradzko deptana! O Miłości nieskończona, spraw, by Cię miłowano bez granic! O Miłości..., Miłości..., o nieskończone Miłosierdzie!

O moja najukochańsza Matko, Niepokalana Maryjo! Ty, która po Jezusie Chrystusie ponad wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych miłowałaś Miłość nieskończoną i w stopniu niezmierzonym odpowiadałaś niewypowiedzianym zamiarom Boga-Stworzycielą, módl się i wstawiaj za mną, bym od tej chwili zaczął na zawsze poznawać Miłość nieskończoną i abym żył odpowiadając jak najdoskonalej niewypowiedzianym zamiarom Boga, mojego Stworzyciela.

54. [PROŚBA O SUROWEGO KIEROWNIKA DUCHOWEGO. OD UZNANIA SWEJ NIEGODNOSCI — DO PEWNOŚCI O SWYM POSŁANNICTWIE]

(Lumi — 24, t. I, s. 212 —217; lata 1840—1842)

[218] Boże mój, pragnę teraz i zawsze od całej wieczności i przez całą wieczność, w każdym z nieprzeliczonych momentów, w łączności z wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi, a wszystkimi bez końca mnożonymi, i wraz z Najśw. Sercami Jezusa, Maryi, i wraz z Józefem, św. Piotrem z Alkantary[393] i wszystkimi Aniołami i Świętymi[394], ofiarowywać Ci w przeszłości i nadal wszystkie modlitwy i zasługi Jezusa i Najśw. Maryi, całego Kościoła Jezusa Chrystusa i wszystkich sprawiedliwych, jacy byli, są i będą aż do końca świata. [Pragnę to czynić] w celu dostąpienia daru, by wieść życie stale w najwyższej doskonałości, pod najbardziej surowym, ostrym i karnym kierownictwem człowieka pobożnego, który pragnąc widzieć mnie we wszystkim w pełni oczyszczonym, karałby mię surowo we wszystkim, nawet w dobrych uczynkach, jako zawsze niedoskonałych; d który, jako naprawdę przejęty pragnieniem oglądania mnie przez wieczność całą ubogaconego w zasługi i wyniesionego na najwyższe stopnie [chwały] w niebie, stosowałby po Bożemu i przemyślnie wszystkie możliwe sposoby upokarzania mnie zawsze i we wszystkim.

I aby - jako pełen szczerego pragnienia, bym ja, kapłan Chrystusa, był prawdziwym pracownikiem pełnym gorliwości, jak najbardziej odpowiednim do zabiegania o większą chwałę Bożą jak i o jak największe uświęcenie i zbawienie dusz — dokładał daleko więcej zbożnej troskliwości do upokarzania, poprawiania i karcenia mnie w 1ym celu, by coraz to lepiej usposabiać mię do przyjmowania owych niebieskich darów, jakich potrzebuję, aby mi było dane być zawsze wzorowym pracownikiem ewangelicznym.

Dlatego proszę Cię, o Boże mój, byś raczył oddać mnie w ręce takiego właśnie pobożnego męża; Ty zaś udziel mu daru, by mnie prowadził do Ciebie w sposób najbardziej doskonały i staranny. Tę samą ofiarę pragnę zawsze odnawiać na podziękowanie, jak gdybyś mię już obdarzył takim przewodnikiem i łaską korzystania z niego, jak z takiej pomocy chcieliby korzystać wszyscy, co pomarli już i pomrą, gdyby wrócili do życia na tej ziemi, i tak, jak Ty pragniesz. Dla zasług zaś Jezusa, który — choć najwyższy, powszechny i odwieczny Kapłan — niby syn podporządkowany był św. Józefowi jako mniemanemu ojcu, udziel mi dla takiego przewodnika łaski szacunku jako do ojca duchowego, niezależnie od jego stanowiska i położenia; i abym jako syn posłuszny, pokorny i poddany był mu uległy we wszystkim, dla spełnienia wszystkich możliwych cudów, jakie się Tobie podobają[395] (Oświadczenie generalne).

[219] Boże mój, postanawiam teraz i zawsze wobec wszystkich stworzeń wyznawać w każdej z nieskończenie małych chwil, że to ja tylko ze wszystkich jestem stworzeniem najnędzniejszym, najniewdzięczniejszym i najbardziej grzesznym; i pozostałbym takim, choćbyś przy niezmierzonej swej mocy i przy nieskończonej mądrości nie stwarzał od wieków i po wszystkie wieki niczego innego, jak tylko istoty w takim stopniu nędzne, w jakim [w ogóle] nędznymi być mogą. A jednak ufam, że im większa jest moja nędza, moja dość i niewdzięczność, to tym bardziej triumfować nade mną będziesz w czasie j wieczności dzięki nieskończonej swej mocy, mądrości, dobroci, łaskawości, miłosierdziu i wszystkim swoim przymiotom.

[219a] Ufam ponadto, że wybierzesz mnie tym skorzej, im większa jest moja nędza, niewdzięczność i grzeszność. Wierzę też, że wybrałeś mnie jako narzędzie dla dokonywania dzieł [wychodzących] na większą Twą chwałę oraz na większe uświęcenie i zbawienie wieczne wszystkich ludzi przeszłych, teraźniejszych i przyszłych w sposób możliwy i według upodobania Twego, jako że słabe świata wybierasz, aby zawstydzić mocne, i te, które nie istnieją, by zniszczyć, które są (por. l Kor l, 27 n]. Boże mój, Wszystko, Wszystko, Wszystko [moje]! Jam nicość, nicość, i to nieskończenie niniejsza od czystego nicestwa (Oświadczenie generalne).

[219b] Przez nieskończone i najmiłosierniejsze przymioty Boże. przez nieprzebrane zasługi i miłosierdzie Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz przez litość i zasługi Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych „żyję ja, już nie ja, żyje we mnie Chrystus” [Ga 2, 20], z Ojcem i z Duchem Świętym (Oświadczenie generalne).

Boże mój, Boże mój, Miłosierdzie me odwieczne, niezmierne, nieskończone i niepojęte! Ty wiesz, jak bardzo jest prawdą, że gorszym się staję z każdym dniem, owszem, z każdą chwilą; przez samoż to zatem swe miłosierdzie bez granic i przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, zniwecz mnie całego, a Ty sprawuj we mnie wszystko!

Boże mój, Boże mój, Boże mój, Miłosierdzie moje, Miłosierdzie odwieczne, niezmierne, nieskończone i niepojęte, racz wchłonąć mnie w siebie, zniweczyć mnie i odmienić. Bądź całe we mnie teraz i na zawsze (Oświadczenie generalne).

55. [MAKSYMY ŁACIŃSKIE. „WYNIJDŹ ODE MNIE, PANIE...”][395a].

(Lumi — 40, t. II, s. 484-86; rok 1840—1849)[396]

[220] Wynijdź ode mnie, Panie, bom jest człowiek grzeszny [por. Łk 5, 8]. Wsław siebie [por. J 17, 5], Panie, chwałą swą odwieczną, mnie zaś napełnij hańbą, udręką i mękami wiecznymi, a dość mi na tym będzie.

[220a] Najniegodniejszy wszelkiego dobra, zasługuję najbardziej na wszelkie zło.

Potrzeby [odczuwane przez] wszystkich są potrzebami moimi, ale uwolnij mnie od tych moich potrzeb.

Jestem nędzarzem, ale przez wzgląd na miłosierdzie Twoje, na zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, na zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Panny spraw, bym bezgranicznie skruszony był na duchu i lękał się Twoich wyroków.

Zasługuję bez miary na zostawienie mnie w nędzach i w ciemnościach mych grzechów, [zasługuję] na pozbawienie mnie wszelkich dobrodziejstw, zwłaszcza sakramentów, na odmówienie mi oświeceń umysłu, uczuć serca, świętego przykładu dobrych ludzi na wieki; a zasługuję bezgranicznie na to, by pozostawać pod nogami wszystkich, nawet, szatanów.

Bóg, cnoty, przygotowywanie się na łaski, na śmierć, na sąd, na wszystko.

[220b] Bóg, nauka, przestrzeganie porządku, życie zakonne i mnisze wszystkich instytutów [istniejących], a także możliwych, itd., itd., zakonów i kongregacji, nowicjat i stan profesji uroczystej, prostej, powszechnej i wieczystej; życie chrześcijańskie, kapłaństwo, apostolstwo wieczyste i powszechne; troska o wszystkie Kościoły [por. 2 Kor 11, 28] ku chwale Boga i na pożytek dusz, dla mnie zaś hańba, kary, męki, niweczenie życia mojego. Niech za to życie Pana naszego Jezusa Chrystusa będzie życiem moim; życie Przenajświętszej Trójcy niech będzie życiem moim; życie Najśw. Matki Dziewicy niech będzie życiem moim; życie wszystkich Aniołów i Świętych niech będzie życiem moim; życie w ukryciu niech będzie życiem moim; życie pełne kaźni niech będzie życiem moim; życie w męczeństwie niech będzie życiem moim; życie na krzyżu niech będzie życiem moim; stopniami mych promocji niech będą boleści, pohańbienia, biczowania, ciernie, itd. ∞ ∞; ostatnią zaś moją promocją, czyli wywyższeniem, niech będzie jak najdoskonalsze ukrzyżowanie, o Boże, Boże, Boże!

55BIS. [MAKSYMY ŁACIŃSKIE. „JA SIĘ JUŻ BOWIEM GOTUJĘ NA ŚMIERĆ...”]

(Lumi — 40, t. II, s. 486—488; rok - jak wyżej) A. I. D. G. -A. D. P.[397]

[221] Choć jestem samą niegodnością nie tylko przez nędzę natury, ale daleko więcej wskutek mych grzechów i zbrodni, wskutek opierania się łasce i wskutek niewdzięcznego usposobienia mojego wobec dobrodziejstw Bożych, to jednak w oparciu o Boże miłosierdzie jak leż przez moc Krwi, życia, śmierci i zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa tudzież przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Niepokalanej Dziewicy i Matki, św. Józefa, Jej Oblubieńca, św. Jana Chrzciciela, wszystkich Aniołów i Świętych [ufam, że...].[398]

Ja bowiem gotuję się już na śmierć [por. 2 Tm 4, 6] w imię Trójcy Przenajświętszej, w imię Boga Ojca, który mię stworzył; w imię Boga Syna, który za mnie cierpiał; w imię Ducha Świętego, który zlał na mnie swoje zmiłowania; w imię Najśw. i Niepokalanej Maryi Dziewicy i Matki; w imię Serafinów, Cherubinów, Tronów, Panowań, Władz i Księstw, Mocy, Archaniołów i Aniołów; w imię Patriarchów i Proroków, Apostołów i Ewangelistów, Niewinnych Młodzianków i Męczenników, Biskupów i Doktorów, Kapłanów i Lewitów, Zakonników i Eremitów, Dziewic i Wdów oraz wszystkich Świętych.

Czas rozwiązania mego nadchodzi [por. 2 Tm 4, 6-8]. A tymczasem dobrego [chociaż] bojum nie toczył, zawodum nie dokonał, wiarym nie zachował, [to jednak] na ostatek odłożony mi jest wieniec miłosierdzia, który wręczy mi Pan, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiego pocieszenia [por. 2 Kor l, 3].

56. [REKOLEKCJE DLA PROBOSZCZÓW I SPOWIEDNIKÓW NA MONTECITORIO — 1841]

(Lutni — 58, t. II, s. 656—681; rok 1841) [222] Rok 1841

od dnia 14 listopada Rekolekcje dla proboszczów i spowiedników

[222a] Wstęp: Konieczność odprawienia rekolekcji, które są niezbędne:

1. Dla gorliwych,

2. Dla oziębłych,

3. Dla zaniedbanych.

Wśród wszystkich zaniedbanych ja jestem najbardziej zaniedbany i stanowię przyczynę zaniedbania wszystkich, którzy są i będą; dlatego nie będzie, nie było i nie ma na świecie bardziej niż ja potrzebującego tych świętych ćwiczeń.

[222b] Muszę je tak odprawić, jak chce Bóg stosownie do mej trudnej do pojęcia potrzeby; dlatego ofiaruję teraz i zawsze, w każdym z nieprzeliczonych momentów, i pragnę, bym tak ofiarowywał od całej wieczności i przez całą wieczność modlitwy i zasługi wszystkich Aniołów i ludzi, którzy żyli, żyją i żyć będą, szczególnie zaś zasługi Najśw. Maryi, a wszystko w zjednoczeniu z zasługami i modłami Pana naszego Jezusa Chrystusa, w celu uzyskania wszelkich łask i zmiłowań, aby te rekolekcje tak odprawić, jak tego pragnie sam Bóg. Pragnę je odprawić tak, jak by je odprawił Pan nasz Jezus Chrystus, i pragnę ponawiać wspomniane wyżej ofiarowania w każdej z nieskończenie małych chwil od całej wieczności i przez całą wieczność na podziękowanie, jak gdybym już miał zapewnienie, że święte ćwiczenia rekolekcyjne odprawię z doskonałością Jezusa Chrystusa. Ale że we wszystkim zawsze jestem samą tylko niedoskonałością, dlatego ufam, że niedościgniona doskonałość Jezusa Chrystusa zniweczy mą trudną do zrozumienia niedoskonałość, a Jezus Chrystus użyczy mi takiej doskonałości, jaką się sam odznaczał we wszystkich dziełach swoich.

Boże mój, sam z siebie nic nie potrafię.

Z Tobą mogę wszystko.

Chcę wykonywać wszystko z miłości ku Tobie.

Tobie cześć — a mnie wzgarda!

[223] Dnia 15 listopada. Medytacja l — Konieczność odnowy duchowej dla kapłana.

[223a] Środki: Rekolekcyjne skupienie. Milczenie. Modlitwa.

Nie korzystałem nigdy z tych środków, a co więcej, ktokolwiek na świecie w czasie minionym, obecnym i przyszłym nie odnosił z nich, nie odnosi i nie będzie odnosił pożytku, (ten] pozbawiał się tego dobra z mojej winy i nadal pozbawiać się będzie.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

O mój Jezu, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, łącznie z nieprzebranymi zasługami Twojego milczenia i Twych modlitw, zniwecz wszystko, co wykonałem źle w sobie i w innych. Teraz zaś i zawsze skupienie Twe będzie moim skupieniem, Twoje milczenie będzie mym milczeniem, modlitwy Twe będą modlitwami moimi.

[223b] Odnowa 1. Ożywić łaskę święceń przez rozważanie godności kapłańskiej i przez liczenie się z nią w życiu praktycznym.

Jestem bezgranicznie niegodny, bardziej niż wszyscy szatani i potępieńcy, których wyobrażam sobie jako mnożonych w nieskończoność co do złości i liczby powtarzam: wyznaję, żem niegodny tak bardzo wysokiej godności kapłańskiej.

To, żem podniesiony do tak wielkich godności, jest jednym z naj bardziej świetlanych dowodów miłosierdzia bez granic.

Ten przejaw miłosierdzia bez granic będzie rzucającym się w oczy przez całą wieczność znakiem ku zawstydzeniu mojemu i ku chwale samegoż nieskończonego miłosierdzia.

A ja mimo to robiłem wszystko, co było możliwe, by ubliżać blaskom tegoż miłosierdzia.

[223c] Nieskończone miłosierdzie rozlewać się będzie wszechstronnie, aby triumfować nad niepojętą moją złością. Jestem tego pewny, i wolałbym raczej umrzeć po niezliczone razy, niż taką ufność — a powiedziałbym: pewność w Bogu utracić.

Doskonałe bez granic życie Pana naszego Jezusa Chrystusa, w czasie którego otaczał On w sobie szacunkiem godność wiecznego, najwyższego i powszechnego Kapłana, zniweczy i niweczy we mnie całe życie moje, a wraz z życiem Jezusa Chrystusa będzie we mnie otaczana czcią godność kapłańska, jaką obdarzony zostałem przez cud Bożego miłosierdzia nad niepojętą niegodnością moją.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[223d] Odnowa 2. Rytuał. Aby sprawować dobrze sakrament pokuty, dla szafarza jest konieczna świętość: nie dla ważności sakramentu, lecz by był on udzielany owocnie.

Brakowało mi zawsze tych dyspozycji, jakie są.potrzebne do owocnego sprawowania tego sakramentu.

O, iluż to duszom przeszkodziłem w pojednaniu się z Bogiem!

O, iluż to duszom stałem się przeszkodą w duchowym postępie na drodze doskonałości!

O, któż to wie, ile dusz wskutek mej winy znajduje się w czyśćcu! A ileż to dusz pójdzie do piekła również z mojej winy!

O mój Jezu! Świętością Twego najświętszego życia zniwecz całą bezgraniczną złość życia mojego i spraw, abym sakramentów świętych udzielał ze świętością i doskonałością życia Twojego.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[223e] Medytacja 2 — Cel [człowieka]

1. Człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boże.

2. Człowiek obdarzony wolną wolą, by korzystał z niej dla doskonalenia samego siebie jako obrazu Bożego.

3. Człowiek powinien doskonalić siebie jako obraz Boga, aby do Boga stać się podobnym w chwale.

Boże mój, nigdy nie żyłem zgodnie z celem, dla którego zostałem powołany do bytu!

Boże mój! Nie starałem się nigdy o [to], tak jak bym był powinien, by zbawiać dusze odkupione Najdroższą Krwią Jezusa Chrystusa.

Jezu mój! Najświętszym życiem swoim zniwecz wszelkie zło, jakiego dopuszczałem się nie żyjąc zgodnie z celem, dla którego zostałem stworzony. Doskonałością zaś i światłością Twojego życia racz udoskonalić życie i duszę moją oraz życie i dusze wszystkich ludzi.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[224] Dnia 16 listopada. Medytacja l — Grzech śmiertelny i powszedni.

Grzech powszedni jest największym złem, ponieważ obraża Boga.

Zasługuje na wielką karę.

Prowadzi do grzechu ciężkiego.

[224a] Boże mój, jam człowiekiem [por. 2 Tes 2, 3] grzechu! Jestem przyczyną wszelkich grzechów, jakie popełniono na świecie w przeszłości, teraźniejszości i jakie w przyszłości popełniane będą. A taki jest ogrom mych złości i grzechów, że zawiera się w nich taka niegodziwość, żem zdolny, i rzeczywiście wobec Ciebie winny tak bardzo, jak gdybym był przyczyną nie kończących się grzechów tak licznych stworzeń, jak gdyby co do złości i liczby mnożone były w nieskończoność, i jeszcze więcej.

Boże mój, ofiaruję Ci wszystkie zasługi najświętszego życia Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów moich i całego świata w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Uwielbij siebie, jak gdybyś nie był nigdy obrażany; całemu zaś wszechświatu teraz i.przez wszystkie wieki objaw niepojętą winę moją, a to dla chwały Twego miłosierdzia i dla wiecznego zawstydzenia mojego.

[224b] Jezu mój, przyszedłeś, by zniweczyć nieprawość, położyć kres przestępstwom i grzechom, a wprowadzić sprawiedliwość wieczną (por Dn 9, 24]. Racz zatem urzeczywistnić zamiary swego miłosierdzia, i przez nieprzebrane zasługi najświętszego swojego życia zniwecz wszelką złość, winę i skutki wszystkich grzechów moich i świata całego. Spraw, aby nie było już więcej grzechu ani we mnie, ani w innych ludziach na całym świecie. Spraw, by mnie i wszystkim udzielało się teraz i zawsze najświętsze życie Twoje wraz ze wszystkimi Twymi cnotami i zasługami.

Panie Jezu, przez nieskończone zasługi Twoje niech będzie zniszczone życie me i życie wszystkich ludzi obecnych i przyszłych, a życie Twoje, Twe cnoty i zasługi niech będą życiem,.cnotami i zasługami [tak] mymi, [jak] wszystkich ludzi.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[224c] Odnowa l: Konieczność prowadzenia życia prawdziwie „duchownego”, by godności kapłańskiej nie wystawiać na pośmiewisko ludzkie.

Przez bardzo złe życie swoje, o Boże mój, robiłem wszystko co możliwe, by godność kapłańską okryć niesławą wobec świata; dałem też powód do tego, że godność ta była piętnowana na wszelki sposób i na każdym miejscu. Racz objawić całemu światu niepojętą mą winą, a przez swe miłosierdzie i przez nieskończoną moc swoją oraz przez wszystkie swe przymioty racz naprawić wszelkie obelgi, których doznałeś przez tak straszliwą otchłań nieprzeliczonych mych grzechów, przez całą moją winę i przez 'wszelkie następstwa moich przewinień.

Jezu mój! Przez najświętsze życie swoje złożyłeś hołd najwyższemu, powszechnemu i wiekuistemu swemu Kapłaństwu; najświętszym więc życiem swoim zniwecz we mnie całe me życie, a swoim we mnie życiem wsławiaj kapłaństwo, jakiego użyczyłeś mi przez cud i przepaść miłosierdzia.

Jezu mój, miłosierdzia! Boże mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[224d] Odnowa 2: Dla szafarza sakramentu pokuty niezbędna jest wiedza.

Boże mój, Ty znasz mą zawinioną niewiedzę. Spraw, aby dla chwały Twojej dowiedziały się o niej wszystkie stworzenia! Nieogarnioną swą mądrością zniwecz niewiedzę moją i udziel mi według swego upodobania Twojej mądrości!

Jezu mój, nieskończona Mądrości! Najświętszym życiem swoim zniwecz całą brzydotę mojego życia, a życie Twoje niech będzie moim życiem! Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

Medytacja 2 — O śmierci [Śmierć] odbiera nam czas sposobny do naprawienia przeszłości. Przekreśla możliwość korzystania z kapłaństwa i różnych funkcji świętego posługiwania. Sprawia, że wkraczamy w wieczność.

[224e] Boże mój, Ty wiesz, że nie korzystałem nigdy z czasu i że nigdy nie korzystałem z łask Twoich. Spraw, by dowiedziały się wszystkie stworzenia, jak bardzo nadużywałem łask Twoich!

Jezu mój! Przez zasługi Twego odpowiadania [Ojcu] zniwecz ohydą braków mego odpowiadania i spraw, by Twoja podatność [względem Ojca] była podatnością moją.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[225] Dzień 17 listopada.

Medytacja l — O sądzie szczegółowym Przed Trybunałem Bożym. Jezus Sędzią. Dusza, która ma być sądzona. Anioł Stróż. Diabeł oskarżyciel.

[225a] I otwarto Księgi [por. Dn 7,10]:

1. Chrztu

2. Bierzmowania

3. Chrześcijańskiego wychowania

4. Powołania

5. Wychowania seminaryjnego

6. Pierwszej tonsury

7. Ostiariatu

8. Lektoratu

9. Egzorcystatu

10. Akolitatu

11. Rekolekcji przygotowawczych do subdiakonatu

12. Subdiakonatu i pełnienia jego funkcji

13. Rekolekcji przygotowawczych do diakonatu

14. Diakonatu i pełnienia jego funkcji

15. Rekolekcji przygotowawczych do prezbiteratu

16. Prezbiteratu

17. Posłannictwa udzielonego kapłanowi przez Pana naszego Jezusa Chrystusa,

18. Władzy nad Ciałem rzeczywistym Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[225b] 19. Władzy nad Ciałem Mistycznym:

1) Przepowiadania

2) Sprawowania sakramentów św.

3) Sprawowania Najśw. Ofiary

4) [Innych czynności] całego żyda kapłańskiego.

O Boże mój, nie pozywaj na sąd[399] sługi swojego [por. Ps 142]! Panie, godzien jestem skazania na piekło, zasłużyłem na piekła nieprzeliczone! O Boże mój, Ty daj poznać wszelkiemu stworzeniu nie grzechy, Ty zniwecz je wszystkie mocą nieskończonego miłosierdzia swego!

Jezu mój, mój Sędzio podejmujący śmierć, aby mnie na śmierć nie skazać, zniwecz życie me, a udziel mi życia swojego! Pragnę żyć życiem Twoim, pragnę zakończyć życie [swe] i z życiem Twym stawić się przed Boskim Trybunałem Twoim.

Życie Jezusa Chrystusa Pana mojego niech będzie życiem moim!

Boże mój, miłosierdzie! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[225c] Odnowa 1: Czystość

Boże mój, jestem samą nieczystością! Ty dla swej chwały, a mojego zawstydzenia spraw, aby świat poznał mą trudną do zrozumienia nieczystość. Ty, który jesteś istotną Czystością, zniwecz całą mą nieczystość!

Jezu mój, użycz mi swej czystości, a tak czystość Twa będzie czystością moją.

Boże mój, miłosierdzie! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

Odnowa 2: Wszyscy, a szczególnie duchowni, powinni pragnąć ośmiu błogosławieństw.

Boże mój, Ty widzisz, żem nie przygotowany na przyjęcie ośmiu błogosławieństw, i to w większym stopniu niż wszyscy szatani i potępieńcy, choćby ich nawet co do złości i liczby mnożyć w nieskończoność. Niedostateczne to przygotowanie moje objaw całemu światu, a przez najlitościwsze miłosierdzie swoje zniwecz ten brak i udziel mi jak najpełniejszego uczestnictwa we wszystkich Twych darach, bym mógł dojść do radowania się w stopniu najwyższym i najdoskonalszym z cennego skarbu ośmiu błogosławieństw.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[225d] Medytacja 2 — O piekle

1. Dostają się do piekła ci, którzy zostali stworzeni, by być synami Królestwa chwały: synowie zaś Królestwa zostaną wyrzuceni do ciemności zewnętrznych [por. Mt 8, 12]. A jeżeli wpada tam kapłan, to wpada ten, którego podniesiono do rangi pomocnika Bożego dla zbawienia dusz, ten, który miał obowiązek dalszego prowadzenia posłannictwa Jezusa Chrystusa, dopóki się nie powstrzyma przestępstwa i nie zapieczętuje grzechu, i nie zgładzi nieprawości, dopóki się nie wprowadzi sprawiedliwości wiecznej [por. Dn 9, 24].

2. Potępieńcy ponoszą męki z tego powodu, że związani z demonami i z innymi potępieńcami, „w krainie zmarłych umieszczeni są jako owce” [Ps 48, 15]; i dlatego powiedzieć można, że tyle jest udręczeń, ilu towarzyszy.

3. „I śmierć ich pasie” [Ps 48, 15]. A pokarm ich.to śmierć wieczysta dla wszelkiego dobra i sycenie się wieczne wszelkimi mękami.

I dla potępionych Chrystus dany został na upadek [por. Łk 2, 34]

[225e] Na potępionego kapłana, bardziej niż na osobę świecką, spadną następujące bezbrzeżne udręki z powodu niewdzięczności i z powodu nadużycia łaski:

powołania

wychowania seminaryjnego

pierwszej tonsury

ostiariatu

lektoratu

egzorcystatu

akalitatu

rekolekcji przed subdiakonatem

postów i modlitw Kościoła za ordynandów

subdiakonatu

wykonywania funkcji subdiakonatu

rekolekcji przed diakonatem -

postów i modlitw Kościoła za ordynandów

wykonywania funkcji tych święceń

rekolekcji przed prezbiteratem

prezbiteratu

wykonywania funkcji tych święceń

odmawiania modlitw kapłańskich

sprawowania Najśw. Ofiary

sprawowania sakramentów św.

czytania Pisma św.

[czytania] Ojców Kościoła

[czytania] ksiąg o religijno-ascetycznej treści.

[225f] Boże mój, zasłużyłem na nieskończone piekła! Dla chwały swojej i dla mojego zawstydzenia daj poznać mą winę wszystkim stworzeniom!

Jezu mój! Najświętszym życiem swym zniwecz brzydotę mego życia i udziel mi życia Twojego!

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[226] Dzień 18 listopada

Modlitwy kapłańskie i Najśw. Ofiara

[226a] Boże mój, nigdy nie odmawiałem dobrze pacierzy kapłańskich i nigdym dobrze nie sprawował Najśw. Ofiary. Racz naprawić wszystkie zniewagi wyrządzone Ci przeze mnie z tego powodu. Wyjaw przed całym światem mą winę ku chwale Twojej i ku większemu zawstydzeniu mojemu!

Jezu, przez zasługi Twej modlitwy i Boskiej Twojej Ofiary, zniwecz wszelkie zniewagi, jakich się dopuszczałem, i daj udział we wszystkich Twych modlitwach i w całej, nieskończonej zasłudze Ofiary Twojej!

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[226b] Odnowa 1: Duchowny winien mówić prawdę; ma ją wypowiadać w całości i tak jak potrzeba.

Boże mój, jestem samą słabością, i z winy swej nie miałem należytej odwagi, by mówić prawdę tak jak się powinno. Zechciej naprawić wszelkie zło, jakie spowodowałem przez to, że nie mówiłem prawdy, jak powinienem czynić.

Jezu mój, Prawdo istotna! Zniwecz całe me życie pełne ciemności i daj mi całe życie Twoje, które jest prawdą i światłością [por. J l, 9] prawdziwą i wieczystą.

Jezu mój, miłosierdzia! Boże mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[226c] Odnowa 2: Kapłan w sakramencie pokuty powinien odnosić się do penitenta z miłością przedstawioną przez św. Pawła [por. l Kor 13, 4nn] w właściwych jej przymiotach.

Boże mój! Ja jestem bez miłości, Ty zaś jesteś Miłością istotną! Objaw całemu światu mą nędzę, a ze swej strony uwielbij siebie swą własną nieskończoną chwałą! Jezu mój, zniwecz całe me życie! Udziel mi Twej miłości i spraw, bym żył w niej i trwał nieustannie!

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

Medytacja 2 — Przypowieść o synu marnotrawnym

Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]!

O mój Jezu! Przez miłosierdzie swoje zniwecz zatwardziałość mego serca, a mnie i wszystkim kapłanom obecnym i przyszłym użycz łaski naśladowania Cię jako Pasterza idącego na poszukiwanie zagubionej owcy [por. Łk 15, 4-7].

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[227] Dnia 19 listopada. Nabożeństwo do Jezusa i do Najśw. Maryi. O Jezu najmilszy, najbardziej miłujący, a mało kochany!

[227a] O Jezu mój, wyznaję, że nie kochałem Cię nigdy. Okaż całemu światu niepojętą mą niewdzięczność! Zniszcz we mnie i we wszystkich miłość przyziemną, a użycz mnie i wszystkim całej swej miłości teraz i zawsze.

Pragnę teraz i zawsze w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, teraźniejszymi i przyszłymi, a nawet z możliwymi, miłością Boskiego Twego Serca kochać Ciebie, Ojca i Ducha świętego! O Jezu, Miłości moja, Miłości nieskończona, spraw, by cały wszechświat był samą miłością. A ponieważ Ty, o Boże mój, jesteś Miłością i to Miłością nieskończoną, jako taki przeniknij więc wszystko [i spraw], abyśmy ja i wszyscy żyli zatopieni w nieskończonej Twojej miłości. O Miłości, Miłości, Miłości! O pełna miłosierdzia Miłości! Boże mój, Miłości, Miłości moja! Bóg mój — Miłość, Miłość! Sama Miłość, we wszystkim Miłość!

[227b] O Jezu! Próbą miłości, jakiej oczekujesz ode mnie, jest zbawianie dusz. Zniwecz zatem we mnie wszystko, co przeszkadza mi w pełnej i skutecznej pracy nad zbawianiem dusz, a daj mi całe życie Twoje, wszystkie Twe cnoty, wszystkie Twe przymioty, całą moc Twoją, całego siebie, aby wszystkie dusze na całym świecie tak teraźniejszym jak przyszłym przywieść do Twojego Serca, i to przywieść je dla Ciebie z taką doskonałością, jak gdyby nieprzeliczone dusze miłowały Cię największą, jaka tylko jest możliwa miłością, z doskonałością bez granic przez nieskończone wieczności.

Boże mój, pragnę, abym Ci to wszystko ofiarowywał od całej wieczności poprzez całą wieczność, w każdym z nieprzeliczonych momentów, w zjednoczeniu z wszystkimi stworzeniami, które wyobrażam sobie jako pod względem liczby, świętości i doskonałości mnożone w nieskończoność; mówię, że pragnę w ten sposób ofiarowywać Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, Jego najświętsze życie i nieprzebrane zasługi, a także zasługi Kościoła, na podziękowanie, jak gdybyś był tak miłowany i uwielbiany, jak to wyraziłem wyżej.

[227c]. Nabożeństwo do Najśw. Maryi Niepokalanej Matki Bożej.

O Boże mój, Ty wiesz, żem nie czcił nigdy Najśw. Maryi, lecz [przeciwnie], że zawsze raniłem [niby] mieczem Jej Matczyne Serce. Mimo to pragnę Maryję Najśw. miłować miłością Ojca, Syna i Ducha Świętego, kochającego Ją jako Córkę, Matkę i Oblubienicę. I pragnę, aby w ten sam sposób była zawsze, w przeszłości i przez całą wieczność miłowana i czczona przez wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[227d] Odnowa 1: Duchowny powinien zawsze działać w Kościele dla większej chwały Boga, dla zbawienia dusz, a na tym świecie nie ma liczyć na żadną nagrodę.

Boże mój, Ty wiesz, że w Kościele Twym nie spełniałem nigdy żadnego dobra, lecz przeciwnie, byłem sprawcą wszelkiego możliwego zła jako przyczyna wszelkiego zła fizycznego i moralnego, tak minionego jak obecnego i przyszłego, oraz jako przyczyna wszelkiego zła możliwego na całym świecie. Ty jednak przez zasługi najświętszego życia Jezusa Chrystusa niszczysz całą mą złość i niegodziwość wraz z mymi grzechami i ich następstwami; Jego zaś dzieła i całe życie są i będą moimi dziełami w czasie i w wieczności[400].

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[227e] Odnowa 2: Roztropność w sprawowaniu sakramentu pokuty.

O Boże mój, sprawowałem zawsze [ten sakrament] bez roztropności, a następstwa były jak najstraszniejsze. Ujawnij całemu wszechświatu niepojętą mą winę!

Jezu mój, przez Twe najświętsze życie zniwecz moje, tak bardzo złe życie! Udziel mi życia swego i spraw, abym przez nie działał zawsze pełniąc wszelkie obowiązki i zadania ewangelicznej posługi.

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[227f] Medytacja 2 — O niebie.

Boże mój, nie jestem godzien myśleć o niebie, [ale] niebem moim jesteś Ty!

O Jezu mój! Najświętszym życiem swoim zniszcz wszystko.to, co uczyniłem wbrew Twej woli, i spraw, aby we mnie i we wszystkich, w celu przygotowania wszystkich do nieba, tętniła pełnia Twojego życia!

Boże mój, Wszystko moje, Wszystko, Wszystko! Boże mój, Miłosierdzie moje! Jezu mój, Miłosierdzie moje! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[228] Dnia 20 listopada

Medytacja — O wytrwaniu

[228a] Przestrogi: „Ducha nie gaście!” [l Tes 5, 19].

Środki:

Medytacja

Modlitwa

Codzienne nawiedzenie [Najśw. Sakramentu]

Msza św.

Studium

Umartwienie [przy posiłkach]

O Boże mój! Nie korzystałem nigdy z rekolekcji, nigdy nie stosowałem się do otrzymywanych przestróg, nigdy nie wykonywałem postanowień. Na swoją chwałę, a na me zawstydzenie ukaż mą winę całemu wszechświatu.

Jezu mój! Świętością i doskonałością swego życia zniwecz całe me życie! Daj mi Twe życie, by żył nim na zawsze!

Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia!

[228b] Bóg mój miłosierdziem moim!

Bóg mój życiem moim!

Życie mego Pana Jezusa Chrystusa niech będzie mym życiem, a ja w zjednoczeniu z życiem Jezusa Chrystusa Pana mojego będę żył, bada umierał i zjawię się przed Trybunałem Chrystusa [por. Rz 14, 10]. A na świętym. Syjonie wraz z ż y- ciem Chrystusa będzie moje mieszkanie [por. Ps 75, 3], [będzie] cud miłosierdzia Bożego [zdziałany] przez zasługi i za pośrednictwem Najśw. Dziewicy Maryi i wszystkich Aniołów i Świętych Bożych. Amen.

57. [W ŚWIĘTO ŚW. PIOTRA Z ALKANTARY —1842]

(Lumi — 25, t. I, s. 217 —219; rok 1842)

[229] Dnia 15 października 1842 roku w święto św. Piotra z Alkantary[401], pomny na słowa, jakie Pan nasz Jezus Chrystus, jeszcze za życia św. Piotra z Al- kantary, wypowiedział do św. Teresy: Ktokolwiek prosić będzie o łaski w imię Piotra, zostanie natychmiast wysłuchany, udałem się dla złożenia Bogu Bezkrwawej Ofiary do kościoła sióstr św. Teresy pod wezwaniem Regina Coeli w Rzymie[402], aby ze Mszą o św. Piotrze połączyć też wspomnienie i prefację z oktawy św. Teresy dla uproszenia szczególnych łask za możnym wstawiennictwem obojga Świętych.

[229a] Kiedy w czasie przygotowywania się do Mszy św. pozostawałem przed Najśw. Sakramentem na klęczkach, przyszło mi na myśl prosić o tego ducha i o tę cnotę, dzięki którym św. Piotr był tak miły Bogu. Zaraz potem zjawiło się w mym sercu spokojne i pełne słodyczy uczucie, po którym odczułem żywe pragnienie, aby Bóg był uwielbiony, ja zaś nawet zapomniany; i począłem się modlić do Boga tymi oto słowy:

Pamiętaj o sobie, a zapomnij o mnie; pamiętaj o Najśw. Maryi Dziewicy, a zapomnij o mnie; pamiętaj o wszystkich Aniołach i Świętychtych, a zapomnij o mnie; pamiętaj o wszystkich duszach w czyśćcu, a zapomnij o mnie; pamiętaj o wszystkich sprawiedliwych, a zapomnij o mnie; pamiętaj o wszystkich grzesznikach, heretykach, schizmatykach, żydach, poganach i o wszystkich niewiernych na całej ziemi, a zapomnij o mnie; pamiętaj o wszystkich prześladowcach moich, a zapomnij o mnie...

[229b] Potem przyszło mi na myśl, że skuteczniejsza gorliwość o szerzenie większej chwały Bożej i zajmowanie się sprawami Bożymi z zapoznaniem siebie samego stanowiły ową cnotę, dzięki której św. Piotr z Alkantary tak bardzo podobał się Bogu. Dlatego pragnę, Boże mój, od całej wieczności i przez całą wieczność, w każdym z nieprzeliczonych momentów, bym odmawiał w przeszłości i nadal odmawiał tę samą modlitwę: Pamiętaj o sobie i o swych dziełach, a zapomnij o mnie, itd., itd. I pragnę bym działał i działał nadal w duchu tejże modlitwy (Oświadczenie generalne).

58. [REKOLEKCJE DLA PROBOSZCZÓW I SPOWIEDNIKÓW NA MONTECITORIO —1842]

(Lumi — 59, t. II. s. 682—737; rok 1842)

[230] Rekolekcje dla proboszczów i spowiedników w czcigodnym Domu Misyjnym, rozpoczęte w dniu 13 listopada 1842 roku, a zakończone w dniu 19 tegoż miesiąca.

Dzień pierwszy Wprowadzenie

Pobudki skłaniające duchownych do należytego odprawiania rekolekcji:

Chwała Boża, która wyniknąć może z owocu, jaki z nich odnieść mogą duchowni.

Pożytek, jaki z rekolekcji wyniknie dla Kościoła.

Pożytek dla duszy duchownego.

[230a] Boże mój, kiedyż nadejdzie chwila, gdy zacznę wreszcie odpowiadać na Twe łaski i niewypowiedziane zmiłowania? Ty sam wiesz, że byłem naprawdę i jestem niewdzięczny za najlitościwsze Twe miłosierdzie, że całe me życie przez czterdzieści lat przeszło[403] jest prawdziwą i jedyną (bo przechodzącą wszelką miarę) w swym rodzaju historią niewdzięczności, lekceważenia łask i złości ze strony stworzenia przeciw swemu Stwórcy.

Boże mój, jedynie Ty możesz temu zapobiec! Boże mój! Oto dozwoliłeś mi zacząć święte rekolekcje, dając mi przez to dowód, że wobec mnie chcesz być miłosierny. Ale słowa, mój Jezu, jakie skierowałeś do zdrajcy Judasza: „Przyjacielu, po coś tu przyszedł?” [Mt 26, 50] oraz niezmierna miłość i łagodność, z jaką się doń odniosłeś — mimo że przyszedł Cię wydać — stanowi też przejaw prawdziwego Twego miłosierdzia względem Judasza. On jednak nie skorzystał z tego!

A ja? Cóż powiem o sobie? Tyle razy i przez tyle lat postępowałeś ze mną w każdej chwili tak bardzo łagodnie, mądrze i miłosiernie! Ja zaś nie korzystałem nigdy z łask Twoich, o Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]! Cóż się więc stanie, co stanie się ze mną? Jak postąpię i jak odpowiem na Twoje wezwanie? Ty wiesz, że nie znajdowałeś nigdy we mnie najmniejszego stopnia odpowiadania na łaski Twe i zmiłowania aniś też nigdy nie widział we mnie jakiegoś postępu.

Boże mój, przez litość Twoją i cześć, przez chwałę najświętszego Twojego imienia, przez Ciebie samego, przez Twe nieskończone przymioty, wszystkie miłosierne bez granic, przez cześć dla wszystkich Boskich Twych działań wewnętrznych od wieków, jak i zewnętrznych [dzieł] stwarzania, zachowywania, odkupienia, uświęcenia dusz i [ich] uwielbienia — zniwecz mię i unicestwij we wszystkim i we wszelkich mych czynach, myślach, słowach i zaniedbaniach, jak gdybym nigdy nie istniał i jakbym nie miał się nigdy znajdować w szeregu dziel Twoich!

[230b] Boże mój, Miłosierdzie moje! Wszystkiego potrzebuję, ale o nic nie proszę, bo każda prośba moja byłaby zniewagą względem Ciebie, względem Istoty Twojej i Natury w trzech Boskich Osobach oraz względem Twych Boskich przymiotów. O to Cię tylko teraz i zawsze proszę oraz chcę prosić od całej wieczności i przez całą wieczność, abyś, nie pozbawiając mnie swej łaski[404], wziął na mnie odwet dla Twojej chwały, i to nawet za cenę bezgranicznego, powszechnego i wieczystego mego upokorzenia oraz nieskończonych, wiecznych i powszechnych katuszy w tym rozumieniu, że wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze, przyszłe i możliwe — a wszystkie w wyobraźni mnożone w nieskończoność w każdej z nieprzeliczonych chwil — stanowiłyby dla mnie tyleż katuszy niezmiernych, wiecznych, nieskończonych i powszechnych.

I abyś przez nieskończone Twe miłosierdzie, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, jak i wszystkich [innych stworzeń] wziął już dla chwały swej na mnie, we mnie i ode mnie odwet, choćby kosztem wszelkich mych upokorzeń i katuszy; abyś był wielbiony we wszystkich i zawsze, nie tylko w ten sposób, jak gdyby nigdy nikt Cię nie obraził, ani ja, ani inne stworzenia, ale też tak, jakby Cię wszyscy nieustannie czcili, kochali i uwielbiali, dzięki Ci składali i służyli i jak gdyby wszelkie Twoje anielskie i ludzkie stworzenia w pełni zasług z najdoskonalszą świętością, mogły osiągnąć i osiągnęły [faktycznie] chwałę wieczną w tak wysokim stopniu, do jakiego wszystkie dusze zaprowadzić może nieogarniona moc i nieskończona wartość nieprzebranych zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[230c] Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]! W tych zatem dniach Twego miłosierdzia, z tegoż właśnie miłosierdzia, przez nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo drogiej mojej Matki Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, upewniam się, że dla chwały swojej zniweczysz mnie i unicestwisz zawsze i pod każdym względem i że unicestwisz mnie tak na drogach Twej bezgranicznej i nieskończenie miłosiernej mocy, mądrości, miłości i świętości, jak gdybyś już mnie unicestwił, [nawet] przez niezmierne, bezgraniczne i wieczyste me upokorzenia i przez niezmierne, bezgraniczne i wieczyste katusze.

[230d] Boże mój, Miłosierdzie moje! W zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi, które wyobrażam sobie jako mnożone w nieskończoność co do liczby, świętości, zasług i doskonałości, a przede wszystkim wraz z Sercem tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa pragnę ofiarowywać teraz i zawsze, w każdym z nieskończenie małych momentów, po niezliczone razy i z niedościgłą doskonałością Najdroższą Krew tego Pana naszego Jezusa Chrystusa, nieskończone Jego zasługi, zasługi Najśw. Maryi, Aniołów i wszystkich Świętych w niebie oraz zasługi całego Kościoła świętego.

[I ofiaruję to] na podziękowanie, jak gdybyś już dokonał we mnie tego unicestwienia i zniweczenia z wieczystym, niezmiernym, bezgranicznym i powszechnym poniżeniem moim, z ponoszeniem [przeze mnie] wieczystych, niezmiernych, bezgranicznych i powszechnych katuszy — bez utraty jednak Twej łaski — i jak gdybyś już dał zadośćuczynienie Twej [naruszonej] czci w Boskich Osobach, w Istocie Twej, w Naturze Boskiej, w nieskończonych Twych przymiotach bez granic miłosiernych i we wszystkich Twoich działaniach wewnętrznych, wieczystych i koniecznych, [jak] i w działaniach zewnętrznych Twej wszechmocy, mądrości, dobroci, miłości, miłosierdzia i wszystkich nieskończonych Twoich przymiotów w dziele stwarzania, zachowywania, odkupienia, uświęcenia, uwielbienia wszystkich dusz, stworzonych na obraz Twój i podobieństwo [por. Rdz l, 26] oraz istot anielskich.

[I ofiaruję Ci to] na podziękowanie, jak gdybyś już nade mną, we mnie i ode mnie z absolutnym unicestwieniem i z nie kończącymi się katuszami itd. wziął odwet dla czci Twojej, jak gdybyś nigdy ani ode mnie, ani od innych stworzeń nie doznał obrazy i jak gdyby wszystkie stworzenia przeszłe, teraźniejsze i przyszłe doszły do takiej świętości, doskonałości i chwały, do jakich mogą dozwolić im dojść nieskończone zasługi najświętszego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[230e] Boże mój, Miłosierdzie moje! Pragnę obecnie i zawsze od całej wieczności przez całą wieczność odmawiać wszystkie modlitwy, które podobają się Tobie, a które wprowadza św. Matka Kościół we wszystkich obrzędach w liturgii i podczas święceń; z mojego jednak wyboru od całej wieczności i przez całą wieczność nie chcę praktykować innej modlitwy jak tylko tę, którą odmawiałem dotąd złączaną zawsze z ustanowioną przez Pana naszego Jezusa Chrystusa[405]. A w jakimkolwiek momencie odważę się na jakąś inną modlitwę, to czy ją rozumiem czy jej nie rozumiem, czy jej chcę czy jej nie chcę, pragnę zawsze wykluczyć wszelką inną prośbę; chcę natomiast, by samaż ta prośba była jak najżarliwszym ponowieniem modlitwy przeze mnie tu ustalonej. I pragnę, aby wszystkie modlitwy, jakie za mnie zanosić będą Aniołowie, Święci, Królowa ich, a Matka ma Najśw. Maryja oraz wszyscy wierni — chcę i pragnę, by były ponowieniem tej oto modlitwy:

[230f] Boże mój, Miłosierdzie moje! Ufam, a upewnia mnie samo to Twoje miłosierdzie, że podobnie jak wszyscy Aniołowie i wszyscy Swięci oraz Najśw. Maryja żyją w doskonałej miłości, jak w miłości znajdują się dusze czyśćcowe i jak -w miłości jest Kościół Chrystusa, tak pragnę, by wszyscy wiedli w 'każdym momencie życie w nieustannej i wieczystej modlitwie wznoszącej się do Twojego Tronu za mnie, szczególnie za mnie jako pierwszego potrzebującego daru miłości wszystkich, bo jestem przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego oraz przeszkodą wszelkich dobrych rzeczy przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych.

Pragnę jednak, by ich wieczysta i wspólna modlitwa, zanoszona przez wszystkich w niebie, w czyśćcu i w Kościele walczącym, do Ciebie, o Boże mój, Miłosierdzie moje, nie była inna niż ta, którą do Ciebie zaniosłem. A ponieważ modlitwy tej, jaką tu Tobie w formie podanej przedstawiłem, nie umiałem przedstawić [tak jak należy] i ponieważ zasługuje ona na bezwzględne odrzucenie przez Ciebie, przeto w nieskończonym swym miłosierdziu, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, raczysz ją przyjąć — jak tego jestem pewny — oczyścić ją, udoskonalić, uwiecznić i zachować ją u siebie, w sobie, a przez siebie we mnie zniweczonym, unicestwionym, ukorzonym i ukaranym, tak jak się Tobie podoba.

[230g] Wiem jednak, o Boże mój, Miłosierdzie moje, że nie pożywasz mięsa wołów ni pijesz krwi kozłów, ale pragniesz serca [por. Ps 49, 13]. Zniwecz serce me tak przewrotne, a złóż we mnie i weźmij dla siebie Serce Pana naszego Jezusa Chrystusa, a wraz z tym Sercem, w Nim i przez Nie, czyń we mnie wszystko teraz i zawsze, i przez całą wieczność, oraz pod każdym względem i zawsze naprawiaj zaniedbania stworzeń wobec chwały należnej Tobie, Ojcze, Synu i Duchu Święty w Twojej Istocie i Naturze, w przymiotach Twych miłosiernych bez granic i we wszelkich swych Boskich dziełach wewnętrznych jak zewnętrznych, [to jest] w stworzeniu, zachowaniu, odkupieniu, uświęceniu i uwielbieniu [ludzi].

Boże mój, Miłosierdzie moje! Czegóż więc dokonasz ze mnie, we mnie i nade mną w tych świętych ćwiczeniach? Zasługuję na całą bezwzględną surowość najdoskonalszej Twej sprawiedliwości, nieskończenie mądrej i najmiłościwszej. Dlategom godzien, byś nigdy już nie przemawiał do mego tak bardzo niewdzięcznego serca. Zasługuję, by opuściła mnie Twa łaska we wszystkich kazaniach, medytacjach, odnowach, pouczeniach, konferencjach, czytaniach duchownych, rachunkach sumienia, Mszach św., na wędzeniach, w sprawowaniu i przyjmowaniu sakramentów świętych. Zasługuję na to, aby wszystko świadczyło na rzecz wiekuistego mego potępienia i odrzucenia. Zasługuję na to bez granic, by wszystko powstało na mnie, we mnie i przeciwko mnie ku ruinie [por. Łk 2, 34].

[230h] Cóż zatem, w świętych tych rekolekcjach, które mogą okazać się dla mnie ostatnie, uczynisz ze mnie, we mnie i nade mną, Boże mój? I cóż Ci mogę na to odpowiedzieć? Panie, nie umiem mówić [por. Jr l, 6]! Lecz w nieogarnionych blaskach nieskończonego Twego i wiecznego miłosierdzia odpowiadają Aniołowie, Święci i ich Królowa Najśw. Maryja. Oni bowiem w miłościwych zamiarach tegoż wiecznego i nieprzebranego miłosierdzia widzą, że jak jestem człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3] oraz przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, a także przeszkodą wszelkich dobrych rzeczy przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych oraz przeszkodą wszelkich darów, łask i cudów — tak też przez samoż to miłosierdzie bez granic i przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, ciż sami Aniołowie, Święci i Najśw. Maryja widzą, że Ty, o mój Boże, Miłosierdzie moje, chcesz zawsze i wszędzie niweczyć mnie całego wraz ze złością moją tak, że we mnie nie zostaje nic jak tylko Twe miłosierdzie i pełnia najświętszego życia Jezusa Chrystusa ze wszystkimi Jego zasługami, ze wszystkimi Jego cnotami i ze wszystkim tym, czym był i co na tej ziemi powiedział tenże Pan nasz Jezus Chrystus; a to jest tak wiele, że świat cały nie pomieściłby wszystkich ksiąg, które by trzeba napisać [por. J 21, 25].

I miłosierdzie Twoje zapewnia mnie, że obraziłbym toż samo miłosierdzie Twe mniemając, że nie chcesz udzielić mi całej świętości Serafinów, Cherub; nów, Tronów, Panowań, Władz, Księstw, Mocy, Archaniołów, Aniołów Stróżów, świętych Patriarchów i Proroków, i wszystkich Świętych Starego Przymierza; [dalej] Apostołów, Ewangelistów, Uczniów, świętych Niewinnych Młodzianków, świętych Męczenników, świętych Papieży, Doktorów, Biskupów, Kapłanów, Lewitów, Kleryków wszelkiego stopnia, świętych Wyznawców, Cenobitów, Eremitów, Pustelników, Pokutników, świętych Dziewic i Wdów, oraz wszystkich Świętych, którzy byli, są, będą i jacy są możliwi. — Tak, o mój Boże! Przez nieskończone swe miłosierdzie, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Świętych raczysz mnie darzyć całą świętością wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, a nawet niepomiernie większą.

[230i] A choć jestem bezgranicznie niegodny najniższego nawet stopnia świętości, to jednak mocno ufam, że całej tej świętości, a nawet jeszcze większej i wzrastającej stale, przez cud miłosierdzia raczysz udzielać biednej mej duszy w każdym momencie dnia czy nocy, w czasie czuwania czy odpoczynku, we wszystkich myślach, słowach, uczynkach, przy każdym słowie kazań, w rozmyślaniach, odnowach, naukach, czytaniach, modlitwach, przy każdym kroku, przy każdym ruchu, przy każdym oddechu. I ufam mocno, że całej tej świętości, a nawet większej jeszcze, udzielać mi będziesz w każdej chwili, chociażbym się niekiedy czuł oschłym. Owszem, żywię nadzieję, że kiedy niepojęta moja nędza da mi się odczuć bardziej dotkliwie, wtedy nieskończone Twe miłosierdzie użyczy mi bez porównania i większej świętości. Tak! Tak przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, tak, bo jesteś Miłosierdziem bez granic[406].

Boże mój, Miłosierdzie moje! Zapewniasz mnie, że jesteś świętością nieskończoną i udzielającą się bez granic, a przez cud miłosierdzia pragniesz udzielać mi się cały, jednocząc się z mą duszą. Ja zaś ufam mocno, że Ty tak we mnie działasz w każdym momencie oraz że obraziłbym okropnie Twą świętość i wszystkie Twe nieskończone przymioty, gdybym przyjął, że Ty, ze wszystkimi Twymi przymiotami i nieogarnionymi doskonałościami, nie udzielasz się w każdej chwili mej duszy.

A zatem dla zatriumfowania w najmiłosierniejszy sposób nad bezgraniczną mą niegodnością, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i za wstawiennictwem Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, nieskończone Twe miłosierdzie poręcza mi — a uważam to za pewne — że w świętych tych rekolekcjach i zawsze w każdej chwili będziesz odnawiał, pomnażał i dopełniał we mnie wszystkie tak dawne jak nowe zmiłowania swoje.

[230j] A więc przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, Ty, o Boże mój, żywisz mię Istotą Twą i Naturą Boską codziennie i wciąż w każdej chwili oraz niweczysz we mnie wszelką moją brzydotę, skażenie i zepsucie natury mojej, a nadto niweczysz wszelkie ich następstwa, przemieniając mnie w swoją Naturę. Żywisz mię wiecznym swym spoglądaniem na mnie i niszczysz we mnie wszelkie me niedbalstwa w myśleniu o Tobie i o mojej duszy, niweczysz wszystkiego tego skutki i użyczasz mi swojego patrzenia, które podtrzymuje mnie we wpatrywaniu się w Ciebie i w mą duszę - żywy obraz Twój i podobieństwo Twoje.

Za pośrednictwem odwiecznego Twojego patrzenia obudzasz we mnie i podtrzymujesz głód i pragnienie, by stawać się wciąż coraz podobniejszym do Ciebie; a poprzez substancjalną postać Istoty swojej niweczysz we mnie wszelką brzydotę mej duszy, niwecząc przy tym wszelkie tej brzydoty następstwa, i sprawiasz to, żeby postać Twej Istoty stawała się moją. A substancjalna ta postać Istoty Twojej napawa mnie miłością do Ciebie, miłość zaś Twoja i Syna, którą jest Duch Święty, niweczy we mnie przyziemną moją miłość wraz z wszystkimi jej następstwami; miłość zaś Twoja staje się moją miłością.

[230k] Ty żywisz mię w Duchu Świętym, niweczysz we mnie całe przyziemne życie wraz z wszystkimi jego skutkami oraz podnosisz na poziom duchowy całe me życie przeszłe, teraźniejsze i przyszłe. Żywisz mię swoją mocą niszcząc całą mą słabość wraz z jej skutkami i sprawiasz, że jestem w Tobie mocny; żywisz mię swą mądrością niwecząc we mnie brak wiedzy wraz z jego skutkami i sprawiając, żem w Tobie jest mądry; żywisz mię dobrocią, a niweczysz całą mą przewrotność wraz z jej następstwami, udzielając mi odwiecznej swej dobroci; żywisz mię nieskończonym swym miłosierdziem, a niweczysz całe me okrucieństwo wraz z jego skutkami i udzielasz mi swego miłosierdzia sprawiając, żem w Tobie jest miłosierny.

Żywisz mię swą sprawiedliwością niwecząc całą mą niesprawiedliwość z wszystkimi jej następstwami, a udzielasz mi swej sprawiedliwości sprawiając, żem sprawiedliwy wobec Ciebie, bliźniego i samego siebie; żywisz mnie bezgraniczną swą nieskazitelnością niwecząc całe brudne me życie wraz ze wszystkimi jego skutkami oraz użyczasz mi samejże Twej nieskazitelności; żywisz mię swą niedostępną światłością [por. l Tm 6, 16] niszcząc we mnie wszelkie ciemności wraz z ich następstwami, światłość Twa zaś dozwala mi widzieć własną nędzę i poznawać Ciebie; żywisz mię swą świętością niwecząc wszelką złość moją i bezbożność wraz z ich następstwami, a obdarzasz mię swą świętością; żywisz mię nieskończoną swą doskonałością niwecząc całe me życie i wszystkie jego braki wraz ze wszystkimi ich skutkami, a obdarzasz mię swą doskonałością; żywisz mnie swoją wiecznością, swą niezmierzonością, swą nieskończonością, swym nieogarnionym Bytem, wszystkimi swymi nieskończonymi doskonałościami i przymiotami, niweczysz zaś we mnie całą mą nędzę, wszystkie przewinienia, całe me zwierzęce życie, cały mój byt obrzydliwy, którym byłem i jestem jako człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i jako przyczyna wszelkich grzechów i wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego, oraz jako przeszkoda wszelkich cnót, dóbr, łask i cudów.

[230l] A gdy bez miary po nieskończone razy w każdej chwili zasłużyłem bardziej niż wszystkie demony i wszyscy potępieni obecni i przyszli oraz wyobrażeni jako mnożeni co do liczby i złości w nieskończoność, to — powiadam — kiedy zasłużyłem na utratę Boga, i to na utratę na zawsze, Bóg przez cud swego miłosierdzia oddaje mi się cały w swej Naturze w Osobach Boskich ze wszystkimi swymi przymiotami i nieskończonymi doskonałościami, niweczy we mnie wszystkie grzechy moje wraz z ich następstwami: staje się mym pożywieniem. Posila mnie zawsze, a dla przekształcenia mnie w siebie, bym był zupełnie podobny do Boga [por. l J 3, 2] i jako jedno z Bogiem jakby we wszystkim unicestwiony, aby Bóg stał się we mnie wszystkim. Odwiecznością swoją dozwala mi dosięgnąć wszystkich czasów; swą niezmierzonością daje mi się znajdować na wszystkich miejscach oraz odnaleźć się wiecznym i zanurzonym w Nim, w Osobach Boskich, w Istocie, Naturze i w nieograniczonych przymiotach. O, co za cud! Co za bezgraniczne miłosierdzie! O Boże, mój, Miłosierdzie moje! Radujmy się wszyscy w Panu obchodząc[407] nieustanne święto Miłosierdzia Pana i miłosierdzia Niepokalanej Maryi.

[230ł] Wszystkiego tego pragnę w duchu Pisma św. i św. Kościoła, pod którego sąd teraz i zawsze zupełnie i na stałe się poddaję. Pragnę wierzyć w to, w co wierzy św. Kościół Rzymski, filar i utwierdzenie prawdy.

[231] Dzień drugi

Medytacja l

Grzech śmiertelny duchownego

1. Największe zło ze względu na obrazę wyrządzoną Bogu.

2. Najwyższe zło ze względu na szkody duchowe, jakie powoduje u wiernych.

3. Najwyższe zło ze względu na następstwa dla osoby duchownej, która [grzech] popełnia.

[231a] Środki do naprawienia tak wielkiego zła:

1. Prawdziwa pokuta i uczynki godne pokuty. Według św. Tomasza są one następujące: 1) Niech człowiek ukarze w sobie to, co złego uczynił, 2) niech unika grzechów i sposobności do nich, 3) niech wkłada tyle wysiłków w czynieniu dobra, ile ich wkładał przy popełnianiu zła.

2. Codzienna medytacja.

3. Utrzymywanie się w takiej postawie ducha, która każe unikać każdego, nawet najmniejszego grzechu powszedniego — wszak wiedzie on do śmiertelnego grzechu.

Owoc

Rozpalać w sobie i we wszystkich wielką żarliwość i prowadzić zawsze gorliwe życie dla zniweczenia we mnie i we wszystkich panowania grzechu, a szerzenia i powiększania Królestwa cnoty.

[231 b] Boże mój, Miłosierdzie me i nieskończona Miłości! Obrażałem Cię bezgranicznie i sprawiałem, że bez granic obrażali Cię wszyscy, ponieważ jestem przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego. Gdzież tu jest człowiek grzechu? Otom ja — człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3]. O Boże mój, wiem, żem człowiek grzechu, lecz nie pojmuję siebie, nie rozumiem siebie, nie czuję się zmieszany, nie żałuję, nie upokarzam się. Ach, przez nieskończone swe miłosierdzie spraw, abyśmy, ja i wszyscy, zrozumieli dobrze, kim jestem jako człowiek grzechu. Boże mój, czuję ogromną potrzebę, by się zwracać do Ciebie z prośbą, lecz każda prośba moja to nowa obraza Twej nieskończonej dobroci: zasługuję bowiem na Twe odrzucenie, nie umiem Cię prosić, nie powinienem być wysłuchany, a zasługuję na wszelkie, bezgraniczne i wieczne przekleństwa Twoje, Ojcze, Synu i Duchu Święty, i wszystkich Twych nieskończonych przymiotów, z których każdy jest miłosierny bez granic.

[231c] Dlatego nie chcę się poddawać rozpaczy, bo oto Jezus Chrystus, On mnie zna i wie najlepiej, jakim to jestem człowiekiem grzechu. On się dla mnie tak bardzo wyniszczył, tak się dla mnie uniżył, tak ogromnie męczył się dla mnie — aż do konania i do krwawego potu w ogrodzie Getsemani. On za mnie cierpiał i aż po śmierć na krzyżu ponadobficie za mnie zadośćuczynił. On się za mnie modlił. W Nim i wraz z Nim ofiaruję Ci wszystko. A po unicestwieniu mnie — który.jestem człowiekiem grzechu, i to po unicestwieniu we wszystkim i na zawsze, otrzymujesz w Jezusie Chrystusie na nowo pełną chwałę swoją oraz w Jezusie Chrystusie oglądasz we mnie na wskroś zniszczonym, człowieka grzechu.

Niech przepadnie grzech! Niech żyje Bóg! (błog. kard. Tommasi)[408].

[231d] Nauka

Odnowić ducha [por. 2 Tm l, 6] w życiu duchownego.

Nieszczęsny ja i litości godzien, biedny, ślepy i nagi [por. Ap 3, 17].

Boże mój, Miłosierdzie moje, ileż to razy wzywałeś mnie, w tak bardzo miłosierny sposób, do ożywiania w sobie ducha wyższych święceń. A jeżeli w rekolekcjach za pośrednictwem konferencjonistów nawoływałeś mię od zewnątrz do ożywiania tego ducha, to wewnętrznie wzywałeś mię zawsze do odradzania się w duchu święceń, ponieważ z własnej winy nigdy go nie miałem, a tylko miłość własna kazała mi wierzyć i mówić, jak gdybym go posiadał.

O Boże mój, Ty sam wiesz, jak bardzo jestem niezdolny i niegodny prawdziwego ducha ewangelicznego kapłaństwa, którym odznaczony zostałem, choć jestem tego bez miary najbardziej niegodny. O Boże mój! Cud nieskończonego miłosierdzia Twojego może we mnie zniweczyć niezdolność mą i niegodność do posiadania tego [ducha], i to do posiadania w takiej pełni, jak to koniecznie powinno być u mnie i u wszystkich kapłanów, stosownie do potrzeb wszystkich dusz teraźniejszych i przyszłych na całym świecie, itd. O§O.

A jeżeli nie zechcesz dokonać we mnie takiego cudu miłosierdzia, niech będzie błogosławiona, chwalona i wywyższona Twa sprawiedliwość miłosierna bez granic, a i swą sprawiedliwością tak miłosierną i mądrości pełną weźmij zadośćuczynienie we mnie, ode mnie, przeze mnie dla czci Twojej [choćby za cenę] mego bezmiernego, nieskończonego i wiecznego upokorzenia oraz bezmiernych, nieskończonych i wiecznych katuszy, jednakże bez utraty Twej łaski i miłości wiecznej, nieskończonej, itd. O§O. Jam nędza, jam grzesznik i człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3].

Jam nędza, jam ślepota, jam istna nagość! Jam zły bezgranicznie i w stopniu najwyższym! Jam wszelkie zło, prawdziwe i jedyne zło!

Boże mój, Miłosierdzie moje [por. Ps 58, 18]!

[231e] Rytuał

Moc rozgrzeszania to ogromnie wielka i pożyteczna władza! Wypada korzystać z niej z największym oddaniem, z najwyższą starannością i jak najbardziej gorliwie.

Boże mój, Miłosierdzie moje, o jakżem nieszczęsny! Ty wiesz, że im obficiej udzielałeś mi swych darów, tym bardziej byłem Ci niewdzięczny i tym więcej nadużywałem Twych darów. I tak któż kiedykolwiek może pojąć, jak bardzo nadużywałem władzy rozgrzeszania z powodu braku dbałości, staranności, gorliwości i wszystkich cnót? Ileż to razy nie korzystałem z niej jak mogłem i jak winienem był dla chwały Twej i zbawienia dusz! A ile razy stosując tę władzę nie powodowałem owocnych następstw, jak to winienem był czynić dla chwały Twojej i dla zbawienia dusz!

Ileż to cnót i ileż więcej wykonałyby dusze dobrych uczynków, które wskutek mej winy wykonane nie były! O ileż to wad, grzesznych nałogów, grzechów powszednich i śmiertelnych byłoby zniweczonych czy udaremnionych, gdy tymczasem mnożyły się one wskutek mej winy, wskutek mego niedbalstwa, wskutek braku gorliwości, staranności, zaangażowania, cierpliwości, miłości, pokory, łagodności i wskutek braku działania. O mój Boże, któż pojmie moje grzechy, któż to pojmie? [por. Ps 18, 13]. O Boże mój, Boże mój, zniwecz mnie, uni-cestwij mnie na drodze najgłębszego i wiecznego mego poniżenia oraz na drodze najwyższych, wieczystych i bezmiernych katuszy — bez pozbawienia mnie [jednak] Twej łaski i Twej wiecznej a nieskończonej miłości — a wszystko to dla zadośćuczynienia dla czci Twojej i wszystkich Twych nieskończonych, bez granic miłosiernych przymiotów[409].

[231f] Grzech powszedni

Jest to coś bardzo strasznego ze względu na zło, jakim jest grzech sam w sobie.

Większy on jest u duchownego.

Jest wielkim złem z uwagi na następstwa, a szczególnie dlatego, że wiedzie do grzechu śmiertelnego.

Boże mój, Miłosierdzie moje! I któż zdoła kiedykolwiek zrozumieć, ilu to grzechów powszednich dopuściłem się w ciągu wszystkich dni mego życia? A któż policzyć może wszystkie te powszednie grzechy, których dopuszczono się wskutek mej winy, wskutek braku gorliwości, pokory, łagodności i wskutek braku wszystkich cnót tak w przestawaniu z bliźnimi, jak — i to tym bardziej -- przy pełnieniu świętej posługi?

O Boże mój, jedynie Tobie znane są one co do liczby i ciężkości! Boże mój, jedynie Ty możesz im zaradzić! A zatem teraz i zawsze patrz na mnie poprzez miłosierdzie Twoje oraz przez nie unicestwij i zniwecz mnie bezmiernym, wieczystym i bezgranicznym upokorzeniem moim, bezmiernymi, wiecznymi i nieskończonymi mymi katuszami, a przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych przyjm pełne zadośćuczynienie dla czci Twojej i dla Ciebie samego!

Boże mój, Miłosierdzie moje!

Niechaj grzech szczeźnie — niech żyje Bóg!

[232] Dzień trzeci

Medytacja l Cenna jest śmierć dobrego kapłana

[232a] Boże mój, Miłosierdzie moje! Ty sam jedynie znasz tą straszną prawdę, a mianowicie, że w każdym nieskończenie małym momencie zasłużyłem sobie na najgorszą śmierć grzeszników, a to tym gorszą, że jestem człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3] oraz przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego. W każdej z nieprzeliczonych chwil zasługiwałem na utratę wszelkich łask i na ogrom przekleństwa ze strony wszystkich nieskończonych Twoich bezgranicznie miłosiernych przymiotów. Nieskończenie w każdej z nieprzeliczonych chwil po niezliczone razy zasługiwałem na to, by pod wszystkimi szatanami znajdować się w piekle przez całą wieczność.

Wszystkie demony mają wiele do tego powodów, by w każdej chwili móc porwać mą duszę i trzymać ją na wieki w swej najstraszliwszej niewoli. Ileż to popełniłem grzechów, iluż grzechów jestem winien będąc człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego na całym świecie! I zasłużyłem na to, aby całe piekło wszystkich szatanów i wszystkich potępieńców, jacy będą aż do końca świata, zwaliło się na mnie, i to tak uwielokrotnione, jak tylko Ty sam pojąć to jesteś w stanie, albowiem Ty sam jedynie znasz moją niewdzięczność i grzechy moje.

[232b] Boże mój, Miłosierdzie moje! Dla uwielbienia Twej sprawiedliwości winienem mówić: „Przyjdźcie wszyscy szatani piekła, przyjdźcie z całą waszą wściekłością i szałem, z całą surowością, jaka jest tylko możliwa, pochwyćcie mą duszę i trzymajcie ją w swej wieczystej niewoli; czyńcie ze mną, co się wam tylko podoba, a sprawiedliwość Boża niech będzie zawsze wielbiona!”

Lecz, o mój Boże, Miłosierdzie moje, przez ten akt, którym wielbić bym chciał przedziwną Twą sprawiedliwość bez granic miłosierną, Ty przez wzgląd na swe miłosierdzie, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa oraz przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych zapewniasz mię, że teraz i zawsze usuwasz moc szatańską przeciw mnie skierowaną. Zapewniasz mnie, że nie dopuścisz, bym nawet był poddawany ich pokusie, a jeżeli pozwolisz im niekiedy kusić mnie w ciągu mego życia, to tylko w takiej mierze, w jakiej pokusy ich dopomogą mi za łaską Twoją miłować Ciebie, i nie dopuścisz do tego nigdy, bym Cię obraził choćby najlżejszym tylko dobrowolnym grzechem.

Zapewniasz mnie, że nieskończona miłość i miłosierdzie Twoje cudem [tegoż] miłosierdzia poleci wszystkim Chórom anielskim, wszystkim Świętym w niebie oraz Królowej ich Najśw. Maryi, by zawsze przy mnie byli, mną kierowali, udzielając mi natchnień i zapału do wykonywania wszystkich cnót. Ty im polecisz, by zawsze w każdej chwili mojego życia darzyli mię swą opieką, przestawali ze mną i towarzyszyli mi oraz by w chwili mojej śmierci przybyli mnie wspierać i zabrać mą duszę jako zdobycz miłosierdzia Twego i by ją zawiedli jako cud Twego miłosierdzia do wiecznego Królestwa tegoż miłosierdzia Twego.

[232c] Co więcej, zapewnia mię Twe miłosierdzie, o mój Boże. że (zamiast dozwolić szatanom, by zatrzymali mnie w wiecznej niewoli, jak na to zasługuję bez miary) Ty przebywasz we mnie i żywisz mnie w każdej chwili i stale wszystkimi swymi nieskończonymi przymiotami, swoja Naturą i Istotą, i sobą samym, Ty, Ojcze, Synu i Duchu Święty.

Boże mój! W tym nieskończonym miłosierdziu zapewniasz mię cudem [tegoż] swego miłosierdzia, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, że chcesz mię żywić i żywisz mię wszystkimi nieskończonymi przymiotami swoimi i sobą samym, teraz i zawsze, w każdym momencie, z tak wielką hojnością, że dopełniasz tego żywienia, jakie chciałbyś sprawować we wszystkich duszach obecnych, przyszłych i możliwych, gdybyś we wszystkich znalazł tak dobre usposobienie, jakie niezbędne jest do otrzymywania bez miary Twej nieskończonej miłości. O Boże mój, wyczuwam już, że nieskończone Twe miłosierdzie — nie jakobyś znajdował we mnie dane dyspozycje, lecz że dokonać we mnie pragniesz cudu miłosierdzia — karmi mnie w ten sposób, mimo żem jest przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, a także — przeszkodą wszelkiego dobra.

[232d] O mój Boże, Miłosierdzie moje! Oto zgaduję jeszcze, że takie żywienie, jakie chcesz sprawować we mnie, sprawujesz w takich wymiarach, by dopełniać żywienia, którego byś dokonał we wszystkich duszach przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, gdyby wszystkie były w pełni przygotowane do tego i gdybyś tego dokonał w każdej z nieprzeliczonych chwil, zawsze w pełni przez całą wieczność. I zgaduję jeszcze, że je chcesz podtrzymywać we mnie i podtrzymujesz w każdym nieskończenie małym momencie z ową wzrastającą pełnią mnożoną i odnawianą w takim stopniu, w jakim byłoby w ostatniej chwili wieczności, gdyby ta mogła mieć chwile.

O Boże mój, Miłosierdzie moje! I któż może zrozumieć, któż wytłumaczyć nieskończenie mądre i miłościwe zabiegania Twego bezgranicznego miłosierdzia? Oto jestem, o Boże mój, człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3], przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego na całym świecie. Jestem przeszkodą wszelkiego dobra przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, a Ty zrobiłeś ze mnie cud Twego miłosierdzia i wszystkich Twoich, miłosiernych bez granic, nieskończonych przymiotów.

[232e] O Boże mój, Miłosierdzie moje! Wezwij i zleć wszystkim stworzeniom przeszłym, obecnym, przyszłym i możliwym, by w każdej chwili mojego życia, a zwłaszcza w godzinie mej śmierci, i przez całą wieczność obchodziły wspaniałą uroczystość Twego Miłosierdzia i aby ku czci Twojej, Ojcze, Synu i Duchu Święty, i ku czci wszystkich nieskończonych przymiotów Twoich, miłosiernych bez granic, oraz ku czci miłosierdzia Drogiej mej Matki Maryi śpiewali na wieki: „Radujmy się wszyscy[410] w Panu Bogu Ojcu, Synu i Duchu Świętym w czasie i w wieczności, obchodząc święto Miłosierdzia Bożego i miłosierdzia Najśw. Dziewicy Maryi, z czego cieszy się Pan nasz Jezus Chrystus, Syn Boga żywego [por. Mt 16, 16], który przez śmierć swoją zniweczył śmierć, a przez zmartwychwstanie naprawił życie[411]. Alleluja, Alleluja, Alleluja, teraz i na wieki, Alleluja”.

[232f] Boże mój, uwielbiaj zawsze i we wszystkim siebie i wszystkie nieskończone swe przymioty, które są miłosierne bez granic. Wiem, żem godzien tego, by w chwili śmierci otoczonym być i zaatakowanym przez wszystkich demonów piekła, w złości i liczbie mnożonych bez granic, lecz nieskończone miłosierdzie Twoje przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i za wstawiennictwem Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych zapewnia mnie, że nie dozwolisz złym duchom górować nade mną i że odbierzesz im całą ich potęgę. Jeżeli jednak jest to zgodne z Twą wolą, błagam Cię, abyś — o ile im na to zezwolisz, by otoczyły mnie w owej chwili i napadły na mnie — to sprawił, by stało się to bez zwiększenia ich mąk, lecz dla większej Twej chwały, Twego miłosierdzia i wszystkich Twych nieskończonych i bezgranicznie miłosiernych przymiotów, a bez szkody dla mej duszy, jedynie dla upokorzenia mego, mającego służyć większemu uwielbieniu Twemu. Tak, wszystko zapewnia mnie o Twym miłosierdziu.

Boże mój, Miłosierdzie moje! To miłosierdzie Twe upewnia mię, że poleciłeś, aby wszystkie stworzenia obchodziły teraz i przez całą wieczność święto Twego miłosierdzia i miłosierdzia Najśw. Maryi za to, że uczyniłeś mnie cudem tegoż nieskończonego miłosierdzia Twego.

[232g] Nauka Odmawianie modlitwy kapłańskiej Należy ją sprawować ze czcią i nabożnie.

O Boże mój, Miłosierdzie moje! Jedynie Tobie wiadomo, ile to razy i z jak wielką winą obowiązkowemu mojemu odmawianiu pacierzy kapłańskich towarzyszyły braki. Ileż by przy tym łask otrzymać mogły dusze, lecz nie dostąpiły ich z powodu tych moich zawinionych braków! Iluż grzeszników mogłoby się nawrócić, a nie uczyniło tego! Ileż to można było udaremnić lekkich i ciężkich grzechów, które pomnożyły się, zamiast doznawać przeszkód! Ileż można było spełnić dobrych uczynków, a nie zostały spełnione! Ile cnót można było wykonać w sposób doskonalszy, a wykonane nie były! O Boże mój, Miłosierdzie moje! Racz unicestwić mnie i zniweczyć, aby czci Twojej zadośćuczyniono! Zapobiegnij wszystkim następstwom wszelkich mych wykroczeń popełnionych nie tylko przy odmawianiu pacierzy kapłańskich, lecz i we wszystkich czynnościach posługiwania świętego. Boże mój, Miłosierdzie moje!

[232h] Rytuał

Od spowiednika wymaga się świętości życia, by owocnie dla siebie i dla penitentów sprawował sakrament pokuty. Boże mój, Miłosierdzie moje! Sam tylko Ty wiesz, że byłem zawsze i jestem niezdolny do tego, by być świętym; że nie mogę być świętym inaczej, jak tylko na drodze niezwykłego cudu Twego miłosierdzia, przez nieskończone zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo drogiej Matki naszej Maryi tudzież wszystkich Aniołów i Świętych. Ty wiesz, jak znieważałem Ciebie sprawując przez lat tyle[412] sakrament pokuty i nie wiodąc zupełnie świętego życia. Ty sam wiesz, ile ciężkich, ogromnie ciężkich szkód spowodowałem w duszach przy sprawowaniu tego sakramentu, ponieważ brakowało mi świętości życia. Ty sam wiesz, ilu [ludzi] potępiło się z mej winy. Iluż i na jak długo znajduje się z mej winy i pozostanie w czyśćcu; iluż z powodu mej winy nie doszło do świętości ani do niej nigdy nie dojdzie! Oto zło, oto zło największe, oto suma zła bez granicy i miary, którego winien jestem przez to, że sakrament pokuty sprawowałem bez świętości życia, przeciwnie — w pełni mej niegodziwości!

O Boże mój! W celu zadośćuczynienia dla [naruszanej] czci Twojej i czci nieskończonych, bez granic miłosiernych przymiotów — ponieważ zaradzasz wszelkiemu złu spowodowanemu przeze mnie — unicestwij mnie i zniwecz, i to przy upokorzeniu nieskończonym, wieczystym, niezmiernym i przy nieskończonych, wiecznych i niezmiernych katuszach. Ofiaruję Ci teraz i zawsze Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś mi już darował i jak gdybyś zaradził wszelkiemu złu, jakiego jestem winien. — Boże mój, Miłosierdzie moje.

[2321] Medytacja Sąd szczegółowy

Duchowny musi zdać [Bogu] sprawę z następujących pięciu talentów:

1. Że wolny jest od ziemskich kłopotów.

2. Że oddawać się ma kapłaństwu i uświęceniu swemu: Pilnuj siebie i nauki [por. l Tm 4, 16]!

3. Że ma odmawiać pacierze kapłańskie.

4. Że ma sprawować Bezkrwawą Ofiarę.

5. Że przepowiadać winien słowo Boże i sprawować sakramenty święte.

[232j] Boże mój, Miłosierdzie moje! Sam tylko Ty wiesz, jak bardzo byłem niewierny w zawiadywaniu talentami powierzonymi mi przez Ciebie. Ty wiesz, ile wyrządziłem zła powodując to, że te talenty były i dla drugich bez pożytku! Ty wiesz, ile z nich nadużywałem, a wskutek tego — ileż było grzechów, występków i zbrodni! O Boże mój! Oto stałem się przyczyną wszelkiego zła, przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, oraz przeszkodą wszelkiego dobra, przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego! O Boże mój, zniwecz mnie dla chwały Twojej i unicestwi j, jak Cię już o to prosiłem. Pragnę teraz i zawsze, o Boże mój, ofiarowywać Ci od całej wieczności, przez wszystkie wieki, zasługi wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych oraz Królowej ich Najśw. Maryi, zasługi całego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby uzupełnić braki w wykorzystywaniu powierzonych mi talentów oraz [braki] w zaradzaniu sprawie Twej chwały i zbawienia wszystkich dusz na całym świecie.

Boże mój, zasługuję bez granic, byś mię pozbawił wszystkich powierzonych mi drogocennych talentów; Ty jednak, który podtrzymujesz je we mnie i pomnażasz je swą łaską, jako jeden cud miłosierdzia, przez [samoż] to miłosierdzie, przez zasługi Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych sprawiasz, że wydają one owoc na Twój sposób. Miłosierdzie zaś Twoje, z uwagi na zasługi Jezusa Chrystusa, zasługi Najśw. Maryi i całej Wspólnoty Niebian zapewnia mię, że teraz i zawsze spoglądasz na mnie w swym miłosierdziu, jak gdyby talenty, które mi powierzyłeś, pomnożyłeś i chcesz jeszcze mnożyć, wydawały ponadobficiej owoc, jak tego Ty pragniesz, według miłościwych zamiarów nieskończonego miłosierdzia Twego w odniesieniu do dzieła odkupienia[413]

[233] Dzień czwarty Medytacja 1

Piekło. Jeżeli duchowny nie stara się o zbawienie duszy, idzie ku potępieniu.

A jeżeli duchowny się potępia, to ileż więcej musi cierpieć niż prosty, zwyczajny człowiek świecki!

[233a] Boże mój, Miłosierdzie moje! Sam tylko Ty wiesz, jak bardzo jestem człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i przyczyną wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego, i takąż przeszkodą wszelkiego dobra przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego. Dlatego też zasługuję na piekło wszystkich szatanów i potępieńców teraźniejszych, przyszłych i możliwych, i jeszcze nieskończenie więcej! Boże -mój! Jakżeż to prawdziwe, że całe moje życie jest cudem i to cudem Twego miłosierdzia, ponieważ „piekło jest moim domem” [Hi 17, 13], a Ty tymczasem strzeżesz mię w domu swym na tej ziemi dla celów miłosierdzia Twego. O cudzie miłosierdzia!

Boże mój, Miłosierdzie moje! Ty zamknij piekło otwierając raj dla wszystkich dusz, a w zależności od tego, jak się to łączy z Twoją chwałą, błagam Cię, także za cenę mojego unicestwienia, a o ile to możliwe, by się to stało z nieskończonymi, niezmiernymi i wiecznymi torturami i z upokorzeniem mym wieczystym, niezmiernym, powszechnym i nieskończonym — bez utraty jednak Twej łaski i Twej miłości wiecznej i bezgranicznej[414]. Pragnąłbym (gdyby to było możliwe), aby to było mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów po to, aby wybawić wszystkie złe duchy i wszystkich potępieńców, gdyby oni spełnili warunki zbawienia. Boże mój. Miłosierdzie moje! Ponawiam wszystkie zbożne intencje, ofiarowania, prośby, a miłosierdzie Twe dla chwały Twojej odnawia we mnie zupełną ufność w całe Twe nieskończone miłosierdzie nade mną i wszystkimi duszami

[233b] Nauka Sprawowanie Najśw. Ofiary

O Boże mój, Miłosierdzie moje! Tobie jedynie wiadomo, jak bardzo i w jak okropny sposób nadużywałem tak niesłychanie wzniosłej władzy składania Bogu Bezkrwawej Ofiary. Nigdym jej nie sprawował dobrze, a zawsze — jak najgorzej! Odprawiałem ją bezowocnie, a zawsze z własnej winy. Albowiem po nieskończone razy i bez granic zasłużyłem na to, by więcej już jej nie odprawiać. O Boże mój, Miłosierdzie moje! Daj poznać całemu światu, że dokonujesz największego cudu swego miłosierdzia za każdym razem, ilekroć w miłosierdziu swym raczysz mi pozwalać, bym przystępował do ołtarza dla sprawowania Najśw. Ofiary. Boże mój, ponawiam wszystkie me zbożne intencje, ofiarowania i ufność moją w Boskie Twe miłosierdzie.

[233c] Konferencja

Duchowieństwo Rzymu powinno w sposób szczególny naśladować św. Pawła Apostoła.

Boże mój, Miłosierdzie moje, Tobie samemu tylko wiadomo, jak daleki byłem od naśladowania Twoich Świętych, a zwłaszcza św. Pawła Apostoła. I wiesz, jak wielkiego, na odwrót, dopuszczałem się zła zaniedbując to naśladowanie i — wskutek tego — jak wiele dobra nie poparłem, ale raczej udaremniłem. O Boże mój! Ukarz mnie za nadużywanie Twej łaski i miłosierdzia Twego! Ale Twe miłosierdzie nie tylko zapewnia mnie o przebaczeniu, lecz podaje też najdoskonalszy środek przeciwko wszystkim szkodliwym i grzesznym następstwom faktu, żem nigdy nie naśladował Świętych. Przez zasługi Jezusa Chrystusa Ty niweczysz wszelką brzydotę mojego życia, a dajesz mi na wieczysta własność cale najświętsze życie Jezusa Chrystusa.

[234] Dzień piąty Medytacja

Najśw. Eucharystia

O Boże mój, Miłosierdzie moje! O niepojęty cudzie nieskończonej miłości, którego nade mną wciąż dokonujesz![415]. O niezrozumiały potworze braku wdzięczności, zapominania, niegodziwości i świętokradztwa, jakim byłem zawsze i jestem wobec Najśw. Sakramentu Eucharystii w Komunii św., na ołtarzach, w procesjach, w udzielaniu Wiatyku oraz zawsze, we dnie i w nocy! O potworze zakamieniałego serca, jakim jestem po niezliczonych i nie kończących się dowodach nieprzebranej miłości Jezusa! O Miłosierdzie, Miłosierdzie wieczne. Miłosierdzie bez granic, Miłosierdzie uniwersalne!

[234a] Boże mój, Miłosierdzie moje! Choć nieprzeliczone razy zasłużyłem bez miary na to. by pozbawionym być raz na zawsze Najśw. Eucharystii w Komuniach św. i na ołtarzach, to jednak mam nadzieje, że dozwolisz mi stać zawsze przy Tobie, o Jezu Eucharystyczny, nieogarnione Dobro, że każdego dnia aż do śmierci dozwolisz mi przyjmować Cię w Komunii św. i że utrwalisz we mnie żywą świadomość, jakby Najśw. Eucharystia była rzeczywiście w mym sercu [podobnie] jak znajduje się zawsze w poświęconych naczyniach; i [że będzie] we mnie jako pokarm duchowy dla pomnażania w nieskończoność owoców miłosiernych bez granic; że użyczysz mi łaski zwiększania liczby czcicieli i uczestników Najśw. Eucharystii, we mnie zaś utrwalisz tryb życia polegający na nieustannym przygotowywaniu się [do Eucharystii], na stałym jej przyjmowaniu, na nieprzerwanym dziękczynieniu i na ciągłym uczestniczeniu w nieprzebranych jej owocach.

[234b] I za cenę mych nie kończących się, wieczystych, niezmiernych i powszechnych upokorzeń i udręczeń, przyjm zadośćuczynienie czci Twojej za niedopełnione uwielbienia i uczestniczenia w Najśw. Eucharystii. I przez nieskończone Twe miłosierdzie, przez zasługi Jezusa Chrystusa i przez zasługi Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych uczyń zadość — jak na to zasługujesz — [brakom] czci i uwielbienia [należnego Eucharystii]. Żywię też nadzieję, że Najśw. Eucharystia przez cud miłosierdzia wydawać we mnie będzie w każdym momencie wszystkie te owoce, jakie wydawałaby we wszelkich stworzeniach przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, gdyby one z najdoskonalszym możliwie usposobieniem korzystały z Najświętszej Eucharystii w każdej chwili poprzez całą wieczność.

Tak, o mój Boże! Przez zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych, tak wielka jest ma ufność, jakiej użycza mi nieskończone Twe miłosierdzie, że zrezygnować z niej nie mogę bez obrazy tegoż miłosierdzia i nieprzebranej miłości Jezusa, z jaką ustanowił On Najśw. Eucharystię. O Miłości! O Miłosierdzie! O Miłosierdzie nieograniczone i niepojęte!

[234c] Nauka

Życie duchownego nie powinno być życiem bezczynnym, lecz ma być życiem rzetelnego pracownika, zajętego wciąż pełnieniem dzieł świętego posługiwania.

Boże mój, Miłosierdzie moje! Ty sam wiesz, że jeśli w mym życiu kapłańskim jawiłem się jak pracownik, a nie jak człowiek bezczynny, to jednak bezcześciłem bez miary święcenia kapłańskie, modlitwę kapłańską, Najśw. Ofiarę, sakramenty święte, wszystkie czynności świętego posługiwania; byłem prawdziwą przeszkodą dla dobrych duchownych, rzeczywistą przyczyną małej ilości czy uszczuplenia liczby duchowieństwa, najaktywniejszym i najpierwszym powodem szkód w Kościele św., ruiny wszystkich dusz, oraz [przyczyną] wszelkiego, najbardziej obrzydliwego, bezgranicznego i powszechnego zła, które jedynie Ty znasz, a którego przez niezmierzoną niewdzięczność, niegodziwość i zbrodniczość ja stałem się winnym przed Tobą.

[234d] Boże mój, przez nieprzebrane miłosierdzie Twoje dozwól mi, abym teraz i zawsze w każdym z nieprzeliczonych momentów, w zjednoczeniu ze wszystkimi stworzeniami przeszłymi, teraźniejszymi, przyszłymi i możliwymi — które sobie wyobrażam jako pod względem liczby, świętości i doskonałości mnożone w nieskończoność — i w zjednoczeniu z Jezusem i Maryją ofiarował Ci i ofiarowywał od całej wieczności i przez całą wieczność, w każdej z nieskończenie małych chwil, całe życie Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby zadośćuczynić jak najdoskonalej za wszelkie zło, jakiego się dopuściłem w Kościele Bożym, aby naprawić wszelkie grzechy i szkody całego świata przeszłego i teraźniejszego i aby powstrzymać na przyszłość wszelkie złe następstwa; i [abym to ofiarowywał] na podziękowanie, jak gdybyś już naprawił wszelkie zło i jak gdybyś był tak uwielbiony, jak wielbilibyśmy Ciebie — ja i wszyscy duchowni całego świata przeszłego, teraźniejszego i przyszłego — gdybyśmy jak najdoskonalej naśladowali Pana naszego Jezusa Chrystusa, szerzyli Twoją chwałę, troszczyli się o zbawienie dusz, i jak gdyby to wszystko zostało dokonane i dokonywało się tak, jak w sprawie dzieła odkupienia wymaga tego miłość Jezusa Chrystusa.

[234e] Rytuał

Spowiednik ma posiadać dostateczną wiedzę.

Boże mój, Miłosierdzie moje! Tylko Ty jeden wiesz, jak niezmierną spowodowałem szkodę dla dusz i Kościoła św. z powodu braku koniecznej wiedzy. Boże mój, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo drogiej naszej Matki Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, zaradź wszystkiemu w swym nieskończonym miłosierdziu, i weź [to] zadośćuczynienie dla chwały swojej nawet za cenę wiecznych, niezmiernych i nieskończonych mych upokorzeń i katuszy, bylebym tylko nie utracił Twej łaski.

[234f] Medytacja Niebo

Boże mój, Miłosierdzie moje! Jam nieskończenie niegodny nieba, lecz miłosierdzie Twe wraz z nieprzebranymi zasługami Jezusa Chrystusa, zasługami i wstawiennictwem Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów ł Świętych zapewnia mnie, że niebo będzie mym udziałem. Dlatego w zjednoczeniu z wszystkimi stworzeniami przeszłymi, teraźniejszymi i przyszłymi pragnę teraz i zawsze ofiarowywać Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś już mnie i wszystkim innym udzielił szczęścia niebieskiego bez przechodzenia przez męki czyśćcowe.

Boże mój, Miłosierdzie moje!, wieczyste Szczęście moje! Racz według upodobania swego podtrzymać we mnie dane mi pragnienie, abym pracował dla Twej chwały i dla zbawienia wszystkich dusz [nawet] bez udziału w szczęściu niebieskim, i to w taki sposób, bym przez nieskończone miłosierdzie Twoje i przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, za wstawiennictwem i przez zasługi Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, nie czuł nic innego, jak tylko żarliwość bez granic dla spraw związanych z chwałą Twoją, Jezusa Chrystusa. Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, oraz wiecznego zbawienia wszystkich dusz ku Twej chwale.

Twoje miłosierdzie daje mi zapewnienie, że przyjmujesz me szczere i żywe pragnienie działania i cierpienia dla Ciebie i pragnienie miłowania Cię przez całą wieczność, jak gdybym zawsze znajdował się w stanie pielgrzymowania po tej ziemi, by szerzyć coraz bardziej Twą chwałę. Przez swe zaś miłosierdzie i przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, uwielbij siebie tak, jakbyś był wielbiony, gdyby nieprzeliczone stworzenia kochały Cię bez granic, działały i cierpiały dla Ciebie przez całą wieczność; ale uwielbij się w Jezusie Chrystusie. Ofiaruję Ci przeto całego Jezusa Chrystusa z wszystkimi Jego zasługami.

[234g] Boże mój, działaj we mnie według swego upodobania! Ja się nie umiem wyrazić. Poszerz moje pragnienia! Użycz mi łaski. bym działał w taki sposób, jak sam tego pragniesz. Boże mój, czyń we mnie wszystko unicestwiwszy mnie całego![416] Boże mój, Tyś mym wszystkim teraz i zawsze bez granic po nieskończone razy w największym cierpieniu, w bezgranicznym kochaniu, w łasce Twej, bez pociechy; moją jedyną radością [niech będzie], byś Ty był wielbiony bez granic, a ja bez granic wzgardzony! To niech będzie wiekuistym mym rajem przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi i wszystkich stworzeń![417]

[235] Dzień szósty

Nieskończona miłość Pana naszego Jezusa Chrystusa w znoszeniu cierpień.

[235a] O Boże mój, Miłosierdzie moje! Ty jedynie wiesz, że moja niepojęta i niepomna Ciebie niewdzięczność stanowi przeciwieństwo nieskończonej miłości Twojej. O Boże mój! Oto przed Tobą potwór strasznej niewdzięczności bez granic! Zniwecz mnie i unicestwi] przez niezmierzone, nieskończone, wieczyste i powszechne me upokorzenia i katusze, a przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych przyjm zadośćuczynienie dla czci Twojej!

Bezgranicznie jestem niegodny, by uczestniczyć w pełni w życiu Twym pokornym, ubogim, usłanym cierpieniem, dobroczynnym, pracowitym i wzgardzonym. Lecz Ty udzielasz mi tego przez nieskończone Twe miłosierdzie, przez zasługi i pośrednictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych. — Życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie życiem moim teraz i na wieki!

Pragnę, o Boże mój, by wszystkie stworzenie przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe — które wyobrażam sobie jako pod względem liczby i świętości w nieskończoność mnożone w każdym z nieprzeliczonych momentów — kochały Cię miłością samego Serca Jezusa!

[235b] Nauka

Duchowni są obowiązani przyświecać w sposób szczególny dobrym przykładem.

O Boże mój, Miłosierdzie moje! Ty sam tylko wiesz, jak wielką i poważną szkodę wyrządziłem duszom przez to, że nie prowadziłem życia tak przykładnego, jak to winienem był czynić zgodnie z łaskami, jakich udzielałeś mi w każdym czasie i na każdym miejscu. O, ileż to grzechów nie zostało udaremnionych z mej winy, a — przeciwnie — ileż się ich namnożyło! O, ileż to cnót zaniedbano, a za to ileż się wad namnożyło i bardziej jeszcze zakorzeniło! Jakże z mej winy rozkrzewiło się królestwo czarta i jak wielkie powstały przeszkody w coraz to wydatniejszym rozwoju Królestwa Jezusa Chrystusa!

O Boże mój, Miłosierdzie moje! Przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, uwielbij siebie teraz i zawsze tak, jak gdybyś był wielbiony, gdybyśmy — jak i wszyscy wierni całego świata przeszłego, teraźniejszego i przyszłego — przez najdoskonalsze naśladowanie życia Jezusa Chrystusa wiedli wciąż najbardziej budujące życie. Niech we mnie i we wszystkich zniweczone będzie życie nasze, a życie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie naszym życiem!

[235c] Rytuał

Roztropność i prawdziwa miłość wraz ze wskazanymi przez św. Pawła Apostoła cechami [por. l Kor 13, 4 nn] konieczne są przy sprawowaniu św. sakramentu pokuty.

Boże mój, Miłosierdzie moje! Tobie samemu znane jest wielkie zło, zło bair- dzo wielkie, graniczące z nieskończonością, za które ponoszę winę bez miary, iżem bez roztropności i miłości sprawował św. sakrament pokuty. O, co to za ogrom szkód, co za bezmierne szkody wyrządzone przeze mnie duszom odkupionym Najdroższą Krwią Jezusa Chrystusa! O najzgubniejsze, mnożone w nieskończoność następstwa na szkodę dusz, osób, rodzin, wartości duchowych i materialnych, łącznie z innymi okropnymi skutkami!

[235d] Boże mój, Boże mój, zechciej mnie oświecić! Zniwecz wszelkie me czyny przeszłe, teraźniejsze i przyszłe! Boże mój, przez nieskończone miłosierdzie swoje, działaj we mnie, jak gdybym ja w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości nigdy na tym świecie nie istniał, a]e jak gdybyś istniał Ty tylko, sam jeden! Odnawiaj we mnie, o Boże, w każdej chwili cud Twego miłosierdzia! Zniwecz mnie całego wraz ze wszystkimi moimi czynami, a sam przez łaskę swą działaj we mnie i we wszystkich, jak gdybyś sam działał i jak osobiście działać możesz. Dlatego we wszystkim i zawsze żyję ja, już nie ja, [lecz] żyje we mnie Ojciec, Syn i Duch Święty [por. Ga 2, 20] — cały Bóg, przez najlitościwsze miłosierdzie swoje, przez nieprzebrane zasługi tegoż Syna Jego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Dziewicy Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych teraz i na wieki!

[235e] Medytacja

Ujęci nieprzebraną miłością Boga, powinniśmy zawsze objawiać swą miłość korzystając wciąż coraz to bardziej ze wszystkich Jego darów natury i łaski, aby Go więcej kochać i wysławiać.

O Boże mój, Miłosierdzie moje! Tobie jedynie wiadomo, jak bardzo i w jak wielkim stopniu życie me tworzy pierwszą wśród wszystkich stworzeń, najbardziej wyróżniającą się i obrzydliwą bez miary historię nadużyć wszelkich Twych darów natury i łaski, gdyż pośród wszystkich stworzeń wyróżniani się jako człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i przyczyna wszelkiego zła przeszłego i możliwego oraz przeszkoda wszelkich dóbr, darów, łask, cudów przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych. O Boże mój, zasłużyłem bez granic, po nieprzeliczone razy, na wieczną utratę wszystkich Twych darów natury i łaski, a także na wszelkie bez liku przekleństwa ze strony wszystkich Twych nieskończonych przymiotów.

[235f] Ale przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych oraz całego obecnego i przyszłego Kościoła Jezusa Chrystusa, nieskończone miłosierdzie Twoje zapewnia mię o nieustannym przekazywaniu i pomnażaniu bez końca w każdej chwili wszystkich darów, łask, zmiłowań w tak ogromnej pełni, a nawet w większej niż ta, w jakiej by ją otrzymywały wszelkie stworzenia, gdyby zawsze odpowiadały na łaski. A chociaż jestem potworem bezgranicznego niedbalstwa w odpowiadaniu [na Twoje łaski], to jednak miłosierdzie Twe przez zasługi Jezusa Chrystusa zapewnia mię, że przez cud miłosierdzia niweczysz we mnie teraz i zawsze zupełny mój brak właściwego usposobienia i udzielasz mi darów z obfitością właściwą Twej bezgranicznej miłości, łaskawości i miłosierdziu. I tak odnawia się i potęguje Święto Twego miłosierdzia — Radujmy się[418] wszyscy w Panu obchodząc wciąż święto miłosierdzia Pańskiego i miłosierdzia Maryi, z którego cieszą się Aniołowie wychwalając Syna Bożego, bo przez śmierć swoją zniweczył śmierć naszą, a przez swe zmartwychwstanie naprawił nasze życie![419]

[236] Ostatni dzień

Wytrwanie

Boże mój, Miłosierdzie moje! Czuję, żem bezgranicznie niegodny łaski świętego wytrwania.

[236a] Tobie jedynie znane są tak ogromne, [a nawet] niezmierne me przestępstwa, których dopuściłem się przez to, że nie byłem wierny postanowieniom i że nie wykorzystywałem środków, jakich do wytrwania mi udzielałeś. Widzisz, że jeśli przyrzekam Ci coś, to postępuję potem wprost przeciwnie, gdyż jestem człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3]. Lecz nieskończone Twe miłosierdzie, przy zasługach Jezusa Chrystusa, przy zasługach i wstawiennictwie Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych zapewnia mnie, że unicestwiasz mnie całego teraz i na zawsze, a we mnie działasz Ty, Ojcze, Synu i Duchu Święty; wszystkie też Twe nieskończone bez miary miłosierne przymioty działają teraz i zawsze, i przez wieczność całą działać we mnie będą tak, jak gdyby działały od całej wieczności. A Ty sam, o Boże mój, jesteś mym wytrwaniem, Tyś wieczystym mym Dobrem, Tyś Wszystkim moim!

Uwielbij, Panie, samego siebie [por. J 17, 5] i wszystkie Twe dzieła uwielbieniem Twym wiecznym, mnie zaś przepełnij hańbą i karami, i dosyć mi na tym!

Utwierdź, Panie, to, coś we mnie sprawił z świętego Twego przybytku, który jest w Jeruzalem [por. Ps 67, 29]!

Panie, ze względu na Ciebie, a przeciwko mnie, polecam Tobie wszystkie sprawy Twoje teraz i na wieki.

[236b] Boże mój, nieskończone Miłosierdzie moje! Ufam stanowczo, że tak bardzo chcesz prawdziwego, chętnego, całkowitego, trwałego i coraz to doskonalszego wciąż mego nawrócenia oraz że masz tak wielkie upodobanie w tym, bym się naprawdę nawrócił, iż — czego jestem pewien — ktokolwiek poprosi Cię szczerze o nawrócenie me zupełne, zdecydowane i trwale, otrzyma od Ciebie każdą łaskę natury duchowej i doczesnej ku większej chwale Twojej i ku pożytkowi dusz.

Boże mój, pragnę teraz i zawsze ofiarowywać Ci w każdym z nieskończenie małych momentów od całej wieczności i przez całą wieczność Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, zasługi całego Jego najświętszego życia oraz zasługi i modlitwy całego Kościoła Jezusa Chrystusa w celu jak najdoskonalszego i trwałego nawrócenia oraz na podziękowanie, jak gdybyś go już we mnie dokonał w stopniu tak bardzo wysokim, że nigdy tego zrozumieć nie zdołam; ale Ty i tylko Ty jesteś w stanie i rzeczywiście to pojmujesz.

[236c] Boże mój, wierzę i ufam mocno, że przyjmujesz łaskawie teraz i zawsze wszystkie modły Jezusa Chrystusa, które On kierował do Ciebie w czasie swego ziemskiego życia, oraz wszystkie modlitwy przeszłe, teraźniejsze i przyszłe całego Kościoła, publiczne jak i prywatne, jak gdyby wszystkie kierowane były w celu wyjednywania dla mnie odnawiającego się stale i coraz to doskonalszego, ochotnego i trwałego nawrócenia. I ufam, że miłościwie udzielisz wszystkim ludziom wszelkich łask duchowych i doczesnych dla większej chwały Twojej i dla pożytku dusz, jak gdyby wszyscy modlili sią szczerze w przeszłości i nadal w celu uzyskania dla mnie jak najpełniejszego, najochotniejszego i najbardziej trwałego nawrócenia do Ciebie, o Boże mój! — Panie Jezu, niech się dzieje Twa wola [por. Mt 6, 10] według nieskończonego miłosierdzia Twego [por. Ps 50. 3], przez zasługi Twoje i Twej Najśw. Rodzicielki oraz wszystkich Aniołów i Świętych!

O Boże mój, wieczyste moje Szczęście! Niech nieskończona chwała Twoja będzie Twoim niezmiernym, bezgranicznym, wieczystym i niepojętym wielbieniem i wywyższeniem, a dla mnie — niezmiernym, bezgranicznym, wieczystym i niepojętym upokorzeniem i zawstydzeniem. A dla wielbienia bez granic najświętszego Imienia Twego wola Twa w rzeczach przykrych niech będzie przeciw mnie, [byle] z miłością Twoją! — Bóg mój i wszystko!

59. [FORMUŁA PROFESJI TRZECIEGO ZAKONU KARMELITÓW BOSYCH]

(Lumi — 60, t. II, s. 738—739; rok 1842) A. I. D. G. — D. P. F. A. M. D. -- A. D. P. — A. S. A.[420]

[237] Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza mnie z wszelkiego grzechu [por. 1 J 1, 7].

Dnia 20 kwietnia 1842 [roku]

Ja, Wincenty od Najśw. Serc Jezusa i Niepokalanej Najśw. Maryi itd., składam profesję i przyrzekam Bogu, Najśw. Dziewicy z Góry Karmelu, świętej Teresie i przełożonym Zakonu posłuszeństwo i czystość, które chcę zachowywać aż do śmierci z doskonałością, jaka tylko będzie dla mnie możliwa.

V. Złóż Bogu ofiarę chwały i oddaj Najwyższemu swe śluby [por. Ps 49,14].

R. Śluby me oddam Panu przed obliczem całego ludu Jego w przedsionku domu Pańskiego [por. Ps 115, 18-19; Ps 21, 26].

Brat Wincenty od Najśw. Serc Jezusa Chrystusa Pana naszego, Najśw. Dziewicy Niepokalanej; i św. Dyzmy.

Brat Klemens od św. Teresy, Przełożony generalny Karmelitów Bosych[421].

60. [RADOWAĆ SIĘ Z E SWEJ WZGARDY. „PRZYCZYNA WSZELKIEG O ZŁA” ODWOŁUJE SIĘ DO „NIESKOŃCZONEGO MIŁOSIERDZIA”]

(Lumi — 27, t. I, s. 220—237; lata 1842—1844)

[238] Jezu mój, Miłosierdzie me [por. Ps 58, 18] nieskończone! Czy wiesz, kiedy będę pewny prawdziwego zjednoczenia z Tobą? Oto wtedy, gdy dasz mi łaskę stałego weselenia się w pogardzie, w potwarzach i w uciskach, w boleściach i w największej męce, a [za to] goryczy i cierpienia w otrzymywanych pociechach i w złudnych dobrach ziemskich. Jezu mój, niech największą radością moją będzie pełny, najdoskonalszy udział w całym Twym bolesnym życiu [oraz w życiu] Najśw. Maryi i wszystkich Twoich uczniów. Jezu mój, sam z siebie nie mogę nic; Ty sprawiasz wszystko przez miłość Najśw. Maryi, przez nieskończone Twe miłosierdzie i przez nieprzebrane Twoje zasługi, które pragnę jeszcze ofiarowywać Przedwiecznemu Ojcu w przeszłości od całej wieczności i ina przyszłość przez całą wieczność na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił wszystkiego i udzielał nadal od całej wieczności i przez całą wieczność.

[238a] Boże mój, przez nieskończone miłosierdzie Twoje, przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz Kościoła triumfującego, cierpiącego i walczącego, udziel mi tej łaski, aby pragnienie poniżeń, cierpień i hańby było zjednoczeniem z pragnieniem wszystkich dusz czyśćcowych, wszystkich Świętych w niebie i wszystkich ludzi już stworzonych i tych, co stworzeni będą, [jak] i [ludzi] możliwych; a zarazem, by to pragnienie było uświęcone, udoskonalane i w nieskończoność uwielokrotniane w każdymi z nieskończenie małych momentów od całej wieczności i przez całą wieczność; dalej — by [to pragnienie] było pragnieniem Najśw. Maryi, pragnieniem, jakie Ty, o Boże, żywisz dla swej chwały, i pragnieniem, jakie pożerało Jezusa dla Jego męki i dla chwały Twojej.

Ach, gdybyż to pragnienie było mym nieustannym pożądaniem poniżeń, cierpień, hańby i wszelkich doświadczeń, by zdeptać i zniweczyć całe moje „ja” wraz z wszystkimi niegodziwościaini, które zadręczały tak bardzo mojego Jezusa w czasie Jego męki oraz tak wielką moją Matkę Maryję! A na podziękowanie ofiaruję Ci teraz i zawsze przez wieczność całą, w każdym z nieprzeliczonych momentów, Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, nie tylko jak gdybyś mi już użyczył takiego pragnienia, lecz także dlatego, jak gdybyś mi zesłał tyle boleści, karania i hańby, ile tylko miłosierna Twa wszechmoc dozwoli mi ich znosić, i jak gdybyś mi udzielił swej łaski do tak doskonałego znoszenia i zniesienia wszystkich owych cierpień, jak znosili je Jezus i Maryja z całą ich dyspozycją i miłością. Wyznaję, Boże mój, że zasługuję i zasłużyłem już na nieskończone piekła, bom obraził Ciebie, któryś godzien jest nieskończonej miłości. Boże mój, Miłosierdzie moje, zlituj się nade mną! (Oświadczenie generalne).

[238b] Nie doszedłem, o Boże mój, ani nigdy nie dojdą do zrozumienia — ani też żadne inne stworzenie nie będzie mogło nigdy pojąć — bezgranicznej mej niegodności do tego,, by wykonać choćby najdrobniejszą czynność świętej posługi ewangelicznej lub czynu dla Twej chwały, dla czci Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, oraz dla nawrócenia i wiecznego zbawienia dusz. Ufam jednak i uważam za pewne, że przez nieskończone Twe miłosierdzie i przez wszystkie nieogarnione przymioty Twoje — wszystkie nad miarę najmiłosierniejsze — i przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, oraz przez wzgląd na przeszłe, teraźniejsze i przyszłe zasługi całego Kościoła aż do końca świata, dla zatriumfowania Twego miłosierdzia nad bezgraniczną mą niegodnością, uwielokrotnianą w każdym z nieprzeliczonych momentów, użyczysz mi teraz i zawsze wszelkich darów natury i łaski potrzebnych, bym dopełniał zawsze i bym nakłaniał do stałego pełnienia na całym świecie aż do końca czasów wszystkiego tego, co jest ku większej chwale Twojej, ku czci Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, ku wspomożeniu dusz czyśćcowych i ku większemu uświęceniu wszystkich dusz [i] we wszelkich miłych Tobie celach (Oświadczenie generalne).

[238c] Boże mój, nie jestem godzien, przeciwnie: jestem więcej niż nieskończenie niegodny wzywać Twego Imienia; jestem bezgranicznie po nieprzeliczoną ilość razy w każdej z nieskończenie małych chwil niegodny łask, darów i zmiłowań, natomiast zasługuję bez miary po nieskończoną ilość razy w każdym z nieprzeliczonych momentów na wszelkie wyrzuty i potępienia nieskończonych Twoich przymiotów. Wszelako Ty przez bezgraniczne miłosierdzie Twoje i przez nieskończone Twe — wszystkie bez granic — miłosierne przymioty, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi i całej Wspólnoty Niebian oraz przez zasługi teraźniejsze i przyszłe całego Kościoła, zniwecz we mnie teraz i na zawsze całą niegodność moją i wszystkie me grzechy.

A chociaż jestem przyczyną wszelkiego, na całym świecie, fizycznego i moralnego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, a także przeszkodą wszelkich dóbr fizycznych i moralnych, zarówno przeszłych i teraźniejszych, jak przyszłych i możliwych na całym świecie, Ty jednak raczysz niweczyć jeszcze całą niegodność wszelkich stworzeń przeszłych, obecnych teraz i przyszłych oraz użyczasz mnie i wszystkim teraz i w przyszłości istniejącym wszelkich darów, łask i zmiłowań, jaki 2 łączą się z większą chwałą Twoją, z większą chwałą Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, jak i z większym uświęceniem wszystkich ludzi na całym świecie istniejących, tak obecnie, jak w przyszłości od teraz na wieki (Oświadczenie generalne).

[239] Boże mój, Miłosierdzie moje! I cóż Ty widzisz we mnie, który jestem przyczyną wszelkiego zła minionego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego?

[239a] Wiem, o mój Boże (lecz przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez nieskończone swe miłosierdzie daj to w pełni zrozumieć, tak mnie jak i wszystkim stworzeniom przeszłym, teraźniejszym i przyszłym), że przez cały bieg mego życia, w każdej sytuacji, okazji, niebezpieczeństwie czy pokusie, w jakich wypadło mi się znaleźć, a w jakich nie doszedłem do popełnienia wszystkich przestępstw wszelkiego rodzaju ani wszystkich grzechów, które zostały popełnione i które można łby było.popełnić od początku do końca świata, jak również to, że czynnie nie dopuszczam się wszelkich możliwych przestępstw, mnożonych co do wielkości i liczby, tak jak by się to dało w wyobraźni pomnożyć — wszystko to winienem przypisać najczystszemu, nieskończonemu miłosierdziu Twemu.

[A winienem to] tym bardziej, że wskutek mojego niedbalstwa, niewdzięczności, lenistwa, a nade wszystko z tego powodu, że będąc przyczyną wszelkiego zła fizycznego i moralnego, przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego, bez granic zasługiwałem w każdej chwili po nieprzeliczone razy na to, aby mię łaska Twoja opuściła na zawsze.

[239b] A zatem: Wsław siebie, Panie, sławą Twą odwieczną [por. J 17, 5], mnie zaś napełnij hańbą i wieczną wzgardą; lecz przez nieskończone miłosierdzie Twoje, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi i wszystkich Aniołów i Świętych oraz całego Kościoła walczącego użycz mi wiary, nadziei i miłości, daj serce skruszone i pokorne [por. Ps 50, 19] wraz z pozostałymi cnotami[422] kardynalnymi i ewangelicznymi, i moralnymi, jak i innymi darami Twoimi, a całe życie moje niech będzie zniszczone, natomiast życie Jezusa Chrystusa, mego Pana, niech będzie życiem moim! Niechaj unicestwione będzie wszystko, co jest we mnie, a niech pozostanie we mnie teraz i na wieki wszystko, co jest w Tobie, Bogu moim Ojcu i Synu, i Duchu Świętym (Oświadczenie generalne).

Boże mój, Jezu mój, pragnę, bym w każdym momencie przez wieczność całą minioną i przyszłą kochał Cię pełną ową miłością, jaka była, jest i będzie, jaka mogła i winna być w czasie i w wieczności, oraz całą nieskończoną miłością Twoją (Oświadczenie generalne).

[239c] Jezu mój! Ukazałeś cuda cierpienia, by cierpiąc, pociągnąć mnie swą miłością [por. Jr 31, 3], [mnie] — bez żadnego porównania bardziej niecnego i niegodziwego niż wszyscy szatani i potępieńcy, jacy są i będą. [Cudów tych] zdziałaj jeszcze tyle, by niecny ten i naj większy grzesznik, sprawca wszelkiego fizycznego i moralnego zła i przeszkoda wszelkiego fizycznego i moralnego dobra w całym wszechświecie, mógł się stać całym Twym cierpieniem, by być i całą miłością Twoją.

Ale nie dosyć tego, bo winienem Cię miłować tyloma aktami nieskończonej miłości, ile jest grzechów, które popełniłem, które popełniane są i będą na całym świecie aż do skończenia czasów; ja bowiem jestem przyczyną wszystkich fizycznych i moralnych nieszczęść. — O Miłości nieskończona! O nieskończone Miłowanie! Wszystko w Bogu, Bóg, Bóg, Bóg — wszystkim ! Jezu, Maryjo, wspierajcie mnie! Jestem w rozpaczy, że nie potrafię miłować Cię tak, jak bym powinien (Oświadczenie generalne).

Jezu mój, nie może żyć, kto nie kocha! Cała miłość w wieczności, i — gdyby to było możliwe — w nieskończonych wiecznościach, niech będzie moją miłością w każdej chwili całej wieczności! Niech przez wieczności nieskończone zatraci się wszystko w miłości i niechaj nie będzie niczym innym, jak jej płomieniami! Męka Twa, o mój Jezu, i cierpienia Maryi niech będą mą księgą całej wieczności — samego ognia i jego płomienia! (Oświadczenie generalne).

[239d] Jezu mój, niezachwiana ma nadzieja w Tobie jest moją wszechmocą. Z litości Twej racz uprzytomnić mi jak najżywiej nicestwo moje, bym cały był z Tobą, abym zatracił się w Tobie i bym się przemienił w Ciebie, w Ojca i w Ducha Świętego, oraz bym stal się Twą wolą i wszystkimi przymiotami Twoimi (Oświadczenie generalne).

Mój Jezu! Czuję, że jak jestem największym grzesznikiem, jaki był, jest i będzie, tak Ty przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych, przez Twoje nieprzebrane zasługi i przez bezgraniczne Twe miłosierdzie chcesz mi udzielać i udzielasz mi największego [objawu] miłosierdzia, jakiego kiedykolwiek udzieliłeś, udzielasz i udzielisz. Spraw, by wychodziło to w pełni na Twoją chwałę, a na me zawstydzenie, na jakie zasługuję z powodu mych grzechów (Oświadczenie generalne).

O Jezu mój, obecny w Sakramencie Ołtarza! Jestem przekonany, że chcesz mi użyczać i użyczasz mi wszystkich tych łask, względów, darów i zmiłowań, których chciałbyś użyczać wszystkim stworzeniom, jakie były, są, będą i jakie są możliwe, gdybyś pod sakramentalnymi postaciami przebywał we wszystkich matematycznych punktach wszelkich światów możliwych, tylokrotnie mnożonych, na ile aktów miłości Ty zasługujesz. Jezu mój, ofiaruję Tobie Twe nieprzebrane zasługi na podziękowanie za tak wielkie i niewypowiedziane miłosierdzie (Oświadczenie generalne).

[239e] Jestem nieskończenie niegodny tego, by cieszyć się najmniejszą nawet chwilą życia, bo zasłużyłem na wieczną śmierć tyle razy, ile razy zgrzeszyłem, i ponieważ w każdej chwili życia Ty, jako Ojciec miłosierdzia [por. 2 Kor 1. 3] - mimo że jestem przyczyną wszelkich nieszczęść fizycznych i moralnych zarówno przeszłych, jak obecnych, przyszłych i możliwych całego świata, i prócz tego, mimo że jestem prawdziwą przeszkodą wszelkich fizycznych i moralnych dóbr minionych i możliwych — to jednak Ty, Boże mój, bezgranicznie dobry we wszystkich Twych nieskończonych przymiotach, zstępujesz na mnie z nieprzebraną miłością, by się całkowicie udzielać mej duszy i by w każdym z nieprzeliczonych momentów przekształcać mnie zupełnie w siebie. A dokonujesz tego wszystkiego, chociaż ja nie zdaję sobie z tego sprawy.

Dlatego też, o Boże mój, ze względu na cześć i nieskończoną chwalę, na jaką zasługujesz sam w sobie z uwagi na wszystkie przymioty Twe miłosierne bez granic, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, stosownie do tego, jak ze wszech miar domaga się wzgląd na nieskończone Twe uwielbienie, spraw, by całemu wszechświatu było wiadome, że do cudów niewysłowionego Boskiego Twego miłosierdzia trzeba zaliczyć stworzenie mnie z niczego, wszystkie momenty istnienia mojego na tym świecie w stanie wędrówki [do wieczności], wszystkie nieprzeliczone łaski, których mi użyczyłeś i których mi użyczasz, wszystkie sakramenty, którymiś mnie ubogacił, słowo Boże, jakim mnie żywiłeś i jakim chcesz mnie odżywiać, wszystkie przykłady Świętych, które mi ukazywałeś, wszystkie odpusty, jakimi raczyłeś mnie obdarzyć, wszystkie natchnienia serca i oświecenia umysłu, wszystkie Boże łaski, udzielania się i zmiłowania, które rozlewałeś na mnie i rozlewać pragniesz, [wszystkie one] są cudami Boskiego, niewypowiedzianego Twego miłosierdzia.

[239f] Tak tedy całe życie moje stanowi nieustanny i wieloraki cud zmiłowania Bożego! Tak więc, Boże mój, wszystkie modlitwy, jakie ośmielam się Tobie pokornie przedstawiać, są cudami miłosierdzia Bożego. Wszystkie sakramenty święte, jakie przyjąłem i jakie przyjmę, których udzieliłem i których udzielę, wszystkie Msze św., w których uczestniczyłem i w których uczestniczyć będę, które odprawiłem i które odprawię, wszelkie słowo Boże, którego słuchałem i którego słuchać będę, które głosiłem i które wygłoszę, wszystkie odpusty już uzyskane i jakie będę mógł uzyskiwać, wszystkie przykłady Świętych, jakie mi ukazałeś i jakie mi ukażesz, wszystkie wszelkiego rodzaju dobre uczynki, jakie mogłem i powinienem był spełnić, jakie będę mógł i będę zobowiązany wykonać, wszystkie łaski wewnętrzne i zewnętrzne, zwyczajne i nadzwyczajne, jakich mi udzieliłeś i jakich chcesz mi udzielać — to cuda niewymownego miłosierdzia Twego!

Cudem zaś cudów wszystkich nieskończonych Boskich Twoich przymiotów, z których każdy jest miłosierny bez granic, jest właśnie ten, że działasz we mnie w każdym momencie, przekształcając mnie wciąż coraz doskonalej w siebie samego, zgodnie z Twą wolą i jakbym Ci nie stawiał żadnej przeszkody — choć jestem przyczyną wszelkich nieszczęść i przeszkodą wszelkiego dobra (Oświadczenie generalne).

[239g] O, gdyby było dane nieskończenie miłować, nieskończenie pokutować, nieskończenie się upokarzać, nieskończenie działać dla chwały Bożej i dla zbawienia dusz, nieskończenie cierpieć i być otoczonym nieskończoną wzgardą na wieki dla Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojca i Ducha Świętego, dla Najśw. Dziewicy Maryi Niepokalanej, dla wszystkich Świętych, dla wszystkich dusz czyśćcowych, dla wytrwania i większego uświęcenia[423] sprawiedliwych, dla pełnego nawrócenia wszystkich grzeszników, niewiernych, heretyków, żydów i wszystkich ludów obecnych i przyszłych na całej kuli ziemskiej, dla pocieszenia i większego uświęcenia mych nieprzyjaciół, dla wszechstronnego dobra całego rodzaju ludzkiego!

O, gdyby, o gdybyż było dane! Ale nie jestem godny i to bez granic, po nieprzeliczoną ilość razy na nieskończone sposoby, aby mi to było dane! O, gdyby było dane przez wzgląd na zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Niepokalanej, wszystkich Aniołów i Świętych, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, tudzież przez nieskończone miłosierdzie Boże i przez wszystkie Jego nieskończone przymioty — wszystkie bez granic miłosierne. O, gdyby to było dane, gdyby było dane!

[239h] Wszakże dla uzupełnienia tego od wieczności przez wieczność pragnę wraz z Najśw. Dziewicą Maryją, z całą Wspólnotą Niebian i z samymże Panem naszym Jezusem Chrystusem składać w ofierze wszystkie zasługi całego Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego, tudzież nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i całe najświętsze Jego życie!

O, gdyby było dane od wieków przez nieprzeliczone wieki nieskończenie miłować, nieskończenie pokutować, nieskończenie się upokarzać, nieskończenie działać dla nieograniczonej chwały Bożej i dla wiecznego zbawienia dusz, nieskończenie cierpieć i nieskończenie być pogardzanym dla[424]... O, gdyby było dane! Atoli Bóg mój i Wszystko! Bóg mój całkowicie! Życie Ojca i Syna, i Ducha Świętego jest życiem moim, albowiem Bóg mój, moim jest w zupełności. Życie Jezusa Chrystusa jest życiem moim, gdyż cały On jest mi dany. Co za łaska, co za bezgraniczne miłosierdzie wobec mnie, największego między wszystkimi wszelkiego rodzaju grzesznikami przeszłymi, obecnymi, przyszłymi i możliwymi, również [między] demonami! Boże mój, Miłosierdzie moje! O, gdybyż było dane! (Oświadczenie generalne).

[240] Życie, męka i śmierć Pana naszego Jezusa Chrystusa i wszystkie boleści Najśw. Dziewicy Maryi Niepokalanej niech będą [przeżywane] teraz i zawsze we wszystkich sercach, przez nieskończone miłosierdzie Boże, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi Najśw. Dziewicy Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych. Amen.

[240a] O Boże mój! Jam jest przyczyną zła wszelkiego: fizycznego i moralnego.przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego w całym wszechświecie; jam w całym wszechświecie przeszkodą wszelkich dóbr fizycznych i moralnych, zarówno przeszłych i teraźniejszych, jak przyszłych i możliwych! Jakimże jestem potworem przed Tobą! O Boże mój, miłosierdzia! Jezu mój, miłosierdzia! Najśw. Maryjo, miłosierdzia! Życie, męka i śmierć Pana naszego Jezusa Chrystusa i wszystkie boleści Najśw. Dziewicy Maryi niech będą zawsze we wszystkich sercach, przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa. A przez Jego naj świętsze życie niech będzie zniweczone całe życie moje. Amen.

O, gdyby było dane nieskończenie miłować, nieskończenie pokutować, nieskończenie się upokarzać, nieskończoną rozwijać działalność, nieskończenie cierpieć, nieskończoną znosić pogardę dia Ciebie, Panie Jezu, któryś za mnie oddał swe życie! Lecz ofiaruję Bogu Ojcu najświętsze Twe życie, polecam Tobie samemu Ciebie i wszystkie Twe dzieła teraz i na wieki dla chwały Twojej, a przeciw mnie. Pamiętaj o sobie, a ze względu na siebie — zapomnij o mnie!

[240b] Boże mój, Miłosierdzie moje! Boże mój miłosierny bez granic we wszystkich nieskończonych przymiotach Twoich! Oto patrzysz na mnie, znając mnie jako prawdziwego pyszałka, co w niegodziwej zarozumiałości przewyższa bez miary wszystkich szatanów i wszystkich pyszałków w czasie i w wieczności, we wszystkich możliwych światach! Ty wiesz, ile to razy podniecałem przewrotną swą pychę przez odpowiedzi dwuznaczne, dawane w tym celu, by nie ujawniać swej niewiedzy w rozmaitych sprawach, nawet w takich, jakie znać byłem obowiązany. A przecież jam największy ignorant pośród tych, co byli, są i będą. Boże mój, Miłosierdzie moje! Przez pokorę Pana naszego Jezusa Chrystusa zniwecz pychę moją wraz z niezliczonymi a okropnymi jej skutkami! Boże mój. Miłosierdzie moje! (Oświadcznie generalne).

[240c] Boże mój, Miłosierdzie moje, Miłosierdzie bez granic, niezmierzone, odwieczne, niepojęte! Choć jestem potworem obciążonym wszelkimi występkami, zbrodniami, niewdziecznościami, zahamowaniami w odpowiadaniu na Twe łaski, choć jestem przyczyną wszelkich nieszczęść fizycznych i moralnych oraz przeszkodą wszelkiego fizycznego i moralnego dobra tak w czasie jak wieczności we wszystkich możliwych światach, i więcej jeszcze, i chociaż jako ten potwór i jako ta przyczyna i taka przeszkoda w każdym z nieprzeliczonych momentów zwiększa się coraz bardziej, tak jak gdybym w każdej chwili stawał się znów potworem, przyczyną i przeszkodą, jak to już powiedziałem, to jednak Ty, który jesteś nieskończoną Miłością i Miłosierdziem — daruj, że dla większej dosadności ośmielam się to powiedzieć — Ty oszalałeś wobec mnie z miłości i miłosierdzia!

W każdej bowiem chwili i zawsze myślisz o mnie od całej wieczności, zalewając mię potokami łask, względów, darów i zmiłowań wszystkich Twych nieskończonych bez granic miłosiernych przymiotów, i stale, o Ojcze, Synu i Duchu Święty, karmisz mnie i żywisz całym swoim Istnieniem, Istotą, przymiotami i działaniami Bożymi, a przez wszystkie Twe nieskończone przymioty niweczysz mnie coraz bardziej i unicestwiasz w mym przewrotnym bycie, i wciąż przemieniasz mnie coraz więcej w całego siebie. Wszystkich zaś tych przemyślnych dziel miłości Twej i miłosierdzia dokonujesz stale i w dzień, i w nocy, czy czuwam czy śpię, czy jem, czy piję, czy przechadzam się, czy myślę, czy też nie myślę o Tobie. Ty zaś, o Jezu, nawet wtedy, gdy o Tobie nie myślę, ofiarujesz się za mnie na świętych ołtarzach całego świata i na tych ołtarzach, utajony w Najśw. Sakramencie, czekasz wciąż na mnie, płonąc nieogarnionym ogniem miłości, by mi się dać całkowicie, zawsze w pełni bez miary.

[240d] Ach, mój Boże, cóż uczynię na widok tak niewymownej miłości Twej i nieskończonego Twego miłosierdzia? Boże mój, ja nic nie mogę! Lecz składam Ci w ofierze całe najświętsze życie Jezusa Chrystusa Pana naszego. O Trójco Przenajświętsza, ofiaruję Ci samo Twe wiekuiste życie, życie Najśw. Maryi i - wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych; a dla uzupełnienia mego braku, przez miłość Jezusa, Najśw. Maryi, Aniołów i wszystkich Świętych, uwielbij się bez granic przez siebie samego, oddaj sobie chwałę, błogosławieństwo i dziękczynienie, itd., Boże, me Wszystko, Wszystko, Wszystko! Boże mój, [jam] nicością, nicością, nicością! Boże mój, Ojcze mój, Miłości ma nieskończona!

Przyjdźcie, o Aniołowie i Świeci, i wszystkie stworzenia wszechświata, przyjdźcie uwielbiać nieskończoną Miłość, która oszalała z miłości! Przyjdźcie, wielbijcie, błogosławcie, zdumiewajcie się, wychwalajcie, dzięki składajcie i wywyższajcie Ją na wieki i dalej jeszcze! Zmiłowania Pańskie [okazywane] przez wzgląd na zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez nieskończone Jego miłosierdzie po wieczne czasy wyśpiewywać będę! (por. Ps 88, 2) (Oświadczenie generalne).

61. [W UROCZYSTOŚĆ ŚW. PIOTRA Z ALKANTARY — 1844|

(Lumi — 28, t. I, s. 237—242; rok 1844)

[241] Boże mój, Miłosierdzie me nieskończone, odwieczne, niezmierne i niepojęte! Dziś w świąteczny dzień św. Piotra z Alkantary, roku 1844[425], bardziej niż kiedykolwiek obudzasz mą ufność, że otrzymałem i nadal otrzymywać będę wszystkie łaski, dary i zmiłowania, co do których jedynie przez wzgląd na Twe miłosierdzie oraz zasługi Jezusa, Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych natchnąłeś mnie już wewnętrzną ufnością.

[241a] A myślę tak, gdyż — jak objawiłeś umiłowanej służebnicy Twojej św. Teresie — kto by Cię poprosił o jakąkolwiek łaskę w imię św. Piotra z Alkantary, zostanie natychmiast wysłuchany[426] (o tym zaś, Boże mój, dałeś zapewnienie wówczas, gdy św. Piotr z Alkantary jeszcze pielgrzymował po tej ziemi). A cóż dopiero uczynisz, mój dobry, dobry, dobry, bez granic dobry, litościwy Boże, pełen miłosierdzia i łaskawości, jeżeli prosić Cię o łaski będę w imię św. Józefa, mniemanego ojca Jezusa Chrystusa, w imię Najśw. Maryi, Córki Twej, Matki i Oblubienicy, a nade wszystko, co zrobisz, jeżeli prosić Cię będę w imię Syna Twojego Jezusa Chrystusa, w którym złożyłeś swe upodobanie? [por. Mt 3, 17; 17, 5].

[241b] Teraz zatem i zawsze z najmocniejszą pewnością, o ile powiedzieć mi wolno — z pewnością wiary, wiary, wiary, w imię św. Piotra z Alkantary, św. Józefa, mniemanego ojca Jezusa Chrystusa, św. Wincentego, którego imię noszę[427], mojego Anioła Stróża i wszystkich Aniołów, i wszystkich Świętych obecnych i przyszłych oraz Królowej ich Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, przez zasługi wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, i Niepokalanej Maryi, a nade wszystko w imię i przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez nieskończone Twe przymioty, wszystkie miłosierne bez granic, pragnę, bym prosił Cię w przyszłości od wszystkich wieków i nadal przez nieskończone wieczności, w każdym z nieprzeliczonych momentów, tak dla mnie jak dla wszystkich, którzy byli, są i będą oraz którzy możliwi są na całym świecie i wszystkich światach możliwych dla Twego większego jeszcze bezgranicznego wielbienia i dlatego, by cały wszechświat dowiedział się o mych grzechach, niewdzięczności i bezbożności oraz by poznał, jakim jestem potworem nad potworami wszelkich występków i grzechów, przyczyną wszelkich nieszczęść tudzież przeszkodą wszelkiego dobra w czasie i w wieczności we wszystkich możliwych światach, i że przez to, iż jestem takim potworem, taką przyczyną, taką przeszkodą na skutek nieprzerwanej mej niewdzięczności wobec nieprzebranych zmiłowań Twoich, uwielokrotniam się w nieskończoność.

[241c] [Tak zatem] wracam do błagania Ciebie o wszystkie te łaski, względy, dary, zmiłowania, które zaznaczyłem w modlitwach jak i w uczuciach serca, a także w prośbach wypowiedzianych słowem czy wyrażonych na piśmie w jakimkolwiek czasie. [Wracam do błagania] o wszystkie te łaski, o jakie prosić można, a o jakie Cię nie prosiłem, o te, o które zgodnie z upodobaniem Twoim powinno się prosić, oraz o wszystko to, czego tylko Ty pragniesz.

Nade wszystko godzi się, bym skorzystał ze świętego natchnienia, jakiego w tym dniu miłosierdzia użyczyłeś mi przez miłosierdzie swoje. Dlatego proszę Cię, by umysł mój był stale w akcie.poznawania, by serce było ożywione wszystkimi uczuciami, jakie budzą się wraz z pełną ufnością, że przez czyste swe miłosierdzie, przez wzgląd na nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa dokonujesz we mnie, w każdym momencie nowego cudu miłosierdzia, i że dokonujesz go w każdym z nieskończenie małych momentów w takiej pełni, w jaką by [ów cud] obfitował, gdybyś go dokonywał w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności poprzez wszystkie wieki, przez wieki nieprzeliczone, i jak gdybyś działał w każdej chwili z całą dla siebie możliwą pełnią. [Proszę Cię też, bym ufał], że czynisz to udzielając mi tak wielkich łask, względów, darów i zmiłowań zmierzających do oczyszczenia i uświęcenia mej duszy, a czynisz to, żywiąc mnie w każdym momencie całym swoim Istnieniem, Istotą, cechą, właściwością i nieskończonymi przymiotami. Przez to zaś żywienie dokonujesz wciąż nieustannego niweczenia i unicestwiania całej mej istoty, całego mego życia, a także tych dzieł, które można by nawet było nazwać dobrymi, ale które, jako pochodzące ode mnie, są wobec Ciebie bezgranicznie nędzne, potworne i zasługujące na odrzucenie przez Ciebie, któryś jest nieskończoną Świętością i Doskonałością.

[241d] Unicestwiając przez to żywienie i niwecząc mnie w całym mym życiu i we wszystkich mych czynach, przemieniasz mnie całego w siebie, w swoje Istnienie, Istotę, Naturę, w cechy, właściwości i przymioty, i tak Ty, co jesteś przepaścią miłosierdzia, jaśniejesz nade mną, który jestem przepaścią nędzy, grzechów, niewdzięczności, sprzeciwów łasce, przepaścią zbrodni i bezbożności, przewyższając nieskończenie po niezliczone razy co do złości i liczby wszystkich demonów i potępieńców, nawet mnożonych w wyobraźni w nieskończoność w każdym z nieskończenie małych momentów od całej wieczności przez nieskończone wieki. O Miłosierdzie, Miłosierdzie, o cudzie Miłosierdzia!

[241e] Mój Boże! Ponadto proszę Cię jeszcze o łaskę, aby mój rozum zajęty był nieustannie i żywo poznawaniem [Boga i ducha mego[428]], a serce me opanowane było uczuciami miłości, jak najżywszą skruchą i pokorą tudzież prawdziwym i jak najdoskonalszym żalem, bo i Ty także w całej mej istocie dokonujesz tak niewymownych cudów miłosierdzia! Wszak przez cud miłosierdzia sprawiasz, że mogę nadal wieść życie będące w zupełności życiem miłosierdzia, gdy tymczasem ja wskutek braku odpowiadania na tę łaskę i wskutek niewdzięczności wzrastam w każdej chwili i utwierdzam się bez miary jako potwór nad potwory, skupiając w sobie wszelka bezbożność i wszelkie możliwe występki, a także w tym, żem jest przyczyną wszelkiego zła, a przeszkodą wszelkiego dobra czasu i wieczności we wszystkich możliwych wszechświatach! O Boże, o Miłosierdzie moje! O Miłosierdzie odwieczne, nieskończone, niezmierzone, niewysłowione i niepojęte Miłosierdzie! Miłosierdzie! Miłosierdzie! (Oświadczenie generalne).

62. [DARY PRZENAJŚWIĘTSZEJ TRÓJCY. BÓG I WINCENTY.

„PRZYJDŹCIE WSZYSTKIE LUDY...” „NIEBO ME NIECH BĘDZIE...”]

(Lumi — 29,1.1, s. 243 —252; rok 1844)

[242] Najukochańsza Matko moja, Maryjo Niepokalana, wszyscy w niebie Aniołowie i Święci, i wszystkie wszelkiego rodzaju stworzenia wszechświata, proszę was i pragnę was prosić teraz i zawsze przez całą wieczność w każdej z nieprzeliczonych chwil, abyście wszyscy i zawsze — a chciałbym, byście wszyscy (w liczbie i świętości[429]) mnożeni byli w nieskończoność od całej wieczności i przez nieskończone wieki w każdym nieskończenie małym momencie, wszyscy razem w wyobraźni uwielokrotnieni — za mnie i za wszystkie stworzenia, czyli za nas, w naszym imieniu i z naszej strony, miłowali, wielbili, wychwalali Ojca, Syna i Ducha Świętego, i dzięki czynili za te wszystkie dary natury i łaski, jakie Przenajświętsza Trójca zlewała, zlewa i chce na nas zlewać!

[242a] Oto cała Przenajświętsza Trójca z nieskończoną Miłością myślała o nas od całej wieczności, i przez wieczność całą chce nam użyczać swych darów: zachowania w istnieniu, darów natury, łaski i chwały. I to nawet wtedy, gdy o tym nie myślę, gdy śpię, a nawet gdy grzeszyłem lub grzeszę — cała Przenajśw. Trójca nie przestaje zlewać na mnie żadnego z darów swoich, ale udziela mi wszystkich i każdego z osobna z nieskończonych swych przymiotów, właściwości, Natury i Istoty Bożej, a w każdej chwili użycza mi niezliczonych darów, łask, względów, zmiłowań oraz żywi mnie zawsze sobą samym {i] nieskończonym Istnieniem, Naturą, cechami i przymiotami. A przez to Boskie podtrzymywanie życia mojego unicestwia mnie i niweczy w mej niegodności, w moich sprzeciwach [wobec łaski], w mej niezdolności do przyjmowania Jego darów, a tak przemienia mnie w każdej chwili i nieustannie w samego siebie pomimo bezgranicznej niegodności mojej.

[242b] Dlatego błagam was, i to błaganie ponawiam, abyście za mnie, w imieniu moim i wszystkich stworzeń Boga kochali, wielbili, wywyższali i wyrażali Mu wdzięczność niezliczonymi aktami dziękczynienia, gdyż Bóg pała nieogarnionym pragnieniem udzielania się wszystkim i na zawsze. W celu zaś wyrównania wszelkich braków w -tym jednoczeniu się wszystkich stworzeń, pragnę, bym na podziękowanie ofiarowywał w przeszłości i teraz, w każdym z nieprzeliczonych momentów, całe najświętsze życie Pana naszego Jezusa Chrystusa i wszystkie zasługi całego Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego (Oświadczenie generalne).

O Boże mój, Miłosierdzie 'moje! Czyń wszystko za mnie i za wszystkich teraz i zawsze, i przez całą wieczność!

[242c] Boże mój! Miłosierdzie me niezmierne, nieskończone i niepojęte! Ach, Ojcze mój! Kim jesteś Ty, a kim ja jestem? Tyś wieczny, niezmierzony, nieograniczony, niepojęty w świętości, w doskonałości, w samym sobie, we wszystkich przymiotach Twych nieprzebranych, z których każdy nieskończenie jest doskonały! A kim ja jestem? O Boże mój, Ty wiesz, że wskutek niezliczonych mych grzechów, niewdzięczności i sprzeciwów Twym łaskom, darom, względom i miłosierdziu Twemu wiecznemu, niezmierzonemu, nieskończonemu i niepojętemu, w całej wieczności — gdyż od całej wieczności stosowałeś wobec mnie miłosierdzie myśląc litościwie o mnie; i przez wieczność całą chcesz je wobec mnie stosować, przez samoż to miłosierdzie dając zapewnienie, że mi je okazywać będziesz. Przeto nie przesadzam, gdy wierzę, żem jest katem, który Cię krzyżował, żem wiecznym zdrajcą, niezmiernym, bezgranicznym i niepojętym, żem jest wiecznie potworem niewdzięcznym, nieograniczonym, nieskończonym i niezrozumiałym, żem przyczyną wszelkiego zła i przeszkodą wszelkiego dobra we wszystkich możliwych nie kończących się światach czasu i wieczności, a to przyczyną i przeszkodą wieczystą, bezgraniczną, bezmierną i niezrozumiałą.

[242d] Ach Boże mój, miłosierdzia! I przez nieskończone Twe naj- miłosierniejsze przymioty, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, niech będzie zniweczone całe me życie i wszystko, co jest we mnie, a życie Jezusa Chrystusa Pana naszego, życie Przenajświętszej Trójcy, życie Najświętszej Dziewicy Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych pospołu niech będzie życiem moim. I niech będzie we mnie wszystko to, co jest w Jezusie Chrystusie Panu naszym, w Ojcu i Duchu Świętym, w Najśw. Dziewicy Maryi, w Aniołach i we wszystkich Świętych. Boże mój, Miłosierdzie moje! (Oświadczenie generalne).

[242e] Pragnę, o Boże mój, bym Ci od wszystkich wieków w przeszłości i nadal po wszystkie wieki, w każdym z nieprzeliczonych momentów ofiarowywał Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, najświętsze Jego życie i Jego nieprzebrane zasługi na wszelkie podobające się Tobie cele, w szczególności zaś na podziękowanie za wszystkie przywileje nadane naszej więcej niż najukochańszej Matce Maryi, a osobliwie za Jej Niepokalane Poczęcie, oraz na podziękowanie, jakbyś ich wszystkich udzielił mnie i ludziom całego świata, wszystkim, jacy byli, są i będą aż do końca wieków.

I pragnę tego, żywiąc mocną nadzieję, że chociaż Niepokalane Poczęcie stwierdzamy jedynie w Najśw. Maryi, to jednak udzielisz nam tak wielkich darów, względów, łask i zmiłowań, że nie potrafię tego wyrazić! I tę samą ofiarę pragnę Ci składać w każdym z nieskończenie małych momentów, jak gdybyś nam i wszystkim [ludziom] udzielił już i udzielał wszelkich łask ku większej Twej chwale i ku większemu naszemu uświęceniu, jak gdybyś uczynił nas już świętymi i doskonałymi jak Ojciec Niebieski [por. Mt 5, 48] i jak gdybyś dał nam niebo bez przechodzenia przez męki czyśćcowe, abyśmy prędzej doszli do miłowania Ciebie doskonałą miłością w przybytku chwały (Oświadczenie generalne).

[242f] Przyjdźcie wszystkie narody i wszystkie dzieła Pańskie, przychodźcie teraz, zawsze i na wieki, i (gdyby to było możliwe) na nieskończone wieczności! Przyjdźcie i podziwiajcie, zdumiewajcie się, składajcie dzięki, błogosławcie, chwalcie, wywyższajcie i uwielbiajcie Boga Ojca i Syna, i Ducha Świętego, Ojca zmiłowań i Boga wszelkiego pocieszenia [por. 2 Kor l, 3]! Przyjdźcie, podziwiajcie, zdumiewajcie się, składajcie dzięki, błogosławcie, wywyższajcie mego i waszego Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego, mego i waszego Ojca: Ojca zmiłowań tudzież moje i wasze Wszystko!

[242g] O, co za łaski, co za dary, co za zmiłowania, co za udzielania Boga we wszystkich Jego nieskończonych doskonałościach i w całej Jego własnej Istocie: Ojca, Syna i Ducha Świętego, [Boga], który zawsze dawnym, a wciąż odnawiającym się cudem bezgranicznego miłosierdzia i wszystkich miłosiernych bez granic nieskończonych przymiotów, jakich raczy udzielać i udziela mi w każdym momencie w takiej pełni, w jakiej by jej udzielał przez całą wieczność minioną i [w przyszłości] przez nieprzeliczone wieki, wszystkim stworzeniom mnożonym w nieskończoność od całej wieczności i przez niezliczone wieczności w każdym momencie, gdyby wszystkie stworzenia składały Boską Bezkrwawą Ofiarę w każdej chwili po nieskończone razy i gdyby wszystkie stworzenia po niezliczone razy przyjmowały Najśw. Eucharystię, i gdyby wszystkie 'trwały bez przerwy w adorowaniu, przygotowaniu i dziękczynieniu za eucharystyczną Komunię świętą, i gdyby wszystkie od całej wieczności i przez wszystkie wieki, owszem, przez nieskończone wieczności, w usposobieniu i świętości Pana naszego Jezusa Chrystusa czyniły dotąd i odtąd 'wszystko to, co czynił Jezus Chrystus, i to z Jego doskonałością!

[242h] I zapewnia mnie samoż to nieskończone Jego miłosierdzie, że udziela mi On wszystkiego oraz że mnie przemienia w całego siebie i w swe nieskończone, wszystkie miłosierne bez granic przymioty, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najświętszej Maryi Matki Miłosierdzia, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych. [A czyni to], choć ja jestem przyczyną wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego całego świata i wszystkich światów możliwych. O, co za łaska, co za wzglądy, co za miłosierdzie, co za cud miłosierdzia niezmiernego, nieskończonego, odwiecznego i niepojętego! Boże mój, Miłosierdzie moje! (Oświadczenie generalne).

O, jakimże jestem potworem wszelkich występków, wszelkich niewdzięczności! O, jakimże jestem zdrajcą i krzyżującym katem, skórom jest w każdej chwili bezgranicznym, odwiecznym, nieskończonym i niezrozumiałym potworem, katem i zdrajcą, bo [występowałem] przeciw Wiecznemu, Niezmierzonemu i Niepojętemu! Co za cud miłosierdzia! 0 Boże mój, o Boże mój, o Boże mój!

[242i] W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen. Boże mój i Ojcze Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojcze zmilowań i Boże wszelkiego pocieszenia, który pocieszasz nas we wszystkim utrapieniu naszym [por. 2 Kor l, 3], przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Niepokalanej Dziewicy oraz wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez nieskończone a najmiłosierniejsze przymioty Twoje! Dla chwały najświętszego Twego Imienia, [dla chwały] Najśw. Dziewicy Maryi, wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych, a także wszystkich dzieł rąk Twoich [por. Ps 8, 7], spraw, by z nieskończoną miłością Twoją i chwałą Twoją na wieki, niebem mym teraz i na zawsze było mi nieskończone miłowanie, nieskończone upokorzenie, nieskończona pokuta, nieskończone cierpienie, nieskończone poniżenie moje, o Boże mój! Niebem moim niech będzie na wieki nieskończona chwała Twoja, a bezgraniczna ma hańba, kara, męka, upokorzenie — wszelako w łasce Twej i nieskończonej Twojej miłości!

[242j] Boże mój! Niebem mym niech będzie Twoje wywyższenie wieczne, niezmierne, nieskończone i niepojęte; moja zaś — [byle] w miłości Twej i łasce - — udręka wieczna, bezmierna, nieskończona i niepojęta.

Boże mój! Niebem mym niechaj będzie szczęśliwość Twoja wieczna, niezmierna, nieskończona i niepojęta, a moje — [podejmowane] dla Ciebie z miłością Twą nieskończoną i z łaską — wieczyste, bezmierne, nieskończone i niepojęte upokorzenie.

Boże mój! Niebem moim niech będzie objawianie Twej chwały: wiecznej, nieskończonej, niepojętej, moje zaś, [byle] w miłości i łasce Twojej, ujawnianie wszystkich mych grzechów wieczne, bezmierne, nieskończone i niepojęte.

Boże mój! Nieskończona Twa bezmierna, wieczna i niepojęta chwała tudzież wieczysta i najwyższa chwała Najśw. Dziewicy Maryi, moja zaś — [byle] w nieskończonej miłości Twej i łasce — hańba wieczysta, niezmierna, nieskończona i niepojęta, niech będzie niebem moim!

Panie Jezu! Niech wola Twa dzieje się zawsze i we wszystkim według nieskończonego miłosierdzia Twego [por. Ps 50, 3; Mt 6, 10], przez zasługi Twe i zasługi Najśw. Rodzicielki Twojej oraz wszystkich Aniołów j Świętych tudzież całego Twego Kościoła teraz i zawsze od wieków po wieki (Oświadczenie generalne).

63. [„NIECH BĘDZIE ZNIWECZONE CAŁE ŻYCIE MOJE...”

POBOŻNA INTENCJA. ODWOŁANIE SIĘ DO NIEPOKALANEJ]

(Lutni — 43, t. II, s. 509—510; rok 1845) A. I. D. G. — A. D. P.[430]

[243] Niech będzie zniweczone całe życie moje, a życie Jezusa Chrystusa Pana naszego niech będzie życiem moim; i życie Przenajświętszej Trójcy niech będzie moim życiem!

O mój Boże! Pragnę od całej wieczności przez całą wieczność obudzać w każdym z nieskończenie małych momentów tyle aktów miłości Boga i aktów wszelkich cnót oraz pełnić tyle dobrych uczynków, na ile z nich Ty zasługujesz. A wszystko spełniać pragnę z taką doskonałością, jakiej jesteś godzien. Pragnę też — tak w przeszłości jak teraz — czynić wszystko we -wszelkich możliwych Tobie podobających się celach.

W ręce Twe, o Pani moja, Najśw. Maryjo Niepokalana, polecam ducha mojego, całe moje życie i mój dzień ostateczny. Pokarmem moim jest czynić wolę Pana mego [por. J 4, 34].

Wszechmocny i miłosierny Jezu! Unicestwij całe me życie i spraw, by życiem moim było życie Twoje i [życie] Przenajświętszej Trójcy.

Niepokalana Maryjo! W ręce Twe polecam duszę moją, całe me życie, ostatni mój dzień, ostatnią godzinę i [ostatnią] chwilę. Prawdziwym pokarmem mej duszy jest czynić zawsze wolę Pana mego!

64. [ODWOŁANIE SIĘ DO NIESKOŃCZONEGO MIŁOSIERDZIA BOŻEGO]

(Lumi — 45, t. II, s. 513 —518; rok 1845)

[244] O Boże mój[431], Miłosierdzie me niezmierne, nieskończone i niepojęte! [Boże] jedyny, nieskończony, udzielający się bez granic w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności i przez całą wieczność!

[244a] Otom jest winien wszelkich grzechów całego świata i tych także, co popełnione będą do końca świata. A wskutek ciężkości ich i mej niewdzięczności uważam grzechy swe za tak przewrotne, że przewyższają one bez granic złość wszystkich zbuntowanych aniołów i wszystkich ludzi przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych. Z racji zaś okropnej niewdzięczności wobec nieprzeliczonych Twych dobrodziejstw i [wobec] bezgranicznej miłości, z jaką mnie stworzyłeś, podtrzymywałeś, odkupiłeś i napełniłeś swymi darami natury i łaski, [uważam], że złość moich grzechów przewyższa bez miary złość wszystkich stworzeń minionych, obecnych, przyszłych i możliwych, nawet gdyby wszystkie w każdym z nieprzeliczonych momentów obrażały Cię niezliczonymi grzechami od całej wieczności i gdyby Cię nimi obrażały przez wieczność całą.

Złość moja zwiększa się jeszcze z uwagi na dobro, jakie udaremniłem, a które winienem był popierać. W ten sposób jestem winny złości tak wielkiej, jak gdybym uniemożliwił wszelkie dobre dzieła jakiegokolwiek rodzaju, wszelkie pobożne fundacje, które mogłyby być powołane do bytu przez wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe, gdyby wszystkie od całej wieczności i przez całą wieczność działały z doskonałością Jezusa i Maryi.

[244b] Ale ponieważ, o Boże mój, we wszystkich swych przymiotach jesteś miłosierny bez granic, bezgraniczne zaś miłosierdzie Twe znajduje w bezgranicznej nędzy możność udzielania się nieograniczonego — a nędzę taką znajdujesz we mnie, we mnie — wiec przez nieskończone miłosierdzie Twoje i przez niewyczerpaną moc zasług Jezusa Chrystusa[432] niweczysz bezgraniczną mą niegodność i przeszkody bez liku, które tamują przyjmowanie przeze mnie użyczanego mi bez końca udziału w wszystkich nieskończonych przymiotach Twoich.

Przeto wierzę mocno, że przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, przez zasługi i wstawiennictwo wszystkich Aniołów i Świętych i przez wszystkie zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa, Ty, o Boże 'mój, nieskończone Miłosierdzie moje, według bezcennych wartości zasług Jezusa Chrystusa — abyś się sam uwielbił nieskończenie we wszystkich nieskończonych przymiotach Twoich, wszystkich miłosiernych bez granic — wierzę [więc] mocno, że teraz i zawsze przez wieczność całą, w każdej z nieprzeliczonych chwil, chcesz wszystkich swych Boskich udzielań (jako że z Istoty swej otwarty jesteś na to udzielanie[433] od całej wieczności i przez całą wieczność) użyczać bez granic po nieprzeliczone razy w każdym nieskończenie małym momencie[434]; i jest wyrazem Twojej miłości, że tak postępujesz sam wraz z wszystkimi Twymi nieskończonymi przymiotami, w każdym [z nich] miłosiernym bez granic.

[Udzielasz się tak] w prostym przejawie nieskończonego swego miłosierdzia w tym celu, aby uczynić mnie zdobyczą i przepaścią swego miłosierdzia. I udzielasz mi się, a udzielanie to we mnie ponawiasz w każdym z nieprzeliczonych momentów przez wieczność całą. Udzielasz mi zarazem wszystkich zasług, wszystkich cnót i wszystkich czynów całego życia Jezusa Chrystusa tak, aby, przemieniając całe me jestestwo w samego siebie i w Brata mego Pierworodnego Jezusa Chrystusa, miłosierdzie Twe nieskończone i nieskończona miłość Ojca, Syna i Ducha Świętego doznały uwielbienia bez granic, ja zaś przez wieczność całą — takiego upokorzenia, na jakie zasługuję.

[244c] Prawdą jest niestety, żem godzien opuszczenia ze strony wszystkich stworzeń, bo przez grzech opuściłem Stwórcę; zasługuję na to, by przeciw mnie powstały wszystkie stworzenia, gdyż ja powstałem przeciw memu Stwórcy; zasługuję na to, by wszystkie stworzenia ścigały mnie bez końca, bo ja prześladowałem mego Stworzyciela! [435]Pokładając jednak swą ufność w miłosierdziu Bożym, które w sercach rozlewa litość, miłość i miłosierdzie, ufam, że ktokolwiek z motywu miłości, na którą nie zasługuję i której bez granic jestem niegodny, zechce nawiedzić mnie, gdy będę chorował, i raczy powoli, powoli, w różnych odstępach czasu, odczytywać to, co się w tych zapiskach znajduje[436].

I żywię nadzieję, że przy każdym takim czytaniu Bóg raczy ponawiać, pomnażać i dopełniać nieskończonych swych miłosiernych udzielań, i to w tak wielkiej pełni, że wszystkie poprzednie będą jakby niczym w porównaniu z tymi udzieleniami, jakie we mnie ponawiać będzie. A chociaż ufam, że będzie to miało miejsce w czasie moich chorób, to jednak spodziewam się również, że dzieje się już obecnie i zawsze w każdym momencie. O Miłosierdzie, o Miłosierdzie, o Miłosierdzie!

65. [REKOLEKCJE W CAMALDOLI — 1847]

(Lumi — 30, t. I, s. 252—262; rok 1847)

[245] O Boże mój, Boże mój, Boże mój! Przedwieczna, niezmierzona, nieskończona, niepojęta Miłości, nieskończone Zmiłowanie mej duszy.

[245a] O Boże mój, jam nicość, grzech, ohyda wszelkiego spustoszenia [por. Dn 9, 27], nędza, nieczystość i złość wszelaka! A jednak Ty podtrzymujesz.mnie przez nieskończone swe miłosierdzie, a nawet użyczasz mi łask swoich, uświęcasz mnie i ubogacasz darami swymi i niepojętym swym miłosierdziem. Szukasz mnie zawsze i chcesz mi dać siebie całego, chcesz przemienić mnie całego w siebie, ponieważ chcesz mię uszczęśliwić, jak sam jesteś szczęśliwy.

A dziś, w pierwszą niedzielę Adwentu[437], wprowadziłeś mnie do tej świętej pustelni[438], uświęconej przez synów wiernego sługi Twego św. Romualda, aby w łych dniach zbożnego skupienia przemawiać do serca mojego. Ja jednak nie wiem i nie pojmuję, z jakim usposobieniem mam się zabierać do tych świętych ćwiczeń, by w całej pełni osiągnąć ten owoc, jakiego chcesz mi użyczyć, i z którego byłbym rad w dzień sądu powszechnego, gdy na tej ziemi z wielkim majestatem ukażesz się po raz wtóry, by sądzić żywych i umarłych.

[245b] O Boże mój! Sam z siebie nie mogę uczynić nic dobrego; nie jestem godzien żadnej łaski, a przeciwnie, najbardziej jestem niegodny jakichkolwiek darów. Zasługuję raczej na pozbawienie mnie wszelkich dobrodziejstw, zasługuję na nieprzeliczone piekła! Ale zdaję się całkowicie na najlitościwsze i nieograniczone miłosierdzie Twoje, a przez nieskończone to miłosierdzie, przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i wszystkich Świętych żywię niezłomną nadzieję, że unicestwisz we mnie całą niepojętą niegodność moją, że mnie całego przemienisz w siebie — i to zarówno w dniach tych św. rekolekcji, jak zawsze, aż do śmierci — i że dokonasz we mnie wszystkiego, niwecząc mnie stale w tym wszystkim, czym jestem, i we wszystkich mych słowach, czynach, myślach i w całym mym życiu, i sprawisz, że będziesz we mnie wszystkim. I w każdej chwili, o Boże mój, odnawiać będziesz i potęgować życie Pana naszego Jezusa Chrystusa. W zjednoczeniu z Najświętszymi Sercami Jezusa i Maryi ofiaruję Ci teraz i zawsze Najdroższą Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś mnie i wszystkim udzielił już tego wszystkiego teraz i na zawsze.

[245c] O Jezu mój, Zbawicielu mój i Odkupicielu biednej duszy mojej, Pierworodny mój Bracie [por. Rz 8, 29], Ty rób wszystko teraz i zawsze! Ja nie potrafię uczynić nic dobrego — jam zdolny jedynie do czynienia zła, i to wszelkiego zła możliwego. Unicestwiaj mnie całego we wszystkim i zawsze, a daruj mi całego siebie! Już jesteś cały mój, bo Ojciec Niebieski darował mi Ciebie, Ty zaś darowałeś mi się dobrowolnie z miłości bezgranicznej i pod wpływem nieprzebranego miłosierdzia swego.

Jezu mój, nie chcę Ci już zostawić (dozwól mi, mój Jezu, że tak powiem), nie chcę Ci już więcej pozostawić wolności! Twoja bezgraniczna miłość i nieskończone Twe miłosierdzie skuło Cię ze mną niby łańcuchem. A zatem, ponieważ jesteś w swych umowach wierny, powinieneś pozostać ze mną, [bo] cały jesteś moim! O Jezu mój, miej litość nade mną, okaż mi swe współczucie! — Ale jakże możesz pozostawać ze mną, skoro jestem najgorszym potworem niewdzięczności, otchłanią wszelkich występków, stekiem wszelkich możliwych grzechów, skórom nicością i grzechem? Jezu mój, zniwecz mnie całego, ale to całego, a pozostań sam tylko we mnie, sam przez całą wieczność. Amen.

[245d] Boże mój, Ojcze mój, Miłosierdzie me nieskończone, odwieczne, nieogarnione i niepojęte! Wiem, że według zamiarów Twej bezgranicznej, nieskończenie miłosiernej miłości ogłaszasz przede mną i przed wszystkimi ludźmi te oto tak bardzo święte słowa: Stoję przy drzwiach i pukam. Jeśli kto usłyszy głos mój i otworzy Mi drzwi, wstąpię doń i będę z nim wieczerzał, a on ze Mną [por. Ap 3, 20]. A ponieważ sam w sobie i w nieskończonych swoich przymiotach i doskonałościach jesteś nieograniczoną Dobrocią, to jako udzielający się bez granic dokonujesz w każdej chwili i wciąż nie kończącego się udzielania każdego z nieskończonych swych przymiotów. A czynisz to, by nas przekształcić w siebie i by utożsamiać nas z całym sobą i z wszystkimi tymi niewyczerpanymi przymiotami i doskonałościami. I aby te udzielania się urzeczywistnić zgodnie z Twą miłością, pukasz stale do drzwi mego najniewdzięczniejszego serca, pukasz do wszystkich władz duszy przez Boskie Twe oświecenie, pukasz także do wszystkich władz ciała poprzez wszystkie stworzenia swe rozumne i pozbawione rozumu, wyposażone w zmysły i nieożywione, szczególnie zaś przez przepowiadane Boskie Twoje słowa oraz za pośrednictwem wszelkich zewnętrznych przedmiotów kultu Bożego i świętych obrazów tudzież czytania ksiąg świętych. Tak to przemawiasz do mnie poprzez wszystkie stworzenia Twoje i przez nie pukasz do mego serca, albowiem stale i coraz bardziej pragniesz udzielać się mej duszy.

[245e] A ja — przeciwnie! Stale na głos Twój głuchy, stale serca twardego, tamowałem zawsze szczodre poczynania nieskończonej Twojej miłości. Ponieważ jednak miłosierdzie Twe jest bez granic, ufam mocno, że w imię zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa i za wstawiennictwem Najśw. Maryi Matki Miłosierdzia, jak i wszystkich Aniołów i Świętych, odnosisz stale triumf nad mą niewdzięcznością, niweczysz mnie całego, a udzielasz mi stale siebie całego, ciągle, w każdym momencie dajesz mi się bez reszty, przekształcasz mnie zupełnie w całego siebie i utożsamiasz mnie z sobą, by nie pozostało już nic mojego, ale byś jedynie Ty sam był we mnie. Żyję ja, już nie ja, lecz żyje we mnie Przenajświętsza Trójca! [por. Ga 2, 20] (Oświadczenie generalne).

[245f] Jezu mój, najukochańszy Oblubieńcze mojej biednej duszy! Jestem Ci winien nieskończone dzięki, ponieważ dajesz mi zrozumieć, że zło popełniam ja sam, dobro zaś Ty jedynie czynisz. Jeżeli w świętej swej Ewangelii zapewniłeś nas: „Kto wierzy we Mnie, dzieła, jakie Ja uczyniłem, i sam będzie czynił, i większe od nich czynić będzie” [J 14, 17], to winienem dziękować Ci za to, że dajesz mi zrozumieć, iż właśnie tak jest, jak Ty mówisz, ponieważ to Ty wszystko czynisz; a jest przedmiotem wiary, że pełnić możesz większe jeszcze uczynki, niż te, jakie na tej ziemi pełniłeś w swym życiu. I za to jeszcze winny jestem Ci dzięki, że jesteś Tym, który dokonuje wszelkiego dobra, a przez nieprzebrane zasługi najświętszego swojego życia raczy mi przydzielać jego zasługi. O nieskończona Dobroci! O Miłosierdzie z samej swej istoty!

O Boże, o Boże, o Boże! (Oświadczenie generalne).

[245g] O Boże mój, Miłosierdzie bezmierne, nieskończone, niepojęte i litościwe bez granic! Wyznaję, że nie korzystałem nigdy z Twej łaski ani z wszelkich wynalazków Twej bezgranicznej miłości, która chce mnie uczynić całkowicie do siebie podobnym. A jednak ufam, że nieskończone miłosierdzie Twoje zniweczy dla zasług Jezusa Chrystusa i za wstawiennictwem Najśw. Maryi wszelką moją niewdzięczność i nadużywanie Twej łaski oraz że zechcesz mnie sam uświęcić własną Twą świętością. Wierzę mocno, o mój Jezu Chryste, że przynagliła Cię nieskończona miłość, byś w Sakramencie Ołtarza pozostał wśród nas, aby w nas w dalszym ciągu prowadzić swe najświętsze życie i obdarzać nas tego [życia] zasługą. Jezu mój, Miłości nieskończona, Miłości niepojęta, Miłości z mej strony nie odwzajemniona, lecz [przeciwnie], przeze mnie znieważana! O Miłości, Miłości, spraw, bym był cały miłością w Tobie i dla Ciebie teraz i zawsze, i przez całą wieczność (Oświadczenie generalne).

[245h] Ach, Jezu mój, Ty w nieskończonym swym miłosierdziu, za wstawiennictwem Najśw. Maryi, Aniołów oraz wszystkich świętych Mężów i Niewiast, zgodnie z oświeceniami wiary oraz z żywym jej uczuciem, dałeś mi i dajesz odczuć w mym biednym sercu, że zawsze gdy się w Kościele świętym odczytuje Twą Ewangelię albo gdy ktoś pobożnie czyta ją z wiarą prywatnie, to zawsze z coraz to większym bogactwem łaski raczysz odnawiać w nas i odnawiasz wskazówki nauki i nakazy wiodące do życia wiecznego oraz że w duszach naszych chcesz ponawiać i mnożyć przedziwne działania łaski, których obrazem są wszystkie cuda zdziałane przez Ciebie na ziemi. I chcesz jednocześnie, o Panie, użyczać nam łaski odnoszenia z nich pożytku według Twej woli, abyśmy wszyscy w coraz to większej prawdzie ze św. Pawłem Apostołem mogli powtarzać: „Żyję ja, już nie ja, ale żyje we mnie Chrystus” [Ga 2, 20]. (Oświadczenie generalne).

Całe me życie przeciwne jest najświętszej i najczystszej woli Boga; jednakże wola ta niweczy całe życie moje. Wola Boga jest wolą moją, a w przeciwnościach jedynie ta wola niech będzie mym niebem! (Oświadczenie generalne).

[245i] Boże mój, Miłosierdzie moje odwieczne, bezmierne, nieskończone i niepojęte! Ja człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i przyczyna wszelkiego zła fizycznego i moralnego, przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego w nieskończoność, bez końca i na nieprzeliczone sposoby, tak co do ciężkości jak i liczby — ja, co jestem przeszkodą dobra wszelkiego rodzaju i gatunku tak istniejącego jak możliwego, ja, który więcej niż wszyscy [inni] wciąż nadużywałem wszystkich Twoich darów natury i łaski, o, jakżem bardzo niegodny (owszem, stanowię i jestem, by tak rzec, niegodność niezmierną i wieczną), by pojąć, i jak niezdolny, by zrozumieć, w jak niezmiernie wysokim stopniu wszystkie cnoty pełniła Niepokalana Matka Maryja przyjmując pokarm czy napój, korzystając ze spoczynku i używając wszelkich rzeczy stworzonych, szczególnie od chwili, w której w dziewiczym Jej łonie dokonała się tajemnica Wcielenia — wszystko to bowiem służyło Jej również do karmienia Najświętszego Człowieczeństwa Słowa Wcielonego.

[245j] O ileż więc bardziej niegodzien jestem, by Ją naśladować! A o ileż bardziej jeszcze niegodny jestem, by pojąć i naśladować doskonałość samego naszego Pana Jezusa Chrystusa w korzystaniu z rzeczy stworzonych, ponieważ On korzystał z nich dla pełnienia woli Ojca, zgodnie z wszystkimi celami i zamiarami nieskończonej Miłości. Nie chcę jednak z tego powodu popadać w rozpacz: Bóg stał się człowiekiem, by się człowiek stał Bogiem[439]. A zatem, Boże mój, przez zasługi całego życia Jezusa i Niepokalanej Maryi zniwecz całe me życie i daj mi życie Najśw. Maryi i tegoż Syna Twojego — Jezusa! Pragnę czynić wszystko w zjednoczeniu z życiem Jezusa Chrystusa. Boże mój! Wierzę niezachwianie, że w każdej chwili unicestwisz we mnie me życie, sprawiając, ii żyje we mnie Jezus Chrystus, by we mnie zawsze i wszędzie myśleć, mówić, działać przez całą swą istotę, przez wszystkie swe cnoty i przez całe postępowanie swoje (Oświadczenie generalne).

66. [PODSUMOWANIE PIĘĆDZIESIĘCIU PIĘCIU LAT ŻYCIA)

(Lumi — 33, t. I, s. 275 —282; rok 1849)

[246] Boże mój, Miłosierdzie me nieskończone, odwieczne, niezmierzone i niepojęte! Oto przez nieodgadniony cud tego bezgranicznego miłosierdzia Twego dożyłem dnia dzisiejszego, 12 maja 1849[440] roku po tym, jak sprawiłeś według miłosierdzia swego, że urodziłem się w dniu 21 kwietnia 1795 roku.

[246a] A zatem upływa już pięćdziesiąty piąty rok nie kończących się nade mną zmiłowań Twoich, a niezliczonych mych i najpotworniejszych niewdzięczności, grzechów i obłudy. Żyję i zawsze żyłem jako człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i jako przyczyna wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego oraz jako przeszkoda wszelkich dóbr, łask i cudów, które by się dokonały w przeszłości i w przyszłości, gdyby nie stawiało im przeszkód moje zdeprawowane życie.

Ach, Boże mój! Cóż mam uczynić w pozostałym okresie życia? A... A... A... nie umiem mówić [por. Jr l, 6]. Tyle już lat podejmuję plany i postanowienia, a widzę, żem coraz gorszy! Ale Ty przez dawny i zawsze nowy cud nieskończonego Twego miłosierdzia zobowiązujesz mnie, bym temuż Twojemu miłosierdziu zaufał dzięki zasługom i wstawiennictwu Najśw. Maryi, Aniołów i wszystkich Świętych, a nade wszystko dzięki nieprzebranym zasługom Pana naszego Jezusa Chrystusa.

[246b] Ach, Boże mój, Ty sam wiesz, jak bardzo i w jak monstrualny sposób życie me było i jest przeciwne temu, czym być powinno życie stworzenia obdarzonego naturą rozumną, jakim jest człowiek, a jeszcze bardziej przeciwne temu, czym być powinno życie chrześcijanina, rzymskiego kapłana, spowiednika, ojca duchowego, głosiciela słowa Bożego, itd. Sam tylko Ty pojmujesz, jak wielką ponoszę winę będąc kapłanem bez świętości i wiedzy, i dlatego wiesz, ile szkód spowodowałem w poszczególnych duszach, w Kościele rzymskim, i [w ogóle] w całym Kościele. Dlatego Ty sam tylko ogarniasz wiedzą wszystkie me zgorszenia i wszelkie ich następstwa, jakimi są grzechy przeciwko Tobie popełniane czy powodowane, oraz to, jak z tego powodu przeszkadzałem w szerzeniu Twej większej chwały i uświęcaniu dusz i ile to dusz z mej winy poszło na zgubę.

A całe to zło czyniłem ponad to [zło], jakiego dopuszczałem się jako człowiek grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i jako powód zła wszelkiego, a także jako przeszkoda wszelkiego dobra, itd. Boże mój, Boże mój, nie umiem się wysłowić [por. Jr l, 6]! A mimo to raczysz utrzymywać mnie przy życiu i chcesz w każdej chwili udzielać mi siebie całego, jedynego w Istocie, troistego w Osobach, nieskończonego w przymiotach, i razem z wszystkimi doskonałościami swymi, aby mnie przemienić zupełnie w samego siebie, aby uczynić mię jedno z Tobą, Ojcze, Synu i Duchu Święty!

[246c] Ach, Boże mój! Z uwagi na to, kim jestem ja, a Kim Ty jesteś, czuję się zmuszony mówić: „Odejdź ode mnie, Panie, bom jest człowiek grzeszny!” [Łk 5, 8], a w tej samej chwili muszę Cię prosić: „Przyjdź, Panie, nie zwlekaj”[441], podobny bądź do sarny i do jelonka [por. Pnp 2, 17], bo ani na chwilę pozostawać bez Ciebie nie mogę! Równocześnie zaś, o Boże mój, nie mogę się powstrzymać od tego, by Ci [że tak powiem] nie wyrazić współczucia, gdyż miłość nieskończona, jaką od wieków kochasz mnie miłościwie i samorzutnie, przymusza Cię do przyjścia do mnie i do pozostania ze mną [por. J 14, 23], by mnie uczynić z sobą całym czymś jednym.

Boże mój, miłość prowadzi Cię do kroków szalonych, lecz niesłychany nadmiar Twej do mnie miłości jest nieporównywalnie większy od wszystkich razem wziętych nadmiarów wobec innych stworzeń przeszłych, obecnych, przyszłych i możliwych, ponieważ me grzechy, moja niewdzięczność i ma obrzydliwość są w każdej chwili nieskończenie większe niż [braki] wszelkich pozostałych stworzeń tak istoiejacych, jak również możliwych! Przyjdź, Umiłowany mój, przyjdź, pośpieszaj, przychodź i nie zwlekaj!

[246d] Jedno pociesza mnie w tym Twoim wciąż dawnym, a zawsze nowym „szaleństwie” ujawniającym się we wszystkich chwilach mego życia, a mianowicie, że za to Twoje „szaleństwo” przez całą wieczność wielbiona będzie nieskończona Twa miłość tak bezgranicznie dla mnie miłosierna! Ach, Boże mój, jak zdołam odpowiedzieć nadmiarowi Twojej miłości stosowanemu wobec mnie w każdym momencie z miłosierdziem bezmiernym? Ach, Boże mój, nawet tego sam z siebie nie potrafię uczynić! Przez zasługi więc i przyczynę Najśw. Maryi, św. Józefa, Jej Oblubieńca, oraz wszystkich Aniołów i Świętych, przez zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez nieprzebrane miłosierdzie Twoje niech będzie zniszczone całe moje życie, życie [zaś] Najśw. Maryi, św. Józefa oraz wszystkich Aniołów i Świętych, życie tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa i życie Trójcy Przenajświętszej niech będzie życiem moim. I niech się w tymże Jezusie Chrystusie Panu naszym dokonują wszelkie działania wewnętrzne i zewnętrzne w każdym momencie obecnego życia i całej wieczności! Bóg mój i wszystko!

[246e] Mój Boże, mój Ojcze, moje Miłosierdzie bezmierne, nieskończone, odwieczne i niepojęte! Ty jedynie ogarniasz najokropniejszą przepaść mej pychy, mej próżnej ambicji i miłości mej własnej, która pobudzała mnie zawsze i nadal pobudza do występowania przed ludźmi we wszystkich sprawach, nie wyłączając nawet mniej lub więcej ważnych przedsięwzięć związanych z Twą chwałą i ze zbawieniem dusz. Boże mój, jedynie Ty uleczyć możesz tak szatański nieład, jaki znajduje się we mnie i w pełni jest mym owocem, bom nie stosował środków, aby go zniweczyć. Boże mój! Jestem najbardziej niegodny jakichkolwiek łask, Ty jednak udzielasz mi ich przez wzgląd na miłosierdzie swoje i przez wzgląd na zasługi Jezusa, Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych.

Użycz mi zwłaszcza daru działania i cierpienia zawsze w ukryciu, tak aby nikt nie dowiedział się o tym nigdy ani w czasie, ani w wieczności, bym nieustannie, skutecznie i w pełni współpracował z wszystkimi poczynaniami zmierzającymi ku większej chwale Twojej i ku zbawieniu dusz. [Użycz łaski] współdziałania w tym, i to w takiej pełni, jak gdybym od całej wieczności i przez całą wieczność współdziałał z wszystkimi ewangelicznymi poczynaniami przeszłymi, teraźniejszymi, przyszłymi i możliwymi i z wszystkimi, jakie by teraz i w przyszłości były konieczne do udaremnienia wszelkich grzechów, nawet najlżejszego dobrowolnego grzechu powszedniego; a także z poczynaniami zmierzającymi do zbawienia wszystkich dusz [ludzkich].

[246f] Ale że wszelkie działania me i cierpienia nie mają żadnej wartości, a przeciwnie, zasługują na to, byś je od siebie całkowicie odrzucił, dlatego z Najświętszymi Sercami Jezusa i Maryi pragnę [tego], bym Ci od całej wieczności ofiarowywał i przez całą wieczność składał w ofierze Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, Jego najświętsze życie i nieprzebrane zasługi, jak i zasługi Jego Kościoła, na podziękowanie, jak gdybyś mi już udzielił wszystkiego wraz z wszelkimi darami, łaskami i zmiłowaniami zmierzającymi ku większej chwale Twojej i ku większemu uświęceniu mojej duszy i dusz wszystkich ludzi; i jak gdybyś tego wszystkiego udzielał na całym świecie w przeszłości i w przyszłości wszystkim [ludziom], którzy byli, są i będą; i jak gdybyś był wielbiony (jak rzeczywiście byłbyś uwielbiany w minionym czasie i obecnie), gdyby nie było żadnego grzechu i gdyby wszystkie stworzenia w nieskończoność mnożone w każdym z nieprzeliczonych momentów od całej wieczności i przez całą wieczność Cię miłowały i miłowałyby Cię nadal całym życiem Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych.

O Boże mój, w zjednoczeniu z Najśw. Sercami Jezusa, Najśw. Maryi, św. Józefa, wszystkich Aniołów i Świętych, tudzież z wszystkimi stworzeniami...[442]

[246g] Boże mój, jam niegodny bez granic, aby otrzymać choćby najmniejszy z Twych darów, łask, względów i zmiłowań, ale Ty mi udzielasz wszystkiego w nieskończonym swym miłosierdziu i dla zasługi Jezusa, Najśw. Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych. Pragnę, bym Ci w czasie minionym i na przyszłość ofiarowywał w każdej chwili od całej wieczności i przez całą wieczność wraz z Najświętszymi Sercami Jezusa, Maryi, Józefa oraz wszystkich Aniołów i Świętych nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa i Jego Kościoła na podziękowanie, jak gdybyś mi użyczył wszelkich możliwych darów, łask, względów i zmiłowań wraz z łaską korzystania z nich z wiernością takiej współpracy, jaką się odznaczała Najśw. Maryja i Najświętsze Człowieczeństwo Jezusa Chrystusa, a wszystko z najdoskonalszą skruchą oraz tak, aby żyć i umierać jak prawdziwy i wzorowy pokutnik (Oświadczenie generalne).

67. [MODLITWA O DOBRĄ ŚMIERĆ (POCHODZĄCA OD MARII Z AGREDY)]

(Lumi - 34, t. I, s. 282—283; rok 1849)

[247] Kiedy Najśw. Maryja przebywała wśród dziewczynek w jerozolimskiej świątyni, doszedłszy do lat dwunastu, otrzymała wiadomość od Anioła o bliskiej śmierci swej matki, św. Anny. W celu wyjednania jej szczęśliwej śmierci Maryja skierowała do Boga następującą gorącą modlitwę:

Modlitwa

O niewidzialny Królu wieków [por. l Tm l, 17], Panie Przedwieczny, nieśmiertelny i wszechmocny Stwórco całego wszechświata! Chociażem proch i popiół [por. Rdz 18, 27], a wielkość Twa — wyznają — nigdy wobec mnie związaną nie byla, nie wstrzymam się jednak od kierowania słów moich do mojego Pana ni od wylewania serca swojego w Jego obecności, ufając, o Boże mój, że nie wzgardzisz tą, która wyznawała zawsze święte Twoje Imię. Wypuść w pokoju, Panie mój, służebnicę Twoją, która z niezmożoną wiarą i silną nadzieją pragnęła zawsze pełnić Twoją Boską wolę. Niech po zwycięstwie i po triumfie nad swymi wrogami wejdzie do bezpiecznego portu Twych świętych Wybrańców! Przemożne Twe ramię niechaj ją umacnia przy końcu tej przemijającej naszej egzystencji i niech towarzyszy jej moc tejże Twojej prawicy, która sprawiła, że doskonałymi były kroki służebnicy Twojej! Niech odpocznie, mój Ojcze, w pokoju Twej łaski ta, która sercem szczerym o pokój ten zawsze się starała. (Dzieje życia Najśw. Maryi według objawień Wielebnej Siostry Marii z Agredy[443], cz. I, ks. II, rozdz. 19, § 715, s. 371).

68. [WYPISY Z DZIEŁA SIOSTRY MARII Z AGREDY I PEWNE WYJAŚNIENIA]

(Lumi — 61, t. II, s. 740—747; rok 1849) 19 kwietnia 1849

[248] Z dzieła: Mistyczne miasto Boże. Życiorys Najśw. Maryi napisany przez Siostrę Marię od Jezusa z Agredy[444].

[248a] I. (Pouczenie Najśw. Maryi, cz. 2, ks. 3, rozdz. 26, § 332). Posłuchaj, córko, prawd ogromnej wagi dla prawdziwego i wiecznego życia. Zwracaj uwagę na me rady; stosuj się do mej nauki i przyjmuj me pouczenia, bo jeżeli ich zaniedbasz, przestanę do Ciebie przemawiać, itd.

§ 334

Aby się go [demona[445]] bardziej lękać i staranniej się przed nim pilnować, pamiętaj, że smok ten usiłuje clę poznać: chodzi za tobą i śledzi cię od chwili, gdy stworzona, zjawiłaś się na świecie. We dnie i w nocy stoi blisko ciebie czyhając bez wytchnienia na twój upadek, by cię jak łup zagarnąć. Bada Twe naturalne skłonności, a także dobrodziejstwo Pana, by walkę prowadzić własną twoją bronią. Naradza się z wszystkimi innymi diabłami, by przygotować twój upadek. Obiecuje nagrody tym, co więcej się do tego przyczynią. Dlatego [demony] śledzą twe czynności z całą starannością, bacząc na wszystkie twe kroki; wszystkie pracują nad tym, by zastawiać sidła i narażać cię na niebezpieczeństwa przy każdej czynności, jaką masz wykonać.

Pragnę, byś wszystkie te prawdy zachowała w Panu, a poznasz w nich, do czego [kusiciele] zmierzają; a oceniać je będziesz mogła drogą doświadczenia, gdyż przez refleksję dojdziesz do pytania, czy rozumną jest rzeczą, by zasypiać wśród niebezpieczeństw tak wielkich. I będziesz mogła zrozumieć, jak bardzo jest ważne czuwanie dla wszystkich ludzi na świecie, a tym bardziej ze szczególnych powodów dla ciebie. I choć teraz nie wyjawiam ich wszystkich, nie powinnaś z tego powodu wątpić, że trzeba być ogromnie czujną i ostrożną; i wystarczy ci, że znasz naturalne swe upodobania i słabości, którymi przeciw tobie kierować chcą twoi wrogowie.

[248b] O Boże mój, Miłosierdzie me odwieczne, niezmierne, nieskończone i niepojęte! Wyznaję przez wieczność całą wobec Ciebie i całego wszechświata, że przez swą niewdzięczność dla Twoich darów natury i łaski, przez wszystkie myśli, słowa, czyny i zaniedbania w ciągu całego życia aż do chwili obecnej tego dnia 19 kwietnia 1849 roku nie tylko nie korzystałem z wszystkich Twych świętych nauk, jak i z pouczeń Córki Twej, Matki i Oblubienicy Maryi Niepokalanej, oraz z przykładów Pana naszego Jezusa Chrystusa w celu pokonania szatana, lecz przeciwnie: wspierałem go w zwiększaniu szatańskiego królestwa grzechu, i to tym więcej, iż jestem człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3] i przyczyną wszelkiego zła przeszłego, obecnego, przyszłego i możliwego na całym świecie, [de facto] istniejącym we wszystkich światach, jakie są tylko możliwe.

Lecz dla naprawienia nieskończonej mej niegodziwości pragnę wraz z Najśw. Sercami Jezusa i Maryi i w zjednoczeniu ze wszystkimi Aniołami i Świętymi ofiarowywać w czasie minionym i na przyszłość, od całej wieczności i przez całą wieczność w każdym z nieprzeliczonych momentów, -wszystkie obecne i przyszłe zasługi Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego, a przede wszystkim najświętsze życie Jezusa Chrystusa. I jestem pewien, że sama tylko zasługa zwycięstw Jego nad czartem zadośćuczyni wszystkiemu. [Składam to]

Na podziękowanie, jak gdybyś mi zapewnił wszystkie skuteczne łaski [potrzebne] do zwyciężania teraz i zawsze wszelkich potęg piekielnych i jak gdybyś już sprawił, by przez zwycięską Twą łaskę wszyscy na całym świecie aż do końca czasów zwyciężyli i zwyciężali w przyszłości wszystkie pokusy wszelkich mocy piekielnych, oraz na podziękowanie, jak gdybyś Ty był już uwielbiony i uwielbiany, gdyby wszyscy od początku do końca świata pokonali i pokonywali nadal wszelkie pokusy wszystkich szatanów. Boże mój, Miłosierdzie moje! Jezu mój, Miłosierdzie moje! Najśw. Maryjo, Miłosierdzie moje! (Oświadczenie generalne itd.).

[248c] II. Pouczenie [drugie] Naj św. Maryi, cz. 2., ks. 4, rozdz. 7,

§ 446.

Rozważ, najdroższa, jak bardzo to dla nas jest wzruszające, że stając wobec najwyższego i niepojętego Bytu zdajemy sobie sprawę, iż niezmierzona Jego dobroć stworzyła ludzi, którzy powinni Go adorować oraz składać Mu akty czci i uwielbienia — a prawo to wszczepił w samą ich naturę. Następnie raczył im we władanie dać wszystkie stworzenia. Lecz dostrzegamy zaraz niewdzięczność, z jaką odnoszą się ludzie do tak bardzo wielkiego Stwórcy! Bo oto z otrzymywanych hojnie z rąk Jego rzeczy, które skłaniać ich mają, by Mu cześć oddawać, wybierają w końcu co jest najpodlejsze i pogardy godne, ale dla ich próżności — najbardziej cenne i najszacowniejsze.

Łatwo się da zauważyć i poznać tę winę; dlatego pragnę, byś ją nie tylko w prawdziwym żalu opłakiwała, ale byś i zadośćczyniła za nią, o ile to tylko dla ciebie możliwe. A kiedy będziesz przełożoną[446], oddasz Panu co najlepszego przez to, że zakonnicom swoim będziesz zwracać uwagę, aby z nabożnym i szczerym sercem ujawniały gorliwość w wytwarzaniu i w utrzymywaniu w schludności rzeczy świętych nie tylko dla swego klasztoru[447], lecz także, aby wkładały swój trud i wysiłek czyniąc to samo dla kościołów ubogich, potrzebujących korporałów czy innych przedmiotów służących ich ozdobie. I niech się przy tym kierują nadzieją, że Pan nagrodzi tę ich gorliwość o Jego chwałę, że zaradzi ich ubóstwu i że jak Ojciec wspomoże je w potrzebach klasztoru, tak że przez swą hojność nie zubożeje.

Jest to dla oblubienic Jezusa powinność należna i jak najbardziej właściwa. Na wypełnienie tego obowiązku powinny poświęcić czas po modlitwach chórowych i po wykonaniu obowiązków wypływających z posłuszeństwa. Jeżeli wszystkie zakonnice poświęcą się tym tak szlachetnym, chwalebnym i miłym Bogu zajęciom, niczego do utrzymania życia im nie zbraknie. Stworzą tak na ziemi stan poniekąd anielski i [poniekąd] niebieski. Ponieważ jednak [pewne zakonnice] nie chcą się oddawać tej służbie dla Pana, oddając się lekkomyślnie sprawom tak bardzo niebezpiecznym i roztargnień pełnym — a sprawy te obrzydliwe są w mych oczach — nie chcę, abyś o nich myślała czy pisała; wiedz jednak o nich, by je w głębi serca opłakiwać i błagać Boga o lekarstwo przeciw grzechom, które tak bardzo Go gniewają i obrażają, budząc też wstręt u Niego.

[248d] O Boże mój, Miłosierdzie me niezmierne, nieskończone, odwieczne i niepojęte! Przez samoż to miłosierdzie Twoje bez granic, przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Aniołów i Świętych. przez nieprzebrane zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa racz przepoić mnie żalem i darować mi wszelkie zło, jakiego się dopuszczałem nie korzystając nigdy z światła wiary w tych sprawach, które dotyczą sprawowania Twojego kultu, o Boże, owszem, uwłaczając Mu i dopuszczając do tego, że Mu uwłaczam. Racz mnie i wszystkim ludziom na całym świecie, istniejącym obecnie i przyszłym, użyczyć daru szerzenia czci Bożej z taką doskonałością, jaka się Tobie podoba i na jaką Ty zasługujesz.

Niegodzien [wprawdzie] jestem jakichkolwiek Twych darów, ale w łączności z Sercami Jezusa i Maryi, pragnę, bym Ci ofiarowywał w przeszłości od wszystkich wieków i odtąd przez całą wieczność Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdybyś nam już udzielił wszelkich darów, łask i zmiłowań łączących się z większą Twą chwałą i z większym uświęceniem dusz naszych oraz dla wszystkich celów możliwych i podobających się Tobie.

69. [REKOLEKCJE DLA PROBOSZCZÓW I SPOWIEDNIKÓW NA MONTECITORIO —1849]

(Lumi — 62, t. II, s. 746—753; rok 1849) A. I. D. G. — D. P. F. A. M. D. — A. D. P. — A. S. A. — M. P. — V. D. — E. N. P. M. I. A. O. M. — D. M. E. O. — I. M. I. T.[448]

[249] W czcigodnym Domu misyjnym rekolekcje[449] dla Przew. Proboszczów i Spowiedników od 25 listopada do l grudnia.

[249a] Dzień pierwszy.

Wstęp. — Boże mój, nieskończone me Miłosierdzie! Przychodzę ze wstydem do Twego domu. Nie wiem, co mam czynić, nie wiem, jak mam odprawić te święte ćwiczenia, nie wiem, jaki owoc winienem z nich odnieść.

Boże mój, Miłosierdzie me niezmierne, nieskończone, niepojęte!

Ojcze, Synu i Duchu Święty — miłosierdzia!

Najświętsza Maryjo Dziewico, Niepokalana Córko Przedwiecznego Ojca, Dziewicza Matko Przedwiecznego Wcielonego Słowa, Oblubienico Ducha Świętego — miłosierdzia!

Święty Józefie, przeczysty Oblubieńcze Najśw. Maryi bez grzechu poczętej i mniemany Ojcze Pana naszego Jezusa Chrystusa — miłosierdzia!

Święty Michale Archaniele, św. Rafale Archaniele i wszyscy Archaniołowie, Serafini, Cherubiny, Trony, Panowania, Księstwa i Moce oraz wy Aniołowie Stróżowie — miłosierdzia!

Święty Janie Chrzcicielu, święci Patriarchowie i Prorocy, święci Apostołowie i Ewangeliści, i Uczniowie Pana naszego Jezusa Chrystusa, święci Młodziankowie i Męczennicy, święci Papieże, Biskupi i Doktorzy Kościoła Jezusa Chrystusa, święci Kapłani, Lewici i Klerycy wszelkiego stopnia, święci Mnisi, Pustelnicy, Cenobici i Wyznawcy, święte Dziewice i Wdowy oraz Święci niebiescy — miłosierdzia!

[249b] O Boże mój! Powiedziałem, że przychodzę ze wstydem do Twojego domu, do domu Twej łaski i nieskończonego miłosierdzia, do domu, w którym Ty przez niezmierzoną moc Twoją i miłosierdzie chcesz w bezgranicznej miłości odnosić triumf nad moją nicością i nad całym moim życiem pełnym grzechów, niewdzięczności i braków w odpowiadaniu na nieprzeliczone Twe łaski i zmiłowania [udzielane mi] w każdym momencie, a mnożone bez miary co chwila tyle razy, ile jest nieskończonych Twych przymiotów miłosiernych, bez granic.

Nieskończona miłość Boga w akcie stworzenia.

Boże mój! Z nieskończonej Twojej miłości raczyłeś mnie stworzyć na obraz i podobieństwo swoje [por. Rdz. l, 26], dając mi wolną wolę dla takiego jej użytkowania, by zdobywać zasługi i udoskonalać siebie, jako żywy obraz całego Ciebie Ojca, Syna i Ducha Świętego, i [obraz] wszystkich nieskończonych Twoich przymiotów i doskonałości. Chcesz bowiem upodobnić mnie do siebie w chwale i w całej Twej Istocie, w Osobach, przymiotach i doskonałościach Twych nieskończonych oraz w całym Twym Bycie odwiecznym, niezmierzonym, nieogarnionym i niepoj ętym. O niepojęta Miłości!

[249c] Nadużywanie walnej woli.

O Boże mój, jak bardzo winienem się wstydzić, że zamiast korzystać z wolnej woli zgodnie z wolą Twoją, nadużywałem jej zawsze okropnie i tak bardzo ciężko ku obrażaniu Ciebie i ku oszpecaniu, ranieniu, niszczeniu i gubieniu duszy mojej i dusz moich bliźnich!

Nadużywanie łask.

O Boże mój, Miłosierdzie me niezmierne, nieskończone i niepojęte! Przychodzę do Twego domu i o ileż więcej wstydzić się muszę, że nadużywałem wolnej woli, mimo że w każdej chwili udzielałeś mi z niewyczerpaną miłością nieprzebranych, a w każdej tylekroć ponawianych łask, ile jest Twych nieskończonych przymiotów i doskonałości. O Boże mój, miłosierdzia!

Lata nadużywanych łask.

O Boże mój! Gdybym nadużył jednej tylko najmniejszej Twej ła-siki i nieskończonego Twego miłosierdzia, to już powinien bym się niezmiernie wstydzić; winien bym się zatem tyle razy okrywać zawstydzeniem bez miary, ile było łask i zmiłowań Twoich, których nadużywałem, a z których nie korzystałem nigdy ani dla siebie, ani dla bliźniego w ciągu wszystkich dni i chwil mego życia. O Boże mój, miłosierdzia!...

[249d] Ach, Boże mój, oto przez niepojęty cud Boskiego Twego i bezgranicznego miłosierdzia i wszystkich Twych bez granic miłosiernych przymiotów oraz przez zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, św. Józefa, przeczystego Jej Oblubieńca, i wszystkich Aniołów i Świętych, i przez nieprzebrane zasługi najświętszego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa, upływa teraz pięćdziesiąty piąty rok mojego życia[450] grzesznego, życia niewdzięcznego, życia sprzeniewierzania się Twoim łaskom i zmiłowaniem bez granic, życia pełnego nadużyć wszystkich Twych darów natury i łaski, życia, które mnie czyni człowiekiem grzechu [por. 2 Tes 2, 3], przyczyną wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego, przyszłego i możliwego oraz przeszkodą wszelkiego dobra, jakie mogło być spełniane i jakie możliwe jest do urzeczywistnienia w czasie i w wieczności.

O Boże mój, Miłosierdzie moje niezmierne, nieskończone, odwieczne i niepojęte; o Najśw. Maryjo, święty Józefie, Oblubieńcze Dostojnej Matki Bożej, mniemany Ojcze Pana naszego Jezusa Chrystusa, Aniołowie i Święci niebiescy, [oto wyrażam teraz] mą nadzieję, że przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, [przez zasługi] Jego Kościoła walczącego, cierpiącego i triumfującego i przez (bezgraniczne miłosierdzie Boga, jak i przez wszystkie nieskończone i miłosierne bez granic Jego przymioty, powtarzam, że mam nadzieję, iż wszystkie Osoby Boskie i wszystkie stworzenia dla mego upokorzenia i doprowadzenia mnie do pokuty[451], z powodu mojego tak bardzo niedobrego życia czynić mi będą [te oto] wyrzuty:

[249e] Wyrzuty.

1. Wincenty, powiedz, jak korzystałeś z nieskończonej miłości Boga, z jaką cię On stworzył na obraz swój i na podobieństwo? [por. Rdz 1,26].

2. Jak korzystałeś z daru wolnej woli, albo raczej jak bardzo go nadużywałeś?

3. Jak bardzo nadużywałeś władz duszy i zmysłów na obrazę Boga i na rujnowanie i zgubę swojej własnej duszy?

4. Jak bardzo nadużywałeś zdrowia?

5. A jak korzystałeś z fizycznych chorób: czy tak, by coraz bardziej ukochać cierpienie, żyć z dala od świata, a nawet od samego siebie, na śmierć zawsze gotowy?

6. Czy tak korzystałeś ze światła ziemskiego, aby kontemplować i kochać Światłość niedostępną [por. l Tm 6, 16], jaką jest sam Bóg?

7. Co więcej, ileż to razy nadużyłeś samego światła na obrazę Boga i na zgorszenie twych bliźnich?

8. Czy tak korzystałeś z jedzenia i picia, aby tym więcej łaknąć[452] Boga — prawdziwy Pokarm i Napój dusz naszych?

9. Przeciwnie, ileż to razy i jak ciężko nadużywałeś na obrazę Boga i na zgubę swej duszy tego pokarmu i napoju, którego miłościwie użyczała ci Opatrzność Boża?

10. A wszystkich innych rzeczy stworzonych, użyczanych ci przez Boga, czyś zawsze używał zgodnie z Jego wolą?

11. A ileż to razy i w jak znacznym stopniu rzeczami stworzony mi przez Boga posługiwałeś się na Jego obrazę oraz na szkodę i zgubę duszy własnej i na zgorszenie bliźnich?[453]

70. [„BENEDICITE” —POŻEGNALNY KANTYK ŚW. WINCENTEGO] (Lumi — 41, t. II, s. 488—495;. rok 1849—1850)

[250] Panie Jezu, wyrzuć mnie precz, a wprowadź siebie! Niech będzie zniweczone me życie, niech zniszczeje wszelkie dzieło moje, a Twoje życie niech będzie życiem moim; Twoje konanie niech będzie konaniem moim; śmierć Twoja niech będzie moją śmiercią; Twoje zmartwychwstanie niech będzie mym zmartwychwstaniem; Twe wniebowstąpienie niech będzie wniebowstąpieniem moim! Niech wszystko Twoje będzie moim [por. Łk 15, 31; J 17, 10]! Życie Przenajświętszej Trójcy niech będzie życiem moim!

[250a] „Błogosławcie Pana wszystkie dzieła Pańskie, chwalcie i wywyższajcie Go na wieki”![454]

W grzechach dokonało się poczęcie moje [por. Ps 50, 7], ale poczęcie Jezusa Chrystusa unicestwiło mój grzech, i tak poczęcie Chrystusa jest moim[455]

„Błogosławcie Aniołowie Pańscy Panu, błogosławcie niebiosa Panu”!

W żywocie mej rodzicielki byłem bez wiary, nadziei i miłości, ale zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, już [od momentu gdy był] w łonie Najśw. Maryi Matki Dziewiczej, przez miłość i miłosierdzie Boże są moją własnością.

„Błogosławcie Panu wody wszystkie, które są na niebiosach, błogosławcie wszystkie moce Pańskie Panu!”

Urodziłem się jako syn gniewu [por. Ef 2, 3], ale ubogie i pokorne narodzenie Jezusa Chrystusa uczyniło mnie synem Boga, przyjacielem Boga, dziedzicem Boga, współdziedzicem Chrystusa [por. Rz 8, 4] i napełniło mnie wszelakim dobrem.

[250b] „Błogosławcie Panu słońce i księżyc, błogosławcie Panu gwiazdy nieba!” W pierwszych dniach mego życia nie dokonałem nigdy czegoś zasługującego na żywot wieczny; ale przez niezmierną miłość Boga [por. Ef 2, 4], przez dobroć i słodycz miłosierdzia Bożego, zasługi Chrystusa posiadane przezeń od samego dzieciństwa mogą się stać moimi.

„Błogosławcie Panu wszystkie deszcze i rosy, błogosławcie Panu wszystkie duchy Boże!”

Wzrastałem w latach, złości i zawinionej niewiedzy, a Jezus wzrastał w latach, mądrości i łasce u Boga i ludzi; [por. Łk 2, 52] i same zasługi tegoż wzrastania Chrystusa niweczą złość i wszelką niewiedzę moją.

„Niech błogosławią Pana ogień i upał; niech błogosławią Pana mróz i upał!”

Nie dopełniłem tego, com uczynić był winien, nie zaniechałem tego, czegom powinien był zaniechać, nie okazywałem też obowiązującej mnie uległości. Uczynki jednak Chrystusa, Jego cnoty i miłość, jaką żywił wzglądem Józefa i Najśw. Rodzicielki Maryi, przez miłość i miłosierdzie Boże stają się moimi uczynkami, moimi cnotami i mą uległością.

[250c] „Niech błogosławią Pana rosy i szron, niech błogosławią Pana lód i mróz!”

Przyjąłem chrzest, lecz nie odniosłem z niego pożytku, jaki winienem odnieść; przez bierzmowanie zstąpił na mnie Pocieszycie! Duch Święty, a zasmucałem Go zawsze. Ale Chrzest Chrystusa i pełnia Ducha Świętego, jaka w nim była, jest moim chrztem i pełnią moją.

„Niech błogosławią Pana lód i śnieg, niech błogosławią Pana noce i dni!”

Wydawało się mnie i ludziom, żem sią oddawał postom, czuwaniu i modlitwom [por. Mt 26, 41], a tymczasem wszystkie me posty, czuwania i modły są obrzydliwe przed Bogiem. Jednakże przez miłość i miłosierdzie Boże posty Chrystusa, Jego czuwania i modlitwy są moimi postami, czuwaniem i modlitwą moją.

„Niech błogosławią Pana światło i ciemności, niech błogosławią Pana pioruny i chmury!”

Zdawało się mnie i ludziom, że działam i nauczam, gdy tymczasem czyniłem tylko zło i to zło wszelakie; wiernych nie nauczałem, jak to było moją powinnością, i Ewangelii Chrystusa wszelkiemu stworzeniu nie opowiadałem [por. Mt 16, 15]. A jednak uczynki Chrystusa i Jego opowiadanie o Królestwie [por. Łk 10, 9] dzięki najlitościwszemu Jego miłosierdziu i miłości są moimi czynami i moim głoszeniem słowa Bożego.

[250d] „Niech błogosławi ziemia Pana i niech Go wywyższa na wieki!”

Wydawało się mnie i ludziom, że przywołuję zbłąkanych grzeszników i przyłączam do Chrystusowej trzody [por. J 11, 16], gdy w rzeczywistości wskutek dawanego przeze mnie zbyt wielkiego zgorszenia odstręczałem raczej od Chrystusowej owczarni niezliczone, tak bardzo miłe Bogu dusze. Jednakże wszystkie trudy i zabiegania Jezusa Chrystusa Dobrego Pasterza są moimi trudami i zabieganiami.

„Niech błogosławią Pana góry i pagórki, niechaj wszystko, co kiełkuje w ziemi, błogosławi Pana!”

Zdawało się mnie i ludziom, że uzdrawiam niemocnych [por. Łk 10, 9), a tymczasem wskutek mych grzechów wszyscy ludzie ogarnięci zostali niemocą; nie przywracałem wzroku ślepym [por. Mt 11, 5] ani chromym dobrego chodu, ani głuchym słuchu, ani niemym mowy, nie wskrzeszałem też umarłych. A jednak przez niezmierną miłość Boga i przez Jego najlitościwsze miłosierdzie wszystkie miłosierne uczynki Chrystusa są uczynkami moimi.

[250e] „Błogosławcie Pana źródła, błogosławcie Pana morza i rzeki!”

Wydawało się mnie i ludziom, że opowiadam ubogim Ewangelię [por. Łk 4, 18], a tymczasem dawałem raczej wszystkim zgorszenie; mimo to opowiadanie Ewangelii ubogim przez Chrystusa jest moim opowiadaniem.

„Błogosławcie ryby i wszystko, co żyje w wodach, błogosławcie Pana ptacy niebiescy!”

Wydawało się mnie i ludziom, że stworzyłem na stale coś dobrego, gdy tymczasem pełniłem samo zło; wszystkie jednak trwałe dzieła Chrystusa są mymi dziełami.

„Błogosławcie Pana wszystkie zwierzęta i bydło, błogosławcie Pana synowie ludzcy!”

Nie chrzciłem wszystkich ludów [por. Mt 28, 19], a [za to] raczej z powodu mych grzechów pomarło bez chrztu bardzo wielu ludzi. Ale przez nieskończoną miłość Boga i przez najlitościwsze Jego miłosierdzie[456], ustanowienie chrztu przez Chrystusa, jego szerzenie i owoce, są moim ustanowieniem, szerzeniem i owocami moimi.

[250f] „Niech Izrael błogosławi Pana, niech chwali i wywyższa Go na wieki!”

Z niewysłowionego ustanowienia Najśw. Eucharystii nie odnosiłem, z powodu mej nędzy i bezbożności, nigdy żadnego pożytku. A jednak.przez najlitościwsze miłosierdzie Jezusa Chrystusa zostałem obsypany tak wszelkimi łaskami, jak gdybym odnosił [z Eucharystii] pełny pożytek.

„Błogosławcie Pana kapłani Pańscy, błogosławcie Pana słudzy Pańscy!”

Z najświętszej Ofiary mszalnej nie korzystałem nigdy ani jako świecki, ani jako duchowny, ale udział w niej brałem czy ją sprawowałem zawsze raczej w niewłaściwy sposób. Mimo to, choć nad wszystkie stworzenia przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe jestem najbardziej niegodny, to jednak przez najlitościwsze miłosierdzie Jezusa Chrystusa i przez bezmierną Jego miłość dane mi jest w tejże Ofierze Jezusa Chrystusa w pełni uczestniczyć.

„Błogosławcie Pana duchy i dusze sprawiedliwych, błogosławcie Pana Święci i pokornego serca!”[457]

71. [OFIAROWANIE ZASŁUG OJCU PRZEDWIECZNEMU]

(Lumi — 44, t. II, s. 510—512; rok 1849—1850)

[251] Przedwieczny Ojcze! Jestem — przyznaję to — najbardziej niegodny, by stanąć przed Tobą, albowiem niegodność moją mierzy się jedynie nieskończoną

Twą doskonałością tyle razy mnożoną, ile jest grzechów, jakie popełniłem, ile jest łask, które otrzymałem i tych, na które nie odpowiedziałem, ile jest aktów mej niewdzięczności, ile jest łask udzielonych mi zgodnie z nieskończoną Twoją wszechmocą, nieskończoną dobrocią, nieskończoną miłością i miłosierdziem, i tych jeszcze, których jesteś mi gotów udzielić, gdybym odpowiadał na łaski, jak winienem to czynić.

Mimo to, z wszystkimi każdego rodzaju i gatunku stworzeniami, przedstawionymi w wyobraźni jako obdarzone najwyższą inteligencją i najdoskonalszą wolą, i jako w liczbie i doskonałości, mnożone[458] w nieskończoność, składające się z nieprzeliczonych chwil od całej wieczności przez całą wieczność, wyobrażając sobie przy tym i samą wieczność jako mnożoną bez końca w każdym z nieskończenie małych momentów, [a przy tym] w zjednoczeniu z Kościołem walczącym, cierpiącym i triumfującym, przedstawianym w wyobraźni jako uwielokratnianym bez końca w każdym z nieprzeliczonych momentów, tak co do liczby jak świętości i doskonałości [członków] przez całą wieczność i przez nieskończone wieczności; [wreszcie] w zjednoczeniu z Królową nieba i ziemi, Najśw. i Niepokalaną Maryją i z Boskim Jej Synem Jezusem Chrystusem, Odkupicielem rodzaju ludzkiego, ofiaruję Ci nieprzebrane zasługi tegoż Jezusa Chrystusa, najświętsze Jego życie, Jego Najświętszą Krew, Jego najboleśniejszą męką, haniebną śmierć na krzyżu, wszystkie myśli, słowa, dzieła, westchnienia; [dalej] wewnętrzne i zewnętrzne akty Jezusa Chrystusa oraz najdoskonalsze zamiary nieskończonej Jego miłości; [a także] zasługi i życie Najśw. Dziewicy i zasługi Kościoła Jezusa Chrystusa przeszłe, obecne i przyszłe, wyobrażając je sobie jako mnożone w nieskończoność, tak co do liczby jak doskonałości, w każdym z nieprzeliczonych momentów od wszystkich wieków przez całą wieczność i przez niezliczone wieczności; a.pragnę ofiarowywać Tobie to wszystko po nieprzeliczone razy w każdej z nieskończenie małych chwil od całej wieczności przez całą wieczność i przez nieprzeliczone wieczności.

Część II

PISMA PALLOTTIEGO POUCZAJĄCE O CHRZEŚCIJAŃSKIM ŻYCIU DUCHOWYM

Ta część tomu obejmuje — jak już wspomniano we Wstępie — refleksje i wskazówki Świętego wypływające z jego apostolskiego ducha, a przeznaczone na użytek bliźnich. Wyrażają się one w rozmyślaniach, modlitwach, naukach, radach, regulaminach itp. dotyczących życia duchowego różnych kategorii chrześcijan. Ujęte zostały bądź w osobnych dziełkach (czasem, jak Mese di Maggio — w trzech wersjach — czy Iddio l`Amore Infinito, wydawanych drukiem), czy w drobnych Pismach, których jest wielka ilość. Zawarte w nich myśli rzucane były na papier w różnych okolicznościach i potrzebach wyczuwanych wrażliwym sercem Świętego: przy wdrażaniu młodzieży w życie religijne, w ożywianiu gorliwości ludu, w trosce o opuszczone dziewczęta i samotne kobiety, w staraniach o duchową odnowę duchowieństwa, w kierownictwie duchowym, w rozważaniach religijno-moralnych, w opracowaniu zarysu doskonałości chrześcijańskiej, w opisywaniu życia świątobliwych ludzi, w zmaganiu się z siłami duchów ciemności i w innych jeszcze okolicznościach. Toteż wybrane Pisma Świętego, w całości lub w wyjątkach, podamy w tej części obecnego łomu Wyboru według powyższych tematów i ich kolejności.

Wiele materiałów do tych Pism opracował śp. ks. T. Bielski, niektóre tłumaczył śp. ks. J. Wróbel, resztę podajemy w przekładzie i opracowaniu własnym.

I. W PISMACH ZWIĄZANYCH Z WDRAŻANIEM MŁODZIEŻY W ŻYCIE RELIGIJNE

1. [Z LISTU DO KS. SYLWESTRA GRAZIANIEGO[459] ] (Lettere, 4, s. 8—9; data: VII 1817[460] )

[252] Rzym, 17 VII 1817. Ks. Sylwester Graziani, Frascati.

(...) Postarałem się dla Księdza o trzy książki ze zbiorem modlitw ubogaconych odpustami. Jedna, oprawiona w grube płótno stosownie do otrzymanego zlecenia, kosztuje trzy paoli, dwie drugie — po cztery paoli każda.

[252a] Wysyłam jeden obrazek Najśw. Serca Maryi (a to dlatego, że mam ich mało); na nim Ks. Kanonik Cassini[461] , dla którego postarałem się o władzę przyjmowania, może wypisać nazwiska trzech nowicjuszek. Ksiądz otrzyma jeszcze kilka książeczek z Koronką Najdroższej Krwi. Pragnę, by Ksiądz miał władzę przyjmowania do Bractwa Najdroższej Krwi i do Bractwa Najśw. Serca Maryi[462]; dlatego proszę Go z całą miłością, by mi napisał o swym postanowieniu, które, jak się spodziewam, będzie zgodne z mymi pragnieniami. Pociesza mnie wiadomość, że Ksiądz sam już wprowadził odmawianie tego aktu strzelistego[463]. Bardziej jeszcze pociesza mnie przekonanie, że Ksiądz poleci go odmawiać nie tylko w innych szkołach tak męskich jak i żeńskich, lecz także w rodzinach, szczególnie po odmówieniu Różańca św., i w innych jeszcze miejscach.

[252b] Ach, ileż to dobrego może zdziałać gorliwy kapłan! Dobrze powiedział św. Wincenty a Paulo[464] , że dobry kapłan jest wielkim skarbem. Z wielką niecierpliwością oczekuję owej chwili, w której dowiem się z radością, że Ks. Kanonik Cassini wprowadził Kongregację[465] w dni świąteczne dla dziewcząt w Zgromadzeniu Sióstr Szkolnych[466] i Konferencję religijną dla kapłanów[467]. Proszę Księdza, by wybrał innych księży w sąsiednich miejscowościach, np. w Marino, Monte Compatri itd., aby móc im udzielić władzy wpisywania do Bractwa Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz do Bractwa Najśw. Serca naszej najukochańszej Matki Maryi. Proszę o łaskawe podanie ich nazwiska, imienia oraz miejsca zamieszkania. Nie wyszczególniając nikogo, pozdrawiam wszystkich chrześcijańskim uściskiem pokoju.

[252c] Mieszkaniem naszym niech będą Najśw. Serca Jezusa i Maryi. Żyjmy w nich wraz ze wszystkimi innymi stworzeniami, by w nas coraz bardziej rozpalał się płomień miłości Bożej oraz miłości względem naszych bliźnich i braci w Jezusie Ukrzyżowanym. Żyjmy też zanurzeni w Najdroższej Krwi naszego Boskiego Odkupiciela, ponieważ Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza nas z wszelkiego grzechu (św. Jan, 1)[468] , a ponadto ubogaca jeszcze cnotami, uszlachetniając nasze dobre uczynki.

Fundamentem kapłańskiego życia jest modlitwa, odsunięcie się od świata, zdobywanie wiedzy teologicznej i świeckiej, tej ostatniej zgodnie z myślą św. Bazylego[469].

2. [Z LISTU DO KS. SYLWESTRA GRAZIANIEGO]

(Lettere, 5, s. 9; data: 24 VII 1817)

[253] Rzym, 24 VII 1817. Ks, Sylwester Graziani, Frascati.

(...) Pragnę, by Ksiądz Kanonik Cassini[470] wraz z innymi osobami dokładał coraz większych starań około rozkrzewiania nabożeństwa do Najdroższej Krwi i do Najświętszych Serc Jezusa i Maryi (...). Niechaj śmielej wprowadzają Konferencje dla duchownych oraz Kongregacje dla dziewcząt w Zgromadzeniu Sióstr Szkolnych[471] (...).

3. [Z LISTU DO KS. SYLWESTRA GRAZIANIEGO]

(Lettere, 6, s. 9—10; data: 7 IX 1817)

[254] Rzym, 7 IX 1817. Ks. Sylwester Graziani, Frascati.

Szanowny Księże Sylwestrze!

Synowie ciemności są roztropniejsi od synów światłości [por. l Tes 5. 5]. starajmy się więc o to, by się nie dać przewyższyć; usiłujmy zatem rozwijać działalność na wszelki sposób.

[254a] Dlatego upraszam Księdza, aby kierując się miłością, polecił wpisać we wszystkich szkołach, domach, sklepach, kaplicach, wspólnotach, a nawet w całym świecie — gdyby to było możliwe — czytelnym pismem następujące słowa: „Bóg nas widzi — Wieczność”, a w miejscach bardziej do tego odpowiednich: „Bóg przyjdzie sądzić — Wieczność”. Niech też Ksiądz będzie przekonany, że w miejscu, w którym wypisze te słowa, stawia najsławniejszego kaznodzieję, jakim jest sam Bóg. Niech też Ksiądz poleci kilku osobom, którym to według roztropnego uznania polecić można, by już to na stoliku, przy którym się uczą, już to na innym odpowiednim miejscu miały poumieszczane i te wypisane słowa: „Dni moje się skracają i tylko grób mi zostaje” [Hi 17, 1]. Dlatego też proszę Księdza, by sporządził i polecił rozdawać kartki ze wspomnianymi słowami według załączonego wzoru albo sporządzone w lepszy sposób.

[254b] Tu w Rzymie w szkołach dla chłopców i dziewcząt wprowadzono zwyczaj odmawiania aktów strzelistych do Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa. Dlatego przesyłam Księdzu kilka z tych aktów, by polecił odmawiać je we wszystkich szkołach oraz innych pobożnych wspólnotach. Otrzyma Ksiądz jeszcze bardzo piękny i bardzo żarliwy tekst aktu ofiarowania Najdroższej Krwi. Uprzejmie proszę o odmawianie tego aktu przynajmniej jeden raz na tydzień we wszystkich szkołach oraz w innych miejscach, na przykład w piątek. Pracujmy i nigdy nie ulegajmy zmęczeniu, pracujmy dla wszystkich, a najwięcej dla domowników wiary [por. l Tm 5, 8].

[254c] Wpajajmy wszystkim gorące nabożeństwo do Matki Bożej, pamiętając na słowa Ryszarda od św. Wawrzyńca: Czcić Maryję, to zaskarbiać sobie żywot wieczny (De Laud. Virg. I, 1)[472]. Byłoby naprawdę bardzo serdeczne to pobożne ćwiczenie, gdyby Ksiądz, idąc za wzorem św. Stanisława Kostki[473] , polecał przynajmniej raz w roku w znaczniejszą jakąś uroczystość naszej więcej niż najukochańszej Matki Maryi, wszystkim swym uczniom i dziatwie szkolnej z Frascali oraz z innych okolic (a gdyby to było możliwe, to i wszystkim stworzeniom), odmawiać na cześć Maryi modlitwę-oświadczenie, jakie zwykł odmawiać św. Alojzy Gonzaga[474]

We środę rozpoczynam rekolekcje przed święceniami diakonatu[475] , dlatego potrzebna mi modlitwa ze strony Księdza. Proszę mnie polecać modlitwom zakonnic i innych osób. Pozdrawiam wszystkich, żyjmy wszyscy zanurzeni w Najśw. Sercach Jezusa i Maryi oraz pogrążajmy się w Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa.

4. [REGULAMIN PEWNEJ POBOŻNEJ KONGREGACJI][476]

(OOCC V 449—472; data: 1817—1818)

Ad Infinitam Dei Gloriam Deus Omnia Semper

Deus Adest Jesus Maria. Joseph Memento Mori Aeternitas[477]

Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa i Boleści Najśw. Dziewicy niech będą zawsze w naszym sercu.

Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza nas z wszelkiego grzechu [por. J l, 7].

[255] Regulamin pewnej pobożnej Kongregacji.

„Co do mnie, nie daj Boże, bym się miał chlubić z czego innego, jak tylko z krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata” [Ga 6, 14]. „Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym, bracia” (tamże).

[255a] Jezus przemawia do serca dyrektora Kongregacji.

Oto, synu, widzę cię w otoczeniu wielkiej rzeszy dusz, które znajdując się w potrzebie i będąc zgłodniałe, dopraszają się pokarmu niebieskiej nauki i pragną korzystać z sakramentów świętych. Powierzam je twojej, synu, opiece. Pomnij, że Ja tak bardzo je miłuję, iż za nie umarłem na krzyżu. Odwagi, synu, potrzeba ci mojego ducha, który jest duchem gorliwości, pokory, łagodności, słodyczy, pokoju, uciszenia, wreszcie — duchem najżarliwszej miłości i najwznioślejszej doskonałości. Powinieneś jednak zdawać sobie sprawę, że ducha mego nabywa się w skupieniu i na modlitwie; dlatego unikaj tłumu i zbędnych rozmów z ludźmi, a szukaj Mnie w samotności i w głębi serca swego. Kiedy bowiem w samotności prosić będziesz mojego Niebieskiego Ojca, Ja mówić będę do twojego ducha, i zstąpi na cię pełnia moich darów.

[255b] Uwaga: Jeśli ten regulamin Kongregacji stosowany będzie i dla dziewczynek, to poza innymi zmianami wprowadzi się jeszcze następującą:

1. Z wyjątkiem dyrektora, którym winien być kapłan jak najbardziej przykładny, wszystkie inne zaangażowane osoby mają być rodzaju żeńskiego.

2. Zamiast Oficjum o Najśw. Maryi Pannie lub Oficjum za zmarłych wiernych odmawiać się będzie trzecią część Różańca. A ponieważ w nrze 6 postanawiamy, że podczas pierwszego zebrania członków Kongregacji w każdym miesiącu odmawiać się będzie podczas Mszy św. Różaniec, to aby go nie powtarzać, będzie się odmawiało Koronkę o Imieniu Jezus[478].

3. Za szczególną Patronkę dziewczynek obieramy św. Różę z Viterbo[479].

[256] Sposób, w jaki odbywać się mają zebrania Kongregacji. Uwaga: Kongregacja założona jest pod dostojnym wezwaniem Najświętszego Sakramentu i pod możną opieką Niepokalanej Maryi, Matki Miłosierdzia, św. Józefa, Jej najczystszego Oblubieńca, i św. Alojzego Gonzagi[480].

[256a] 1. Oratorium otwiera się na cztery godziny przed południem[481].

2. Pierwsze pół godziny poświęca się na czytanie duchowne z życiorysu jakiegoś Świętego, dostosowane do wieku i stanu członków Kongregacji. Celem przygotowania się do czytania duchownego odmawia się klęcząc:

Przyjdź, Duchu Święty, napełnij serca Twoich wiernych i zapal w nich ogień swojej miłości.

Ześlij Ducha Twego, a powstanie życie I odnowisz oblicze ziemi.

Módlmy się.

Boże, któryś pouczył serca wiernych światłem Ducha Świętego, daj nam w tymże Duchu poznać, co jest prawe, i Jego pociechą zawsze się radować. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen[482].

Następnie jedno „Zdrowaś Maryjo” oraz akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny. Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus — Na wieki wieków albo: Laudetur Jesus Christus — In saecula, Amen.

[256b] Uwaga: Podczas czytania duchownego dyrektor lub inna osoba przykładnego życia, upoważniona do tego, będzie od czasu do czasu zadawała pytania niektórym spośród młodzieży (aby się przekonać, czy uważają), polecając im objaśnić znaczenie czytanego tekstu oraz zapytując, jaki owoc z niego odnieść można. Po czytaniu duchownym odmawia się:

Módlmy się.

Prosimy Cię, Panie, pobudź wolę wiernych Twoich, aby gorliwie korzystając z owoców służby Bożej, otrzymywali większą pomoc od Twojej ojcowskiej dobroci. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg przez wszystkie wieki wieków. Albo: Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus — Na wieki wieków, albo: Laudetur Jesus Christus — In saecula. Amen.

[256c] 3. Na trzy i pół godziny przed południem rozpoczyna się pobożne odmawianie Oficjum o Najśw. Maryi Pannie[483]

4. Po skończeniu Oficjum czyta się głośno w języku ludowym Martyrologium[484].

5. Następnie wygłasza się naukę moralną, dostosowaną do Ewangelii lub do aktualnej uroczystości.

Uwaga: Jest prośba, aby nauka ta była przystosowana do wieku i stanu członków należących do Kongregacji oraz by nie trwała dłużej niż pół godziny i nie krócej niż dwadzieścia minut.

[256d] 6. Po zakończeniu nauki odprawia się Mszę św. W czasie Mszy na pierwszym w miesiącu zebraniu Kongregacji odmawia się Różaniec do Najśw. Maryi Panny; na drugim — Koronkę do Najdroższej Krwi Pana Jezusa lub Koronkę o Imieniu Jezus czy też Koronkę do Najśw. Matki Bolesnej[485]. Na wszystkich innych zebraniach w miesiącu kapłan lub inna osoba wyznaczona przez dyrektora poleci odmawiać głośno i na przemian modlitwy dostosowane do poszczególnych części Najśw. Ofiary, tak aby wierni przyzwyczaili się do jednoczenia w duchu z tak świętym Dziełem.

[256e] W każde zaś święto po odmówieniu wymienionych wyżej trzech pobożnych praktyk odmawia się również akty wiary, nadziei, miłości i żalu oraz akty uwielbienia Najśw. Imienia Bożego w celu wynagrodzenia Bogu za bluźnierstwa:

Niech będzie Bóg uwielbiony Niech będzie uwielbione święte Imię Jego

Niech będzie uwielbiony Jezus Chrystus, prawdziwy Bóg i człowiek

Niech będzie uwielbione Imię Jezusowe

Niech będzie uwielbiony Jezus w Najśw. Sakramencie Ołtarza

Niech będzie pochwalona Wielka Matka Boża, Najśw. Maryja

Niech będzie pochwalone Imię Maryi Dziewicy Matki

Niech będzie uwielbiony Bóg w swoich Aniołach i swoich Świętych.

[256f] Odmówi się również trzy „Zdrowaś Maryjo” i po każdym „Zdrowaś” na Jej cześć akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Dziewicy Maryi, z prośbą o wyjednanie: 1) pełni wszystkich cnót, 2) wzrostu żarliwości w świętej służbie Jej i Bogu, 3) daru wytrwałości w dobrem, 4) nawrócenia niewiernych, heretyków i grzeszników oraz prawdziwego owocu świętych misji. Wreszcie odmawia się psalm Z głębokości [Ps 129] zanosząc prośby [w tych samych intencjach] do świętych dusz czyśćcowych, Litanię do Najśw. Maryi Panny oraz:

Wraz ze swym Boskim Dzieciątkiem niech nas błogosławi Panna Maryja,

Dzięki Ci czynimy, itd.

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus - Na wieki wieków albo: Laudetur Jesus Christus — In saecula. Amen.

[256g] Uwaga 1: Jeśli podczas Mszy św. głosi się przemówienia (fervorini) przed Komunią św., nie odmawia się wtedy trzeciej części Różańca św. ani Koronki, ani innych modlitw związanych z przebiegiem Mszy świętej.

Uwaga 2: Gorące przemówienia jako przygotowanie lub dziękczynienie po Komunii św. odmawia się we wszystkie większe uroczystości Pana Jezusa, Najśw. Dziewicy, św. Józefa, św. Alojzego Gonzagi oraz podczas Komunii generalnej.

7. Wszyscy wreszcie ustawiają się na głos dzwonka i siadają, a na dany znak przez asystującego gorliwego duchownego jedna Dziesiątka wychodzi za drugą.

[257] Reguły jakich przestrzegać należy, by członkowie Kongregacji odnosili prawdziwy pożytek duchowy.

[257a] 1. Kongregacja będzie urządzać swe zebrania we wszystkie święta obowiązujące.

2. Dyrektorem powinien być duchowny gorliwy i przykładnego życia; odpowiednia ilość kleryków, a w braku kleryków doświadczeni i przykładnie żyjący ludzie świeccy, będzie wyznaczana na asystentów poszczególnych Dziesiątek.

3. Dyrektor winien się starać o właściwą postawę duchową nie tylko innych asystentów duchownych, ale i zacnych ludzi świeckich, którzy czuwają nad należytym porządkiem. W tym celu wygłaszać będzie do nich często konferencje duchowne według systemu św. Filipa Nereusza[486] lub według innego systemu, stosownie do różnych okoliczności, tak aby wzrastali w praktykowaniu świętych cnót. Winien nadto starać się o zapisywanie ich, między innymi, do Bractwa Niepokalanego Poczęcia, do którego przyjmują Wiel. Ojcowie Teatyni[487] oraz inne upoważnione do tego osoby; do Karmelu[488] , do Bractwa Najśw. Serca Jezusowego[489] lub Bractwa Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa[490] itd. Krótko mówiąc, winien z największą troskliwością czuwać nad prawdziwym ich uświęceniem, tak aby oni z kolei sami mogli uświęcać innych przykładem i odpowiednimi wskazówkami — te bowiem przynoszą nieraz wielkie owoce, jeżeli pochodzą od zacnego człowieka świeckiego.

[257b] 4. Im większa jest liczba asystentów, tym większa może być ilość Dziesiątek, na które dzielą się członkowie Kongregacji; każda jednak winna się składać przynajmniej z dziesięciu chłopców.

5. Nowo przyjęci do Kongregacji oddadzą się w ofierze Najśw. Maryi Pannie w jedną z większych Jej uroczystości, najbliższej po dniu ich wstąpienia. Dokonuje się to w następujący sposób:

Kiedy nauka dobiega do końca, członków Kongregacji prowadzi się przed ołtarz, gdzie przyjmuje ich kaznodzieja, wygłaszając do nich gorące przemówienie, dostosowane do tej okoliczności. Następnie poleca im powtarzać za sobą głośno i na przemian słowa ofiarowania się:

Formuła

[257c] Wszechmogący mój Boże i Ojcze mój najdroższy, oto korzą się u stóp ołtarza Twego, błagając przez zasługi Syna Twego Jezusa i całej Wspólnoty Niebian, byś mnie raczył przyjąć do tej pobożnej Kongregacji, która działa pod dostojnym, wezwaniem Najśw. Sakramentu i pod możną opieką Niepokalanej Panny Maryi, Matki Miłosierdzia, oraz św. Józefa, najczystszego Jej Oblubieńca, i św. Alojzego Gonzagi[491]. Proszę Cię też, abyś mi użyczył wszystkich łask koniecznych do tego, abym mógł odnieść owoc świętości ze wszystkich praktyk pobożnych, jakie mam, spełniać, iżby dusza moja po rozłączeniu się z tym nędznym ciałem miała szczęście oglądania Ciebie bezpośrednio przez cala wieczność w niebie wraz z Synem Twoim Jezusem i wraz z całą Wspólnotą Błogosławionych Nieba. Amen.

[257d] Na zakończenie odmawia się trzy „Zdrowaś Maryjo” i tyleż razy akt strzelisty:

Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny[492].

Módl się za nami Święta Boża Rodzicielko. - Abyśmy się stali godnymi, itd.

Módlmy się

Prosimy Cię, Panie, za wstawiennictwem Najśw. Maryi zawsze Dziewicy, broń tej rodziny od wszelkiej przeciwności i gdy z całego serca korzy się przed Tobą, zachowaj ją łaskawie od nieprzyjacielskich zasadzek. Przez Pana naszego, itd[493]

Następnie uczestnicy wracają w skupieniu na swe miejsca. Po zakończeniu kongregacyjnego zebrania rozdaje się nowym członkom karty, do których wpisze się każdego imię, nazwisko, wiek, dzień, miesiąc, rok oraz uroczystość dokonanego przyjęcia.

[257e] 6. Wszyscy członkowie Kongregacji spowiadać się będą co tydzień lub przynajmniej co dwa tygodnie; do Komunii św. przystępować zaś będą jak najczęściej, ale za pozwoleniem spowiednika.

Uwaga: Gdyby ktoś dopuścił się śmiertelnego grzechu albo gdyby co do tego miał uzasadnioną wątpliwość, winien przystąpić zaraz do spowiedzi i nie kłaść się obojętnie z ciężkim grzechem na sumieniu, gdyż nie znamy chwili swej śmierci.

7. Na pierwszym zebraniu każdego miesiąca kaznodzieja po nauce obierze kogoś ze Świętych na miesięcznego Opiekuna i powie, w jakiej cnocie ma się go przez cały miesiąc naśladować.

8. W czwartą niedzielę każdego miesiąca oraz w razie śmierci któregoś z członków Kongregacji, zamiast Oficjum o Najśw. Maryi Pannie odmawia się Oficjum za wiernych zmarłych[494].

9. Dyrektor i asystenci odbywają raz w miesiącu zebranie, na którym omawia się sprawy związane z należytym przestrzeganiem regulaminu Kongregacji.

[258] 10. W ciągu roku co kwartał należy poświęcić dzień na skupienie mające na celu przygotowanie się do śmierci. W tym celu wybierze się dwa dni świąteczne: w pierwszym odbędzie się dzień skupienia, w drugim — Komunia św.

[258a] Sposób odprawiania dnia skupienia

W dniu poprzedzającym święto, około godziny siedemnastej, po obiedzie, członkowie Kongregacji zgromadzą się w oratorium. Kiedy już wszyscy się zgromadzą, odprawia się czytanie duchowne przystosowane do dnia skupienia. Po czytaniu kapłan ożywiony duchem Pana naszego Jezusa Chrystusa poleca odmówić: Przyjdź, Duchu Światy, napełnij, itd. wraz z Módlmy się, Boże, któryś serca, itd.[495] , jak również jedno..Zdrowaś Maryjo” wraz z aktem strzelistym: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny. Po czym wygłasza krótką naukę, by zachęcić uczestników do odprawienia dnia skupienia w takim duchu, jakby mieli to czynić ostatni raz w swym życiu, itp. Naukę zamyka płomiennymi słowy u stóp Chrystusa Ukrzyżowanego, udzielając krucyfiksem świętego błogosławieństwa. Po błogosławieństwie wszyscy wychodzą dziesiątkami, jak zwykle, lecz w szczególnym skupieniu i milczeniu: udają się, by odwiedzić Pana Jezusa w Najśw. Sakramencie i Najśw. Maryję Pannę. Odmawia się jeszcze przy tym jedno „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu” ku uczczeniu św. Józefa, Patrona szczęśliwej śmierci, oraz św. Alojzego Gonzagi; odmawiają też jeden raz Wieczny odpoczynek w intencji wspomożenia dusz czyśćcowych. Byłoby bardzo budujące, gdyby w miarę możliwości nawiedzenie to odbywało się procesjonalnie, pod przewodnictwem dyrektora i asystentów.

Uwaga: Opisane to pobożne ćwiczenie należy wedle możności zakończyć w kilka minut przed godziną 18.00, to znaczy przed daniem znaku na „Anioł Pański”.

[258b] Uwagi dotyczące dobrego odprawienia dnia skupienia 1) Należy przestrzegać milczenia, przykładnie się modlić i odprawić rachunki sumienia; 2) zwrócić uwagę, czy przestrzega się należytego trybu życia i czy się naprawia przeciwne mu uchybienia.

Rankiem w dniu świętego skupienia odbywa się wszystko tak, jak w dni zebrań Kongregacji, z tą tylko różnicą, że po czytaniu duchownym następuje: 1) zastanowienie się nad poprawą życia, 2) odmówienie jednego nokturnu i Laudesów z Oficjum za wiernych zmarłych, 3) Msza św., w czasie której składa się oświadczenie na godzinę śmierci i odmawia się pięć „Ojcze nasz”, „Zdrowaś”, Chwała Ojcu” na pamiątkę męki i konania Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz boleści Najśw. Maryi Panny. Następnie duchowny, który polecił odmówić te modlitwy, czyta następujący

Akt strzelisty

Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa i boleści Najśw. Maryi Panny niech będą zawsze w naszym sercu.

[258c] W czasie Komunii celebransa uczestnicy przyjmują Komunię duchowo. Odmawia się przed tym akty przygotowawcze, a po Komunii akty dziękczynienia. 4) Po Mszy św. odprawia się rozmyślanie o śmierci. Pod koniec rozmyślania celebrans wygłasza krótkie przemówienie [fervorino] trzymając w ręku krucyfiks, którym następnie udziela świętego błogosławieństwa. Wszyscy wreszcie udają się na nawiedzenie Najśw. Sakramentu, które odbywa się podobnie jak dnia poprzedniego[496].

Za dnia o godzinie 14.30 otwiera się oratorium, gdzie znów następuje: 1) półgodzinne czytanie duchowne. 2) nauka przygotowująca do spowiedzi i Komunii św., 3) Nieszpory z Oficjum za wiernych zmarłych oraz trzecia część Różańca św. na intencję tego członka, który jako pierwszy zejdzie z tego świata, 4) rozmyślanie połączone z krótką nauką. Wreszcie u stóp Chrystusa Ukrzyżowanego udziela się świętego błogosławieństwa krucyfiksem i wszyscy, zgodnie z przyjętym zwyczajem, udają się na nawiedzenie Najśw. Sakramentu.

[258d] W następnym dniu udziela się Komunii św. Wszystko odbywa się tak samo jak w dniu kongregacyjnych zebrań, z tą jednak różnicą, że podczas Mszy św. odmawia się akty strzeliste, a po dziękczynieniu duchowny, który w ciągu świętego dnia skupienia prowadził rozmyślanie, podaje wskazówki i wyznacza jakiegoś Świętego jako Patrona szczęśliwej śmierci, wskazując przy tym, w jakiej cnocie należy go naśladować. Wreszcie po odśpiewaniu Te Deum udziela się błogosławieństwa krucyfiksem lub Najśw. Sakramentem, przynajmniej zamkniętym w puszce.

W ciągu dnia o godz. 14.30 wszyscy członkowie zbierają się ponownie w oratorium, gdzie się odprawia: 1) półgodzinne czytanie duchowne, 2) trzecią część Różańca św. oraz inne krótkie modlitwy według uznania dyrektora. Wreszcie w porządku i z budującą skromnością każda Dziesiątka wychodzi z własnym asystentem, aby nawiedzić stacje Drogi Krzyżowej (jeśli stacje znajdują się poza klasztorem Ojców Franciszkanów) lub inne jakieś miejsce uchodzące za święte.

[258e] Uwaga 1: W święty dzień skupienia każdy członek Kongregacji powinien tak rano jak i w ciągu dnia przed udaniem się do oratorium odwiedzić wpierw z jak największą skromnością i pobożnością jakąś świątynię Pańską.

Uwaga 2: Wszyscy winni pamiętać o zapisywaniu postanowień powziętych w świętym dniu skupienia i w dniu Komunii św. oraz często je odczytywać.

11.[497] W niedziele poprzedzające Suche Dni[498] na zebraniu Kongregacji odmawia się raz „Ojcze nasz”, „Zdrowaś”, „Chwała Ojcu”, prosząc Pana, by raczył zlać obfitość Ducha swego na tych, którzy wstępują na stopnie święceń wyższych.

[258f] 12. W pierwszy dzień roku po kazaniu mówca oznaczy, którego Świętego należy przyjąć za całorocznego Patrona, oraz zapowie, w jakiej cnocie należy go w ciągu tego roku naśladować. Po Mszy św. odśpiewa się Veni Creator Spiritus wraz z przynależną modlitwą.

Na ostatnim kongregacyjnym zebraniu w roku, po złożeniu Bogu Bezkrwawej Ofiary śpiewa się Te Deum laudamus z wersetem: Błogosławimy itd. i z modlitwą: Boże, którego miłosierdzie, itd.

Corocznie: 1) urządza się święte rekolekcje trwające przynajmniej trzy lub cztery dni; 2) sześć niedziel obchodzi się na cześć św. Alojzego Gonzagi; 3) a siedem niedziel ku czci Na j św. Serca Jezusa i Maryi; w niedzielę zaś następującą po siódmej urządza się w oratorium stosowną uroczystość pobożną ku czci Najśw. Serc Jezusa i Maryi. W tym dniu odbędzie się Komunia generalna oraz wygłaszane będą kazania.

Uwaga: Należy się starać, by ćwiczenia i rekolekcje prowadził ktoś z zakonników lub inny jakiś wybitny kapłan.

[258g] 15. Należy wyznaczyć osobę odznaczającą się wzorowym życiem, która by się starała, aby wszyscy, a zwłaszcza podrostki, na których najmniej się zwraca uwagę, przyzwyczajali się przy wchodzeniu do oratorium do żegnania się w duchu wiary wodą świeconą oraz do nawiedzania Jezusa Eucharystycznego (jeśli w oratorium jest Najśw. Sakrament); może też poddawać myśl, by odmawiano trzy lub pięć „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu” ku uczczeniu Najśw. Sakramentu. Jeżeli zaś w oratorium nie ma Najśw. Sakramentu, można to odmówić przed Jezusem Ukrzyżowanym, dodając trzy „Zdrowaś Maryjo” i akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny.

Ponadto odmówić można „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu” na uczczenie Świętego, pod którego wezwaniem jest oratorium, oraz jeden raz Wieczny odpoczynek w intencji wspomożenia świętych dusz czyśćcowych. Należy wreszcie zważać, by uczestnicy wychodząc kłaniali się z szacunkiem krzyżowi świętemu lub przyklękali przed Najśw. Sakramentem znajdującym się w oratorium czy w innym miejscu świętym, gdzie przebywa młodzież należąca do Kongregacji.

[258h] Każdy członek Kongregacji: 1) powinien być uległy, posłuszny i pełen szacunku względem tych, którym się ten szacunek należy; 2) winien też unikać towarzystwa kolegów, aby podkreślić w ten sposób, że za prawdziwego swego towarzysza ma świętego Anioła Stróża. Dlatego też ani przed kongregacyjnym zebraniem, ani po zebraniu, ani w żadnym innym czasie nie powinien chodząc ze swymi kolegami nawet pod pozorem spełniania pobożnego jakiegoś uczynku; szatan bowiem może skorzystać z takiej sposobności, by zepsuć serce młodego. Toteż dyrektor i asystenci powinni czuwać pilnie nad przestrzeganiem wszystkich reguł, a tej szczególnie. 3) Do oratorium nie wolno wchodzić nikomu z kijem czy laską; wszyscy natomiast mają się starać, by mieć z sobą książkę z Oficjum o Najśw. Maryi Pannie, choćby te modlitewniki znajdowały się w oratorium. Może się bowiem zdarzyć, że pewnego dnia zejdzie się większa liczba uczestników zebrania, i z tego powodu mogłoby książek zabraknąć.

Uwaga: Należy pilnie zwracać uwagę na to, aby ci, którzy nie mają Oficjum lub nie mogą czytać razem z innymi, albo też czytać nie umieją, odmawiali w tym czasie indywidualnie przede wszystkim święty Różaniec czy inną modlitwę, albo też po cichu czytali jakąś pobożną książkę.

[258i] 16. Każdy członek Kongregacji winien należeć do jednego przynajmniej z wymienionych niżej Bractw, stosownie do rady swego spowiednika: 1) Szkaplerza Ojców Trynitarzy Bosych[499] , 2) Bractwa Najśw. Serca Jezusowego, 3) Bractwa Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, 4) Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia u Wiel. Ojców Teatynów lub tam gdzie [do tego szkaplerza] mają władzę przyjmować, 5) Bractwa Matki Boskiej Bolesnej, 6) Karmelu, 7) Paska u Wiel. Ojców Augustianów[500] , 8) Szkaplerza Najśw. Dziewicy od Wykupu Niewolników u WieL Ojców zwanych Mercedariuszami[501] , 9) Różańca Najśw. Maryi Panny, 10) Bractwa pod wezwaniem Najśw. Serca Maryi, 11) Bractwa Najśw. Imienia Bożego u Wiel. Ojców Dominikanów[502].

Uwaga: Do tych Bractw może się każdy zapisać bądź za pośrednictwem wymienionych Ojców, bądź za pośrednictwem innych do tego upoważnionych osób.

17. Innych niezbędnych wskazówek stosownie do okoliczności udzielać będą gorliwi dyrektorzy i asystenci.

[259] Krótka uwaga o odpustach dołączonych do modlitw zawartych w tym

Piśmie[503].

5. [ZWIĄZEK ŚWIĘTEGO ALOJZEGO][504]

(OOCC V 489—500; data: 1817—1818)[505]

[260] Reguły i zasady pracy Stowarzyszenia duchownego, czyli związek [pod wezwaniem] św. Alojzego[506]

[260a] Jezus przemawia do serca dyrektora związku:[507] Oto, mój synu, widzę ciebie otoczonym wielkim mnóstwem dusz prostych potrzebujących światła wiecznej prawdy i skierowania na prostą drogę, która wiedzie do mego Niebieskiego Królestwa. Twojej to trosce, synu, powierzam te tak bardzo mi drogie dusze. Wiesz dobrze, że tak bardzo je kocham, iż umarłem za nie na krzyżu; dla nich pozostawiłem swe Ciało na pokarm, a Krew na napój. Odwagi, synu (...) moich darów [jak w nrze [255a]].

[260b] Uwagi

Po dokonaniu pewnych niezbędnych zmian Regulamin Związku może służyć także dla analogicznego Związku dziewcząt.

Wyjąwszy dyrektora do spraw duchowych, którym ma być przykładny i gorliwy kapłan, wszystkie inne osoby pełniące funkcje pomocnicze powinny być tej samej płci.

Podobnie jak za patrona chłopców obiera się św. Alojzego Gonzagę, tak za patronkę dziewcząt obrać można św. Różę z Viterbo[508] , która nie mogąc wstąpić do klasztoru Na j św. Maryi Panny w tym mieście, założyła sobie pewnego rodzaju oratorium we własnym domu, gdzie ćwiczyła się w świętych cnotach, by wreszcie, umiera jąć w osiemnastym roku życia, pójść na wieczne gody do Niebieskiego swego Oblubieńca.

Uwaga

Należy też wyznaczyć w Związku osobę, która by czuwała nad ścisłym przestrzeganiem przez wchodzących do oratorium takich czynności, jak korzystanie ze święconej wody, czynienie znaku krzyża świętego, nawiedzanie Najśw. Sakramentu, skłanianie głowy czy przyklękanie, jeśli w oratorium znajduje się Najśw. Sakrament, jak to powiedziane zostało w nrze 15 Reguły Kongregacji [por. nr [258g]].

[260c] Reguły Związku

1. Dyrektorem związku ma być gorliwy kapłan, asystentami zaś poszczególnych Dziesiątek chłopców będą klerycy w dostatecznej liczbie, a w ich braku — dobrzy ludzie świeccy. Dziesiątki te liczyć będą mniej lub więcej członków w zależności od liczby asystentów; każda jednak Dziesiątka powinna się składać przynajmniej z dziesięciu chłopców.

2. Zebrania Związku odbywać się będą w każdą niedzielę i w każde święto w ciągu roku, w miarę możności również i w czasie wakacji, przynajmniej dla tych niewielu, którzy korzystają z wakacji.

3. Ponieważ celem Związku jest formowanie dobrych katolików, dlatego każdy chłopiec (o ile jest dość pojętny) powinien w ciągu czterech miesięcy od wstąpienia do Związku być pouczanym przez mistrza nowicjuszów o Regułach Związku, o sposobie życia i o dobrych obyczajach. Mistrzem nowicjuszów ma być jeden z najbardziej wzorowych asystentów duchownych[509].

4. Do Związku nie przyjmuje się kandydatów przed ukończeniem przynajmniej dziesięciu lat[510] , chyba że zachodzi jakaś słuszna przyczyna.

[260d] 5. Każdy chłopiec należący do Związku:

1) Jest obowiązany uczęszczać pilnie na zebrania związkowe i na naukę religii oraz przystępować do sakramentów św. Powinien codziennie odprawiać rozmyślanie i czytanie duchowne oraz uczestniczyć we Mszy św. Ma odprawiać nowennę przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego, wszystkie nowenny do Matki Bożej, ma obchodzić Miesiąc Maryi, odprawiać nowennę do św. Alojzego Gonzagi oraz inne nowenny, według uznania dyrektora. Każdej Dziesiątce wyznaczyć należy świętego Patrona, do którego chłopcy wchodzący w skład danej Dziesiątki mają również odprawić nowennę. W tego rodzaju nowennach i pobożnych ćwiczeniach (dyrektor i asystenci powiadamiać będą, kiedy je należy rozpoczynać) chłopcy będą codziennie zbierać duchowe kwiatki, spisując je na kartce przynoszonej na zebranie Związku, bez podania nazwiska, w celu odczytania którejś z tych myśli ku ogólnemu zbudowaniu; następnie w Zielone Święta lub w główne święta Najśw. Dziewicy spali się je na ogólnym zebraniu lub przy wtórze religijnej pieśni.

2) Każdy chłopiec obowiązany jest unikać publicznych zabaw i towarzystwa kolegów. Nikomu też nie wolno zwierzać się innym ani samemu słuchać zwierzeń oraz okazywać poufałości wyrażanej słowami, trzymaniem się przy chodzeniu za ręce lub pod ramię, itp. Nie wolno też chłopcom zatrzymywać się na ulicy, jeżeli nie znajdują się w towarzystwie swych rodziców.

3) Każdy winien być posłuszny i uległy oraz ma się do wszystkich odnosić z szacunkiem.

4) Jeśli któryś z chłopców nie będzie mógł przybyć na związkowe zebranie, winien poprosić ojca lub matkę, by poszli do dyrektora i podali powód nieobecności. Wreszcie członkom Związku zabrania się przynoszenia z sobą na zebranie lasek, noży czy scyzoryków.

[260e] 6. Nie przestrzegający niniejszych Reguł:

1) Zostaną upomnieni w sposób prywatny; 2) jeśli się nie poprawią, otrzymają na zebraniu związkowym publiczną naganę; 3) gdyby zaś i ta druga nagana nie odniosła skutku, zostaną na zebraniu związkowym ukarani publicznie, z zachowaniem jednak należnej roztropności.

7. Dyrektor i jego asystenci zbierać się będą przynajmniej raz w miesiącu w celu omówienia: 1) należytego przestrzegania Regulaminu związkowego; 2) uchybień popełnianych przez członków, którzy nie sprawują się przykładnie; 3) postępu członków wzorowych.

Uwaga: Byłoby rzeczą chwalebną i wielce zachęcającą, gdyby raz lub dwa razy w roku nagradzano chłopców publicznie na związkowym zebraniu.

[261] Sposób odbywania zebrań związkowych

1. W dniach przeznaczonych na zebrania Związku, o wolnych od nauki, otwiera się oratorium o godzinie 14.30 i zgodnie ze zwyczajem odprawia się półgodzinne czytanie duchowne[511].

Uwaga: Podane tu przepisy należy też stosować w dniach, w których odbywa się nauka.

[261a] 2. O godzinie 15.00, a kiedy jest nauka, to po jej zakończeniu, chłopcy podzieleni na Dziesiątki odprawiają w oratorium krótkie nawiedzenia Najśw. Sakramentu, jeśli się tam znajduje. W związku z tym dyrektor poleca im odmówić głośno jakąś modlitwę. Następnie odmawia się Różaniec o Najśw. Maryi Pannie, Witaj, Królowo[512] z przypadającą na dany okres modlitwą, trzy „Zdrowaś Maryjo” i tyleż razy akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny, oraz akty uwielbienia Najśw. Imienia Bożego: Niech będzie Bóg uwielbiony, itd. [por. nr 6 Sposobu odbywania zebrań związkowych, wyżej, nr [256d]].

[261b] Uwaga: Jeżeli miejsce przeznaczone na chłopięce zabawy nie jest dogodne o tyle, by po zabawie odprawiać tam rozmyślanie, wówczas odprawia się je w oratorium. Po odmówieniu aktów uwielbienia Najśw. Imienia Bożego wszyscy siadają, a duchowny przepyta kilku chłopców dla stwierdzenia, czy odprawili święte rozmyślanie i jaki zeń odnieśli pożytek. Następnie po dodatkowych wyjaśnieniach wygłasza dostosowaną do odprawionego rozmyślania bardzo krótką naukę, aby chłopcy zrozumieli lepiej to, o czym rozmyślali, i by większy z tego odnieśli pożytek. Po nauce mistrz nowicjuszów odczytuje tekst rozmyślania przewidzianego na najbliższy tydzień. Rozmyślanie to powinni odprawić wszyscy, każdy ze swej książeczki. Jednakże w wypadku nikłej liczby książeczek, można się posłużyć inną jaką pomocą, ale za zgodą dyrektora i wiedzą asystenta.

[261c] Uwaga: Po odczytaniu rozmyślania mistrz nowicjuszów powiadamia, kiedy się rozpoczyna najbliższa kolejna nowenna czy nabożeństwo podane w Regule[513].

Wreszcie odmawia się Litanię do Najśw. Maryi Panny oraz inne modlitwy według uznania dyrektora i stosownie do potrzeb czasu czy innych okoliczności[514].

3. Przed opuszczeniem oratorium odmawia się Pod Twoją obronę[515] , jedno „Zdrowaś Maryjo” i akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Jej Święte i Niepokalane Poczęcie, Módl się za nami, Święta Boża Rodzicielko — Abyśmy się stali godnymi, itd.; Aniele Boży, itd[516]. Wraz ze swym Boskim Dzieciątkiem — niech nas błogosławi Panna Maryja; Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus - Na wieki wieków[517].

Uwaga: Byłoby rzeczą nader pożyteczną, gdyby przed wyjściem uczestników z oratorium dyrektor udzielał jakiegoś pouczenia, zachęcając zwłaszcza do skromności.

4. Po tym, w porządku i z zachowaniem wielkiej skromności, prowadzi się wszystkich na miejsce przeznaczone do zabaw.

5. Idąc z chłopcami na przechadzkę każdy asystent winien się zorientować, czy wszyscy odprawili rozmyślanie i jaki zeń odnieśli owoc, oraz, czy przestrzegają Reguły Związku i przepisanego sposobu życia.

[261d] 6. Przyszedłszy na miejsce rozrywki, przed rozpoczęciem zabawy odmawia się modlitwę: Prosimy Cię, Panie, uprzedzaj czyny nasze[518] i psalm: Z głębokości wołam [Ps 130 (129)] w intencji dusz czyśćcowych, a po śmierci któregoś z członków odmawia się ten psalm za zmarłych członków Związku. Potem odmawia się jeszcze akt strzelisty: Niech się dzieje, niech będzie pochwalona i wystawiona na wieki, najwyższa i najdroższa wola Boga we wszystkim; Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus — Na wieki wieków[519].

7. Po odmówieniu tych modlitw poszczególne Dziesiątki pod opieką ich asystentów udają się spokojnie na miejsce wyznaczonej zabawy.

Uwaga: 1) Jeżeli zabawa odbywa się w ogrodzie lub w innym miejscu zamkniętym (a należy dbać o to, by było naprawdę zamknięte i odosobnione od mieszkań), wówczas na każdej alejce winna się znajdować widoczna figura świętego Opiekuna danej Dziesiątki. 2) Zabrania się wszelkich zabaw, które by mogły przynosić szkodę duchową. Nie można nigdy zezwalać na zabawy wiążące się z jakąkolwiek, choćby najmniejszą perspektywą zysku; byłoby natomiast bardzo stosowną rzeczą, gdyby zwycięzcy otrzymywali nagrody na zebraniach związkowych. 3) Jeżeli chłopcy grają w kręgle, nie wolno im kuł podnosić zbyt wysoko ani zbyt gwałtownie odbijać rzut przeciwnika: można to czynić jedynie za zgodą asystenta. 4) Należy przypominać chłopcom, że zabawa podjęta ze względu na chwałę Bożą jest zawsze zasługująca oraz że Bóg widzi nas zawsze.

[261e] 8. Na zakończenie zabawy daje się dwukrotnie znak dzwonkiem. Na pierwszy znak chłopcy zaprzestają zabawy i ustawiają się w dziesiątki; na drugi — o ile przed zabawą nie odprawiono rozmyślania — zbierają się w oznaczonym miejscu, aby je odprawić. Po rozmyślaniu mówią: Dziękujemy Ci, Boże[520] , akty uwielbienia Najśw. Imienia Bożego: Niech będzie Bóg uwielbiony, trzy razy „Zdrowaś Maryjo” i tyleż razy akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny[521] , Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus — Na wieki wieków[522].

9. Wreszcie z budującą skromnością i w należytym porządku prowadzi się ich wadzi się ich na nawiedzenie Najśw. Sakramentu, Najśw. Maryi Panny, itd. Należy się też postarać, by nie odprawiać ich samych do domów, Jęcz odprowadzić każdego do jego mieszkania.

6. [REGULAMIN DUCHOWNY DLA SZKÓŁ][523]

(OOCC V 518—527; data: 1817—1818)[524]

[262] Regulamin przeznaczony do stosowania w szkołach. „Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z duchem waszym, bracia. Amen” [Ga 6, 18][525]. [262a] Praktyki religijne do uprawiania w szkołach.

1. Każdego ranka przed rozpoczęciem nauki szkolnej należy odprawić przynajmniej przez kwadrans rozmyślanie, przy czym można się posłużyć odpowiednią książką.

2. Poczynając od rana należy odmawiać co pół godziny akt strzelisty: Ojcze Przedwieczny, ofiarują Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa w intencji odpuszczenia mych grzechów i w intencji potrzeb Kościoła świętego.

Uwaga: Papież Pius VII[526] udzielił sto dni odpustu za każdorazowe odmówienie tego pobożnego aktu strzelistego.

[262b] 3. Również codziennie po obiedzie, przed rozpoczęciem nauki, należy odprawiać przez osiem lub dziesięć minut czytanie duchowne. Czytać się powinno życiorys jakiegoś Świętego, dostosowany do wieku i warunków młodzieży szkolnej, albo też Dziennik duchowny[527]

4. I po obiedzie winno się odmawiać co pół godziny jeden z następujących aktów strzelistych: Jezu, Józefie i Maryjo, bądźcie przy mnie w chwili mej śmierci; Jezu, Józefie i Maryjo, Wam oddają duszą i serce moje; Jezu, Józefie i Maryjo, niech w pokoju z Wami oddam ducha mego.

Uwaga: Jego Świątobliwość Papież Pius VII dekretem swym z 28 IV 1807 roku udzielił każdemu, kto pobożnie i ze skruszonym sercem odmawia razem powyższe akty strzeliste, 300 dni odpustu, a 100 dni za odmówienie jednego z nich. Odpusty te można ofiarować na rzecz dusz czyśćcowych.

[262c] 5. Szanowni nauczyciele będą łaskawi po odczytaniu punktów rozmyślania rano i po zakończeniu czytania duchownego po południu, zachęcać chłopców w szkole do krótkiej pobożnej refleksji. związanej z rozmyślaniem i czytaniem duchownym, biorąc przy tym pod uwagę ich wiek i [inne] warunki.

6. Codziennie przed zakończeniem nauki, a po odmówieniu zwykłych modlitw, odmawiać się będzie akty uwielbienia Najśw. Imienia Bożego w celu wynagrodzenia Bogu za zniewagi wyrządzane Mu przez bluźnierstwa[528].

Należy tu też zachęcać do odmówienia jednego lub trzech „Zdrowaś Maryjo” i następującego aktu strzelistego: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny[529].

[262d] 7. We wszystkich niższych klasach należy umieścić na widocznym dla wszystkich miejscu wypisane wyraźnymi znakami następujące zdania:

BÓG NAS WIDZI. WIECZNOŚĆ

a na kursach filozofii i teologii te same zdania po łacinie: DEUS ADEST. AETERNITAS wreszcie we wszystkich klasach, tak wyższych jak niższych, umieścić należy prócz świętego obrazu Najśw. Maryi Panny, Matki Bożej, także wizerunek Pana naszego Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego, rzeźbiony jednak, gdyż taki widok pobudza bardziej do współczucia.

8. Gdyby w wyższych klasach filozofii i teologii świętej nie było można zadośćuczynić przepisom objętym numerami l—5, należy przynajmniej starać się o to, aby przy końcu każdego wykładu odmawiany był psalm: Chwalcie Pana wszystkie narody, wystawiajcie Go itd. [Ps 117 (116)].

[262e] 9. Ponieważ wiadomo, że prałaci i biskupi często w diecezjach swych mają bardzo mało sług Pańskiej świątyni, którzy by ożywieni duchem Pana naszego Jezusa Chrystusa łamali chleb niebieskiej nauki i rozdawali go ludowi [por. Mt 14, 13-21], dlatego już od pierwszych lat należy wdrażać młodzież duchowną do sprawowania tej posługi, trzymając się we wszystkich kolegiach następującego sposobu postępowania:

Każdy młody duchowny studiujący retorykę i filozofię powinien kolejno w każdą sobotę w odpowiednim miejscu rozwinąć w formie egzorty jakiś przykład wzięty z życia Najśw. Maryi Panny, podając w zakończeniu odpowiednie uwagi moralne.

Studenci zaś świętej teologii mają kolejno w każdym tygodniu prowadzić krótką naukę katechizmu, czy też objaśniać naukę Pana naszego Jezusa Chrystusa. Wszyscy wreszcie studenci, zarówno studiujący retorykę i filozofię, jak i świętą teologię, powinni we wszystkie dni świąteczne w parafiach czy parafii Rzymu nauczać prawd wiary chrześcijańskiej, stosownie do swych zdolności, pod kontrolą przełożonych, by nie głoszono błędów.

Uwaga: Mianem studentów retoryki, filozofii i świętej teologii obejmuje się tu nie tylko młodzieńców przebywających stale w Seminarium, ale i tych, którzy mieszkają w domu rodzinnym czy własnym.

[262f] Uwaga:[530]

7. [REGULAMIN DLA SZKÓŁ MŁODZIEŻY ŻEŃSKIEJ][531]

(OOCC V 528—541; data: 1817—1818)[532]

[263] Regulamin duchowny przeznaczony do stosowania w szkołach dla dziewczynek

Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym, bracia. Amen.

Do Pań Nauczycielek Laska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie, o Siostry, rozlana w duszach waszych [por. Rz 5, 5].

[263a] Wychowywanie dziewcząt jest w oczach Bożych wielką sprawą, ale prowadzone ma być z należytą umiejętnością, wytrawną roztropnością, wypróbowaną cierpliwością, głęboką pokorą i żarliwą miłością, bez chęci zysku i bez stronniczości. Należy je rozpoczynać i prowadzić pamiętając o modlitwie i dobrej intencji, która nie ma na względzie nic innego, jak tylko chwałę Boga i zbawienie dusz ku większej Jego chwale. Aby jednak tak było, dusze wasze, o Siostry w Ukrzyżowanym Chrystusie, muszą być przyozdobione wspomnianymi cnotami, które przy pomocy łaski Bożej musicie coraz bardziej rozwijać i należycie wykorzystywać w pracy nad wychowywaniem powierzonej waszej pieczy młodzieży żeńskiej.

[263b] Regulamin duchowny[533]

Wszystkie szkoły zakłada się pod najdostojniejszym wezwaniem Najśw. Sakramentu, pod patronatem Niepokalanej Maryi, Matki Miłosierdzia, i św. Józefa, najczystszego Jej Oblubieńca, św. Alojzego Gonzagi i św. Róży z Viterbo, szczególnej Patronki młodzieży żeńskiej, oraz jakiegoś Świętego, stosownie do istniejącej w danym miejscu praktyki pobożnej.

2. Na widocznych dla wszystkich miejscach należy umieścić następujące, czytelnie wypisane zdania:

BÓG NAS WIDZI. WIECZNOŚĆ

Prócz obrazu Najśw. Maryi Panny zawiesić należy rzeźbiony wizerunek Jezusa Ukrzyżowanego i jednego ze świętych Protektorów[534].

[263c] 3. Wszystkie dziewczynki przy wchodzeniu i wychodzeniu ze szkoły mają się pozdrawiać słowami: Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus — Na wieki wieków (Za każdorazowe odmówienie tego pozdrowienia — sto dni odpustu nadanego przez Sykstusa V[535] 11 VII 1587).

4. Przychodząc do szkoły, przed zajęciem miejsca, oraz przed odejściem do domu wszystkie dziewczęta, klęcząc, odmówią jedno „Zdrowaś Maryjo” i Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny. Następnie poproszą Jezusa i Maryje o błogosławieństwo, odmawiając: Wraz ze swym Boskim Dzieciątkiem niech nas błogosławi Panna Maryja.

5. Codziennie rano Panie Nauczycielki o określonej godzinie odprawią wraz z uczennicami rozmyślanie przynajmniej przez kwadrans, posługując się przy tym odpowiednią książką.

[263d] 6. Rankiem co pół godziny odmawiać się będzie następujący akt strzelisty: Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Krew Jezusa Chrystusa na odpuszczenie mych grzechów i na potrzeby Kościoła świętego [536].

7. W ciągu dnia po obiedzie trwa przez osiem do dziesięciu minut czytanie duchowne z życiorysu jakiegoś Świętego odpowiadającego wiekowi i [innym] warunkom szkolnej młodzieży, albo Dziennik duchowny[537].

8. Co pół godziny, również po obiedzie, odmawiać się będzie jeden z następujących aktów strzelistych:

1) Jezu, Józefie i Maryjo, wraz z sercem oddaję Wam duszę moją.

2) Jezu, Józefie i Maryjo, bądźcie przy mnie w chwili Śmierci.

3) Jezu, Józefie i Maryjo, niech w pokoju z Wami wyzionę ducha mego[538].

[263e] 9. Panie Nauczycielki po rannym odczytaniu punktów do rozmyślania i w ciągu dnia po ukończonym czytaniu duchownym zechcą podsunąć uczennicom jakąś refleksję odpowiadającą rozmyślaniu i czytaniu duchownemu, dostosowaną do ich wieku i [innych] warunków.

10. Po obiedzie, przed zakończeniem lekcji, odmawiać się będzie na zmianę następujące uwielbienie Najśw. Imienia Bożego dla zadośćuczynienia za obrazy wyrządzane przez bluźnierstwa: Niech będzie Bóg uwielbiony [itd. jak w nrze [256e]].

Odmówi się też trzy „Zdrowaś Maryjo” i tyleż razy akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny.

[263f] Reguły

1. Wszystkie dziewczynki przed poranną nauką lub po niej mają codziennie wraz ze swymi rodzicami wziąć udział we Mszy św.

2. Żadna z nich nie powinna nigdy przebywać na ulicy lub na innym publicznym miejscu, jeśli nie towarzyszy jej jedno z rodziców lub inna roztropna osoba przez nich wyznaczona.

3. Wszystkie ponadto winny w dni świąteczne uczęszczać do oratorium na naukę i na zebranie związkowe. Gdyby zaś w oratorium nie odbywały się pobożne ćwiczenia dla niewiast, i z tego powodu nie można by dziewczynek tam prowadzić, mają się one dla odprawienia takich ćwiczeń udać gdzie indziej, jednakże w towarzystwie rodziców.

4. Wszystkie dziewczynki są obowiązane spowiadać się co tydzień lub przynajmniej co dwa tygodnie oraz częściej, w miarę możliwości, przystępować do Komunii św., za pozwoleniem jednak stałego, pobożnego, światłego i roztropnego spowiednika; a jeśli Panie Nauczycielki powinny czuwać nad przestrzeganiem wszystkich przepisów Reguł, to szczególnie tego ostatniego.

[263g] 5. Wszystkie dziewczynki są obowiązane do odprawiania nowenny do Ducha Świętego, do Najśw. Sakramentu[539] , do św. Józefa, do św. Alojzego Gonzagi, do św. Róży z Viterbo, jak również wszystkie nowenny przed głównymi uroczystościami Najśw. Maryi Panny. Powinny obchodzić Miesiąc Maryi oraz praktykować inne ćwiczenia pobożne, stosownie do uznania Pań Nauczycielek i ich osobistej pobożności.

Uwaga 1: W ciągu wspomnianych nowenn i Miesiąca Maryi cała dziatwa szkolna codziennie zbierać będzie „kwiatki”[540]. Dziewczynki umiejące pisać przynosić je będą do szkoły spisane na kartkach, bez podawania swego imienia i nazwiska. W każdą sobotę maja oraz w wigilie uroczystości Zesłania Ducha Świętego, Bożego Ciała, św. Józefa, Oblubieńca Najśw. Maryi, św. Alojzego Gonzagi, św. Róży z Viterbo i innych Świętych, do których w szkole odprawiało się nowenny, jak również w każdą wigilię większych uroczystości Matki Bożej, odczytywać się będzie niektóre z [tych]..kwiatków” ku zbudowaniu ogółu.

Uwaga 2: Panie Nauczycielki będą się starały nie tylko w szkole odprawiać te nowenny wraz z uczennicami, ale też zachęcać będą dziewczynki, by odprawiały je w domu wraz z rodzicami i krewnymi.

[263h] 6. Niech nie minie ani jeden dzień, w którym nie udzielono by w szkole choć trochę nauki chrześcijańskiej i nie wykonano pobożnych aktów wiary, nadziei, miłości i skruchy oraz by nie odmówiono Różańca świętego lub Koronki o Imieniu Jezus, do Krwi Najdroższej. do Pana naszego Jezusa Chrystusa albo do Matki Bożej Bolesnej[541]

Uwaga:[542]

Każda ponadto dziewczynka, w towarzystwie innej osoby, jak to powiedziano wyżej, idąc do szkoły i wracając do domu nawiedzi krótko Jezusa Eucharystycznego i Matkę Najśw., zarówno rano, jak po południu.

W piątek każdego tygodnia zamiast odmawiania co pół godziny aktu strzelistego, przeprowadzać się będzie, również co pół godziny, króciutką refleksję na temat męki Jezusa Chrystusa i boleści Najśw. Maryi Panny. Posługując się Zegarem Męki Pańskiej będzie się mówiło np. o godzinie szesnastej[543]. Rozważmy, jakie było cierpienie Pana Jezusa, gdy Go ukoronowano cierniem i ukazano ludowi, i jaka wtedy była żałość Maryi.

[263i] Zegar Męki Pana naszego Jezusa Chrystusa[544]

1. Jezus, pożegnawszy się z Maryją, odprawia Ostatnią Wieczerzę

2. Jezus umywa nogi Apostołom i ustanawia Najśw. Sakrament

3. Jezus przemawia do uczniów i udaje się do Ogrójca.

4. Jezus modli się w Ogrójcu.

5. Jezus przeżywa agonie.

6. Jezus oblany krwawym potem.

7. Jezus zdradzony przez Judasza, zostaje związany.

8. Jezus jest wiedziony do Annasza.

9. Jezus prowadzony do Kajfasza, otrzymuje policzek.

10. Jezusowi zasłaniają oczy, biją Go i wyszydzają.

11. Jezus wprowadzony przed Wysoką Radę, ogłoszony winnym śmierci.

12. Jezus wprowadzony przed Piłata i tam oskarżony.

13. Jezus zostaje wyśmiany przez Heroda.

14. Jezus ponownie przed Piłatem, postawiony niżej od Barabasza.

15. Jezus jest biczowany przy słupie.

16. Jezus ukoronowany cierniem, ukazany ludowi.

17. Jezus skazany na śmierć podąża na Kalwarię.

18. Jezus obnażony z szat, zostaje przybity do krzyża.

19. Jezus modli się za krzyżujących Go katów.

20. Jezus poleca Ojcu swojego ducha.

21. Jezus umiera.

22. Jezus zostaje przebity włócznią.

23. Jezus zdjęty z krzyża, zostaje oddany Matce.

24. Jezus pogrzebany, pozostaje w grobie.

Uwaga: O godzinie 15.00 na głos dzwonu, odmówi się pobożnie na klęczkach pięć „Ojcze nasz” i pięć „Zdrowaś Maryjo” na pamiątkę męki i konania naszego Boskiego Odkupiciela Jezusa Chrystusa, obudzając intencję uzyskania stu dni odpustu, nadanego 13 XII 1740 przez Śp. Papieża Benedykta XIV[545]...

8. [Z LISTU DO KS. ANTONIEGO SANTELLEGO][546]

(Lettere, 24, s. 19; data 21 VIII 1819)

[264] Albano, 21 VIII 1819. Ks. Antoni Santelli[547].

Żarliwością owiani — Dyrektorze, Kierowniku, Zastępco Kierownika i. Asystenci Związku przy Santa Maria del Pianto! Myśl, że stałym moim duchowym mieszkaniem jest najsłuszniejsza, najwyższa i najmilsza wola Boża, przynosi ogromny spokój biednemu memu i niemal unicestwionemu duchowi z powodu oddalenia od Pobożnego Związku Santa Maria del Pianto[548] (...). Na klęczkach błagam wszystkich (...), by mnie największego nędzarza mieli zawsze w pamięci podczas wszystkich modlitw (...) wyobrażam sobie, że widzę Oratorium i Związek przy Santa Maria del Pianto (...) zanurzone w Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa (...). O przegorliwy Monsiniorze Santelli, proszę na miłość: 1) o zdobycie jak najprędzej dla mnie upoważnienia, o jakie prosiłem w sprawie Stowarzyszeń[549] (...); 11) Proszę rozszerzać wszędzie nabożeństwo przypadające na miesiąc poświęcony Przeczystemu Sercu naszej więcej niż najbardziej Niepokalanej Matki, Maryi.

9. [LIST DO KS. ANTONIEGO SANTELLEGO]

(Lettere, 25, s. 19 —22; data 8 IX 1819)

[265]San Giorgio, 8 IX 1819. Ks. Antoni Santelli[550].

Przewielebny Księże! W imię Pana naszego Jezusa Chrystusa w niniejszym liście staram się podać kilka wiadomości z mej podróży i z pierwszych dni pobytu.

[265a] W sobotę wieczorem około godziny dziewiętnastej po szczęśliwej wędrówce przybyliśmy do Rieti[551]. Rankiem miałem szczęście odprawić Bezkrwawą Ofiarę w kościele nowicjatu Czcigodnych Ojców Kapucynów[552] , potem udałem się na zwiedzanie kościołów. Niektóre z nich są starannie utrzymane, zwłaszcza katedra — może ona uchodzić za świątynię prawdziwie piękną; spośród licznych ołtarzy i kaplic tam się znajdujących przecenne są kaplice Najśw. Sakramentu i św. Barbary. Sądzę, że i inne rzeczy są tam wartościowe, nie znając się jednak na nich, nie zapoznałem się z nimi, a z braku czasu nie mogłem wszystkiego zobaczyć. Piękny jest także pałac biskupi, który prócz tego, że połączony jest z katedrą przedpokojem dla służby, jest bardzo ładnie ozdobiony i udekorowany herbami zmarłych biskupów. Pałac ma salę, która jeśli nie większa, jest tak wielka jak aula w Kolegium Rzymskim[553] ; odbywają się tam wspólne zebrania. Następnie, ku memu zawstydzeniu, a zarazem i pocieszeniu (jestem też bowiem, choć niegodnie, członkiem Duchowieństwa Rzymskiego) zobaczyłem, że księża i klerycy chodzą w sutannach[554].

[265b] Koło godziny czternastej tego samego dnia ruszyliśmy do miasteczka Leonessa. Aby dotrzeć do niego, trzeba się piąć po przykrej i stromej górze. Kiedy około godziny przypadającej na „Anioł Pański”[555] znaleźliśmy się na szczycie, prowadzący nas przewodnik zaniepokoił się, czy nie zgubił drogi. Jednakże (powiem to ku większej chwale Opatrzności Bożej) przeszliśmy przez górę bez żadnego wypadku, ominęliśmy kilka jeziorek i przybyliśmy wreszcie do Leonessy na za kwadrans dwudziestą. Rano miałem szczęście złożyć Bogu Najświętszą Ofiarę w kościele Św. Józefa, pochodzącego właśnie z Leonessy[556] ; w ten sposób na wielkim ołtarzu, gdzie w prześlicznej umie (złożonej w relikwiarzu o kształcie małej świątyni) spoczywają czcigodne szczątki Świętego, ofiarowałem Niepokalaną Hostię. Świątynia jest przyozdobiona licznymi malowidłami przedstawiającymi czyny tego znakomitego Bohatera Kościoła Chrystusowego.

[265c] Następnie udałem się na zwiedzanie różnych kościołów, których jest tam wiele. W katedrze — wiele figur (zauważyłem, że w tych stronach, biorąc ogólnie, zamiast obrazu umieszcza się na ołtarzach statuy). Około dziesiątej rano wyruszyliśmy do sąsiedniej wsi, zwanej San Clemente. Miałem tu szczęście spotkać Proboszcza, który zleconą mu cząstkę wybranej Winnicy Pana naszego Jezusa Chrystusa pragnie wieść ścieżką prawa Bożego.

Po południu ruszyliśmy do miejscowości przeznaczonej na nasz postój, gdzie z łaski Pańskiej (bo przebyliśmy bardzo niebezpieczne drogi) dotarliśmy mimo wszystko zdrowo i cało po siedemnastej godzinie. Wieczorem dowiedziałem się z radością, że dnia następnego ma przybyć do wsi odległej od San Giorgio o półtorej mili Przewielebny Ksiądz Kajetan Bonanni[557] , by przeprowadzić na miejscu święte misje. Istotnie, przybył tam wczoraj. Spodziewam się też odwiedzić go jutro, by omówić sprawy dotyczące chwały Bożej.

[265d] Zwracając się do Księdza, pragnę jednocześnie mówić do wszystkich pracowników Związku przy Santa Maria del Pianto[558] , nie potrzebuję jednak polecać im ani samego Związku — jestem bowiem przekonany, że prowadzi się go jak należy — ani Kongregacji chłopców, ponieważ dobrze znam ich gorliwość. Proszę więc tylko wszystkich, by wraz z wszystkimi stworzeniami zechcieli się zanurzyć w Naj droższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa i zamknąć mnie w Jego Przenajświętszym Sercu oraz w Sercu Jego Najświętszej Matki, bym poznawał coraz lepiej swą nicość i najokropniejszą niewdzięczność wobec mego najmilszego Boga Ojca. Żyjąc w nieustannej adoracji Najśw. Sakramentu niech błagają łaskawie dla mnie i dla wszystkich stworzeń o jak najobfitsze błogosławieństwo Ojca zmiłowań i Boga wszelkiego pocieszenia [por. 2 Kor l, 3]. Ja również, choć nieudolnie, błagam dla nich o to, by coraz lepiej współpracowali z łaską świętej posługi. Polecam się także modlitwom Przewielebnych Księży.

„Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie zawsze z duchem Waszym, Bracia. Amen” [Ga 6, 18]. — San Giorgio, dnia 8 września 1819 roku. — Pokornie oddany, posłuszny sługa i brat w Ukrzyżowanym Jezusie, WINCENTY PALLOTTI.

Dopisek: Proszę wybaczyć, że do niniejszego listu dołączam kilka myśli skierowanych do chłopców z Dziesiątki Św. Filipa Nereusza[559] - czynię to dla zaoszczędzenia wydatków na opłatę pocztową.

[265e] Najukochańsi w Jezusie Chrystusie Synowie Maryi, Chłopcy, którzy w sposób szczególny walczycie nie tylko pod chwalebnymi sztandarami Królowej i Matki, więcej niż najukochańszej Maryi, lecz także pod opieką wielkiego Apostoła Rzymu, św. Filipa Nereusza!

Proszę Was. uświadamiajcie sobie Wasze szczęście i korzystajcie z niego. Mówi Wam św. Filip, że Wasze szczęście polega właśnie na tym, by mieć czas na dobre uczynki. Cóż by więc powiedział Święty, gdybyście rozporządzając czasem, mieli też środki, i to obfite, aby jak najlepiej uświęcić się w służbie Bożej? O, jestem pewien, że Święty z naturalną, a właściwą mu wesołością powiedziałby ze spokojem: „Chłopcy moi, jeśli się nie staniecie świętymi, będziecie naprawdę głuptasami”.

[265f] Obyście się wiec nie znaleźli w gronie głupich panien, które przed nadejściem oblubieńca znalazły się z lampkami bez oliwy [por. Mt 25, 1. 13]; obyście też nie byli podobni do niedbałego sługi, który nie wykorzystując otrzymanego od pana talentu został przezeń skazany na wrzucenie w ciemności zewnętrzne (ze związanymi rękoma i nogami) [por. Mt 25, 14-30]. Pamiętajcie, że Oblubieniec dusz Waszych, Jezus Chrystus, stoi już i puka do drzwi [por. Ap 3, 20]. On też, będąc też Waszym Panem i Sędzią, wzniesie niebawem trybunał, przed którym zdacie rachunek ze wszystkich Waszych uczynków, nawet z jednego niepotrzebnego słowa [por. Mt 12, 36], o ileż bardziej złożycie surowy rachunek ze słów mniej przyzwoitych i mniej skromnych.

[265g] Miałbym Wam jeszcze do powiedzenia wiele innych rzeczy, szczególnie chciałbym, abyście sobie uświadomili, jak wielki owoc na życie wieczne odnieśliby chłopcy znajdujący się w tych stronach, gdyby posiadali wszystkie te środki, jakimi Wy dysponujecie w tak wielkiej obfitości, by stać się wielkimi Świętymi. Chcę Wam jednak powiedzieć, że spotka Was surowy sąd, jeśli nie skorzystacie z tych środków.

Przede wszystkim jednak pamiętajcie, że jeżeli chcecie dostąpić zbawienia, to prócz innych cnót konieczna jest czystość serca, ponieważ „Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą” [Mt 5, 8]. Pozostawiam Was w Najśw. Sercach Jezusa i Maryi i proszę dla Was, dla Waszych rodziców oraz dla całego Związku o błogosławieństwo Pańskie w tej intencji, abyście zebrali owoce słodkich błogosławieństw [por. Mt 5, 1-11], jakie na Was spłyną. — Serdecznie Was w Jezusie Chrystusie pozdrawia — oddany WINCENTY PALLOTTI.

II. W PISMACH ZMIERZAJĄCYCH DO OŻYWIANIA GORLIWOŚCI LUDU

1. [POBOŻNY ZWIĄZEK ŚW. GALLI][560]

(OOCC V 424—430; data: ok. 1816)[561] A. I. D. G. — I. M. I. — D. A. — M. M. — D. O. S.[562]

[266] Sposób, w jaki pracownicy ewangeliczni Związku Św. Galii mają udzielać chrześcijańskiej nauki kosiarzom[563] w celu przygotowania ich do dobrej spowiedzi i Komunii św.

[266a] Przy wejściu do pomieszczenia, w którym się ma odbywać nauka, pozdrawia się zebranych słowami: Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus. Odpowiedź: Na wieki wieków.

Następnie duchowny wyznaczony do tej nauki (przygotowawszy się przez skupienie i modlitwę) zechce polecić wszystkim, by na przemian powtarzali razem, wyraźnie, ale nie za głośno (jak się to zwykło czynić publicznie w kościołach parafialnych, itp.), to, co się niżej podaje.

1. Każe uczynić, i powtórzyć, znak krzyża św. z uczuciem pobożności, zaznaczając przy pouczeniach, jak niegodziwy jest zwyczaj robienia tego znaku bez pobożności i w zbytnim pośpiechu. Prócz tego należy odmówić

2. Modlitwę Pańską w języku ojczystym,

3. Pozdrowienie Anielskie w takimże języku.

4. Przykazania Boże i kościelne,

5. „Wierzę w Boga Ojca”, itd.

Akt strzelisty: Słodkie Serce mojego Jezusa, spraw bym Cię kochał stale coraz bardziej[564].

[266b] 6. Następnie wygłasza się naukę mającą na celu przygotowanie do dobrej spowiedzi i Komunii św. W związku z tym nauczający powinien w duchu Jezusa Chrystusa objaśnić poniżej następujące rzeczy: 1) dobrodziejstwo spowiedzi; 2) przygotowanie ogólne, spowiedź generalną, rachunek sumienia; 3) myśli; 4) słowa przeciw Bogu; 5) [słowa] przeciw bliźniemu; 6) uczynki przeciw Bogu; 7) uczynki przeciw bliźniemu; 8) zaniedbania wobec Boga i wobec wychowania; 9) skruchę; 10) postanowienie poprawy, unikanie okazji; 11) spowiedź, warunki; 12) zadośćuczynienie, odpusty (warunki modlitwy i jej konieczność)[565] ; 13) Komunia św.

Wymienionych pouczeń udziela się w ciągu trzynastu oddzielnych dni, jeżeli jest dość czasu; można też powtórzyć pewne ważniejsze rzeczy, choćby już wcześniej były omówione, i można podawać inne jeszcze wskazówki. Zanim nauczający przejdzie do wyjaśniania nowej materii, powinien wprzód powtórzyć krótko to, co objaśnił w poprzedniej nauce.

[266c] Po nauce poleci wszystkim odmówienie na przemian:

Aktów cnót teologicznych oraz aktu żalu;

Aktów uwielbienia Najśw. Imienia Bożego w celu wynagrodzenia za zniewagi wyrządzone Bogu przez bluźnienstwa:

Niech będzie Bóg uwielbiony...[566]

Aktów strzelistych: Chwała i dziękczynienie bądź w każdym momencie Jezusowi w Najśw. Boskim Sakramencie.

Jeżeli katecheta jest kapłanem, udzieli błogosławieństwa krucyfiksem. Gdy może, i uzna to za wskazane, poda krucyfiks do pobożnego ucałowania (podsuwając przy tym uczucie miłości i współczucia dla Chrystusa Ukrzyżowanego); z tego też powodu byłoby dobrze, gdyby krucyfiks był pobłogosławiony przez papieża i miał nałożone odpusty.

Przed odejściem niech nauczający poda jakąś zbawienną wskazówkę i w duchu pobożności powie na odchodnym: Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus, a poleci innym odpowiedzieć: Na wieki wieków. Ma też zachęcić, przynajmniej przy pierwszym spotkaniu, do przestrzegania tego tak świętego i zbawiennego pozdrowienia.

[266d] Uwagi

1. Każda nauka powinna się kończyć gorącą modlitwą pobudzającą zebranych do obrzydzenia sobie własnych grzechów; uwagę szczególną należy zwrócić na uchybienia popełnione w tej dziedzinie, którą omawiało się w nauce.

2. Całe pobożne ćwiczenie w miarę możności nie powinno przeciągać się ponad trzy kwadranse ani też trwać krócej niż pół godziny Dlatego też sama nauka ma trwać kwadrans lub najwyżej dwadzieścia minut, z uwagi na zmęczenie robotników. Należy zatem dołożyć starań, by w pouczeniu unikać wszystkiego, co nie jest konieczne lub pożyteczne.

3. Przyjęte zostało, że w dniu spowiedzi i Komunii św. wpisywać się będzie kosiarzy do Bractw Najśw. Serca Jezusa i Maryi, do Przenajdroższej Krwi Tegoż

Jezusa oraz do Różańca Najśw. Dziewicy[567]. Zatem uczący ma parę razy zwrócić im na to uwagę. By zaś w dniu Komunii św. uniknąć zamieszania, należy ich dobrze pouczyć o obowiązkach związanych z tymi zbożnymi praktykami:

1. Członkowie Bractwa Najśw. Serca Jezusa mają co dzień odmawiać jedno „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Wierzę w Boga”, jak również akt strzelisty: Słodkie Serce mojego Jezusa, spraw, bym Cię kochał stale coraz bardziej.

2. Członkowie Bractwa Najdroższej Krwi Jezusa Chrystusa powinni odmawiać co dzień siedem razy „Chwała Ojcu” na pamiątkę siedmiokrotnego przelewania Krwi przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.

3. Zapisani do Różańca mają na koronce poświęconej przez ojca dominikanina odmawiać, rozważając, wszystkie piętnaście tajemnic Różańca, po pięć tajemnic w pierwszych trzech dniach każdego tygodnia. Należy zaznaczyć, że koronkę poświęconą przez ojca dominikanina przekazuje się im przez Pobożny Związek Św. Galii w dniu ich Komunii św. oraz że jeżeli ktoś bez złej woli nie odmówi tych modlitw, nie popełnia żadnego grzechu[568].

4. Odpusty dołączone...[569]

[266e][570] Reguły

1. Gorliwy duchowny przygotuje się w skupieniu i w modlitwie, by zbożne przedsięwzięcie, jakie rozpoczyna, wykonał w duchu Jezusa Chrystusa, którym jest duch miłości, gorliwości, pokory, słodyczy, łagodności i pokoju oraz jak najwznioślejszej doskonałości.

2. Postara się przeczytać uważnie cały ten [opisany tu] sposób postępowania, aby móc go stosować w całej rozciągłości z całą możliwą dokładnością.

3. Przed rozpoczęciem zbożnego dzieła gorliwy duchowny postara się, by w cztery oczy zachęcić przodownika tych prostych i poczciwych wiernych, by był pierwszym przy wcielaniu w czyn tych życzliwych pouczeń, jakich się im udziela, oraz by słowem i przykładem pobudzał wszystkich innych do tego, co się ustala, a także do zaangażowanej obecności na naukach.

4. Gorliwy duchowny niech idzie na katechezę uzbrojony w krucyfiks, pobłogosławiony i ubogacony odpustami, wśród których szczególnie w odpust 7 lat i 7 kwadragen[571] , by wierny lud mógł go dostąpić, gdy takim krucyfiksem otrzyma błogosławieństwo kapłańskie, a także inny odpust, jakiego dostępuje się przez ucałowanie takiego krucyfiksu. Niech się dobrze rozejrzy, czy kosiarze mają w mieszkaniach obraz Najśw. Dziewicy z Synkiem — Dzieciną, i inny przedstawiający Chrystusa Ukrzyżowanego. A gdyby nie mieli, niech się postara dostarczyć im tych [obrazów], aby je umieścić na ścianie.

5. (... )

6. Niech gorliwy pracownik dołoży starań, by się dowiedzieć o czasie [stosownym] dla nauczania poczciwych wiernych; i odpowiednio do pory niech się postara ustalić odpowiednie dni tygodnia (...)

2. [POBOŻNE DZIEŁA, JAKIE NALEŻY ROZWIJAĆ NA WSI][572]

(OOCC V 431 —433; data: 1816 (?))[573]

[267] Do tego Dzieła przyłącza się ks. Bedoni[574].

W każdej wsi należy zorganizować grupę dobrych wieśniaków, którzy osiągnęli już wiek lat pięćdziesięciu, a jeśli zachodzą specjalne warunki, to również i tych, którzy mają trzydzieści lub czterdzieści lat, aby w dni świąteczne nauczać chrześcijańskiej nauki, trzymając się kardynała Dejorch[575]. Aby ci dobrzy ludzie nie utracili nic ze słowa Bożego, nauczanie trzeba rozłożyć na odpowiednie miesiące roku. Będą też oni zbierać ofiary na chorych znajdujących się we wsi, a pomagać im będą w tym pobożne panie, jak Siostry Towarzystwa Miłosierdzia[576]. Ludzie ci mają też pomóc do tego, aby mieszkańcy wsi w ciągu roku przystąpili do spowiedzi, do bierzmowania i do Komunii św. Należy ich zaopatrzyć bezpłatnie w święte obrazki, a jeśli przypadkowo coś się za nie otrzyma, należy to przeznaczyć na kupno nowych obrazków. Dzieło to będzie mile widziane przez wiernych, bo wiąże się z podziwu godnym przejawem miłosierdzia co do ciała, a wykonanie tego jest stosunkowo łatwe. Należy je, pod zwykłym wezwaniem[577] , wprowadzać z okazji misji świętych czy w innych stosownych okolicznościach. Wszyscy jego członkowie winni być wpisani do Bractwa Szkaplerza Karmelitańskiego, itp.[578]

Naukę należy prowadzić po chałupach. Pieśni pobożne winny być śpiewane w czasie podoju, akty zaś uwielbienia Imienia Bożego[579] przed udaniem się na spoczynek. Wieczorem i rano przodownik niech czyta w obecności wszystkich rozmyślanie przewidziane na dany miesiąc i życiorys jakiegoś Świętego. Wszyscy niech się często spowiadają.

Odczytuje się modlitwy odmawiane w czasie sprawowania Najświętszej Ofiary, gdyż ludzie ci [pracując] nie mogą uczestniczyć we Mszy św.

Przy kopaniu ziemi mężczyźni i kobiety pracują osobno i podobnie przebywają w osobnych pomieszczeniach.

Wieczorem odmawia się Różaniec święty i inne modlitwy. Za dnia śpiewa się litanie i inne pobożne pienia.

3. POBOŻNE DZIEŁA, KTÓRE NALEŻY ZAKŁADAĆ W CELU ZACHOWANIA I ROZWOJU MISJI ŚWIĘTYCH[580]

(Collez. Spirit., nr 53, s. 224—226; data: 1817—1818)

[268] 1. Należy powołać do życia grono apostołów złożone z dwunastu lub więcej kapłanów.

2. Utworzyć należy instytucje, których zadaniem będzie pouczanie tych, co mają wstępować w związki małżeńskie.

[268a] 3. Młodzieńcy, którzy zaczęli się przygotowywać do przyjęcia sakramentu kapłaństwa, powinni się przyzwyczajać do głoszenia kazań, przedstawiając raz w tygodniu przykład z życia Najśw. Maryi Panny albo jakieś zdarzenie z Pisma św. i dołączając na zakończenie refleksje natury moralnej.

4. Należy założyć zjednoczenie wiernych, którzy nie zobowiązując się ślubem, będą w domach swoich przestrzegać pewnych reguł wiodących do ewangelicznej doskonałości. Zjednoczenie to powinno mieć za przewodniczącego gorliwego i przykładnego kapłana, któremu ci ludzie okazywać będą posłuszeństwo. Raz na miesiąc zbierać się będą w kościele lub oratorium, przy którym to zjednoczenie zostało założone, i tam przewodniczący lub inny kapłan wygłosi do zebranych konferencję ascetyczną.

5. Urządzać należy oratorium wieczorne wyłącznie dla mężczyzn, na które uczęszczać będą szczególnie ci. co zapisali się do wzmiankowanego zjednoczenia.

[268b] 6. Założyć należy Bractwo Najśw. Imienia Bożego[581] mające na celu walkę z bluźnierstwami. Członkowie tego Bractwa powinni się starać, aby z jak największą miłością, roztropnością i gorliwością starać się o poprawę bluźnierców.

7. Należy wprowadzić codzienne poranne odmawianie Różańca świętego w kościele; a po skończeniu św. Różańca niech następuje odmówienie jednego „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu” o nawrócenie grzeszników i o pomnożenie owoców misji świętych. W końcu odmawiać się będzie na przemian akty wiary, nadziei, miłości i żalu (a wiernych należy powiadomić o odpustach z odmawianiem tych aktów związanych). Jeśli zostaje jeszcze trochę czasu, powtarza się na przemian inne prawdy katechizmowe, których znajomość wymagana jest, by otrzymać rozgrzeszenie sakramentalne, itd.

8. Należy się starać, by kobiety zajęte wspólnym praniem przy źródle, odmawiały razem Różaniec święty lub śpiewały religijne pieśni; w ten sposób zapobiegnie się wielu szemraniom i próżnym słowom.

[268c] 9. Trzeba się starać o zaprowadzenie nabożeństwa wieczystej adoracji Najśw. Sakramentu, a w związku z tym można się zapisywać do Arcybractwa założonego w Rzymie przy kościele zwanym Rotonda[582]. Można też zaprowadzić jedno lub więcej z Bractw podanych niżej: 1) Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa[583] , 2) Trójcy Przenajświętszej, istniejące przy kościele Ojców Trynitarzy Bosych[584] , 3) Najśw. Serca Jezusowego[585] , 4) Najśw. Serca Maryi Panny[586] , 5) Różańca Świętego[587] , 6) Karmelitańskiego[588] , 7) Paska Najśw. Maryi Panny przy kościele Ojców Augustianów[589] 8) Niepokalanego Poczęcia przy kościele Ojców Teatynów[590] , 9) Matki Boskiej Bolesnej przy kościele Ojców Serwitów[591] 10) Milicji Anielskiej Św. Tomasza z Akwinu przy kościele Ojców Dominikanów[592] , 11) Imienia Bożego również przy kościele Ojców Dominikanów[593] , 12) Najśw. Maryi Panny od Wykupu Niewolników przy kościele Ojców Mercedariuszy[594].

[268d] 10. Tam, gdzie odprawia się misje, należy zaznaczyć w kilku miejscach następujące krótkie zdania wypisane wielkimi literami: „Bóg nas widzi”, „Wieczność”.

11. Również we wszystkich szkołach umieścić należy podane wyżej zdania: „Bóg nas widzi”. „Wieczność”. Zaprowadzić też trzeba codzienne dziesięciominutowe czytanie duchowne. W sobotę czyta się przykład z życia Najśw. Panny, nauczyciel zaś czy nauczycielka niech poda jakąś refleksję moralną.

12. Tam. gdzie to możliwe, należy wprowadzić codzienne nawiedzenie Najśw. Sakramentu i Najśw. Maryi Panny według sposobu podanego przez św. Liguoriego w dziełku pod tytułem: Nawiedzenie Najśw. Sakramentu i Najśw. Maryi Panny na każdy dzień miesiąca[595].

[268e] 13. Należy założyć związek chłopców (giovanetti), by według pewnego porządku spędzać dni świąteczne i wakacyjne.

14. Tam, gdzie jeszcze nie istnieje, należy w Wielki Piątek wprowadzić trzygodzinne nabożeństwo ku uczczeniu konania [Pana Jezusa] i jednogodzinne nabożeństwo ku czci Matki Boskiej Bolesnej, a w Wielki Czwartek jednogodzinne nabożeństwo na wspomnienie ustanowienia Najśw. Eucharystii.

15. W każde święto lub przynajmniej dwa razy w miesiącu należy odprawić Drogę Krzyżową.

[268f] 16. Zachęcać do nawiedzania kościoła należącego do Zakonu Ojców Dominikanów, ponieważ papież Benedykt XIII, dominikanin, w bulli swej z dnia 26 V 1727 udzielił wiernym obojga płci, nawet nie wpisanym do Różańca świętego, wszystkich odpustów, darowania win i kar, które to odpusty przyznane zostały przez jego poprzedników lub zostaną w przyszłości przyznane jakiemukolwiek zakonowi lub kościołowi Kanoników Regularnych, tak żebrzących jak nieżebrzących, zrzeszeniom, bractwom, szpitalom, zakonom rycerskim i pobożnym miejscom, pod warunkiem nawiedzenia kościoła lub kaplicy czy oratorium tychże Tercjarzy i Tercjarek tegoż Zakonu Św. Dominika[596].

Uwaga: Odpust ten został uznany za autentyczny przez Świętą Kongregację Odpustów[597] dnia 28 VIII 1817 roku.

[268g] 17. Po Komunii generalnej w czasie misji należy na przemian z ludem odmawiać modlitwę przed Ukrzyżowanym Zbawicielem, z którą łączy się odpust zupełny z uwolnieniem jednej duszy czyśćcowej. Modlitwa brzmi jak następuje...[598]

18. W pisaniu, działaniu, itd. należy pamiętać o duchu pierwszych chrześcijan; trzeba też mówić, że misjonarze w obcych krajach podziwiają niewiernych, jak [gorliwie] przyjmują [prawdziwą] wiarę

19. Przy każdej drodze należy umieścić krzyż z napisem: Bracie...[599]

4. [SPOSOBY WYKONYWANIA PEWNYCH PRAKTYK POBOŻNYCH][600]

(OOCC V 434—448; data: 1817—1818)[601]

Metoda niektórych praktyk pobożnych. Jezus przemawia do osób duchownych:

[269] Synu, oto jesteś pasterzem, a dusze, które cię otaczają, są owieczkami. Oświecaj więc ich ślepotę światłem mej niebieskiej nauki, broń ich przed kłami drapieżnych wilków, pokrzepiaj ich niemoc sakramentami świętymi. Staraj się, synu mój, by dusze, które powierzyłem twojej czujności, postępowały zawsze ścieżką prostą, wiodącą na Górę świętą, na Górę mego Ojca Niebieskiego, na Górę tłustą, opływającą mlekiem [por. Ps 67,16], na Górę, gdzie Ojciec mój upodobał sobie mieszkanie [por. Kol l, 19], na Górę wreszcie, gdzie znajdują się rozkoszne pokarmy uczty wieczystej [por. J 10, 9][602]. Pomnij, że ja umarłem na krzyżu pod wpływem miłości, która płonie dla nich w mym sercu.

Odwagi, synu, potrzeba ci mego ducha, który jest duchem gorliwości, pokory, łagodności, słodyczy, pokoju, uciszenia, wreszcie duchem najżarliwszej miłości i wzniosłej doskonałości. Powinieneś jednak zdawać sobie sprawę, że ducha mojego nabywa się w skupieniu i na modlitwie. Dlatego unikaj tłumu i niepotrzebnej z ludźmi rozmowy, a szukaj mnie w samotności i w głębi serca swojego. Kiedy bowiem w samotności prosić będziesz mego Niebieskiego Ojca, ja przemawiać będę do ducha twego i zstąpi na ciebie pełnia mych darów.

[269a] Sposób odprawiania ćwiczeń pobożnych

1. Na godzinę przed Mszą parafialną lud wiemy ma się zgromadzić w świątyni. Przez pierwsze pół godziny odprawiać się będzie czytanie duchowne z życiorysu jakiegoś Świętego. Jako przygotowanie do czytania duchownego należy odmówić: 1) O Stworzycielu Duchu, przyjdź, itd., oraz modlitwę: Boże, któryś pouczył serca wiernych, itd.[603] 2) Jedno „Zdrowaś Maryjo” i akt strzelisty: Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny[604] , 3) Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus — Na wieki wieków.

Po zakończeniu czytania [odmawia się]:

Dziękujemy Ci, Panie, za owoc, jaki pozwoliłeś nam odnieść z tego czytania duchownego. Prosimy Cię, udziel nam laski, abyśmy go mogli zastosować w czynie.

W następnym półgodzinnym czasie odmawia się Różaniec święty do Najśw. Maryi Panny.

Po czym rozpoczyna się Msza św., w czasie której, stosownie do zwyczaju, objaśnia się Ewangelię lub wygłasza naukę dostosowaną do aktualnego święta. W czasie Bezkrwawej Ofiary odmawia się w jedno święto Koronkę do Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa[605] , a jeśli w danej okolicy nie jest to przyjęte — Koronkę do Matki Boskiej Bolesnej[606] ; w drugie święto odmawiać się będzie na przemian modlitwy odpowiadające przebiegowi Najśw. Ofiary — i tak kolejno w tym samym porządku

[269b] w każde zaś święto... [następuje tekst, jak w nrach [256e]— [256f]]. Uwaga 1: Jeśliby dla słusznych powodów nie było można zgromadzić wiernych na godzinę przed Mszą, należy dążyć do tego, b y zebrali się przynajmniej o trzy kwadranse lub pół godziny przed Mszą. W tym przypadku należy poświęcić kwadrans na czytanie duchowne, potem na odmówienie Różańca świętego. Gdyby nawet i tego nie było można zrobić, to czytanie duchowne należy odprawić w czasie, gdy zbierają się wierni, by uczestniczyć w Bezkrwawej Ofierze. W tym przypadku- w jedno święto odmawiać się będzie w czasie Mszy Różaniec święty, w drugie zaś — Koronkę do Najdroższej Krwi lub do Matki Boskiej Bolesnej[607] , w przypadku gdyby pierwsza nie była znana; w inne zaś święta modlitwy, które łączą się z przebiegiem składanej Na j św. Ofiary oraz inne modlitwy podane wyżej.

Uwaga 2: Gdyby przeszkodą były obrzędy kościelne, jak to ma miejsce w katedrze, należy się starać, aby tego rodzaju pobożne ćwiczenie odprawione zostało w innym jakimś większym kościele.

[269c] 2. W ciągu dnia, po nauce, proboszcz lub inny duchowny w otoczeniu innych osób przykładnego życia, z których jedna na przedzie niesie krzyż, ma się wraz z mężczyznami udać do jakiegoś pobożnego miejsca, uznawanego za sanktuarium — jeśli takowe znajduje się niedaleko od miasta czy wsi i położone jest poza ich obrębem. A jeżeli poza klasztorem Ojców Franciszkanów są stacje Drogi Krzyżowej, to nawiedza się te właśnie stacje. Przed odprawieniem Drogi Krzyżowej, po krótkim odpoczynku i uczczeniu Jezusa Ukrzyżowanego, jeden z gorliwych duchownych wstąpi na podwyższone raczej miejsce i powie krótką, lecz żarliwą naukę, podobną do nauki misyjnej. Ująwszy wreszcie święty krucyfiks, pobudzi wiernych do serdecznej skruchy i do współczucia wobec cierpiącego Jezusa idącego na śmierć oraz do współczucia wobec Maryi towarzyszącej Mu na Kalwarią i tym samym krucyfiksem udzieli świętego błogosławieństwa, dając znak rozpoczęcia Drogi Krzyżowej.

Gdyby jednak w danej miejscowości nie było stacji Drogi Krzyżowej, to należy nawiedzić inne jakieś pobożne miejsce, jak to wspomniano wyżej. W takim razie naukę wygłasza się w ten sam sposób, ale po nawiedzeniu miejsca, ponieważ Drogę Krzyżową odprawi się w kościele. Wierni gromadzą się ponownie w świątyni, po czym przystępuje się do odprawienia Drogi Krzyżowej, jeśli poprzednio jej nie odprawiono. Na koniec udziela się błogosławieństwa Najśw. Sakramentem w puszce. Przed błogosławieństwem jednak gorliwy duchowny odmówi zawsze, według swego wyboru i stosownie do osobistej gorliwości, krótką jakąś modlitwę.

[269d] Nota l: Powiedziano, że proboszcz lub inny duchowny wraz z osobami przykładnego życia prowadzić ma lud wierny, itd. Osobami tymi mają być zacni ludzie świeccy, wybrani przez własnego proboszcza w tym celu, aby czuwać nad porządkiem przy odprawianiu Drogi Krzyżowej i innych pobożnych ćwiczeń. Osobom tym nie będzie się jednak dawało żadnych wyróżniających tytułów nawet świątobliwych, bo mogłoby to czasem (choć nie zawsze) podsycać ambicję osób świeckich. Mają one przede wszystkim pamiętać, że noszą piękne imię chrześcijanina. Toteż powinny starać się nosić je chlubnie w czystości i prostocie serca oraz z pokorą ducha, uczciwością życia, prawością obyczajów, stając się jak najniewinniejszymi w obliczu Boga i nienagannymi wobec ludzi, gdyż w ten sposób będą się mogli stać cichymi głosicielami cnót i pogromcami występków.

Nota 2: Czas potrzebny na dojście do stacji Drogi Krzyżowej poświęcić należy na odmawianie Różańca świętego ku czci Najśw. Maryi Panny; w miarę możności należy też odmawiać Litanię do Matki Bożej oraz śpiewać pobożną pieśń, jak to jest w zwyczaju podczas misji.

Nota 3: Jeżeli pada deszcz lub drogi zasypane są śniegiem, nauka i Droga Krzyżowa odbywają się w kościele, a na zakończenie, stosownie do zwyczaju, odmawia się odpowiednie modlitwy i udziela świętego błogosławieństwa.

[269e] Uwaga I

Jeżeli w dni świąteczne urządza się po wsiach czy miastach w niektórych kościołach jakieś pobożne ćwiczenie, to udział w nabożeństwach brać będą same tylko kobiety, gdyż mężczyźni w tym czasie zajęci będą ćwiczeniem omówionym wyżej. Gdyby jednak w jakiejś miejscowości nie było w dni świąteczne żadnego pobożnego ćwiczenia, to po zakończeniu nauki należy wygłosić w kościele wyłącznie dla kobiet egzortę dostosowaną do ich stanu i odprawić z nimi Drogę Krzyżową. Po jej odprawieniu jeden z duchownych przemówi krótko, lecz serdecznie, aby serca uczestniczek pobudzić do skruchy i do współczucia z Ukrzyżowanym Jezusem oraz z Matką Bolesną. Następnie po odmówieniu kilku dowolnych, krótkich modlitw, według uznania i gorliwości duchownego, udzieli się błogosławieństwa Najśw. Sakramentem. Jeżeli nie można urządzić uroczystego wystawienia, błogosławieństwa udzieli się Najśw. Sakramentem — w puszce.

[269f] Uwaga II

W miejscowościach gdzie jest tylko jeden proboszcz mężczyźni wyruszają po nauce z proboszczem w sposób podany wyżej, aby nawiedzić miejsce pobożne uznane za sanktuarium. Kobiety zaś pozostają w kościele, by [tam] zadośćuczynić swojej pobożności. Po powrocie mężczyzn z proboszczem wszyscy wierni zebrani w kościele — zajmujący jednak oddzielne miejsca dla kobiet i mężczyzn — słuchają przemówienia proboszcza wygłaszanego na sposób nauki misyjnej. Proboszcz kończąc tę naukę, z krucyfiksem w ręku, niech pobudzi zebranych wiernych do obrzydzenia sobie grzechów i do współczucia z Cierpiącym Jezusem oraz Bolejącą Maryją. Następuje odprawienie Drogi Krzyżowej, a po odmówieniu przez proboszcza jakichś dowolnie obranych modlitw udzieli się błogosławieństwa Najśw. Sakramentem w puszce, o ile nie można urządzić wystawienia w formie publicznej.

[269g] Uwaga III

Pobożne nabożeństwo zarówno poranne jak również po nauce w ciągli dnia urządzać się będzie we wszystkie święta w ciągu roku.

Przypomnienie

Należy się starać, aby we wszystkich domach oraz w innych stosownych miejscach były poumieszczane wielkie napisy: „Bóg mnie widzi” i „Wieczność”[608] Słowa te szerzyć będą nabożeństwo do Trójcy Przenajświętszej[609] nabożeństwo do św. Józefa i całej Świętej Rodziny[610] , do św. Jana Chrzciciela, do Aniołów Stróżów i do całej Wspólnoty Niebiańskiej.

Rozdział o rozczarowaniach duchowych

Niech każdy nosi na sobie krucyfiks, aby przez łatwiejsze budzenie pamięci mógł go stale mieć wyrytym w sercu.

O wspomaganiu dusz czyśćcowych O duchu pokuty O czci wobec tajemnic Bożych

Niech będą najmniejszymi, i jeszcze więcej.

Niech się starają o upomnienie braterskie: Nakazał Pan troszczyć się o bliźnich [por. Syr 17, 14].

Każdy starać się będzie o wężową roztropność i gołębią prostotę [por. Mt 10, 16].

Świadczyć jałmużnę i nieść pomoc biedaczkom.

[269h] Oświadczenie Autora

O Najmiłościwszy Ojcze, Boże Jeden w Trzech Osobach, i Boski Odkupicielu, Jezu Chryste Ukrzyżowany, oto ja, najbardziej niewdzięczne stworzenie, pogrążony w rozpamiętywaniu własnej niegodziwości, ufny jednak w Twą dobroć i miłosierdzie[611] , Tobie poświęcam te Reguły, by Twoi wierni słudzy, a mistrzowie moi, pełnili je z najwyższą doskonałością, a ku mojemu zawstydzeniu[612]. A ofiaruję Ci je w każdym momencie przez ręce św. Józefa, św. Jana Chrzciciela, św. Apostołów i wszystkich założycieli zakonów, słowem, przez ręce całej Wspólnoty Niebios.

Aby zaś te Reguły przeniknęły do serc wszystkich wiernych, pobudzając ich do życia według ewangelicznej doskonałości i we współukrzyżowaniu z Tobą, o Jezu, racz je na stałe zanurzyć w Najdroższej Krwi Twojej, zamknij je w rozpłomienionym Sercu Twoim i w naj czystszym Sercu Maryi Dziewicy i Matki Twojej. A ja, z pochyloną twarzą ku ziemi, pełen zwątpienia w siebie samego, lecz z pełną do Ciebie ufnością, jestem pewny, że otrzymam przebaczenie nie tylko wszystkich mych przeszłych niegodziwości, lecz także wybaczenie odwagi, z jaką Ci te Reguły poświęcam.

[269i] O nabożeństwie do Najśw. Maryi Panny

Bracia moi i Mistrzowie, powinniśmy żywić takie nabożeństwo do naszej więcej niż najukochańszej Matki Maryi, byśmy przy pomocy czynów i słów byli najbardziej żarliwymi apostołami nie tylko Ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa, ale też Jego i naszej Matki Maryi [por. J 19, 26-27]. Jeżeli jesteśmy synami i Apostołami Najśw. Maryi Panny, to winniśmy dążyć do takiej w Niej przemiany, by w sercu naszym, po Jezusie Chrystusie, znajdowała się Ona, by wewnętrzne poruszenia nasze, słowa i spojrzenia, nasze kroki i wszystkie nasze czyny kierowały się ku Maryi. Mamy być przekonani, że prawdziwy czciciel Najśw. Maryi Panny nie tylko osiągnie zbawienie, ale że dzięki Jej wstawiennictwu stanie się też wielkim Świętym i że świętość jego wzrastać będzie z dnia na dzień. Dlatego też jak naj troskliwiej starajmy się szerzyć chwałę Maryi.

Chwała Maryi, to nie wysychające źródło[613] [por. Syr 24, 6; J 4, 14], z którego do serc wszystkich płynie taka miłość, że dzięki niej można — gdyby to było możliwe — nieskończenie miłować naszą więcej niż najukochańszą Matkę, Panią i Królową Maryję.

5. [REGULAMIN DLA KONFERENCJI RELIGIJNYCH][614]

(OOCC V 501—517; data: po 20 VIII 1817)[615]

Regulamin konferencji duchownych

Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z duchem waszym, bracia Amen [por. Ga 8, 18].

[270] Do wiernych [przynależnych do] Jezusa Chrystusa:

[270a] Nikt w sposób uzasadniony nie może podawać w wątpliwość tego, że konferencje duchowne są niezmiernie pożyteczne dla zdobywania doskonałości ewangelicznej. Aby się przekonać o ich prawdziwym pożytku, wystarczy zwrócić uwagę, że z tego rodzaju konferencji duchownych dusze odnosiły tak wielkie owoce, iż nie tylko — że tak powiem — podążały chyżo, lecz pędem niejako biegły po drodze doskonałości ewangelicznej, wskazanej nam przez Jezusa Chrystusa. Dowodzi tego jasno nie tylko godny naśladowania przykład starożytnych Ojców Pustyni[616] , którzy, jak czytamy w ich dziejach, zbierali się często w celu odbywania takich religijnych spotkań, lecz również godny pochwały sposób postępowania wielkiego Apostoła Rzymu, św. Filipa Nereusza[617]. On bowiem tak ukochał konferencje tego rodzaju, że pokoje, w których je prowadził sam i duchowni jego synowie, zasłużyły na szczytne miano „Szkoły doskonałości” i „Ośrodków ćwiczeń rekolekcyjnych”. A poza tym, któż by mógł przeczyć wielkiej użyteczności tych konferencji, skoro [uczestnicząc w] nich poznajemy z wielką łatwością błędy, jakie należy wykorzenić, wady, z jakich winniśmy się poprawić, cnoty, jakie mamy praktykować, oraz drogi, jakimi kroczyli Święci (w zależności od różnych stanów i warunków), by się wspiąć na szczyty doskonałości ewangelicznej.

[270b] Trzeba więc stwierdzić, że konferencje duchowne bardzo są pożyteczne i śmiem powiedzieć, niemal konieczne. Stwierdzając bowiem wielki ich pożytek dla ducha, musimy je też uznać za jeden z najskuteczniejszych środków do zdobycia doskonałości opisanej nam i zaleconej w Ewangelii świętej [por. Mt 5, 48] przez Boskiego naszego Mistrza Jezusa Chrystusa.

Jeżeli zatem, Bracia moi i Mistrzowie w Chrystusie Ukrzyżowanym, wspomniane ćwiczenia religijne przynoszą tak wielki pożytek, to przez miłość do Pana naszego Jezusa Chrystusa i do Niepokalanej Jego Matki, a także przez miłość do naszej duszy własnej i duszy bliźniego starajmy się, przejęci duchem Chrystusa (który jest duchem gorliwości, pokory i najwyższej doskonałości), uczęszczać stale na tego rodzaju konferencje i zachęcać do ich prowadzenia, jeżeli to możliwe, we wszystkich miejscach. Na miejsca te po swej śmierci spoglądać będziemy jako na rozkoszne ogrody, z których wykorzenione zastały występki, w których kwitnie cnota, pomnaża się świętość i w których dochodzi się szybko do ewangelicznej doskonałości.

[270c] Wskazówki

Pobożne zjednoczenie osób zajmujących się organizowaniem tych konferencji duchownych ustanawia się pod wzniosłym wezwaniem Najśw. Sakramentu i pod możną opieką Maryi, Niepokalanej Matki Miłosierdzia, św. Józefa, Jej najczystszego Oblubieńca, i św. Jana Chrzciciela, dlatego też w miejscach, gdzie konferencje się odbywają, należy w specjalny sposób oddawać cześć tymże Świętym. Wszyscy uczestnicy tych konferencji powinni się starać o przystąpienie do jednego z pobożnych Bractw, jak: 1) Najśw. Sakramentu[618] , 2) Niepokalanego Poczęcia, przy klasztorze Ojców Teatynów[619] , Dobrej Śmierci pod opieką św. Józefa[620].

Uwaga: Jeżeli chodzi o pobożne Bractwo Najśw. Sakramentu, to istnieje ono w Rzymie przy San Lorenzo ai Monti[621]. Bractwo Dobrej Śmierci znajduje się przy kościele Jezuitów Del Gesu i przy innych kościołach[622].

Ponieważ bez kierownictwa ze strony dobrego przewodnika niepodobieństwem jest, zwyczajnie rzecz biorąc, bezpiecznie zdążać do doskonałości, zachęcamy więc wszystkich do poddania się na tej drodze Pańskiej kierownictwu świętego, uczonego i roztropnego ojca duchowego i do uzależnienia się od jego wskazówek, tak jak zależne jest dziecko od swej matki. Każdy, kto tak postąpi, dozna niebawem wielkiej pociechy i pożytku w życiu duchowym.

Święci odnosili wiele pożytku oddając się należycie skupieniu i modlitwie; dlatego też wszyscy członkowie mają się starać żyć również w wielkim skupieniu, o ile tylko pozwala im na to ich stan, oraz oddawać się gorliwie świętej praktyce modlitwy ustnej i myślnej.

[270d] Wreszcie, w celu nabywania coraz to większej doskonałości przez umartwianie namiętności i praktykowanie cnót teologicznych, kardynalnych, ewangelicznych i moralnych[623] , wszyscy będą się starać o upodobnianie się w pewien sposób do Pana naszego Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego, tak aby każdy za św. Pawłem mógł.powiedzieć: „Co do mnie, nie daj Boże, bym się miał chlubić z czego innego, jak tylko z krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata... Ja bowiem na ciele swoim noszę blizny, znamię przynależności do Jezusa” [Ga 6, 14-17].

Należy jednak pamiętać, że wtedy tylko będziemy mogli powiedzieć o sobie, że nosimy blizny Pana naszego Jezusa Chrystusa, gdy serca nasze zranione będą grotem świętej miłości i przepełnione pożądaniem rzeczy duchowych i niebieskich; gdy świętą nienawiść żywić będziemy do wszystkiego, co choćby w znikomym stopniu sprzeciwia się tak wzniosłej doskonałości ewangelicznej; gdy ręce nasze opanowane będą w swych gestach, a wznoszone często błagalnie ku niebu będą nieustannie otwarte dla niesienia pomocy, dla wspierania skutecznie i z bohaterską szczodrobliwością potrzeb ubogich, którzy są obrazami Jezusa Chrystusa; kiedy nogi nasze kierować będą swe kroki, i kiedy przykładem i słowem głosić będziemy Ewangelię pokoju, będziemy przepowiadać Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego [por. l Kor l, 23], jednym słowem, by móc ściśle powiedzieć, że nosimy w sobie blizny Pana naszego Jezusa Chrystusa [por. Ga 6, 17], musimy wyzuć się ze starego człowieka i przyoblec w nowego, „albowiem w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, tylko nowe stworzenie” [Ga 5, 1; por. 6, 15].

Kto zaś w ten sposób postępować będzie, niech się raduje, gdy w serce jego spłynie spokój, a na jego głowę zstąpi obfite błogosławieństwo. „Nad wszystkimi, którzy się tej zasady trzymać będą, pokój i miłosierdzie” [Ga 6, 16]. Wreszcie, jeżeli wszyscy trzymać się będą tej zasady, to pokój i miłosierdzie zstąpią również na całą wspólnotę zjednoczoną w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa. „Pokój nad nimi i miłosierdzie, jak również nad Izraelem Bożym” [Ga 6, 16]. Wówczas dając sobie pocałunek pokoju, będziemy się stale pozdrawiali, mówiąc wzajemnie do siebie: „Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym, bracia! Amen” [Ga 6, 18].

[270e] Reguły

Bóg domaga się od każdego z nas tej doskonałości, jaka jest właściwa stanowi, w którym znajdujemy się mocą najwyższego postanowienia Opatrzności Bożej. Do wszystkich bowiem powiedział Jezus: „Bądźcie wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz Niebieski” [Mt 5, 48]. Ponieważ jednak doskonałość tę osiągnąć można jedynie przez praktykowanie cnót świętych, przeto na tych konferencjach będzie mowa o cnotach teologicznych, kardynalnych, ewangelicznych i moralnych. Przy czym kolejno mówić się będzie o ich znaczeniu, o aktach, przez które te cnoty się praktykuje, o sposobach nabywania cnót, o trudnościach, jakie należy pokonywać, itd.

Według zdania Ojców i Doktorów Kościoła Chrystusowego oraz mistrzów życia duchowego czytanie życiorysów Świętych jest stosownym środkiem pobudzającym do praktykowania świętych cnót. Uzasadnia to św. Bernard mówiąc: „Ponieważ przykład skuteczniej przekonuje i głębiej zapada w duszę, dlatego kieruję was do tego świętego starca... (Kazanie o Zmartwychwstaniu, mowa 2, do opatów)[624]. Stąd też w czasie każdej konferencji odprawiać się będzie czytanie się każdej konferencji odprawiać się będzie czytanie duchowne i czytać z życiorysu jakiegoś Świętego rozdział, w którym jest mowa o cnocie omawianej na konferencji[625]. Gdyby zaś dany rozdział życiorysu przez swą szczupłość nie zawierał materiału wystarczającego na wszystkie te konferencje, w czasie których omawia się wszystko, co dotyczy danej cnoty, należy wówczas czytać miejsca odnoszące się do omawianej cnoty z życiorysu innego Świętego.

Uwaga: Czytanie z kilku życiorysów osób świętych tego, co tam się mówi o danej cnocie, przyczyni się też do poznania różnych sposobów, jakimi one posługiwały się w praktykowaniu cnót świętych.

[270f] Ponieważ pobożna wspólnota Konferencji zakładana jest pod wzniosłym wezwaniem Najśw. Sakramentu, pod możną opieką Niepokalanej Maryi, Matki Miłosierdzia, św. Józefa, przeczystego Jej Oblubieńca, św. Jana Chrzciciela, Zwiastuna [Jezusa Chrystusa], dlatego na pierwszej już konferencji w każdym kwartale omawiać się będzie tematy związane z Najśw. Eucharystią; na każdej zaś konferencji najbliższej nowennie przed większymi uroczystościami Najśw. Maryi Panny, św. Józefa i św. Jana Chrzciciela mówić się będzie o cnotach tych Świętych i Najśw. Maryi Panny, nawiązując do danych uroczystości.

Uwaga 1: Na tych konferencjach należy również odprawić czytanie duchowne dostosowane do omawianego tematu.

Uwaga 2: Gdyby się konferencje odbywały jeden tylko raz na miesiąc, to tematowi o Najśw. Sakramencie należy poświęcić uwagę jedynie w konferencji najbliższej uroczystości Bożego Ciała; poświęconą zaś Matce Bożej będzie ta konferencja, która będzie najbliższa nowennie uroczystości Niepokalanego Poczęcia. Natomiast w czasie ustalonym uprzednio urządzi się konferencje poświęcone św. Józefowi, Oblubieńcowi Najśw. Dziewicy, oraz św. Janowi Chrzcicielowi, Zwiastunowi [Jezusa Chrystusa].

Na każdej konferencji ma być obecny duchowny wyznaczony do wyjaśnienia cnoty obranej za przedmiot danej konferencji.

Uwaga: Gdyby po ukończeniu omawiania cnoty miał ktoś pewne trudności albo gdyby komuś przyszła na myśl trudność, z jaką może się spotkać, należy jedno i drugie przedstawić spokojnie, ze świętą swobodą; kapłan zaś, który cnotę omawiał, zechce te trudności rozwiązać, może to bowiem przynieść wielki pożytek.

[270g] Prócz tego dwie inne osoby po skończeniu czytania duchownego mają z pozostałymi podzielić się swymi uwagami związanymi z odprawionym czytaniem. Postarają się przy tym w miarę swych możliwości wskazać, w jaki sposób można naśladować Świętego w omawianej cnocie (stosownie do stanu i warunków każdego z uczestników konferencji).

Celem ustrzeżenia się ducha [próżnej] ambicji na konferencjach tych należy przemawiać w sposób przyjazny, uprzejmy, pełen namaszczenia, ze znajomością świętej nauki i w formie naukowego wykładu Dlatego, o ile się to uzna za stosowne, trzeba się starać, aby konferencje te nie były urządzane publicznie, ale w jakimś oratorium — prywatnie

Konferencja nie powinna trwać dłużej niż godzinę ani krócej niż trzy kwadranse.

Duchowne te konwersacje powinny się odbywać możliwie jak najczęściej, a byłoby z niemałym pożytkiem, gdyby je można było urządzać przynajmniej raz lub parę razy w tygodniu. W każdym razie należy się starać, by były przeprowadzane co najmniej jeden raz lub dwa razy w każdym miesiącu.

[270h] Przestroga

Jeżeli tego rodzaju konferencje urządza się dla osób nie należących do stanu duchownego, zwraca się uwagę na to, by kierownikiem był duchowny, i również jakiś duchowny omawiać ma cnoty. Tymi zaś osobami, które w związku z czytaniem duchownym mają wypowiadać swe uwagi o charakterze moralnym, mają być osoby odznaczające się życiem wzorowym i roztropnością. Wybiera je kierownik spośród członków wspólnoty, uczęszczających na te konferencje.

Kierownik tych konferencji, ożywiony duchem -fana naszego Jezusa Chrystusa, powinien się starać jak najgorliwiej, aby uczestnicy odnosili z nich pożytek duchowy. W tym celu on sam czytając często życiorys św. Filipa Nereusza[626] zorientuje się, w jaki to sposób duch Jezusa Chrystusa działał w sercu tegoż Świętego, by oddawać się praktyce rozmów duchowych, kierujących duszami na drodze do ewangelicznej doskonałości.

[270i] Sposób prowadzenia konferencji

Przyjdź, Duchu Światy, napełnij serca wiernych Twoich i zapal w nich ogień Twojej miłości.

Ześlij Ducha Twego, a powstanie życie. l odnowisz oblicze ziemi.

Módlmy się.

Boże, któryś pouczył serca wiernych światłem Ducha Świętego, dozwól nam w tymże Duchu poznać to, co jest prawe, i pociechą Jego zawsze się weselić. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.[627]

Uwaga: Jeżeli wszyscy lub przynajmniej większa część członków i wspólnoty należy do Bractwa Niepokalanego Poczęcia, mającego siedzibę u Ojców Teatynów[628] , to należy odmówić sześć „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu” ku uczczeniu Trójcy Przenajświętszej i Maryi Niepokalanie Poczętej, prosząc o wytępienie herezji, o wywyższenie świętej Matki- Kościoła oraz o pokój i zgodę wśród chrześcijańskich królów...[629]

Następnie rozpoczyna się konferencję duchowną. Omawia się jakiś punkt określonej cnoty. Jeżeli ktoś w związku z przedstawionym zagadnieniem zechce wysunąć jakąś trudność, niech ją przedstawi, a kapłan omawiający cnotę niech trudność rozwiąże. Czytanie duchowne odprawia się w sposób podany w nrze 2[630] ; dwie zaś wyznaczone w tym celu osoby wypowiedzą po skończeniu czytania swe uwagi natury moralnej, zgodnie z tym, co powiedziano wyżej w nrze 5[631]

[270j] Antyfona

Celnik stał z dala i nie śmiał nawet oczu wznieść ku niebu, lecz bił się w piersi i mówił: Boże, miej litość nade mną grzesznym [por. Łk 18, 13].

Od skrytych moich występków oczyść mnie, Panie!

I od obcych ustrzeż sługę Twego! [por. 18. 13-14].

Módlmy się.

Boże, który pysznym się sprzeciwiasz, a pokornym łaskę dajesz, udziel nam cnoty prawdziwej pokory, jakiej przykład dal wiernym Jednorodzony Syn Twój, abyśmy nie wywoływali pychą Twego gniewu, lecz raczej kornie poddani, otrzymywali dary Twej łaski[632].

Antyfona [633]

O jak słodki jest, o Panie, Duch Twój, którego słodycz ukazujesz w synach; przy pomocy pełnego słodyczy chleba danego z nieba napełniasz łaknących obficie dobrami, bogaczy zaś z niczym puszczasz.

Dałeś im chleb z nieba.

Wszelką rozkosz mający w sobie.

Módlmy się

Boże, który w przedziwnym Sakramencie zostawiłeś nam pamiątkę swej męki, dozwól, prosimy, taką czcią otaczać święte tajemnice Ciała i Krwi Twojej, abyśmy nieustannie doznawali w sobie owoców Twego Odkupienia.

[270k] Antyfona[634]

Wspominamy przechwalebne Poczęcie Dziewicy Maryi, która otrzymując godność Matki, nie utraciła dziewiczej czystości. W Poczęciu swym, Dziewico, Niepokalaną byłaś. Módl się za nami do Ojca, któregoś Syna porodziła.

Módlmy się

Boże, któryś przez Niepokalane Poczęcie Najśw. Dziewicy przygotował Synowi swojemu godne mieszkanie, prosimy Cię: jak na mocy zasług przewidzianej śmierci tegoż Syna Twego zachowałeś Ją od wszelkiej zmazy, tak dozwól nam za Jej przyczyną dojść do Ciebie.

Antyfona [635]

Gdy Zachariasz wszedł do przybytku Pańskiego, ukazał mu się Gabriel stojący po prawej stronie ołtarza.

Był człowiek posłany przez Boga.

Któremu Jan było na imię.

Módlmy się

Boże, który dzień dzisiejszy uczyniłeś chwalebnym przez narodzenie św. Jana, daj ludowi Twemu łaskę radości duchowych i skieruj umysły wszystkich wiernych na drogę zbawienia, wiecznego.

[270 l] Antyfona[636]

Powstawszy ze snu, Józef uczynił tak, jak mu polecił Anioł Pański, i wziął swoją Małżonkę do siebie.

Ustanowił go panem domu swego.

I zarządcą wszystkich posiadłości swoich.

Módlmy się

Prosimy Cię, Panie, niech nas wspomagają zasługi Oblubieńca Twej Najśw. Rodzicielki, abyśmy za jego wstawiennictwem otrzymali to, czego sami nie możemy uzyskać. Przez Pana naszego, itd. Amen.

Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z duchem waszym, bracia Amen [por. Ga 6, 18][637].

6. [PUNKTY REGULAMINU DLA OŚRODKA REKOLEKCYJNEGO][638]

(OOCC XI 805—608; data: przed 1830 rokiem)[639]

[271] 1. Jest rzeczą niezbędną, by na korytarzach zachowywane było stale całkowite milczenie; w każdym też innym miejscu rekolekcyjnego domu, gdy zachodzi potrzeba mówienia, wypada bezwzględnie mówić głosem przyciszonym.

[271a] 2. Przed rozpoczęciem rekolekcji jest niezbędne, przynajmniej jeden dzień wcześniej, przysposobienie całkowite pokoi i umieszczenie w nich również przyborów do pisania wraz z atramentem i piaskiem.

3. W celu zachowania porządku i uchronienia służby (camerieri) od nadmiernej pracy z racji [dodatkowych] sprawunków, służba, gdy ktokolwiek z uczestników rekolekcji będzie jej chciał przekazać jakieś zlecenie, niech się niczego nie podejmuje, lecz odpowie, by zwrócili się do kierowników.

4. Niech [pokojowi] pamiętają, że polor schludności nie polega na noszeniu na sobie fartucha[640].

5. Poza dniami świątecznymi, każdego dnia dozwolone jest golenie.

6. Będzie się zwracało uwagę na sposób bycia, na schludność, a także na to, czy nie palą w domu lub ogrodzie.

7. Aby rekolektanci nie musieli znosić przykrego zapachu w korytarzach, gdy wracają do siebie, pokojowi będą uważać, by oczyścić naczynia[641] natychmiast po wyjściu rekolektantów do kaplicy na poranną czy wieczorną medytację i niech się strzegą opróżniania naczyń przez jakiekolwiek okno[642].

[271b] 8. Refektarzowy w czasie rozmyślania [rekolektantów] rozniesie po pokojach filiżanki i chleb na śniadanie.

9. Po Mszy zaś jeden z pokojowych rozniesie kawę, drugi oddzielnie czekoladę, do odpowiednich pokoi.

10. Zaraz po rozejściu się rekolektantów do kaplicy na czytanie duchowne obydwaj kamerdynerzy udadzą się do pokoi, każdy przy jednym, korytarzu, dla zabrania filiżanek.

11. Natychmiast po wyjściu rekolektantów do kaplicy na [duchową] odnowę kamerdynerzy udadzą się do pokoi, jeden, poczynając od dolnego korytarza, w celu przystosowania światła, drugi, poczynając od korytarza górnego — dla zamiatania i porządkowania pokoi.

[271c] 12. Łóżka porządkuje się w takich porach: zaczynając w czasie spacerów [rekolektantów], ale na głos dzwonu zapowiadający koniec przechadzki przerywając pracę, by wrócić do niej zaraz po rozejściu się rekolektantów do kaplicy na odnowę [duchową].

13. Wiadomo po licznych doświadczeniach, że rekolektanci ulegają łatwo roztargnieniom na widok innych osób; toteż, by nie udaremnić lepszych owoców [rekolekcji], pokojowi niech uważają na to, aby wtedy, gdy rekolektanci udają się do kaplicy albo wracają do siebie, usunąć się natychmiast do pokoju przeznaczonego dla kaznodziei lub do jednego z pomieszczeń kierowników na tak długo, dopóki rekolektanci nie wrócą do właściwych pokoi.

[271d] 14. Do pokoi, gdy są w nich obecni rekolektanci, kamerdynerzy nie będą wchodzić nigdy, z wyjątkiem wejścia z okazji golenia [uczestników rekolekcji] i w razie potrzeby niesienia im pomocy, gdyby zachorowali. Gdy muszą wchodzić, niech zapukają wprzód do drzwi ostrożnie, aby wejście nie było zaskoczeniem; przy otwieraniu zaś drzwi i zamykaniu niech uważają, by czynić to bez hałasu.

15. Bliscy rekolektantów przebywających w pokojach niech do nich nie wchodzą ani niech nie wkraczają na teren ogrodu.

16. Przy przybywaniu rekolektantów na rekolekcje i przy odchodzeniu [po ich zakończeniu] ma się zważać na to, by w portierni byli prócz furtiana jedynie kierownicy.

17. Przypomina się, aby wieczorem wszyscy odmawiali wspólnie Różaniec święty[643].

7. [WYJĄTKI Z DZIEŁKA PT. „MIESIĄC MAJ DLA WIERNYCH”][644]

(Wedł. 5 włoskiego wydania; data: oryginał 1833, wyd. 5 - 1852)[645]

[272] Praktyki pobożne na miesiąc maj[646]

[272a] Gdziekolwiek się odprawia nabożeństwo majowe ku czci Maryi: w domach [prywatnych], w zakładach, przytułkach czy jakiegokolwiek rodzaju wspólnotach, a szczególnie w publicznych kościołach i kaplicach, miej zawsze na uwadze, duszo chrześcijańska[647] , aby wizerunek Maryi przyozdobiony był jak najpiękniej draperią, światłem, kwiatami. W czasie nabożeństwa niech wierni śpiewają pobożne pieśni, jak się to zwykło czynić w Rzymie. Przede wszystkim zaś staraj się o nabycie trwałych cnót i zaskarbienie łask dla twej duszy, stosując przy tym następujące środki:

[272b] 1. Unikaj miejsc i towarzystw, które mogą być dla ciebie niebezpieczne czy wywierać wpływ ujemny.

Często w ciągu dnia, gdy słyszysz uderzenie zegara lub bicie dzwonu, zwracaj się do Najśw. Maryi Panny następującymi słowami: Niepokalana Maryjo, miłosierdzia!

Uczcijmy cały miesiąc przez codzienne uczestniczenie we Mszy św. Zachęcajmy innych do brania udziału w nabożeństwach majowych. Czytajmy jakieś dzieło wysławiające Maryję - lub inną książkę o treści duchowej.

Czcijmy każdy dzień przeprowadzając rachunek sumienia i prosząc Maryję o najbardziej potrzebną nam cnotę. Kwiatkiem ofiarowanym Matce Najśw. niech będzie akt umartwienia wiążącego się z jakąś wadą albo akt cnoty przeciwnej tejże wadzie. Wystarczy parę takich aktów, a nawet jeden i ten sam powtarzany częściej.

Wyspowiadaj się na początku tego miesiąca, aby oczyściwszy się z wszelkich grzechów być gotowym na przyjęcie łask, jakimi Maryja zechce cię obdarzyć. Gdy zajdzie potrzeba, odpraw starannie spowiedź generalną. Niech miesiąc ten zapoczątkuje prawdziwe twe nawrócenie do Boga i uświęcenie twoje[648].

[273] Przestrogi Maryi dotyczące należytego odprawiania majowych nabożeństw:

[273a] 1. Pamiętaj, synu mój[649] że może to być ostatni miesiąc twego życia. Pomyśl każdego dnia o tym, jak gorliwie spełniałby w poświęconym mi miesiącu pobożne praktyki biedny skazaniec, gdyby mu udzielono łaski, z której ty możesz skorzystać.

2. Stopień twojego uświęcenia może zależeć od stopnia pobożności, z jaką przeżyjesz ten miesiąc mnie poświęcony. Pamiętaj, synu, że najwięksi Święci Kościoła byli moimi gorliwymi czcicielami; a najbardziej zatwardziali grzesznicy łaskę nawrócenia otrzymywali dzięki temu, że żywili nabożeństwo do mnie.

3. Sprawiłbyś mi wielką radość, gdybyś w tym miesiącu żył tak, jak gdybyś odprawiał miesiąc rekolekcji. Jeżeli pragniesz zapewnić sobie mą opiekę i miłosierdzie Boskiego Syna mego, porzuć niebezpieczne zabawy, rozmowy, spotkania. Przebywaj chętnie w kościele lub w domowym zaciszu. Staraj się czytywać żywoty Świętych; pamiętaj, że wielu grzeszników nawróciło się przy czytaniu tego rodzaju książek.

[273b] 4. Czuwaj wytrwale nad tym, aby stale coraz gorliwiej zajmować się najważniejszą sprawą — sprawą twej duszy.

5. W tym miesiącu staraj się przystępować częściej i z większym jeszcze nabożeństwem do sakramentu pokuty i do Eucharystii.

6. Na kartkach złożonych na kształt zeszyciku zapisuj codziennie otrzymywane natchnienie i podejmowane postanowienia. Nie sądź, że jest to czymś zbędnym. Jeśli notatki swe będziesz często przeglądał[650] okaże się, że będą ci bardzo pomocne.

7. Sprawisz mi wreszcie wielką radość, jeżeli co dzień, po wysłuchaniu mych nauk odnoszących się do życia wiecznego, pomagać mi będziesz w składaniu dziękczynienia Przenajświętszej Trójcy za dary, których mi Ona udzieliła. A Trójcy Przenajświętszej będzie rzeczą miłą, jeżeli oddasz mi cześć przez odmówienie Litanii Loretańskiej.

[273c] Codzienny kwiatek

W ciągu całego miesiąca staraj się co dzień pomnożyć liczbę mych czcicieli zapraszając innych do uczestniczenia w pobożnych praktykach poświęconego mi miesiąca.

Trzy „Chwała Ojcu” i Litania.

[274] Dzień pierwszy[651]

„Błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich Królestwo Niebieskie” [Mt 5, 3][652].

[274a] I[653]. Oto słowa Jezusa, Boskiego mojego Syna, skierowane do Jego uczniów i do licznej rzeszy tych, którzy przyszli za Nim, łaknąc duchowego pokarmu Jego słowa. Jezus chciał przez to powiedzieć, że prawdziwe szczęście osiągnąć można jedynie przez oderwanie się od dóbr tego świata i że ci, którzy to uczynili w celu zjednoczenia się z istotnym dobrem, jakim jest Bóg, osiągną Królestwo Niebieskie. Chcę więc, mój synu, ostrzec cię z macierzyńskiej miłości, że nauki tego świata, który uważa siebie za wyrocznię, są przeciwieństwem nauk Jezusa, który jest Mądrością Ojca (por. l Kor l, 24).

Świat bowiem uważa tych za szczęśliwców, którzy całym sercem związani z bogactwami tej ziemi, zabiegają o zdobywanie coraz to większych dóbr i używają ich w nieumiarkowany sposób, zapominając o sprawie najważniejszej, jaką jest zbawienie ich własnych dusz. Pamiętaj, synu, że świat żyje w mrokach potępienia wiecznego. Umiłowany zaś uczeń Jezusa, a mój czciciel, poucza wszystkich, że Boski Syn mój jest niebieską światłością oświecającą każdego człowieka, który żyje na świecie, że Jego nauki są wyrazem nieskończonej mądrości i że kto według nich postępuje, ten żyje w świetle prawdy i przygotowuje się do tego, aby kontemplować wiecznie skarby nieskończonej Mądrości i wiecznej Prawdy oraz by radować się nimi.

[274b] II[654]. Rozważ, mój synu, że w tym pierwszym dniu poświęconego mi miesiąca macierzyńskie me serce raduje się w Bogu, ponieważ od Ojca Niebieskiego otrzymałeś łaskę, że możesz dziś z ust moich słuchać nauki niebieskiej, tej samej, którą z nieskończoną miłością głosił mój Syn, chcąc duszom zapewnić wieczne posiadanie nieba. Staraj się przeto z tych nauk korzystać. Jeżeli się zaś przytrafi, że niedostatek da ci się we znaki i że tym silniej odczujesz brzemię życia, pamiętaj, synu, o tym, że Bóg Najwyższy w niepojętym świetle nieskończonej swojej mądrości wiedział, iż brak pewnych dóbr doczesnych okaże się pożyteczny dla biednych synów Adama, gdyż dzięki temu serca ich nie przywiążą się zbyt do ziemi, a kierować się będą bardziej ku niebu.

Bóg wiedział, że większość wyznawców swoich znajdzie pośród ubogich tego świata. Dlatego to, chcąc nakłonić wszystkich do miłowania ubóstwa, sam, w swej nieskończonej miłości, stal się ubogim. Urodził się w ubóstwie, w ubóstwie żył i w ubóstwie umierał. I ja, którą On wybrał za swą Matkę, byłam uboga. Józef, przybrany Jego Ojciec, był ubogi. Apostołowie byli ubodzy. Ci, których najbardziej umiłował, żyli w ubóstwie. Dlatego, synu mój, pragnę, byś w ubóstwie swoim nie utracił skarbów ubóstwa Jezusa Chrystusa. On, w imię nieskończonej miłości obierając życie skrajnego ubóstwa, uczynił tak nie tylko po to, by świecić nam przykładem, ale także dlatego, aby dusze odkupione otrzymały łaskę, która by ich wspomagała w dźwiganiu ciężaru ubóstwa i w zdobywaniu w ten sposób zasługi.

Dlatego z synowską ufnością uciekaj się zawsze do mnie o pomoc. Ja zaś z macierzyńską miłością dopomogę ci w ofiarowywaniu Ojcu Niebieskiemu nieprzebranych zasług ubóstwa Syna mego Jezusa, a łaska Najwyższego Boga spłynie na ciebie. Dzięki niej będziesz mógł zawsze znosić cierpliwie największy nawet niedostatek i nie obrazisz Boga zarzutami kierowanymi przeciw Boskiej Opatrzności.

[274c] III[655]. Jeżeli jednak za zrządzeniem Opatrzności Boskiej nie znajdujesz się w liczbie ubogich tego świata, wiedz o tym, mój synu, iż nie oznacza to, by niebo było dla ciebie zamknięte. Albowiem Boski mój Syn nie powiedział: „Błogosławieni ubodzy”, lecz: „Błogosławieni [ubodzy] duchem”, co oznacza tych, którzy nie przywiązali się do dóbr doczesnych. Chcę zatem, byś zrozumiał, że nawet pośród bogactw możesz żyć w oderwaniu od świata. To prawda, że będziesz miał więcej trudności, by zachować taki stan ducha, ale będziesz też miał więcej okazji do zasługi. Pragnę przeto, mój synu, abyś czuwał gorliwie nad tym, by nie posiadać i nie nabywać nic takiego, co by się sprzeciwiało prawu sprawiedliwości Bożej i prawu natury. Korzystaj z dóbr doczesnych w sposób dozwolony przez prawo Boskiej Opatrzności, która jednym daje więcej, a drugim mniej.

Bądź posłuszny Panu wszechrzeczy, który kazał, aby wszystko to, co zostaje po zaspokojeniu niezbędnych naszych potrzeb, było rozdawane ubogim; nie wolno zaś tego obracać na zaspokojenie grzesznych naszych zachcianek i namiętności. W ten sposób nie utracisz skarbów ubóstwa Jezusa Chrystusa, który będąc bogatym, stał się ubogim, abyś mógł osiągnąć wieczyste bogactwa nieba. Święty Paweł, Apostoł Syna mego, pisze w ten sposób o tym w Liście do Koryntian: „Znacie bowiem łaskę Pana naszego Jezusa Chrystusa, że będąc bogatym, stał się dla was ubogim, abyście wy ubóstwem Jego bogatymi się stali” [2 Kor 8, 9). Pamiętaj, synu, że jeśli w przeszłości zgrzeszyłeś, czy to szemrząc obraźliwie na Opatrzność Boską będąc w ubóstwie, czy też nadużywając bogactw, gdy w nie obfitujesz — nie upadaj na duchu. Żałuj za swe błędy, proś mnie o pomoc z ufnością, ja zaś wspomogę cię, jako Matka Miłosierdzia.

[274d] W hołdzie Maryi

Uczcij mnie w sposób następujący: zastanów się dobrze nad samym sobą i jeżeli spostrzeżesz, że jakieś ziemskie uczucie owładnęło zbytnio twym sercem, staraj się zaraz uwolnić całkowicie od niego.

8. [REGULAMIN ŻYCIA CHRZEŚCIJAŃSKIEGO][656]

(Dod. do Miesiąc Maj dla wiernych; data: 1833. według wyd. z 1852)[657]

[275] Regulamin życia chrześcijańskiego

[275a] I. Każdego dnia

Rano wstawszy z łóżka (po siedmiu mniej więcej godzinach spoczynku) uklęknąć przed krzyżem lub innym [świętym] wizerunkiem i wzbudzać podane niżej akty[658].

Wziąć udział we Mszy św., która dla chrześcijanina jest prawdziwą skarbnicą.

Podczas Mszy św. lub w innym czasie odprawić półgodzinne, a przynajmniej kwadransowe rozmyślanie[659]. Nie opuszczać medytacji przez wzgląd na oschłość, rozproszenie lub zajęcie (można je odprawić i w czasie zajęć). Kto nie zaniedbuje rozmyślania, na pewno się zbawi.

Po obiedzie czytać książkę duchowną lub życiorys Świętego oraz odprawić nawiedzenie Najśw. Sakramentu i Matki Najśw.

Gdy kapłan idzie z Wiatykiem do chorych, starać się zawsze, by w miarę możności mu towarzyszyć.

Wieczorem wraz z rodziną zmówić Różaniec, odmówić Litanię do Matki Bożej, a wreszcie przed udaniem się na spoczynek odprawić rachunek sumienia.

[275b] II. Każdego tygodnia

Spowiadać się i komunikować przynajmniej raz w tygodniu lub co drugi tydzień; spowiedź — u spowiednika stałego, uczonego, pobożnego. Przed nim odbyć spowiedź generalną, całkowicie otworzyć swe sumienie i dać się sobą tak pokierować, jak [czyni się] w sprawach ważnych. Bez ważnego powodu nie zmieniać spowiednika.

Dni świąteczne uświęcać przez uczestniczenie w naukach katechizmowych, w ceremoniach, w słuchaniu kazań, w jakimś [religijnym] zebraniu, zważając przy tym jedynie na sprawę zbawienia wiecznego.

W soboty stosować post lub inne umartwienie według rady kierownika duchowego, a także jakieś ćwiczenie pobożne ku czci Najśw. Maryi Panny, do której, jeżeli chcemy zapewnić sobie niebo, należy mieć żywe nabożeństwo.

W piątki i w dni świąteczne odprawiać Drogę Krzyżową, za co zdobywa się bogate odpusty. W piątki o godzinie 15.00 odmówić też trzy „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo” na pamiątkę konania Pana Jezusa i boleści Matki Najśw.

[275c] III. W każdym miesiącu

Odprawić w milczeniu dzień skupienia. W takim dniu przystąpić do Komunii św., odprawić rozmyślanie, czytanie duchowne, rachunki sumienia i modlitwy, przygotować się na śmierć oraz rozmówić się z ojcem duchowym.

[275d] IV. W każdym roku

Odprawić rekolekcje w domu zakonnym lub [w innym] miejscu ustronnym, albo też (gdy się nie da inaczej) we własnym mieszkaniu — przez 8 do 10 dni. Odprawiać nowenny do Matki Bożej przed Bożym Narodzeniem, przed Zesłaniem Ducha Świętego, do swego Patrona i Anioła Stróża, łącznie z różnymi umartwieniami i z postem w wigilię tych świąt.

[275e] V. W każdym czasie

Unikać bezczynności, złego towarzystwa, rozmów nieskromnych lub przeciwnych miłości.

Poskramiać zmysły, zwłaszcza wzrok, smak i język.

W pokusach, szczególnie przeciwnych skromności, czynić na sobie znak krzyża świętego, z ufnością wzywać Jezusa i Maryi.

Gdy przytrafi się grzech, wzbudzić natychmiast akt żalu i postanowienie poprawy; gdyby grzech był ciężki — wyspowiadać się z niego jak najprędzej.

W sprawach przykrych, jak choroba, utrata drogich osób, doświadczenia, prześladowania, poddawać się zupełnie woli Bożej mówiąc: tak chce (lub: tak chciał) Bóg, niech będzie za to uwielbiony!

Ofiarowywać Bogu wszystkie swe czyny i cierpienia. Przed i po pracy, przed jedzeniem i po nim odmówić „Zdrowaś Maryjo”. Modlić się dużo, pamiętając, że kto się modli, ten się zbawi, a kto się nie modli — ten się potępi[660].

Powyższe zasady odczytywać sobie w każdą niedzielę.

[276] Akty, jakie należy wzbudzać w ciągu dnia

[276a] Rano, po wstaniu, uczyniwszy znak krzyża św. odmawia się na klęczkach:

1. Boże mój, uwielbiam Cię i miłuję z całego mojego serca.

2. Dziękuję Ci za wszystkie dobrodziejstwa, a szczególnie za to, że mnie zachowałeś tej nocy.

3. Ofiaruję Ci wszystkie sprawy i cierpienia dnia dzisiejszego w zjednoczeniu z uczynkami i cierpieniami Jezusa i Maryi, w intencji uzyskania wszystkich odpustów, których dostąpić mogę.

4. Postanawiam nie dopuścić się żadnego grzechu, szczególnie... W przeciwnościach chcę jednoczyć się z najświętszą wolą Twoją.

5. Jezu, błogosław mi! Najśw. Maryjo Panno, Aniele Stróżu mój, święci Patronowie, przyjdźcie mi z pomocą!

6. „Aniele Boży” i trzy „Zdrowaś Maryjo”, trzy „Chwała Ojcu” —na cześć Trójcy Przenajświętszej. „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo”, „Wierzę” i akt strzelisty: Słodkie Serce Jezusa, spraw, abym Cię kochał coraz więcej. Trzy „Zdrowaś Maryjo” dla uczczenia czystości Najśw. Maryi Panny.

[276b] W ciągu dnia wznosić często duszę do Boga i mówić: Jezu mój, miłosierdzia!

Wieczorem podziękować Bogu za otrzymane dobrodziejstwa, zrobić rachunek sumienia, wzbudzić akt żalu, odmówić modlitwy i akty cnót teologicznych oraz trzy „Zdrowaś Maryjo” o czystość.

Położywszy się do snu, przeżegnać się wodą święconą, złożyć ramiona na piersiach w formie krzyża i powiedzieć: Umrę..., nie wiem, gdzie..., nie wiem, jak..., nie wiem, kiedy..., Jezu, Maryjo, Józefie św., Wam oddaję duszę i serce moje. Jezu, Maryjo, Józefie św., bądźcie przy mnie w ostatniej chwili mego życia. Jezu, Maryjo, Józefie św., niech przy Was oddam w pokoju ducha mego (7 lat odpustu za każdy z tych aktów). Dziewięć „Chwała” na cześć Chórów anielskich.

9. [SUGESTIE W SPRAWIE PRZEKAZYWANIA NAUKI JEZUSA CHRYSTUSA][661]

(OOCC V 562—570; data: 1837—1838)[662]

[277] Obecny stan świata w dziedzinie wiary i moralności można - ogólnie biorąc — nazwać stanem stagnacji, jeśli się pominie to, co się podejmuje [w Kościele] w tym celu, aby Łódź Piotrowa nie zatonęła.

[277a] Na mocy przykazania miłości, każdy jak może obowiązany jest zapobiegać takiemu stanowi rzeczy przy pomocy odpowiednich środków.

Nikt nie zaprzeczy, że kierownicy ustanowieni przez Boga do rządzenia Kościołem [por. Dz 20, 28] rzymskim są bardziej niż inni zobowiązani do starania się o stosowanie środków najodpowiedniejszych i proporcjonalnych do celu.

Trzeba ożywić wiarę i na nowo rozpalić miłość. A czyż do osiągnięcia tego celu może istnieć skuteczniejszy środek niż przykład czołowych osobistości w Kościele?

Toteż poczynając od tych osobistości aż po niższe duchowieństwo, zarówno świeckie jak zakonne, wszyscy powinni rzeczywiście świecić przykładem tak co do wiary jak i miłości.

Aby dać temu początek, trzeba rozpocząć od samych podstaw, to jest od przekazywania nauki Jezusa Chrystusa.

Ale ponieważ i to nauczanie znajduje się też w stanie osłabienia, trzeba pobudzić je do nowego życia przy pomocy środków skutecznych, godnych i odpowiednich do ogólnych potrzeb nie tylko dziatwy, ale i dorosłych.

Dlatego uniżenie przedstawia się tu pewne myśli do pasterskiego rozważenia Kierownika Kościoła[663].

[277b] We wszystkich parafiach wprowadzić nauczanie religii według metody św. Karola[664] , z całą kościelną okazałością, na jaką bardziej niż inne [Kościoły] może zdobyć się Kościół Rzymu.

Każdy duchowny piastujący pierwszą z kościelnych godności[665] może nadzorować kilka parafii, udając się kolejno, bez przerwy, co niedzielę do innej parafii: tu ma być w czasie nauki, sprawdzając, czy przepisanego regulaminu przestrzega się dokładnie. Może według swego uznania przeprowadzić sam naukę katechizmu oraz zadawać pytania raz w jednym, drugi raz w innym kościele.

[277c] W kościele należy na głównym miejscu przygotować osobne krzesło, aby podkreślić godność danej osoby, albowiem w duchu czci religijnej godzi się w sposób pobożny podkreślać splendor, ażeby osiągnąć pożądany skutek.

Kiedy kardynał przybywa w tym celu do parafii, ma się tam zawsze znajdować jeden z prałatów, by dopilnować wszystkiego, gdy purpurat udaje się do innej parafii.

Naczelne stanowiska kierownicze wśród mężczyzn zajmować mają rzymscy książęta i przedstawiciele szlachty, a wśród niewiast — księżniczki i [inne] panie.

Nauki dla różnych ugrupowań męskich prowadzi duchowieństwo świeckie i zakonne oraz klerycy w dojrzałym wieku, a w razie potrzeby — wybrane osoby świeckie; naukę dla grup żeńskich prowadzą panie — niewiasty w dojrzałym wieku, a w razie potrzeby i panny na wydaniu.

Należy obmyślić godny jakiś sposób urządzania procesji w poszczególnych parafiach w celu zapraszania wszystkich na naukę.

Aby to zapraszanie było skuteczne, należy je powierzać takim osobom, które miłością swą zachęcą najbardziej nawet opornych.

[277d] Uwaga: Byłoby niemałą podnietą do uczęszczania na naukę nie tylko dla dziatwy, ale i dorosłych, gdyby zarządzono, że uczęszczającym na nauki, a później proszącym o świadectwo moralności wielebni proboszczowie wydawać będą zaświadczenie o uczęszczaniu na te nauki. Należałoby też [wydać zarządzenie], by w ministerstwach (dicasteri), urzędach, trybunałach, kasach oszczędności[666], przy uzyskiwaniu stanowisk prawo pierwszeństwa (caeteris paribus)[667] przyznawano tym, którzy na nauki uczęszczali czy posyłali na nie swe dzieci czy służbę[668].

[277e] Uwaga: Wszystko to należy podać do publicznej wiadomości. Prócz tego, by przyjść z pomocą i osobom wykształconym, w czterech głównych kościołach można:

1. Czytać Akta Męczenników Ruinarta[669] , w czasie kiedy gromadzi się lud.

2. Następnie odmawiać trzecią część Różańca, który jest wypróbowanym a skutecznym środkiem, aby grzesznych ludzi skłaniać do pokuty.

3. Prowadzić naukę o katolickich prawdach.

4. [Odmówić] Litanię Loretańską i [udzielić] błogosławieństwa Najśw. Sakramentem, przynajmniej w puszce.

A oto [te główne] kościoły:

San Carlo al Corso,

Sant Ignazio, względnie Chiesa Nuova,

Santa Maria dei Monti i

Santa Maria in Trastevere[670].

Tak samo urządza się podobne nabożeństwa w trzech innych kościołach dla katolików innych narodowości, w językach: angielskim, niemieckim i francuskim.

[277f] Uwaga: Dla większego zbudowania i ukontentowania wiernych należy tak w wymienionych, jak i w parafialnych kościołach urządzać składki na bony chlebowe dla ubogich wdów obarczonych drobnymi dziećmi. Ponieważ zaś nie wszystkie parafie w jednakowej mierze zamieszkałe są przez rodziny zasobne, godzi się wszystkie ofiary odprowadzać do jednej kasy, by przeznaczyć je na cel powyższy, uwzględniając sytuacje, w jakich znajdują się ubogie rodziny w rzeczonych parafiach.

[278] Szkic sposobu zapraszania na naukę religii [278a] Święty Karol [Boromeusz] zalecał małą procesję dzieci niosących wśród religijnych śpiewów rozwiniętą chorągiew lub sztandar.

W Rzymie zaś można by zarządzić, aby w parafiach zakonnych niewielkie te procesje składały się z członków zakonnej wspólnoty, a w parafiach prowadzonych przez księży świeckich — z członków kolegiów czy seminariów, a przy tym, aby kapłan czy nawet prałat niósł rozwiniętą chorągiewkę wyobrażającą jedną z najistotniejszych tajemnic wiary oraz by w procesji szli dwaj członkowie Zakonu Maltańskiego lub Kawalerzy Orderu Świętego Grzegorza[671].

[278b] Pobożne Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego[672] gotowe jest własnym kosztem sporządzić potrzebne sztandary z wizerunkiem zatwierdzonym przez kościelnego przełożonego oraz zapraszać kolegia i seminaria do udziału w procesjach.

Aby ułatwić wprowadzenie nauczania religii, można by Wielebnym Proboszczom dać tajną instrukcję, aby w określonym czasie, przy zachowaniu pełnej dyskrecji, przesłali kościelnemu przełożonemu spis z wyszczególnieniem imion i nazwisk, stanowiska, dokładnego adresu, wieku i miejsca urodzenia wszystkich prałatów wyróżnionych prawem noszenia mantelety i mantelony[673] , księży, kleryków o wyższych i niższych święceniach, wszystkich książąt, baronów, margrabiów, kawalerów, hrabiów, księżnych, itd. itd., oraz więcej niż dwanaście jakichś pań czy niewiast [powiedzmy] „w wieku kanonicznym”[674] i tyluż zacnych mężów, z podaniem ich zawodu lub urzędu.

[278c] Na podstawie tych danych zwierzchnik kościelny, zasiągnąwszy poufnie dokładniejszych informacji o poszczególnych osobach, do swej rezydencji w dniu przez siebie obranym zaprosi osobno przedstawicieli odrębnych grup społecznych, zachęci do tej dobrej inicjatywy, przedstawi swe plany i zaproponuje podjęcie zadań, jakimi ich zaszczyca.

Pobożne Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego gotowe jest spełnić każde zarządzenie Ordynariusza dotyczące poufnego sporządzania do wysyłki takich biletów podpisywanych później przez Ordynariusza; jest też gotowe wykonać wszelkie inne jego zlecenia.

Skoro jest mowa o nauczaniu w samym Rzymie, byłoby wielkim zaniedbaniem pominięcie tej nauki w jego okolicach. I w tych miejscowościach należy spieszyć z pomocą, a Pobożne Zjednoczenie gotowe jest do współpracy i na tym polu

10. [W SPRAWIE PROJEKTOWANEGO ORATORIUM NOCNEGO][675]

(OOCC V 596—609; data: ok. 1838)[676]

[279] Proponowany projekt oratorium i odpowiedzi [Pallottiego]. Ja, kanonik Kurcjusz Alippi[677] , nie miałem szczęścia, by wprowadzić w czyn choć trochę z tego, o czym tu mowa, gdyż po rezygnacji Monsignora Tanary, arcybiskupa Urbino[678] , przy którym pełniłem funkcję sekretarza, zaprzestałem zupełnie wchodzić w jakiekolwiek sprawy diecezji urbinateńskiej[679].

[279a] Jeżeli Wielebne Duchowieństwo z Urbino przystąpi w większej liczbie do Pobożnego Dzieła Apostolstwa Katolickiego[680] (a nie brak motywów, że można się tego spodziewać), i każdy odda się z niezmożoną gorliwością na rzecz tegoż [Dzieła], to można by w Urbino otworzyć przede wszystkim nocne oratorium dla mężczyzn w kościele.... kierujące się wskazówkami jak niżej lub do nich podobnymi.

Oratorium dla mężczyzn po wieczornym ,,Anioł Pański” Regulamin

Codziennie:

1. Czytanie duchowne z życiorysu Świętego, którego się w danym dniu w liturgii obchodzi.

2. Odmawia się jakieś modlitwy. Pomiędzy tymi, które chciałby [Ks. Kanonik] wskazać, mógłby wprowadzić trzy modlitwy do Trójcy Przenajświętszej, znajdujące się w zbiorku modlitw, jaki załączam[681] - a w soboty można by dołączyć modlitwę do Najśw. Dziewicy, Królowej Apostołów.

3. Odmawia się akty wiary itd.

4. Wysuwa się trzy punkty do rozmyślania o prawdach wiecznych.

5. Wzywa się pomocy Ducha Świętego słowami: Przyjdź, Duchu Święty, napełnij, itd., po czym

6. Odprawia się krótki rachunek sumienia.

7. Wypowiada się akt skruchy i ćwiczenie to kończy się w ten sposób:

8. Jeden z zebranych mówi do miejscowego kapelana: Iube, Domine, benedicare...[682] Po okresowej Antyfonie większej zamyka się oratorium mówiąc: Pomoc Pańska niech pozostanie [z nami].

[279b] Byłoby godne zalecenia, aby przy końcu udzielić błogosławieństwa Najśw. Sakramentem w puszce.

N. B. Dla spowodowania większej frekwencji ludu byłoby rzeczą bardzo pomocną, aby co wieczór kapłan w towarzystwie dwu albo czterech członków Zjednoczenia, przy wtórze wzruszających pieśni religijnych, dźwigając wysoko krucyfiks, obchodził bardziej zaludnione najbliższe dzielnice (czy osiedla) mniej więcej przez kwadrans. W dni świąteczne, wychodząc z oratorium o kwadrans wcześniej niż zwykle, zatrzymają się na miejscu bardziej uczęszczanym, a kapłan wygłosi z podwyższenia kazanie zwane „obudzą jacym” (svegliarino = budzik), przy końcu którego wezwie gorąco wiernych, by udali się na święte oratorium. Tak się to robi w Rzymie. Po udzieleniu błogosławieństwa Najśw. Sakramentem i po odśpiewaniu Vi adoro ogni momento itd. (...)[683] , zaintonuje się Różaniec św. kontynuowany przez lud po wyjściu z oratorium na drogę publiczną; ruszą nią, aby [nabożeństwo] zakończyć przed jakimś wizerunkiem Najśw. Maryi umieszczonym na miejscu publicznym albo w jakiejś kapliczce. I bardzo jest ważną rzeczą, aby kierownik oratorium wzywał często wiernych do uczęszczania na Różaniec, przez co osiąga się bardzo wielkie zbudowanie i ogromną zasługę; przeszkodzi się też wielu grzechom, a ten i ów grzesznik się nawróci. — Powyższą praktykę stosuje się we wszystkich nocnych oratoriach Rzymu.

[279c] W soboty każdego tygodnia dodaje się Litanię do Najśw. Maryi.

N. B. Na środowy i sobotni wieczór poszuka się paru spowiedników gotowych wysłuchać spowiedzi tych, którzy chcą się pojednać z Bogiem.

Jednym z najbardziej interesujących elementów tych oratoriów nocnych jest to, że kilku spowiedników, a przynajmniej jeden, jest co wieczór do dyspozycji. Wychodzi to na bardzo wielki pożytek. Aby zaś doczekać się owoców tej praktyki, ewangeliczni pracownicy będą musieli nieraz stosować przez czas jakiś cierpliwość, oczekując w konfesjonale penitentów, choć nie zjawi się ani jeden. Naśladować w tym będą św. Filipa Nereusza[684] , który odmawiając Różaniec czeka} na ryby zapowiedziane św. Piotrowi przez Jezusa Chrystusa [por. Łk 5, 10], i nadejdzie moment, kiedy cierpliwość gorliwych pracowników okaże się błogosławioną.

Wysuwa się inne pobożne praktyki w kościele przeznaczonym na nocne oratorium:

We wszystkie niedziele i święta obowiązujące odbywać się będą pobożne ćwiczenia, które się tu zaznacza.

Rankiem:

1. Półgodzinne czytanie duchowne.

Jedna trzecia część Różańca lub matutinum wraz z Laudesami z Małego Oficjum na cześć Najśw. Dziewicy.

Krótki wykład Ewangelii albo, jeśli brak kapłana, który by to zrobił, medytacja o męce Jezusa Chrystusa.

Msza, Litania i modlitwy.

[279d] 2. Po obiedzie następuje wykład katechizmu i błogosławieństwo Najśw. Sakramentem. Przed katechizacją śpiewa się: Niech wybawi Cię Bóg, o Maryjo!

3. Wieczorem zamiast czytania duchownego następuje wykład z dziedziny moralności, itd.

Wieczorem — czytanie duchowne. Dobrze jest nie opuszczać go nigdy, bo ma oddziaływać przez cały czas, w którym zbierają się wierni, a może to zabrać pierwsze pół godziny, poczynając dokładnie od [wieczornego] „Anioł Pański”.

Kiedy jednak jest wykład z dziedziny moralnej, można pominąć medytacje.

W każdym miesiącu:

W każdy pierwszy sobotni wieczór miesiąca, pomijając odmawianie modlitw, wygłosi się żarliwe przemówienie (fervorino) w celu przygotowania do spowiedzi świętej.

Byleby w ten sposób nie utrwalały się myśli, jakoby spowiedź miała się odbywać raz w miesiącu, gdyż powinno by się trzymać rady św. Filipa Nereusza o cotygodniowej spowiedzi.

[279e] W pierwsza niedzielę każdego miesiąca po czytaniu duchownym.

Wszystko, jak wskazałem wyżej, gdy mowa o porze porannej, po czym odprawi się Mszę św. itd. — nastąpi odprawianie Mszy św., a w czasie ofertorium kapłan rozpocznie fervorino przygotowujące do Komunii świętej. Po skończeniu przemówienia, w czasie Komunii kapłańskiej, zebrani odmówią głośno Confiteor i przystąpią do Stołu Pańskiego. Gdy wszyscy wrócą na swe miejsca, kapłan, itd. odmówi gorące dziękczynienie, a po nim zaintonuje się Anima Christi, sanctifica nos, itd. wraz z modlitwą: Deus, qui nobis sub Sacramento, itd.

Na koniec odmówi się sześć „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu” w celu uzyskania św. odpustów, trzy „Zdrowaś” do Najśw. Dziewicy, Psalm (129) De profundis dla wspomożenia dusz czyśćcowych i zamknie się święte ćwiczenia modlitwą św. Ignacego Loyoli: Przyjm, Panie, całą mą wolność[685]...

To samo czynić się będzie w obowiązujące święta Najśw. Maryi, w święta św. Michała Archanioła, świętych Apostołów Piotra i Pawła, św. Franciszka Ksawerego[686] Opiekuna i w sześć niedziel poprzedzających uroczystość św. Alojzego Gonzagi.

[279f] Co roku:

„Miesiąc Maryjny”

Czternaście głównych świąt Najśw. Maryi i uroczystości wyżej wzmiankowanych poprzedzać się będzie krótkimi nowennami; a to samo czynić się będzie przed uroczystością Najśw. Serca Jezusowego.

W święta Najśw. Maryi wieczorem wygłosi się odpowiadające okoliczności przemówienia, odśpiewa się Ave Maris Stella, udzieli się błogosławieństwa Najśw. Sakramentem i poda się do ucałowania obecnym relikwie Najśw. Dziewicy lub Świętych, których obchodzi się uroczystość.

Przemówienie wygłaszać się będzie również w każde wyżej wspomniane święta.

W popołudniowej porze dni, w które przypadają nowenny na cześć świętych Apostołów Piotra i Pawła, odbywać się będą ćwiczenia duchowne tak dla mężczyzn, jak i dla niewiast.

Sposób ich odprawiania będzie następujący:

Półgodzinne czytanie duchowne w czasie schodzenia się ludu, po czym trzecia część Różańca o nawrócenie grzeszników.

1. Odśpiewa się „Pozdrowienie anielskie”: Bóg niech Cię wybawi, o Maryjo.

2. Przeprowadzi się katechizację.

3. Odśpiewa się Veni Creator Spiritus, wraz z modlitwą: Deus, qui corda fidelium, itd.

4. Nastąpi rozmyślanie o jednej z prawd wiecznych, a wreszcie udzieli się błogosławieństwa Najśw. Sakramentem.

[279g] Niezbędne uwagi

1. Kilku kapłanów i kleryków będzie do dyspozycji pobożnego ćwiczenia co wieczór.

2. Spośród nich:

Jeden w święta uczyć będzie katechizmu.

Inny wieczorem w niedzielę wygłosi wykład z dziedziny moralności.

Inny w pierwszą sobotę każdego miesiąca i w następującą po niej niedzielę wygłaszać będzie krótkie przemówienia (feruorini), itd.

Inny podejmie się głoszenia kazań w święta Najśw. Maryi, św. Michała Archanioła, świętych Piotra i Pawła, św. Franciszka Ksawerego, w Miesiącu Maryi oraz w niedziele św. Alojzego Gonzagi.

Inny zajmie się nauką katechizmu w dni ćwiczeń, a inny — głoszeniem kazań w te dni o prawdach wiecznych.

Inni niech będą gotowi słuchać spowiedzi co wieczór.

(W ogólności potrzeba sześciu kaznodziejów).

[279h] 3. Każdy kapłan, rozumie się kaznodzieja, niech przygotuje sobie powoli kurs nauki katechizmu, szereg kazań, itd., i niech sobie przysposobi jednego czy dwóch uczniów spośród kleryków bliskich już święceń wyższych.

Gdyby liczba kaznodziejów była niniejsza niż ta, jaka jest wymagana, każdemu przydzieli się podwójny obowiązek.

Jeśli zaś ich liczba będzie większa, czego można się spodziewać, i jeśli ten czy ów z kaznodziejów zgodzi się na przyjęcie kilku funkcji, można przeznaczyć jednego do głoszenia w niedziele konferencji dla więźniów, drugiego do wykonywania tej funkcji dla żołnierzy, innego do nauczania podrzutków, jeszcze innego — dla sierot, wreszcie jeszcze innego przeznaczyć dla dziewcząt uczęszczających do szkół Maestre Pie[687].

[279 i] Dwaj lub trzej kapłani poświęcą się nauczaniu po parafiach chłopców mających przystąpić do I Komunii, a ta urządzana będzie uroczyście wyłączne w kościele... z gorącymi przemówieniami (fenorini), pobożnymi pieśniami, itd.

Jeden kapłan wraz z dwoma agregowanymi we wszystkie piątki odwiedzać będzie chorych w szpitalu albo, gdyby mieli przeszkodę z powodu pracy czy piastowanego urzędu, w dni świąteczne.

Kiedy ktoś zapisze się do tego zbożnego dzieła, wyciągnie z urny imię Świętego, którego obierze za swego szczególnego opiekuna przed Bogiem na cały czas swego życia; z innej zaś urny wyciągnie jakieś zdanie zaczerpnięte z Pisma św. lub z Ojców świętych, czyniąc z niego przedmiot ciągłego rozważania i stosowania w praktyce.

Kapłani nie oddający się głoszeniu słowa Bożego i słuchaniu spowiedzi będą mogli wspomagać to zbożne dzieło przez bezpłatne pełnienie funkcji kapelanów — pracowników oratorium, przez nauczanie dziatwy i nieuświadomionych religijnie, przez odciąganie chłopców od bezczynności i okazji do grzechów, itd.

Klerycy o niższych święceniach okażą swą pomoc w pełnieniu funkcji zakrystianów bądź lektorów czy akolitów, itd.

[279j] Ludzie świeccy okażą się przydatni przez świadczenie czy staranie się o środki do pokrywania wydatków niezbędnych dla zbożnego dzieła z Urbino ponad te, o jakie starać się będą dla zbożnego Dzieła rzymskiego, do którego nasze jest agregowane.

Mogą się przydać i chłopcy, oddając się w tych przedsięwzięciach bezinteresownie wyśpiewywaniu ustalonych modlitw i hymnów.

Przy stopniowym wzroście liczby kaznodziejów można by pomyśleć o skierowywaniu niektórych z nich do prowadzenia kursów rekolekcyjnych (które byłyby na podobieństwo misji) dla różnych grup ludzi w archidiecezji, [dla każdej] w danym miesiącu w ciągu roku.

N. B. Dwu lub trzech bardziej uczonych kapłanów spośród agregowanych przeznaczy się do przeglądania kazań i konferencji układanych przez młodszych księży, zanim wygłaszać je będą publicznie.

[Żaden kapłan] nie będzie mógł głosić słowa Bożego bez konkretnego przygotowania, jak tylko ten, co w oparciu o wiedzę i poczynione doświadczenia może to uczynić godnie, nie pomniejszając świętej posługi słowa.[688]

[279k] To, co napisałem na tych kartkach, niech Ksiądz Kanonik zechce rozważyć na serio i niech weźmie pod uwagę to, co się da wykonać. Zanim wprowadzi publicznie pełny regulamin, niech to i owo, co się da, wypróbuje w praktyce. W końcu będzie mógł przedstawić na nowo cały regulamin na piśmie na kartkach w kolumnach. I zechce mi to przesłać dla zobaczenia, czy nie dałoby się jeszcze czegoś bardziej udoskonalić. Proszę wszakże mieć na uwadze to, że natura pobożnego naszego Zjednoczenia, które respektuje, czci, popiera i wspomaga Apostolstwo Katolickie, dążąc do krzewienia go we wszystkich częściach świata, nie rości sobie pretensji, by robić wszystko na każdym miejscu, ale wszędzie to, co się da dostosować do miejscowego obyczaju, klimatu, usposobienia [ludzi] itd.

Widzę, że [Ksiądz Kanonik] może w ten sposób rzecz rozpoczynać szczęśliwie i jeszcze szczęśliwiej kontynuować. Na podstawie bowiem tych propozycji, które mi [Ksiądz] przesłał na tych kartkach, widzę jasno, czego można oczekiwać jako możliwe.

Wreszcie po ugruntowanym już dobrze wprowadzeniu tego regulaminu będzie wskazane przysłanie mi jednej jego kopii, dla zachowania jej w naszym archiwum.

Niech Bóg błogosławi pracy Księdza Kanonika i niech sprawi, by owocowało odpowiednio do wartości zasług Jezusa Chrystusa oraz według zasług i możnej opieki Najśw. Maryi i całej Wspólnoty Niebian.

Co do książeczek o Miesiącu Maryi i co do Psalmów św. Bonawentury[689] otrzyma Ksiądz odpowiedź od pana Augustyna Simonetti[690].

Bardzo dobrze, że zwoła się zebranie[691] i że Mons. Arcybiskup będzie Przewodniczącym Dzieła.

11. [ZESPÓŁ OSÓB DĄŻĄCYCH NA SERIO DO DOSKONAŁOŚCI][692]

(OOCC V 661 —675; data: ok. 1840)[693]

1280] Zespół[694] życia duchownego dla kierowania osób pobożnych na drodze ku doskonałości.

[280a] 1. Opiekunem będzie św. Franciszek Salezy[695]

2. ABC życia zakonnego[696].

3. Każdy [członek] nosić będzie krzyż św. Franciszka Salezego[697]

4. W ciągu roku w 24 dni czwartkowe odbywać się będą konferencje[698] ; niektóre z nich poprzedzi zebranie Zespołu (ristretto) lub, w osobnym miejscu, zebranie Związku (adunanza).

5. Porządek domowy: codzienne rozmyślanie, Msza św., czytanie duchowne, nawiedzenie Najśw. Sakramentu i Najśw. Dziewicy, spowiedź — przynajmniej co tydzień.

6. Co drugi miesiąc dzień skupienia w celu przygotowania się na śmierć.

[280b] 7. Wielka miłość ma panować wśród członków.

8. Po konferencji następuje wyznawanie win[699]

9. Wyznaczy się tych, co mają się oskarżyć z przekroczenia statutów tak zespołowych jak związkowych[700] ; nie ma ich być więcej niż pięciu łącznie z kierownikiem, który obwinia się jako pierwszy.

10. Jeśli u innego zauważy ktoś jakieś braki w przestrzeganiu statutów tak Zespołu czy Związku, zwróci na to z pokorą uwagę; gdyby to uczynił bez pokory, oskarży się sam zaraz z tego przewinienia.

11. W sali zebrań umieści się skrzyneczkę. Każdy z wchodzących wrzuci doń nie podpisaną kartkę z aktami cnót, jakie wykonywał; na każdej konferencji odczyta się z nich trzy.

12. Złamanie milczenia równałoby się wykluczeniu z Zespołu.

13. Wszystko, co dzieje się w Zespole, ma być pokryte ścisłą tajemnicą, chyba że[701].

14. Przed wyborem kierownika odprawia się nowennę i jedną Mszę wotywną do Ducha Świętego.

15. Wyboru dokonuje się w tajnym głosowaniu, a wymagane są przynajmniej dwie trzecie głosów za kandydatem; wybór wymaga zatwierdzenia urzędującego wtedy Kard. Wikariusza[702].

[280c] 16. Kierownik przed rozpoczęciem konferencji poświęci mniej więcej godzinę czasu na samotną modlitwę w pokoju, gdzie znajduje się krzyż, obraz, na papierze, Matki Boskiej Bolesnej, Pismo św., kilka książek ascetycznych, klęcznik, krzesło, atrament, papier i pióro, by mógł spisać [ewentualne] oświecenia, jakich Pan mu użyczy. Konferencję wygłosi w okryciu długim (zimarra — czamara), w birecie i z powrozem na szyi.

Przed rozpoczęciem ucałuje ziemię, dając tak do zrozumienia, że pragnie ucałować stopy wszystkich obecnych; po czym złoży pocałunek na stopach najbliższego po stronie Ewangelii, co nie powinno kierownikowi przyjść z trudnością[703]. Na stoliku w kaplicy należy ustawić mały krucyfiks dający się łatwo trzymać w ręku. Na tymże stoliku umieszcza się trupią czaszkę i klepsydrę[704].

17. Zamiast dzwonka używa się drewna [kołatki].

18. Krucyfiks na podłodze spoczywać będzie na czarnym dywanie i poduszce.

19. Światło ma być przyćmione.

20. Konferencję wygłasza się w pokoju nie oświetlonym.

[280d] 21. Na każdy miesiąc wyznacza się św. Opiekuna.

22. Przy każdej konferencji Zespołu obiera się cnotę — przedmiot praktykowania aż do następnego spotkania.

23. Pierwszą niedzielę Adwentu rozpoczyna się serią rocznych zebrań. Należy sporządzić kalendarz zebrań, konferencji, dni skupienia i zgromadzeń tak Zespołu jak Związku.

24. Na zebranie przeznaczy się półtorej godziny: pół godziny na czytanie duchowne z Rodrycjusza[705] , pół na konferencję, pół na wyznanie win i pokutę.

25. W kaplicy przechowywać należy spis członków, kandydatów i zmarłych.

26. Rozmieści się stacje Drogi Krzyżowej w kaplicy czy w innym pomieszczeniu.

27. Dla użytku członków winno się też przygotować sznury, krzyże i cierniowe korony.

28. Zebrania ogólne, jeśli odbywają się w dniu spotkania Zespołu, urządza się po nim; stąd zaczyna się je o godzinę wcześniej.

29. Potrzebny jest też zeszyt z pokutami, podzielony na 24 części odpowiadające liczbie konferencji w ciągu roku; w każdej części jest pięć punktów pokutnych według liczby tych, co mają wyznawać swe winy, i jeszcze jeden punkt dla oskarżonego lub oskarżającego bez pokory[706].

[280e] Formuła nakładania pokuty

Miłość oraz duch pokuty [obowiązujący] w naszym najmniejszym Zrzeszeniu zebranym w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najśw. Dziewicy i wszystkich Aniołów i Świętych pobudza cię, bracie NN, abyś się przygotował na doznanie zmiłowania Bożego za winę twoją i do lepszego przestrzegania statutów[707].

Wezwany całuje ziemię na znak, że przyjmuje pokutę, po czym zbliża się do kierownika, który mówi:

„Wszechmoc Boga Ojca i Mądrość Syna Bożego i Moc Ducha Świętego niech cię ustrzeże od wszelkich wykroczeń przeciw statutom. Amen”.

Następnie przekazuje się mu pocałunek pokoju.

[280f] 30. Gdyby kierownik nie mógł poświęcić godziny na przygotowanie się do konferencji, przyjdzie do kaplicy, wyzna swą winę, otrzyma za nią od swego zastępcy pokutę; zamiast konferencji odprawi się Drogę Krzyżową pod przewodnictwem idącego boso kierownika. Teraz kierownik siedząc przed ławkami z odkrytą głową odczyta rozdział o treści zbliżonej do przedmiotu, który miał być omawiany na konferencji. Podaje się cnotę do praktykowania, a zastępca kierownika nadaje pokuty za uchybienia, podczas gdy sam kierownik klęcząc w kącie kaplicy zwraca się do Miłosierdzia Bożego, aby Pan obfitością wewnętrznych łask wyrównać raczył jego braki.

31. Gdyby kierownik w ciągu roku zaniedbał trzy razy godzinę modlitwy, za trzecim razem zawieszony zostaje w urzędowaniu na przeciąg jednego roku. Gdyby po ponownym objęciu urzędowania dopuścił się znowu takiego uchybienia, zawieszony będzie w urzędowaniu na dwa lata. Gdyby wreszcie po raz trzeci popełnił ten sam błąd, należy go uważać na niezdatnego na to stanowisko. Jeżeli bowiem nie będzie się przestrzegało tego przepisu, najmniejsze nasze zrzeszenie straci stopniowo tężyznę duchową i pójdzie ku zgubie.

[280g] 32. W kaplicy mają się znajdować spluwaczki.

33. Kaplica ma tchnąć duchem ubóstwa i czystości.

34. Dla członków dostępna będzie wypożyczalnia ascetycznych książek, zwłaszcza żywotów Świętych, by zaspokoić potrzebę członków czytania w domu. Dlatego też należy postarać się o dostateczną ilość tego rodzaju książek. Potrzebny będzie tam bibliotekarz, którego obowiązkiem będzie zapisywanie wypożyczonego dzieła, [nazwiska] osoby je wypożyczającej oraz daty wypożyczenia. Sprawozdanie z wszystkich wypożyczanych książek należy składać co pół roku.

[280h] 35. Na przeciąg całego roku na samym jego początku kierownik ustala tematy konferencji. W miesiąc przed ich ogłoszeniem należy je dać do przejrzenia czterem duchownym — członkom z tytułem radców. Tematów nie będzie można omawiać, jeżeli nie zatwierdzi ich przynajmniej trzech radców. Ma to nastąpić co najmniej 15 dni przed rozpoczęciem.

36. Kurs konferencji trwa przez pięć lat. Na początku każdego roku w pierwszej konferencji omawia się konieczność pragnienia osiągnięcia doskonałości po to, by ją zdobyć. W drugiej konferencji: 1) konieczność przewodnika; 2) szacunek, jaki ma się doń żywić; 3) należne otwieranie przed nim sumienia. W trzeciej konferencji: dobra, jakie znajdujemy w Chrystusie Jezusie.

Co do innych konferencji — o wzgardzie świata. Uwaga: W następne lata czwarta konferencja zawsze ma być o wzgardzie świata.

[280i] 37[708] Agregowani dzielą się na następujące grupy[709] :

1. Aspiranci, którzy nie należąc jeszcze do grona członków nie mają ani czynnego, ani biernego prawa głosu.

2. Początkujący, którzy po pięciu latach odbytych w charakterze aspirantów otrzymują przynajmniej dwie trzecie głosów z uwagi na ich dokładność [w pełnieniu obowiązków] i ducha doskonałości.

Uwaga: Po początkujących nie ma być już dalszej grupy, a to dlatego, aby każdy członek najmniejszego naszego zrzeszenia, uznając w pełni swą małość, żywił przekonanie, że może zaledwie powiedzieć: „Oto rzekłem: teraz zaczynam” [Ps 76, 11][710].

3. Przysługuje im [jednak prawo] głosu czynnego i biernego, ale dopiero po pięciu latach przynależenia do początkujących; głos czynny otrzymają, jeśli w tajnym głosowaniu dostaną dwie trzecie głosów[711].

[280j] 38. Będzie też osobna kapliczka przeznaczona do rozmyślania o śmierci. W kapliczce umieści się cztery drewniane lichtarze i dwa drewniane wazony z cyprysami oraz obraz przedstawiający śmierć św. Józefa, przypominający śmierć sprawiedliwego. Prócz tego w czterech różnych miejscach kapliczki przedstawi się: 1) śmierć grzesznika, 2) sąd powszechny, 3) piekło, 4) raj.

Każdy kandydat na aspiranta po upływie jednego roku nowicjatu w dniu, w którym, otrzymawszy przynajmniej połowę głosów na swą korzyść, zostanie zaliczony między właściwych aspirantów, po zebraniu udaje się wraz z innymi do kapliczki rozmyślań o śmierci. Tu będzie rozłożony całun z surowego płótna czarnego, nie dłuższy niż sześć piędzi i nie szerszy niż cztery, a na całunie — zarysowany popiołem -krzyż łaciński. Poniżej krzyża umieszcza się stułę fioletową dla przypomnienia stuły kładzionej u stóp osoby konającej oraz wyszytą na płótnie trupią czaszkę. Przed opuszczeniem kaplicy zebrań przygotuje się na ołtarzu sznur poświęcony przez kierownika, jak również poświęconą białą świecę i poświęconą już uprzednio gałązkę oliwną.

Przystępującemu do ołtarza aspirantowi kierownik nakłada sznur na szyję; do prawej ręki daje mu poświęconą świecę, którą zapala się w kaplicy jako symbol światła dobrych uczynków; do lewej przekazuje mu palmę jako symbol zwycięstwa nad nieprzyjaciółmi, które osiągać należy w życiu, a szczególnie w momencie śmierci. Następnie idą wszyscy procesjonalnie do kapliczki rozmyślań o śmierci[712] według niżej podanego porządku.

[280k] Kto zostaje zwyczajnym aspirantem, powinien się postarać o dwie świece o wadze nie większej niż trzy uncje[713] : jedną białą. drugą żółtą. Białą daje się do poświęcenia, jak to podano wyżej, pozostawiając ją do użytku w kaplicy, żółta jest nadal własnością członka, a używa się jej tylko w czasie ceremonii, stąd wychodząc z kaplicy [aspirant] bierze do ręki świecę żółtą nie zapaloną.

Procesja formuje się w ten sposób: 1) Jeden z wyznaczonych niesie na przedzie prosty krzyż z surowego drzewa, po czym: 2) aspiranci, 3) początkujący, 4) kierownik w komży i czarnej stulę.

5) Kandydat na aspiranta, przechodzący do grupy zwyczajnych aspirantów, idzie mając po lewej stronie zastępcę kierownika odzianego w czamarę i trzymającego biret w ręku, by uświadomić sobie, że gdy będzie konał, może trudno będzie o to, by miał przy sobie kapłana.

Tymczasem śpiewa się głosem żałosnym kantyk Benedictus [por. Łk l, 68 nn) z końcowym „Chwała Ojcu”.

[280l] 1. Przybywszy do kaplicy wszyscy klękają w tym porządku, w jakim szli w procesji, z wyjątkiem kierownika, który przystępuje do ołtarza. Aspirant klęka na całunie, a obok niego zastępca kierownika. Wszyscy całują ziemię z wyjątkiem niosącego krzyż, który ustawia się między ołtarzem a całunem.

Po ucałowaniu ziemi wszyscy, prócz aspiranta, wstają i ustawiają się twarzą ku sobie. Zapala się świece wszystkich. Kierownik odmawia antyfonę Ezultabunt Domino ossa humiliata. Intonuje się psalm Miserere [Ps 50] tonem żałosnym i Gloria Patri [oraz powtarza się] Exultabunt Domino, itd. Po czym: Módlmy się. Boże, Ciebie grzech obraża...[714] lub jakąś inną modlitwę o szczęśliwą śmierć. Następnie kierownik kropi aspiranta trzykrotnie z jednej i trzykrotnie z drugiej strony. Gasi się wszystkie świece, a pozostaje jedno tylko mdłe światło lampki umieszczonej na ziemi po stronie epistoły. Wszyscy powstają, całują ziemię i w tym samym porządku wracają do kaplicy odmawiając w milczeniu trzy „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu” na uproszenie dla aspiranta świętego życia i szczęśliwej śmierci.

[280ł] 2. Nowy aspirant pozostaje sam w kaplicy klęcząc na całunie i rozmyślając, jak to będzie z jego ciałem po śmierci. Dla ułatwienia wszystkim takiej refleksji daje się im odpowiednią książkę z medytacjami na ten temat.

Wszyscy inni natomiast powróciwszy do kaplicy uklękną równocześnie i równocześnie całują ziemię, po czym stojąc odmawiają przyciszonym głosem pięć psalmów Najśw. Dziewicy[715] na uproszenie Jej opieki nad nowym aspirantem.

Po odmówieniu psalmów zastępca kierownika z dwoma asystentami idzie po aspiranta. Wchodząc do kaplicy klękają, całują ziemię i odprowadzają aspiranta do drugiej kaplicy, gdzie otrzymuje od kierownika pocałunek pokoju, który już sam przekazuje pozostałym.

[280m] Po dziękczynnym Módlmy się. Boże, którego miłosierdzie nie ma granic, itd.[716] zakończy się funkcję odprowadzeniem aspiranta z powrotem do drugiej kaplicy w procesji bez krzyża, by na właściwym miejscu złożyć skrzynkę z wymalowaną trupią czaszką; lam za znaczy się [kiedyś] dzień jego śmierci.

Wszystko zamyka się modlitwą: Agimus [Tibi gratias][717].

Co do wzmiankowanej skrzynki, to ma się o nią postarać każdy na własną rękę, ale wszystkie mają być równe.

Uwaga: Nowi aspiranci nie będą mogli uczestniczyć w całej opisanej wyżej funkcji; toteż po zebraniu powinni się usunąć.

III. W TROSCE O SAMOTNE DZIEWCZĘTA I KOBIETY[718]

1. [REGULAMIN DLA „PIA CASA” W RZYMIE][719]

(OOCC VI 246—431 i 433—603; data: oryginalna 1839, kopia z 1849)[720]

[281] Regulamin pobożnych Domów Miłosierdzia[721] dla biednych opuszczonych dziewcząt. Domów popieranych przez Kongregację[722] Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego, założonego pod szczególną opieką Na j św. Maryi Niepokalanej, Królowej Apostołów[723].

Początki Domów Miłosierdzia pod kierownictwem Kongregacji Apostolstwa Katolickiego[724] pod szczególną opieką Najświętszej Maryi Niepokalanej.

Królowej Apostołów

[281a] Kongregacja Księży Apostolstwa Katolickiego[725] przy miłosiernym wsparciu Pobożnego Zjednoczenia, zwanego również mianem Apostolstwa Katolickiego, założyła już w roku 1838 pobożny Instytut Miłosierdzia [pia Casa di Carita] w Rzymie przy ulicy Rorgo S. Agata, wraz z odpowiednimi zasadami normującymi życie, aby można tam było zbierać opuszczone ubogie dziewczęta, a spośród nich szczególnie takie, które z uwagi na swe cechy osobiste, na swe usposobienie, itp. mogłyby się znaleźć w większym niebezpieczeństwie zarówno dla siebie jak dla innych[726].

Na Instytut ten Ojciec miłosierdzia [por. 2 Kor l, 3] raczył zlać swe błogosławieństwa tak obficie, że nie tylko dał sposobność otwarcia innych podobnych azylów miłosierdzia[727] za pośrednictwem innych pobożnych osób, ale że nie brak jeszcze i takich ludzi, którzy ożywieni duchem miłości, stosownie do swych możliwości oddają do dyspozycji środki doczesne i wkład osobisty, zabiegając o to, aby Kongregacja i pobożne Zjednoczenie zabierały się do zakładania innych podobnych Domów miłosierdzia z tym samym regulaminem i poza Rzymem.

[281b] Aby zatem wszystkie Domy Miłosierdzia, które już istnieją i — jeżeli spodoba się Bogu — powstaną jeszcze gdziekolwiek za sprawą naszej Kongregacji przy współudziale pobożnego Zjednoczenia, mogły się utrwalać w tym samym duchu i aby we wszystkim i dla wszystkiego mogły odpowiadać podobnie świętym celom tej Instytucji, ustalony został jeden i ten sam regulamin, który pod każdym względem ma być zachowywany w sposób nienaruszony. Sam tylko Przełożony całej Kongregacji[728] razem z generalną Konsultą Rzymską jest upoważniony do wprowadzania dodatków i do zatwierdzania wszystkiego, co w różnych okolicznościach innych miejsc i ludów uzna się za niezbędne czy wskazane dla prawdziwego pożytku Instytutu.

Tak samo jeden tylko Przełożony całej Kongregacji wraz z Generalną Konsultą ma władzę, po dokładnym zbadaniu rzeczy, orzec, czy z uwagi na okoliczności czasu czy miejsca, jakiegoś przepisu regulaminu nie da się zachować.

Dział pierwszy

[282] O celu oraz o zewnętrznym zarządzie Instytutu[729]

[282a] Artykuł l

O podwójnym najbliższym celu instytucji pobożnych Domów Miłosierdzia.

Dwa są bezpośrednie cele instytucji pobożnych Domów Miłosierdzia[730] : pierwszym jest religijne i obywatelskie wychowanie biednych porzuconych dziewcząt, drugim — stworzenie wspólnot, które oddawałyby się całkowicie modlitwie, a częściowo pracom dla wspomagania ewangelicznych inicjatyw Kongregacji i pobożnego Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego. Prace te mają być prowadzone pod kierunkiem miejscowego przełożonego ustronia księży naszej Kongregacji, a w miejscach, gdzie nie ma żadnego ze świętych ustroni, przełożony całej Kongregacji może upoważnić kogoś rozsądnego i dyskretnego, by tymi pracami kierował.

Powiedziano „częściowo”, gdyż przez ową pracę trzeba będzie zdobywać i środki utrzymania dla same j że wspólnoty[731].

[282b] Zarząd i tryb życia pobożnego Domu Miłosierdzia

Artykuł 2

Kongregacja i Zjednoczenie już z samego założenia swego ma za cel wzywanie wszystkich wiernych obojga płci, bez względu na ich stanowiska, tytuły i warunki społeczne, aby wszyscy, dla wiernego zachowania przykazania miłości obowiązującego nas nie tylko do kochania Boga ponad wszystko, ale i do tego, by dla miłości Bożej kochać bliźniego jak siebie samego [por. Mt 22, 37-39], starali się bez chęci zysku i [próżnej] chwały, a wyłącznie w duchu czystej miłości wspierać na wszelkie możliwe sposoby dzieła [Kongregacji i][732] Zjednoczenia zmierzające do większej chwały Bożej i wiecznego zbawienia dusz.

Do tego zaś potrzeba, by każdy ożywiony był miłością odznaczającą się wszystkimi cechami wyliczonymi przez św. Pawła Apostoła: „Miłość cierpliwa jest i łaskawa, miłość nie zazdrości, złości nie wyrządza, nie unosi się pychą, nie szuka poklasku, nie unosi się gniewem, nie myśli niczego złego, nie raduje się z niesprawiedliwości, ale się weseli z prawdy, do wszystkiego się stosuje, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko przetrwa, miłość nigdy nie ginie” [l Kor 13, 4-8].

Podstawą przeto i fundamentem, na których zarząd Domu Miłosierdzia powinien się stale opierać, jest tylko miłość. Gdyby zabrakła tej miłości, runąłby cały gmach moralny, który z miłosierdzia Bożego wzniesiony został z tak wielkim pożytkiem dla dusz i dla większej chwały Bożej.

[282c] Przepisy oparte ściśle na miłości, będącej podstawą do zarządu i kierownictwa instytucji pobożnych Domów Miłosierdzia

Artykuł 3

1. Kto spośród zrzeszonych mężczyzn czy kobiet otrzyma wezwanie Zjednoczenia do współpracy z jakiegokolwiek tytułu nad utrwalaniem i rozwojem pobożnych Domów Miłosierdzia, ma spieszyć z pomocą choćby w zakresie wykonywanego zawodu, bez szukania materialnego interesu, lecz bezpłatnie; nie będzie też miał prawa ubiegania się o jakąkolwiek korzyść czy wynagrodzenie z tytułu usług pełnionych choćby i przez lata.

2. Ponieważ miłość nie jest czci pragnąca [por. l Kor 13, 4], przeto wszyscy służą pomocą charytatywną bez chęci rozkazywania. Zwierzchnik wraz ze swymi współpracownikami powinien być w swych zarządzeniach ożywiony duchem modlitwy i wydawać je wedle możności w duchu, jak gdyby prosił. W postępowaniu zewnętrznym ma zajmować stanowisko przełożonego, ale z pokorą i łagodnością, żywiąc wewnętrznie jak najdoskonalszego ducha miłości; ma bowiem naśladować Jezusa Chrystusa, który powiedział, że nie przyszedł na świat, by Mu służono, ale ażeby służyć [por. Mt 20, 28].

[282d] 3. Jeżeli kto przy pełnieniu miłosiernych uczynków wykonywanych na rzecz jakiegoś z pobożnych Domów dozna ze strony współbrata przykrości lub obrazy lub gdy zauważy, że komuś oddają pierwszeństwo i wyróżniają go, choć na to nie zasługuje, aby nie utracić miłości, niech wspomni, że winien być cierpliwy i pokorny i że nie powinien odnosić się do brata z zazdrością czy nienawiścią, ni okazywać wyniósł o-wzgardliwej postawy; przeciwnie, ma przypominać sobie przykazanie Jezusa Chrystusa nakazującego wyraźnie kochać naszych nieprzyjaciół i czynić dobrze tym, którzy nas krzywdzą, błogosławić zaś złorzeczącym nam i modlić się za prześladowców [por. Mt 5, 44; Rz 12, 14]. Doskonałe przestrzeganie tych Boskich nakazów będzie zasadą naszej Instytucji.

4. Gdyby kto kiedyś otrzymał pochwałę za dobre wyniki w charytatywnej pracy na rzecz któregoś z pobożnych Domów, niech pamięta, by przez chełpienie się nie utracił miłości. Albowiem miłość nie unosi się pychą, nie szuka swego [por. l Kor 13, 4-5]; przeciwnie, ma to mieć na uwadze, że jeżeli mimo naszych grzechów Bóg daje nam czas i łaskę do pełnienia miłosiernych uczynków, to mamy do czynienia z darem, którego jesteśmy zupełnie niegodni, a z którego winniśmy korzystać w duchu pokory.

[282e] 5. Jeżeli w działalności swego współbrata na rzecz jakiegoś z pobożnych Domów nie widzi ktoś jasno doskonałej miłości, nie powinien myśleć o [współbracie] ujemnie, aby nie utracić miłości; przeciwnie, ma go polecać Panu Bogu. albowiem miłość nie myśli niczego złego [por. l Kor 13, 5].

6. Aby z chwilą kiedy w uczynkach współbrata wykonywanych na rzecz dobrego dzieła zauważymy jakiś błąd, nie utracić miłości, nie powinniśmy się cieszyć z tego stwierdzenia; natomiast gdy widzimy, że spełnia je z doskonałą prawością, nie mamy się smucić, bo miłość nie cieszy się z niesprawiedliwości, ale weseli się z prawdy [por. l Kor 13, 6].

7. We wszelkich przeciwnościach i niepowodzeniach przeciwnych naszym upodobaniom, planom czy zapatrywaniom uważanym z jakiejkolwiek racji za korzystne dla zbożnej Instytucji nie należy tracić miłości, lecz zachować ją w pokorze i cierpliwości, uznać to co dobre i spokojnie znosić wszystko z ufnością, że Pan Bóg oświeci przełożonych. Trzeba przy tym pamiętać, że miłość stosuje się do wszystkiego, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko znosi [por. l Kor 13, 7]. I wreszcie, jeżeli przy spełnianiu uczynków miłosierdzia na rzecz pobożnego Domu spotka nas przykrość, to aby nie utracić drogocennego skarbu miłości, pamiętajmy, że prawdziwa miłość nigdy nie ginie [por. l Kor 13, 8]; dlatego nie powinno nam nigdy zabraknąć pokory i cierpliwości, by nie zabrakło nam miłości.

[282f] Zasady te, związane ściśle z podstawowymi założeniami, nazywają się fundamentalnymi. Doskonałe ich przestrzeganie powinien każdy uważać za święty obowiązek nie tylko katolika, ale i członka Zjednoczenia, by jako taki odpowiedzieć mógł wzniosłym tegoż Zjednoczenia celom, a nie być winnym zgubnych następstw spowodowanych najmniejszym nawet zaniedbaniem.

[283] Część pierwsza [dyspozycji] o zarządzie zewnętrznym[733]

Zadania Zarządu zewnętrznego w Pia Casa

[283a] 1. Zarząd zewnętrzny powinien czuwać nad tym, by pobożny Instytut czy to przez wieczyste dochody, czy przez ustalane subsydia miesięczne miał zapewnione dostateczne środki do pełnego utrzymania i do pokrywania innych wydatków niezbędnych dla wspólnoty.

2. Powinien podtrzymywać ducha i naturę tej świętej Instytucji, jaka zgodnie z założeniami pobożnego Zjednoczenia wymaga: po pierwsze, by wszystkie różnego rodzaju artykuły spożywcze, wszystkie przedmioty dotyczące odzieży i umeblowania, jakie tylko poprzez charytatywną przemyślność prokuratorów i prokuratorek pobożnego Domu da się uzyskać na drodze ofiar płynących z miłości, mają być zdobywane tą to właśnie drogą. Po wtóre, że wszelki wkład jakiegokolwiek rodzaju czy zawodu, jednorazowy czy powtarzany, trwający przez czas krótki czy długi, ma być podejmowany przez miłosierne osoby agregowane do Zjednoczenia pobożnego; agregowane zaś mają być te, które poznano już jako nadające się do tego, nie skazane [przez ubóstwo] na czerpanie zysków z takiego wkładu, bo wszystko to ma być wykonywane z miłości bez jakichkolwiek zysków czy [oczekiwanych] darów.

[283b] 3. Ma starać się o zakupy w odpowiednim czasie i w okolicznościach jak najkorzystniejszych dla zaopatrzenia się w artykuły spożywcze, w wino, odzież, przedmioty i ruchomości jakiegokolwiek rodzaju, jakie niezbędne są dla wspólnoty.

4. Ma utrzymywać stale gotowe do wspólnotowego użytku meble, łóżka, zapasy odzieży, refektarz, żywność i wszystko inne: proste, skromne i ubogie. I wszyscy ci, którzy w jakimkolwiek czasie, obecnym czy przyszłym, będąc na kierowniczych stanowiskach nie przestrzegaliby stanowczo tego przepisu, staliby się sprawcami upadku tej świętej Instytucji, a jednocześnie stanowiliby obelgę dla Boskiej Opatrzności; byłoby bowiem jakby bezczelnym przeciwstawianiem się Opatrzności, gdyby coś takiego czynili ci, których sama Opatrzność dla celów godnych siebie postawiła na [zastępczym] niższym miejscu.

[283c] 5. Aby na [glebę] wspólnoty nie padło śmiercionośne nasienie, tworzące powolutku niemal konieczność wprowadzenia stylu życia wyższego od sposobu życia ludzi ubogich, należy przestrzegać jako nienaruszalnej zasady niedopuszczania żadnej takiej [nowości] z okazji przyjmowania dziewczyny, jeżeli nie zachodzą wszystkie warunki ustalone dla przyjmowania kandydatek. I zwraca się uwagę, że nieprzestrzeganie warunku wymagającego pełnego zdrowia i sił fizycznych, jak i tego, co przepisuje się w sprawie ich poprzedniego stanu cywilnego, byłoby jednoznaczne z wprowadzeniem do wspólnoty owego śmiercionośnego nasienia, które wnet przywiodłoby wspólnotę do wprowadzenia jako niezbędnego stylu życia przewyższającego poziom życia biedaków.

[283d] 6. Ma się starać o utrzymywanie stałego wytwarzania tego wszystkiego, do czego sama wspólnota jest zdolna albo do czego może się stać zdolna, a także do wytwarzania rzeczy, które z biegiem czasu uzna się za bardziej pożyteczne, a wspólnota do ich produkowania okaże się zdatna. Spośród produktów zawsze surowo będą zabronione takie wytwory, które prowadzą kobiety do zbytku, a także i te, które wiodłyby do kontaktów dziewcząt z osobami z zewnątrz.

7. Zarząd powinien czuwać nad postawą wspólnoty kierującej się zawsze ku miłosierdziu. I ktokolwiek, czy na podstawie danego przyrzeczenia, czy pod wpływem nieporządnego uczucia lub kaprysu, dążyłby do wpływania bezpośrednio czy za pośrednictwem innych na przyjmowanie lub wykluczanie dziewcząt, które według miłosierdzia i zasad świętej Instytucji nie powinny być przyjmowane lub wykluczane, stawałby się powodem ruiny świętej Instytucji. Wiadomo bowiem z doświadczenia, że zmierzają ku upadkowi nawet najbardziej świątobliwe Instytucje, kiedy decydować zaczynają prywatne przyrzeczenia, pasje czy kaprysy.

[284] 8. Zarząd powinien troszczyć się o wprowadzenie do samodzielnego życia tych dziewcząt, które w Pia Casa ukończyły już swą edukację. Ustabilizowanie to ma się dokonywać według następujących zasad.

[284a] 1) Zgodnie z prawem miłości każda z nich ma być traktowana jako córka Pobożnego Domu; a zatem ich umieszczenie w świecie nie może być wystawiane na niebezpieczeństwo szybkiej utraty dóbr uzyskanych przez wychowanie. Przez traktowanie natomiast każdej z pojętą po chrześcijańsku ojcowską miłością powinno się dojść do moralnej pewności, że posiew edukacji cywilnej i religijnej będzie rozwijał się i owocował tak dla jej duszy, jak i dusz tych, którzy przez jej umieszczenie wejdą z nią w bliższe stosunki.

2) Aby dziewczęta umieścić tak, by miało się rzeczywiście pewność moralną co do bezpieczeństwa ich i pożytku innych, trzeba koniecznie mieć na uwadze, że musi być zbadane i stwierdzone powołanie każdej z dziewcząt przez osoby uczciwe i doświadczone, a przede wszystkim przez własnego spowiednika, i to jakikolwiek byłby stan. za którym chciałby się opowiedzieć.

[284b] 3) To dojrzałe badanie powołania każdej [z dziewcząt] ma się dokonywać według kryteriów chrześcijańskich, gdyż nikt nie może być arbitrem danych powołań, za sprawcę których należy uznać samego Boga. Toteż gdyby któraś z dziewcząt wyjawiła walę obrania rodzaju życia, co do którego widzi się jasno, że Bóg nie obdarzył jej niezbędnymi wymogami i dyspozycjami, ten, który jej to odradzi, nie będzie arbitrem powołań, ale tym, który osoby ulegające ułudzie uchroni od błędnego kroku.

4) Co do tych, które pragną wstąpić do zakonu, należy przyjąć zdecydowaną zasadę, by je umieszczać w klasztorach doskonałego życia wspólnego i [tam] gdzie albo rozmównica nie istnieje, albo schodzi się do niej tylko parę razy w roku dla porozmawiania z krewnymi. I należy czynić wszystko możliwe, by tych zasad przestrzegać.

[285] 5) Bardzo ostrożnie należy postępować z tymi, które pragną wstąpić w związek małżeński.

[285a] Życie w stanie małżeńskim pociąga za sobą bardzo poważne konsekwencje, a w większości wypadków narażone jest na rozkład albo wskutek braku chrześcijańskiego pouczenia, albo z braku bojaźni Bożej czy religijnego poczucia, albo z braku rozsądku, albo z braku środków materialnych niezbędnych do zaspokojenia potrzeb życiowych. Wynikają stąd bardzo smutne następstwa, powodujące w wielkiej mierze powstawanie pokoleń idących ku zgubie. Małżeństwa zaś w prawdziwym Kościele Jezusa Chrystusa stanowią sakrament, domagający się u nupturientów stanu łaski uświęcającej. Gdy jej brak u nich, popełniają okropny grzech świętokradztwa. O sytuacji tych, co zawarli małżeństwo, mówi św. Paweł Apostoł, że cierpieć będą udręki w ciele [l Kor 7, 28]. Toteż osoby związane węzłem małżeńskim, którym brakuje solidnej chrześcijańskiej cnoty, narażane są na najokropniejsze, wynaturzone nieporządki w dziedzinie zmysłów.

[285b] Stąd rodzi się ważny obowiązek, by zwierzchnik bardzo zważał na to, aby wtedy, gdy któraś z dziewcząt ujawni powołanie do tego stanu, była [ona] do tego sakramentu przysposobiona takim postępowaniem w życiu, który dawałby dowody solidnej cnoty. Niech prócz tego dopilnuje, by została wystarczająco pouczona o prawdach wiary i o chrześcijańskich obowiązkach, a także o modlitwach i cnotach, jakie zwykli pełnić dobrzy chrześcijanie nie tylko w każdy dzień powszedni, ale i w dni świąteczne; również o różnych sposobach przygotowania się poprzez pobożne odprawianie nowenn przed głównymi świętami w roku, jak i do zwyczajnych nabożeństw. A wszystko to ma tak opanować, by mogła to praktykować sama i nauczać tego innych, albowiem przez zawarcie świętego małżeństwa zaciąga obowiązek chrześcijańskiego wychowania potomstwa, jeżeli ono będzie jej dane.

Ponadto musi i to być przedmiotem szczególnej troski, aby można było stwierdzić czy [dziewczyna] na wydaniu odznacza się taką mądrością, by mogła naprawdę kierować chrześcijańskim i domowym wychowaniem. A prócz tego, w celu niedopuszczenia do niezliczonych nieporządków i niepokojów w rodzinach, jest w najwyższym stopniu niezbędne, aby dziewczyna była dobrze obznajmiona i mogła z łatwością wykonywać wszelkie zajęcia, prace i wszystko, co potrzebne w rodzinie. Ma się też mieć na uwadze, by nie była zbyt słabego zdrowia; dlatego potrzebne jest zaświadczenie lekarza co do zdrowia wymaganego w takim stanie.

[285c] Zwierzchnik prócz tego obowiązany jest znać dobrze i wszechstronnie młodzieńca ubiegającego się o rękę dziewczyny. Jeżeli [stwierdzi, że] nie jest [on] dostatecznie pouczony o prawdach wiary, o wszystkich obowiązkach chrześcijańskich, w szczególności o świętości sakramentu małżeństwa, o obowiązkach stanu ciążących na ojcu rodziny i o wszystkich innych [cechach] wymaganych od prawdziwego małżonka i ojca chrześcijańskiej rodziny, to postara się o to, by był w pełni i wystarczająco pouczony, jeżeli zajdzie potrzeba — również i przez czas dłuższy. Jeżeli nie miał zwyczaju przystępować częściej do sakramentów świętych, doprowadzi go w tym czasie do tego i postara się, by młodzieniec przynajmniej raz w miesiącu wykazał się zaświadczeniem właściwego spowiednika o odbywanej spowiedzi tygodniowej lub co najmniej dwutygodniowej. A co do reszty prowadzenia się w życiu zwierzchnik ma się dobrze upewnić, czy młodzieniec rzeczywiście postępuje we wszystkim jako budujący i prawdziwie dobry katolik.

Jest też wymagane, aby młodzieniec odznaczał się taką mądrością, która pozwoliłaby mu pokierować dobrze młodą kobietą i wypełnić dokładnie obowiązki ojca rodziny; by przemyślnością swego zawodu mógł pokrywać wydatki zgodnie z wymogami swego stanu, zakładając i to, że po pewnym czasie przyjdzie potomstwo; by obdarzony był dobrym zdrowiem i dostatecznymi siłami, by więc wolny był od częstych słabości; by — dalej, nie był skory do kolegowania się z rozrzutnymi młodzieńcami, do nawiedzania karczem i miejsc [podejrzanych] gier, by nie oddawał się nałogowi hazardu, by był umiarkowany w jedzeniu, a więcej jeszcze w używaniu wina, by wieczorami wracał zaraz do domu — oto jakby garść dowodów na uczciwość życia.

[285d] I tak po chrześcijańskim przygotowaniu obydwojga, po utrwaleniu obopólnej woli i po załatwieniu wszystkich innych spraw [związanych ze zmianą] stanu — a wszystko w największej dyskrecji, tak aby wspólnocie Pobożnego Domu ani przedtem, ani potem nie było wiadome, w jakim celu dziewczyna tenże Dom opuszcza — w ostatnie osiem lub dziesięć dni przed przystąpieniem do sakramentu [małżeństwa] dziewczyna odprawi rekolekcje albo w odizolowanej części Pobożnego Domu, albo poza nim w innym miejscu; podobnie i młodzieniec uczyni to samo w jakimś domu rekolekcyjnym.

[285e] Oto zasady, jakich jak najdokładniej przestrzegać należy, kiedy któraś z dziewcząt ujawni powołanie do tego stanu. I gdyby się znalazła któraś, albo młodzieniec, albo jedno i drugie, które mimo że brak im danych opisanych w tym artykule i wyliczonych w niniejszym regulaminie, chciała mimo wszystko, idąc za swym widzimisię, wstąpić w związek małżeński, to po uczynieniu wszystkiego z wielką cierpliwością i naprawdę przemyślną miłością, by przekonać ją, co jest dla niej naprawdę korzystne, a ona mimo to uparłaby się w niepoważnym swym mniemaniu, Zarząd Pobożnego Domu, by nie dać się w żaden sposób wciągnąć do współdziałania przy tym związku skazanym na ruinę, usunie dziewczynę z Pobożnego Domu, przekazując ją jej krewnym lub tym, na których spoczywa obowiązek opieki.

Jest rzeczą niezbędną wierne przestrzeganie tych przepisów w każdym z ich punktów, by do Zarządu Pobożnego Domu nie zakradła się opieszałość w dziedzinie dostępnej powstawaniu nieporządków bez liku.

[285f] Ponieważ jednak zarząd tej zbożnej Instytucji przyjmuje miłość za fundament [działania], przeto, gdy nie da się dokonać dobra w tak wysokim stopniu, jaki jest konieczny, by ono było najdoskonalsze, przemyślna miłość nakazuje, aby przynajmniej nie dopuścić do zła większego.

Toteż dla udaremnienia większego zła zwierzchnik Pobożnego Domu pomyśli o tym, by znalazła się jakaś osoba zacna, bogobojna i doświadczona, która roztoczyłaby opiekę nad wydaloną z Pobożnego Domu dziewczyną dla wspomagania jej wedle możności w tym, aby możliwie jak najbardziej ograniczyć złe strony zawieranego małżeństwa.

6) Trzeba będzie przygotowywać w porę posagi dla dziewcząt na wydaniu, a w większej jeszcze mierze dla ewentualnych kandydatek do klasztoru, gdyż z nimi wiążą się większe wydatki. O te posagi należy się starać we wszystkich pobożnych ośrodkach, które czy z samego ustanowienia, czy ze zwyczaju, czy z jakiegokolwiek innego tytułu zwykły w tym pomagać. W całości jednak należy postępować zgodnie z myślą tych, co same posagi fundują[734].

[286] O powinnościach poszczególnych członków kierowniczego Zespołu zewnętrznego Zarządu[735].

Artykuł 1. — O zwierzchniku Zwierzchnik Pobożnego Domu ma przewodniczyć i troszczyć się o cały wewnętrzny Zarząd takiegoż Domu, a za pośrednictwem osobistego działania wszystkich pozostałych członków kierowniczego Zespołu ma czuwać, kierować i wspierać wszystko to, co dotyczy zewnętrznego zarządu tychże Pobożnych Domów. Dlatego:

[286a] 1. Powinien wyprzedzać wszystkich w wykazywaniu się duchem prawdziwej miłości i autentycznej gorliwości chrześcijańskiej, który to duch ma ożywiać również wszystkich pozostałych pobożnych i pełnych miłości współpracowników.

2. Aby mógł dawać takie dowody, ma być pierwszym w świeceniu przykładem męstwa w znoszeniu i opanowywaniu się w obliczu wszelkich sprzeciwów, prześladowań i trudności, jakie zwykły powstawać przeciw zbożnym dziełom. Ma pamiętać, że miłość mocna jest jak śmierć: Fortis ut mors dilectio [por. Pnp 8, 6], i własnym przykładem wskazywać, jak dzieła te podtrzymywać należy z miłością pokorną, cierpliwą, łaskawą, nie w zgiełku i w wynoszeniu się, nie w zawiści, nie z przymieszką gniewu i mściwości, ale przeciwnie, świadcząc dobrem za zło, błogosławiąc złorzeczącym, błagając za prześladowców [por. Mt 5, 44; Rz 12, 14; l Kor 13, passim].

3. Nawet za cenę trudów i znojów powinien czuwać nieustannie, by wszyscy pobożni współpracownicy byli wciąż skorzy i dokładni w pełnieniu swych obowiązków oraz by przy ich wykonywaniu dawali dowody prawdziwej miłości i chrześcijańskiej gorliwości.

[286b] 4. Owocem takiego czuwania będzie to, że nie zniechęci nikogo, a współczuć będzie każdemu, jako że miłość usprawiedliwia wszystko, że niewidomego oświeci w tym, czego nie jest świadom, że ułomnemu pomoże się wyprostować w tym, co czyni niedobrze czy przez złość, czy przez zwykłe niedbalstwo (a błagamy Ojca Niebieskiego, by nie miało to nigdy miejsca u współpracowników tej zbożnej Instytucji, prosząc przy tym o wstawiennictwo Najśw. Maryję, Królową Apostołów i całą Wspólnotę Niebian). Owocem wreszcie czuwania zwierzchnika będzie również rozpalanie żaru i ożywianie działania z miłości u letnich i niedbałych, aby nie tamowało się rozwoju świętej Instytucji opartej na duchu i na poszczególnych punktach regulaminu, których pełne przestrzeganie zwierzchnik ma zawsze podtrzymywać i do podtrzymywania skłaniać swych współpracowników, jeżeli wobec Boga nie chce odpowiadać za upadek zbożnej Instytucji.

[286c] 5. By czuwanie zwierzchnika było w pełni owocne, to gdy się widzi, że pośród pobożnych współpracowników jest ktoś taki, którego osobiste postępowanie nie wychodzi na dobro Pobożnego Domu, czy z powodu złej postawy, czy z jakiegokolwiek innego powodu, po bezskutecznym użyciu wszystkich możliwych środków miłości, stosowanych w dyskrecji w celu naprawienia błędu, wtedy z należnym szacunkiem i z miłością, jakie stosować winniśmy zawsze wobec naszych braci w Jezusie Chrystusie i wobec prawdziwych obrazów Boga, będzie się starał usposobić go potajemnie i z miłością, by się zrzekł powierzonego mu stanowiska.

6...[736]

[287] Artykuł 2. — o konsultorach

Dwóch konsultorów stanowić będzie niby dwoje oczu zwierzchnika, aby [razem] dostrzec mogli to, czego sam zwierzchnik poznać nie jest w stanie. Dlatego:

[287a] 1. Zadaniem ich będzie czuwać, zapoznawać się i badać, również przez tajne, lecz zawsze roztropne dochodzenia, wszystko to, co się tyczy przestrzegania regulaminu, osobistego działania współpracowników, i wszystko to, co trzeba koniecznie poznać, aby do zbożnej Instytucji nie wkradło się coś złego, co choć nie niszcząc jej całkowicie, mogłoby doprowadzić do jej zepsucia.

2. Potajemne badania będą wtedy roztropne, gdy się je przeprowadzi bez niepokojenia kogokolwiek i bez dawania do zrozumienia, że bada się coś zasługującego na dochodzenie.

3. Należy zdawać sobie sprawę nie tylko z tego, co mogłoby zniszczyć zbożną Instytucję, ale i z tego, co mogłoby ją wypaczyć, jako że nawet mała wada jest jakby zarodkiem czegoś, co urastając do wielkich rozmiarów, prowadzi do zniszczenia; a kiedy wada zapuści już swe korzenie, to łatwiej jest stworzyć nową instytucję, niż wykorzenić wadę. Z tego powodu, kiedy zajdzie potrzeba, to nawet nie czekając na miesięczne zebranie konsulty, [konsultorzy] powiadomią wcześniej zwierzchnika, aby rzecz zbadał i w porę zaradził zgodnie z potrzebą.

[287b] 4. Aby działalność konsultorów kierowana miłością stała się owocną, jest rzeczą niezbędną, by ze zdobywanych wiadomości korzystali jedynie dla powiadomienia zwierzchnika, a nie dla upominania czy karcenia w charakterze władzy, ktokolwiek byłby osobą błądzącą[737]. I jest rzeczą ogromnej wagi, aby przestrzegać tego nieodmiennie najpierw dlatego, by nie zakorzeniało się mniemanie, jakoby w jednym i tym samym ciele zbiorowym mogło być więcej zwierzchników; po wtóre, by nie było w rzeczywistości przykrych następstw, jakie pojawiałyby się w razie braku jedności w zarządzie.

5. Aby dyktowana miłością funkcja konsultorów nie podlegała zastojom, trzeba na serio pamiętać o tym, że postępy w rozwoju zbożnej Instytucji zależą w dużej mierze od inspirowanego miłością ich czuwania i od starannej gotowości informowania i wspomagania radą zwierzchnika w zależności od potrzeb, a także od wspierania go osobistym działaniem w zakresie, w jakim będą o to proszeni[738].

[288] Zadania wewnętrznego Zarządu Pobożnego Domu[739] Zadaniem wewnętrznego Zarządu Pobożnego Domu jest utrzymanie i formacja wspólnoty zarówno obywatelska jak chrześcijańska (...)

[288a] Rozdział jedyny

Jaki duch ma ożywiać Zarząd wewnętrzny.

Wszyscy, którzy mają kierować Pobożnym Domem i ponosić ciężar wewnętrznego nim zarządzania, powinni jak najbardziej dbać o to, aby we wspólnocie panowała prawdziwa miłość Boga i bliźniego oraz duch i zamiłowanie wskazanego przez Ewangelię św. ubóstwa. W przeciwnym razie mieliby wspólnotę niezdyscyplinowaną, swawolną, próżniaczą, nieokreśloną, kochającą się w zbytku lub rozdrażnioną w ubóstwie. Młodzież w rzeczy samej nie ma zamiłowania do praktyk pobożności, jeżeli szczerym sercem nie miłuje Boga, do którego kieruje się te praktyki. Nie znosi się łatwo przeróżnych braków u członkiń wspólnoty ani się im nie współczuje, jeżeli w sercach żyjących razem we wspólnocie nie góruje nad wszystkim siostrzana miłość. Nie ma też zamiłowania do trudów dla nich samych, ale jedynie dla widoku na spodziewany zarobek, niezbędny do utrzymania, albo w imię zasady miłości nakazującej słuchać Boga, który chce, by każdy pracował.

[288b] Myśl o konieczności pracy dla zdobycia [własnych] środków do życia we wspólnocie nie istnieje, gdy członkowie są zdania, że to dom ma zapewnić te środki, i nierzadko się zdarza, że we wspólnotach, szczególnie składających się z osób pochodzących z klas ubogich, niektóre z osób, choć leniwe w pracy, wysuwają bezczelnie żądania, a narzekają nawet wtedy, gdy środki są dostateczne[740]. A zatem jest rzeczą niezbędną, by nad tym przeważała miłość Boga, która prowadzi do uznania obowiązku pracy, by odpowiedzieć na miłościwe zamiary samego Boga. I nikt też nie lubi słuchać czy być zależnym, chyba że z bojaźni pełnej szacunku albo z motywu wiary, która radzi słuchać i być zawisłym z miłości ku Bogu. Podobnie i ubóstwo tak niezbędne w zbożnym Instytucie świętego ustronia, ubóstwo - mówię — samo w sobie nie ma nic pociągającego i nikt go nie kocha, jak tylko z motywu wiary, która poucza, że błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem ich jest Królestwo Niebieskie [por. Mt 5, 3].

[288c] Dlatego też spowiednik, kaznodzieja, przełożona i nauczycielki, jeżeli nie chcą, aby praca, jaką wykonują zgodnie z właściwymi im kwalifikacjami, nie stawała się nie tylko daremną, ale wręcz szkodliwą, powinni tak pełnić swe powinności, aby we wspólnocie budzić miłość Boga i bliźniego oraz ducha ubóstwa, do jakiego zachęca św. Ewangelia.

[289] Część pierwsza o Zarządzie wewnętrznym

Rozdział pierwszy: O żyjących wspólnie osobach, którym zlecono zarząd wewnętrzny

[289a] Będzie tani przełożona, ustanowiona przez rektora. Czuwać będzie nad wszystkim, by kierować porządkiem w domu i pilnować dokładnego przestrzegania całego regulaminu i poleceń zwierzchnika. Podlegać jej będą wszystkie nauczycielki, ich siły pomocnicze wraz z całą wspólnotą i osobami z administracji. Na stanowisku zostaje według uznania zwierzchnika.

Tenże zwierzchnik powoła według swej woli osobę z funkcją zastępczyni. Będzie się ona cieszyć pełnym zaufaniem przełożonej, od której zależna będzie we wszystkim. W razie choroby przełożonej, lub też z jakiejkolwiek innej przyczyny uznanej przez zwierzchnika, zastąpi przełożoną zupełnie lub częściowo.

Zwierzchnik stosownie do informacji uzyskanych od przełożonej wybierze spośród dziewcząt wspólnoty wicenauczycielki, a z pośród nich te, które w określonych sprawach będą przodowały dziewczętom: każda wykonywać będzie swe zadanie bez mieszania się w zadania innych, chyba że otrzyma polecenie czy zgodę przełożonej.

Każda nauczycielka będzie miała zlecone kierownictwo nad dziewczętami, ale nie w większej liczbie niż piętnastu; nad takimi grupami czuwać mają w sypialniach, w kaplicy, w refektarzu[741] , we wszystkich wspólnotowych aktach, a nawet w czasie rekreacji, w sprawach szkolnych, w pełnieniu właściwych funkcji i prac, podlegać będą odpowiednim mistrzyniom postawionym nad pracami, obowiązkami, gospodarstwem, itd.

Dla utrzymania porządku zgodnie ze znakami dawanymi na akty wspólnoty na zajęcia, prace, itd., wszystkie schodzić się będą albo według składu zespołów [w danych pokojach], albo stosownie do podziału zajęć na zmiany, do prac, itd.

Przełożona dokona podziału na zespoły tworzone zawsze według zasady przybliżonego wieku wyższego czy niższego dziewcząt, a każdą klasą kieruje, czuwając nad nią, jedna nauczycielka i jedna zastępczyni.

[289b] Rozdział drugi. -- O wymaganych warunkach i dokumentach potrzebnych przy przyjmowaniu dziewcząt do Pobożnego Domu, przy ich zatrzymywaniu lub zwalnianiu

1. Mają być naprawdę ubogie, a pierwszeństwo należy dawać bardziej zagrożonym i opuszczonym.

2. Należy drogą dyskretną zdobywać dane pozytywne co do sprawowania się każdej z nich.

3. Wymagane jest świadectwo lekarskie co do sił fizycznych i stwierdzające stan zupełnego zdrowia.

4. Potrzebna jest zdatność i dyspozycja do znoszenia nawet mozolnych trudów.

5. Nie powinna mieć fizycznych przeszkód czy zniekształceń, które mogłyby we wspólnocie dawać okazję do szyderstw czy sporów.

6. Gdyby się wywodziła z kulturalniejszego środowiska i wskutek tego miała subtelniejsze wychowanie, to o ile spełnia wszystkie wyżej wymienione warunki, może być przyjęta, byleby było sprawdzone, że przez jeden mniej więcej rok przyzwyczaiła się rzeczywiście do ubogiego życia. Trzeba koniecznie przestrzegać taj zasady, aby nie wprowadzać powoli do wspólnoty zniewieściałego życia.

7. Wymaga się świadectwa chrztu i bierzmowania, aby [przy tym] poznać wiek, który nie może być niższy od lat dziesięciu ni wyższy od ukończonych piętnastu.

W braku powyższych warunków nie można przyjąć żadnej na podstawie czyjegokolwiek poręczenia.

[289c] 8. Cała wspólnota każdego Pobożnego Domu, jakikolwiek byłby kompleks budynków, nie ma nigdy, łącznie z przełożoną, zastępczynią, mistrzyniami i wicemistrzyniami, przekraczać liczby stu osób, a to z tej bardzo ważnej przyczyny, by można było utrzymać w mocy karność. Wyjątek stanowią Domy, przy których w oddzielnym miejscu znajduje się nowicjat sióstr III Zakonu Świętego Franciszka z Asyżu, w którym przysposabiają się mistrzynie zarówno dla nowych fundacji, jak dla szkół diecezjalnych. Przy zakładaniu danego Domu należy ustalić liczbę, nie przekraczającą — jak powiedziano — nigdy liczby stu osób i stosunkowo niższą od pojemności miejsca, aby nie dochodziło do nieporządków zdarzających się wtedy, gdy liczba mieszkańców jest zbyt wysoka w stosunku do lokalowych pomieszczeń.

[289d] 9. Dziewczęta pozostaną w Pobożnym Domu aż do dwudziestego roku życia. Wyjątek stanowią pensjonariuszki pracujące w charakterze mistrzyń i pod- mistrzyń oraz te, które gotowe są do pełnienia tych funkcji gdziekolwiek poza Rzymem, kiedy na prośbę jakiegoś biskupa zostaną przez zwierzchnika wysłane w celu krzewienia zbożnego dzieła w danej diecezji bądź do pracy w szkołach publicznych, bądź też jako uczennice [dalej studiujące], bądź do wykonywania zająć w wyższej szkole. Wreszcie w jakimś bardzo ważnym wyjątkowym przypadku jakiejś poszczególnej uczennicy można ją będzie wedle uznania zwierzchnika pozostawić w Pobożnym Domu, choćby po przekroczeniu dwudziestego roku życia.

[289e] 10. Wydala się uczennicę nawet przed ukończeniem przez nią dwudziestego roku życia, jeżeli jej postępowanie wychodzi na szkodę wspólnoty albo gdy taki jest jej stan zdrowia, że do jakiejkolwiek by się ją chciało czy mogło przygotować posługi miłości, zatrzymanie jej byłoby brakiem miłości dla wspólnoty. Ale jak długo to możliwe, trzeba jej na wszelki sposób okazywać miłość, bo ta stosowana w prawdziwym duchu przynosi błogosławieństwo Ojca Niebieskiego i nie dopuszcza nigdy, by wobec biednej chorej nie praktykować aktów miłosierdzia.

[290] Rozdział dwunasty. — O pożywieniu i posiłkach w ciągu tygodnia i w dni bardziej uroczyste

[290a] Wspólnocie podaje się codziennie śniadanie, obiad i wieczerzę, według podanego spisu[742] , zawsze w ramach życia ubogiego i skromnego.

W dni prania bielizny praczki otrzymają jeszcze podwieczorek Przełożona ma prawo regulować [bardziej szczegółowo] posiłki naj - mniejszych dzieci, i to tak, by dodać coś z odpowiedniego dla nich jedzenia na podwieczorek.

Powstrzymają się na cześć Matki Bożej Karmelitańskiej w każdą środę od pokarmów mięsnych.

W soboty na cześć Najśw. Dziewicy nie będzie wina, ale za to na niedzielny obiad poda się dodatkową potrawę.

Na Nowy Rok, na Wielkanoc, w Zielone Świątki, w Wigilię Bożego Narodzenia i w samo Boże Narodzenie podawać się będzie obfitszy posiłek.

W przypadku gdy pobożni dobroczyńcy ofiarują artykuły spożywcze, jeżeli można je przechować w spiżarni, służyć będą bieżącym potrzebom wspólnoty; te zaś, które aby nie ulec zepsuciu, muszą być zużyte w ciągu dnia, jeżeli nadeszły przed przygotowaniem obiadu, posłużą do niego; jeżeli nie, należy je zachować na wieczerzę. Co do większej czy mniejszej ilości i co do częstotliwości [spożywania ofiarowanych pokarmów] wprowadzenie właściwego umiaru należy do przełożonej, by z jednej strony używać darów zgodnie z intencją dobroczyńców i dla umilenia życia wspólnocie, z drugiej jednak nie na jej szkodę, co miałoby miejsce wtedy, gdyby nadmiarem jedzenia sprzyjało się nieumiarkowaniu.

[290b] Zestaw dziennego pożywienia

1. Chleba na osobę od funta i trzech uncji do funta i czterech uncji[743].

2. Gotowanej potrawy z mąki, ryżu, orkiszu, polenty od dwóch pół do trzech uncji.

3. Porcje grysiku od półtorej do dwu uncji.

4. Porcje jarzyn od trzech i pół do czterech uncji.

5. Wołowiny od czterech do czterech i pół uncji.

6. Jagnięcia — pięć uncji.

7. Suszonego dorsza[744] od dwóch i pół do trzech uncji.

8. Ryby od czterech do czterech i pół uncji.

9. Wina na sześć osób — jedna karafka[745].

W dni świąteczne podaje się prócz mięsa gotowanego jeszcze dodatkowe danie na obiad. Rankiem do śniadania daje się jeszcze jakiś niewielki dodatek. Na wieczerzę — jedno danie z warzyw, owoców czy sera[746].

[291] Rozdział dwudziesty trzeci. — Porządek dnia i codzienne ćwiczenia duchowne; szkoła i ręczne prace[747].

[291 a] 1. W dni robocze trzymać się będą porządku wyrażonego na tablicy I., a w obowiązujące dni świąteczne — porządku z tablicy II[748].

2. Zaraz po wstaniu odmówią przepisaną modlitwę, ubiorą się skromnie i w porze zbiórki udadzą się do kaplicy zachowując postawę skupioną, milczącą i pobożną, a z wielkim pragnieniem, by wzmocnić ducha pokarmem świętej modlitwy i rozmyślania, do jakiego się zabierają, a także, by go wzbogacić cennymi skarbami łask we Mszy św., która nastąpi po rozmyślaniu.

3. Po Mszy św. doprowadzanie sypialni i pracowni do porządku i czystości i zajęcie się osobistą schludnością.

4. W oznaczonej porze spożyją śniadanie, a potem rozejdą się do klas i do prac.

5. W kwadrans przed południem — szczegółowy rachunek sumienia.

[291b] 6. Po obiedzie zejdą się na rekreację, gdzie wzajemnie starać się będą o pokorę, miłość i skromność, a także o świętą pogodę, pamiętając często, [a zwłaszcza] wtedy gdy słyszą bicie zegara, że znajdują się w obecności Bożej.

7. Po rekreacji odprawią nawiedzenie Najśw. Sakramentu, Najśw. Dziewicy i świętych Współopiekunów[749] ; po tym [następuje] wspólne czytanie duchowne.

8. Od 3 maja do 14 września włącznie, po rekreacji będzie czas na spoczynek, po nim zaś wspomniane nawiedzenie, z którym połączy się odmawianie Różańca zamiast odmawiać go wieczór, wreszcie wspólne czytanie duchowne, a po nim — szkoła i praca.

9. W godzinę przed wieczornym „Anioł Pański” — przechadzka po ogrodzie.

10. Od 14 września aż do 3 maja wyłącznie, w porze przeznaczonej na wspomniany „Anioł Pański” — Różaniec w kaplicy, po nim zaś czas zbywający przeznacza się na prace.

[291c] 11. W godzinie przewidzianej porządkiem dziennym, w zależności od pór roku, odprawi się szczegółowy rachunek połączony z nawiedzeniem Najśw. Sakramentu, Najśw. Dziewicy i św. Współopiekunów. Po tym pójdą na wieczerzę, po której odprawią w kaplicy ogólny rachunek sumienia łącznie ze zwyczajnymi modlitwami i z czytaniem punktów do rozmyślania.

12. O godzinie ustalonej stosownie do pór roku udadzą się na spoczynek.

13. Od dobroci i roztropności przełożonej będzie zależało zezwolenie na spoczynek przed tą ustaloną godziną tym dziewczętom, które bądź z powodu młodziutkiego wieku, bądź z powodu niedyspozycji fizycznej będą potrzebowały dłuższego snu. W takim razie przed wieczerzą i po niej odprawią wraz z jedną z nauczycielek wyżej wspomniane wspólne ćwiczenia pobożności.

[292] 14. Celem udaremnienia zbędnej, a jeszcze bardziej — szkodliwej gadaniny, do jakiej łatwo dochodzi we wspólnotach nawet w czasie pracy, a również dla uchronienia od myśli smutnych i ponurych, a tym bardziej od takich, które mogą być obrazą świętej czystości, myśli tak łatwo obudzanych przez szatana czy namiętności kwitnącego wieku, będzie obowiązywała następująca zasada niezmienna, bo potwierdzona jako ogromnie pożyteczna i dostosowana do wieku lubującego się w rzeczach wesołych i płochych. Dlatego:

[292a] We wspólnocie Pobożnego Domu Miłosierdzia, noszącej przez szczególny dar Bożej dobroci szatę III Zakonu Świętego Franciszka, od samego swego początku[750] [wprowadzono taki zwyczaj] z niemałym pożytkiem i ku wielkiemu zadowoleniu wspólnoty i samej jej zwierzchności: W czasie prac przed- i popołudniowych, na znak dany przez dzwon, w różnych porach dnia i odstępach czasu, cała wspólnota, gdziekolwiek się znajduje w Domu przy pracy z dziewczętami przy różnych rodzajach zajęć, bez przerywania pracy, lecz przeciwnie, prowadząc ją dalej w tej samej pozycji, stojącej czy siedzącej, ukorzy się w duchu przed Bożym Majestatem i obudzi ufność w Jego miłosierdzie.

[292b] Zanuci się najprzód: Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu, itd,, i „Chwała Ojcu”, Alleluja (tego Alleluja nie mówi się od Komplety, od soboty przed Siedemdziesiątnicą, aż do Wielkiej Soboty przed Wielkanocą) i odmówi się 54 „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu”, wyznaczanych dla tercjarzy i tercjarek franciszkańskich zamiast godzin Modlitwy Liturgicznej, a mianowicie: dwanaście na Matutinum i Laudesy; siedem za każdą z sześciu godzin mniejszych, tj.: Prymy, Tercji, Seksty, Nony, Nieszporów i Komplety. Do „Ojcze nasz” Prymy i Komplety dołącza się „Wierzę”. Odmawianiu „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała” wtóruje zawsze strofa religijnej pieśni, na którą wspólnota odpowiada stosownym śpiewem. Będzie wskazane, by przedmiotem śpiewów były zawsze motywy o męce Pana naszego Jezusa Chrystusa i o błogosławionym życiu Najśw. Dziewicy.

By wszystko to odbywało się w porządku, modlitwy będą rozmieszczane zgodnie z godzinami podanymi w porządku dziennym.

[292c] Przechadzka odbywać się będzie zawsze przy wtórze religijnych pieśni. Każdy zespół czy grupa z sypialni będzie miała dwie śpiewaczki. Poczynając od zespołu najstarszych [dziewcząt], spacerując, jedna po drugiej śpiewaczka intonuje pieśń, na którą inne odpowiadają.

Aby się to odbywało według porządku, z pożytkiem duchowym i ze świętym weselem, będzie wszystkim kierowała kierowniczka śpiewów.

Wątkami pieśni będzie męka Jezusa Chrystusa, boleści Najśw. Maryi i grzesznej, lecz skruszonej i nawróconej duszy. W czasie nowenn przed większymi uroczystościami Chrystusa Pana i Najśw. Dziewicy śpiewać się będzie pieśni odpowiadające tym uroczystościom.

Szatan, podsuwając niezliczone wymówki, będzie czynił wiele, by nie dopuścić do przestrzegania tej zasady. Biada jednak temu, kto go słuchał! A szczęśliwi ci, co dokładać będą starań, aby ją zachowywać i pomagać w jej przestrzeganiu we wszystkich punktach i jak tylko możliwe — skutecznie.

[293] Rozdział dwudziesty czwarty. — Tygodniowe ćwiczenia duchowne

Wszyscy członkowie wspólnoty spowiadać się będą przynajmniej raz w tygodniu.

Jest pożądane, by i Komunia św. była przyjmowana co najmniej raz na tydzień — i więcej razy, kto ma zgodę spowiednika.

Przełożona może zabronić przystąpienia do Komunii św. tym, które przez zewnętrzne swe postępowanie w przypadku przyjęcia Komunii św. budziłyby we wspólnocie zdziwienie.

W środy powstrzymają się od spożywania mięsa na cześć Najśw. Dziewicy Karmelitańskiej; będą też wszystkie wpisane do Karmelu, nosić będą jego szkaplerz i odmawiać codzienne modlitwy dla pozyskania odpustów.

W piątki, o godz. 21[751] , odmówią pięć „Ojcze nasz” i „Zdrowaś” na pamiątkę męki, konania i śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa.

W soboty zrezygnują z wina na cześć Najśw. Dziewicy.

[294] Rozdział dwudziesty piąty. — Miesięczne ćwiczenia duchowne

Raz w miesiącu przełożona urządzi konferencję wyjaśniającą [dziewczynom] regulamin i zachęci do przestrzegania go, przypominając zasługę i wielką chwałę dla tych, które będą się go trzymać. A nade wszystko dopomoże im rozważyć, że wszystkie, które innym w przestrzeganiu regulaminu świecą dobrym przykładem, zdobywają taką zasługę, jak gdyby go wszystkie przestrzegały, a to z powodu zbudowania, jakim każda pragnie przyświecać.

Na początku każdego miesiąca przełożona wybierze Świętego, miesięcznego Opiekuna, oraz cnotę, jaką mają naśladować, a także jakąś codzienną praktykę na cały miesiąc w celu uproszenia łaski naśladowania cnoty Świętego; dlatego zwróci się do wspólnoty z przemówieniem, by wysunąć propozycję i dać w tym przedmiocie wyjaśnienie. Przy obieraniu św. Opiekuna należy się starać, by między innymi, wybrać tego, którego był żywot czytany we wspólnocie.

Pod koniec miesiąca będzie miejsce na oświadczenia co do śmierci i na modlitwy o śmierć szczęśliwą.

[295] Rozdział dwudziesty szósty[752]. — Roczne ćwiczenia duchowne

[295a] Co trzy miesiące urządzać się będzie dzień skupienia w celu przygotowania się do śmierci. Po południu danego dnia rozpoczyna się wprowadzenie do dnia następnego, poświęconego w całości odnowie, a rankiem dnia trzeciego nastąpi generalna Komunia św. We wszystkim należy zachować regularność, porządek wyznaczony i milczenie, podobnie jak w czasie rekolekcji.

Raz w roku odbywają się przez osiem dni rekolekcje [według metody] św. Ignacego.

Obchodzić się będzie zawsze miesiąc Najśw. Dzieciątka, a przeznaczy się na to miesiąc styczeń.

Podobnie obchodzić się będzie miesiąc św. Józefa, któremu poświęci się miesiąc marzec.

W maju obchodzi się miesiąc Maryjny.

[295b] Czerwiec poświęca się ku czci Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, a sierpień ku czci Serca Najśw. Maryi.

Obchodzić się będzie nowenny przed świętym Narodzeniem Pana naszego Jezusa Chrystusa, oktawę Epifanii P.N.J.Ch., oktawę Bożego Ciała, wraz z nowenną ku czci Najśw. Serca Jezusowego.

Obchodzić się będzie dziesięć dni przygotowania do uroczystości Zesłania Ducha Świętego.

Urządzać się będzie nowennę do św. Józefa, świętych Apostołów Piotra i Pawła, świętych Współopiekunów Pobożnego Domu, [tj.] św. Franciszka z Asyżu i św. Stanisława Kostki.

[295c] W dzień Nowego Roku obiera się świętego Opiekuna na cały rok bieżący i ustala się cnotę do naśladowania. A dla podtrzymywania żywej pamięci we wspólnocie, na widocznym i bardziej uczęszczanym miejscu domu wywiesi się obraz [obranego Świętego] i [będzie] wypisana do naśladowania cnota.

W Zielone Świątki, obchodzone odpowiednią funkcją religijną, rozdaje się członkiniom całej wspólnoty karteczki z wypisanym jednym z darów Ducha Świętego i jednym z dwunastu owoców wyliczonych przez św. Pawła [por. l Kor 13, 4 nn].

W uroczystość Wniebowzięcia Najśw. Maryi rozdaje się tzw. „spuściznę Madonny” polegającą na tym, że wyciąga się na los szczęścia karteczkę, na której niby słowami Najśw. Dziewicy, skierowanymi do każdej z uczestniczek, mówi się: Córko, przekazuję ci...” itd. słowa opisujące jedną z cnót praktykowanych przez Matkę naszą, Najśw. Maryję.

W uroczystość Wszystkich Świętych w rozdawanych karteczkach zawiera się jedno z ośmiu Błogosławieństw [por. Mt 5, 3 nn].

W dzień Narodzenia Pana naszego Jezusa Chrystusa w porozdzielanych karteczkach podaje się służby duchowe, jakie należy pełnić w orszaku Jezusa naszego Króla.

[296] Cześć druga[753]

Rozdział jedyny[754]. O duchu, jaki ożywiać ma przełożoną i mistrzynie oraz o pewnych wskazówkach dotyczących ich sposobu życia

[296a] Jeżeli przełożona i mistrzynie nie będą ożywione duchem prawdziwego powołania wzywającego do oddania swych sił z prawdziwej miłości i gorliwości o chwałę Bożą i o zbawienie dusz, nie będą się mogły stać użytecznymi dla świętej Instytucji.

Nie będzie żadna dopuszczona do tego [zadania], jeżeli nie zostanie solidnie stwierdzone jej powołanie do tego.

Po rozpoznaniu powołania trzeba je ugruntowywać na sposób praktykowany w zakonach, albowiem choć nie składają ślubów uroczystych, winny żyć w praktyce ewangelicznej doskonałości.

Dziewczęta mające natchnienie, by opowiedzieć się za życiem oddanym wychowywaniu biednych dziewcząt tego świętego Instytutu, po sprawdzeniu ich powołania i po stwierdzeniu, że mu odpowiadają, będą po dziesięciodniowych rekolekcjach dopuszczone do przywdziania pełnego stroju Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka z Asyżu i będą przez rok w nowicjacie.

[296b] Po rocznym nowicjacie, wykazawszy się prawdziwym powołaniem oraz mając zgodę spowiednika, zwierzchnik może zezwolić, by złożyły profesję, jaką zwykły składać tercjarki.

Dla pogłębienia ducha właściwego ich powołania, każda osobno odprawi dzień miesięcznego skupienia pod opieką spowiednika, da się jej dzień samotności[755] , który częściowo spędzi w kaplicy, częściowo zaś w samotnej celi, oddając się świętym rozmyślaniom, czytaniom duchownym, rachunkom sumienia, modlitwom i postanowieniom wyrażonym na piśmie.

Przestrzeganie Reguły Trzeciego Zakonu i Regulaminu Pobożnego Domu oraz duch doskonałej miłości, pokory, ubóstwa, posłuszeństwa, a nade wszystko duch pełnego zaparcia się swej własnej woli i duch ofiary, kształtować będą ich życie, które je przygotuje do żywota wiecznego.

2. STOWARZYSZENIE[756] DZIAŁAJĄCE POD SZCZEGÓLNĄ OPIEKĄ ŚW. ZYTY[757]

(OOGC V 612—660; data: 1839—1845)[758]

[297] Religijne zrzeszenie pobożnych niewiast, powodujące się gorliwością i miłością o wieczne zbawienie dusz i pragnące w miarę sił stawiać zaporę wszelkim grzechom śmiertelnym i powszednim, a jak najpełniej rozwijać w sobie i w innych cnoty chrześcijańskie, stara się naśladować naprawdę Pana naszego Jezusa Chrystusa, który wszak przyszedł na ziemię, by służyć, a nie by Mu służono [por. Mt 20, 28]. Dlatego niewiasty te chcą zajmować pokorne miejsce służebnic w miejscach swego zamieszkania, by wykorzystywać wszystkie nadarzające się sposobności do popierania w rodzinach sprawy większej chwały Bożej i wiecznego zbawienia dusz.

Pobożne to zrzeszenie jest Stowarzyszeniem pozostającym pod szczególną opieką św. Zyty, ponieważ ta Święta, która praktykowała wszystkie cnoty i wykonywała wszelkie prace dla szerzenia większej chwały Bożej i zbawienia dusz w skromnych warunkach służącej, skutecznym swym wstawiennictwem będzie mogła wyjednywać wszystkie łaski potrzebne niewiastom żyjącym w podobnych warunkach, aby i one w stanie swoim starały się o uświęcenie własne i innych ludzi.

[297a] O konieczności popierania i szerzenia Stowarzyszenia Jeżeli kobiety wychowane na zasadach przyjętych w świętych ustroniach obejmując służbę w rodzinach narażają się na niezliczone niebezpieczeństwa ze strony głowy rodziny, a zwłaszcza ze strony jej członków, to dlatego, że nie przystosowały się do życia wśród niebezpieczeństw; toteż załamują się przy pierwszym zetknięciu się z nimi, a potem wcześniej czy później upadają.

U kobiet, które dla chleba idą do rodzin na służbę, przeważa najczęściej troska o korzyści doczesne ze szkodą dla duszy, co prędzej czy później w domu, w którym przebywają, staje się przyczyną zguby.

W gorszym jeszcze położeniu są rodziny, do których ku największemu nieszczęściu wdzierają się niegodziwe kobiety, a takowych wcale nie jest tak mało.

[297b] Bardzo rzadko trafiają się niewiasty pobożne będące prawdziwą pociechą dla katolickich rodzin. Aby ich było więcej, trzeba zanosić prośby do Miłosierdzia Bożego o udzielanie niebieskich darów, dzięki którym w sercach chrześcijańskich niewiast rozniecałby się gorący żar o chwałę Bożą i wieczne zbawienie dusz, oraz o to, by takie właśnie niewiasty podejmowały się funkcji służących na podobieństwo Pana naszego Jezusa Chrystusa, który dla naszego zbawienia przyjął postać sługi [por. Flp 2, 7].

Jeżeli znajdą się chrześcijańskie kobiety ożywione taką gorliwością i nawykłe do praktykowania cnót chrześcijańskich nie w ustroniu formacyjnego domu, z dala od niebezpieczeństw świata, ale właśnie wśród niego, to wtedy pod tym względem zaspokojone będą potrzeby rodzin.

Oto, do czego zmierza Stowarzyszenie! Wynika stąd, że jest ono tak bardzo potrzebne, jak potrzebne jest zaradzanie w najpełniejszej mierze potrzebom rodzin.

I jakkolwiek Bóg mógłby w niewieścich sercach rozlewać swe łaski i bez tworzenia osobnego zrzeszenia czy stowarzyszenia, to jednak na drodze zwyczajnej Ojciec Niebieski udziela hojnie łask swoich tym, którzy w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa wiążą się z sobą razem, zgodnie z przyrzeczeniem tegoż Boskiego Odkupiciela [por. Mt 18, 20].

[297c] O koniecznej ufności, że dojdzie się do rozwoju Stowarzyszenia

Nie da się zaprzeczyć, że Stowarzyszenie, jak z jednej strony pożyteczne jest i konieczne, tak z drugiej napotyka trudności w osiąganiu upragnionych sukcesów.

Ale podobnie jak zakrawałoby na herezję twierdzenie, jakoby Bóg nie mógł udzielić łask koniecznych do założenia i rozwoju Stowarzyszenia, tak też wielkim błędem byłoby mówić, że łask tych osiągnąć nie można nawet przez stosowanie niezawodnego środka, jakim jest pokorna, ufna i wytrwała modlitwa. Wszak Boski Odkupiciel związał się swym uwielbienia godnym zapewnieniem: Proście, a otrzymacie [por. J 16, 24]. A gdy prosimy o łaskę związaną z chwałą Bożą, a czynimy to z pokorą, ufnością i wytrwałością, to według zapewnienia świętych teologów otrzymamy to na pewno. Otóż łaska założenia i rozwijania tego Stowarzyszenia łączy się z chwałą Bożą i z pożytkiem dusz; jeżeli przeto prosimy tak jak należy, otrzymamy ją na pewno, zwłaszcza gdy modlimy się przez zasługi Jezusa Chrystusa, który stał się sługą dla naszego zbawienia [por. Flp 2, 7],

[297d] Chcąc przeto współpracować skutecznie nad założeniem i rozwojem tego Stowarzyszenia, obudzajmy w sobie i w innych ufność w nieskończone zasługi Syna Bożego i w możne wstawiennictwo św. Zyty; w miarę zaś możliwości zagrzewajmy też zarówno publicznie jak prywatnie wiernych i różne wspólnoty do gorących modłów w tym właśnie celu.

Aby zaś tym bardziej usposobić Boga do udzielania łask potrzebnych do założenia, szerzenia i do rozwoju Stowarzyszenia, ofiarujmy Ojcu Przedwiecznemu nieprzebrane zasługi Jego Syna, który stał się sługą dla nas, na podziękowanie, jak gdyby już udzielił wszystkich niezbędnych łask dla tak zbożnego zakładania, szerzenia i rozwoju [tego Dzieła].

Miejmy łez nadzieję, że uprosimy i tę łaskę, iż osoby, które dla zdobywania środków do życia nie potrzebują iść na służbę, bo stać je nawet na wspomaganie innych, będą mimo to podejmować funkcje służebne, aby zdobywać dusze dla Boga d dla Kościoła.

[298] Zarys ustroju Stowarzyszenia

Stowarzyszenie to doznaje poparcia ze strony pobożnego Zjednoczenia walczącego pod szczególną opieką Matki Bożej, Królowej Apostołów, i mieści się wśród zbożnych dzieł w tych miastach, gdzie ustanowiona została prokura tegoż Zjednoczenia[759]. Można jednak wprowadzić Stowarzyszenie i tam, gdzie nie istnieje prokura, a mogłoby to nastąpić wskutek gorliwości prokuratora wydelegowanego do szerzenia zbożnych dzieł po miastach i [innych] miejscach[760].

Dyrektorem Stowarzyszenia ma być kapłan poważny wiekiem i świętością życia.

Jednej lub kilku pobożnym niewiastom z każdej parafii powierza się stanowisko prokuratorek Stowarzyszenia, z których jedna jest dyrektorką, druga jej zastępczynią.

Dyrektor, prokuratorki i członkinie zmierzające do wzniosłego celu Stowarzyszenia stanowią złożoną z nich całą wspólnotę moralną (corpo morale).

[298a] O dyrektorze i jego obowiązkach

Ksiądz dyrektor dostaje nominację od prokuratora deputowanego do szerzenia zbożnych dzieł danego miasta, a zatwierdzenie od rektora prokury. Gdy chodzi o założenie Stowarzyszenia w miejscowości, w której go jeszcze nie ma, rektor i deputowany prokurator danej prokury oraz dyrektor tegoż Stowarzyszenia mają z całą miłością i gorliwością zachęcać do publicznych i prywatnych gorących modłów, w rodzinach, we wszelkiego rodzaju wspólnotach, jak i w kościołach, w celu uproszenia łask do pomyślnego założenia i rozwoju Stowarzyszenia.

Gorliwy dyrektor Stowarzyszenia starając się o jego liczebność i o to, aby się zawsze składało z osób odpowiadających celom Instytucji, wykorzystywać będzie gorliwość, czujność i roztropność proboszczów, spowiedników i pobożnych matron, by [do Stowarzyszenia] kierowano zacne kobiety zdolne do wyrobienia duchowego i do gorliwego przyswajania sobie wielkiej sztuki przyczyniania się do zbawienia dusz w rodzinach miejscowości, do których pójdą na służbę.

Wszystkie te odpowiednio usposobione kobiety kierowane do tego, by stały się członkiniami, dyrektor powinien pouczyć jasno o wszystkim, co się składa na samo Stowarzyszenie i święte jego cele.

Aby kandydatki przed wstąpieniem do Stowarzyszenia przysposobiły się lepiej do przepojenia się ową kulturą ducha nastawioną na święte życie dla nich samych i na gorliwość w szerzeniu większej chwały Bożej i zbawienia diusz w rodzinach, którym służyć będą, postara się, by wszystkie przygotowały się do wstąpienia przez osobną spowiedź generalną, doroczną lub szczególną, zależnie od potrzeby. A co do tych, które nie mają stałego spowiednika, pomoże im, by go otrzymały i aby to był taki, który może jeszcze odegrać wobec nich niezmiernie ważną rolę dobrego kierownika duchowego, stosownie do zbożnego celu Stowarzyszenia.

Po spowiedzi oraz po wyznaczeniu dla każdej spowiednika i kierownika duchowego dyrektor określa dzień, w którym kandydatka wstąpi do Stowarzyszenia.

Każdego tygodnia w dniu powszednim lub świątecznym, jak to będzie bardziej odpowiadało większości członkiń Stowarzyszenia, dyrektor wygłosi konferencję zgodnie z przepisem regulaminu[761] , na której wedle możności mają być [obecne] wszystkie członkinie.

Wreszcie obowiązkiem dyrektora jest troszczyć się zgodnie z zasadami świętej roztropności i szczerej gorliwości o to, aby całe Stowarzyszenie odpowiadało jak najlepiej wzniosłemu celowi tej Instytucji.

[298b] O prokuratoriach i ich obowiązkach

Z każdej miejskiej parafii należy wybrać jedną lub dwie niewiasty roztropne, doświadczone, cnotliwe, w wieku dojrzałym, ze stanu wyższego, a jeśli możliwe, nawet szlacheckiego. Mają one pełnić obowiązki prokuratorek Stowarzyszenia.

W celu wywiązania się z tego obowiązku winny szerzyć usilnie apostolstwo modlitwy o potrzebne łaski dla pomyślnego rozwoju Stowarzyszenia — niech nigdy nie ustają w szerzeniu tego niezawodnego środka. Im większe bowiem spotyka się trudności w urzeczywistnianiu szlachetnego i zbożnego celu Stowarzyszenia, tym większa się okazuje potrzeba stosowania świętej modlitwy.

Powinny też zawsze korzystać z każdej sposobności, by wyszukiwać biedne, a cnotliwe chrześcijańskie dziewczęta, które by po wstąpieniu do Stowarzyszenia i po odpowiednim przygotowaniu nadawały się do realizowania wzniosłego jego celu. Znalazłszy tak dobrze usposobione dziewczęta, niech się starają wpływać na nie z pokorą i miłością, by zwróciły się do dyrektora [z prośbą] o przyjęcie.

Prokuratorki niech się nie zniechęcają po jednej czy drugiej nieudanej zachęcie, lecz niech przez budujące rozmowy i przez życzliwe na wskroś chrześcijańskie obcowanie zachęcają agregowane do gorliwego oddawania się pełnieniu wszystkich dzieł gorliwości i miłości, jakie odpowiednio do celu Stowarzyszenia należy pełnić w rodzinach, w których z mdłości do Pana naszego Jezusa Chrystusa wykonywać mają swe niskie posługi.

Jeżeli która z agregowanych, z uwagi na ubóstwo, w którym się znajduje, czy niewystarczające jeszcze wyrobienie duchowe, nie mogłaby z moralną pewnością sprostać zadaniom w Stowarzyszeniu, właściwa prokuratorka powinna postarać się dla niej albo o pracę do wykonywania we własnym domu, albo o jakiś niewielki zasiłek, dzięki któremu mogłaby żyć i oddawać się uprawianiu kultury ducha, niezbędnemu do prowadzenia świętego życia osobistego i do gorliwości o dusze zgodnie z celem Stowarzyszenia.

Członkinie, które nie są jeszcze wystarczająco wprowadzone we wszystkie te prace służebne, jakie zwyczajnie trzeba wykonywać w rodzinie, jak i we wszystkie zajęcia, na jakich powinna się znać kobieta na służbie, mają się przy pomocy właściwej prokuratorki wdrażać do tych prac, aby wszystkie mogły wywiązywać się rzetelnie ze swych obowiązków.

W toku praktycznych pouczeń dawanych w tym przedmiocie agregowanym nie powinno się zapominać zwłaszcza o tej bardzo ważnej sprawie, jaką jest dobra opieka nad chorymi. Sprawa to doniosła, ponieważ służące opiekując się chorymi mogą albo wyrządzać wielkie zło, albo świadczyć bezcenne przysługi.

Mogłoby się przytrafić, że w jakiejś miejskiej parafii nie uda się znaleźć jednej czy kilku niewiast zdatnych do pełnienia obowiązków prokuratorki. Brak taki należy uzupełnić przez prokuratorkę z innej parafii; w ten sposób jedna osoba może zająć się agregowanymi z kilku parafii.

Wszystkie prokuratorki powinny wciąż z całą pilnością zachęcać agregowane do wiernego uczestniczenia w konferencjach tygodniowych oraz we wszystkich innych zwyczajnych i nadzwyczajnych ćwiczeniach Stowarzyszenia.

[298c] O dyrektorce Stowarzyszenia

Stanowisko dyrektorki obejmuje się na przeciąg trzech lat; wyznacza ją spośród prokuratorek dyrektor Stowarzyszenia.

Wyboru dokonuje się w dzień Nowego Roku, a stanowisko obejmuje się w dzień Epifanii, by oddać cześć wzniosłej tajemnicy wiary przypominanej w tę uroczystość, którą zgodnie z duchem Kościoła pobożne Zjednoczenie obchodzi przez solenną Oktawę.

Gdy zbliża się czas wyboru dyrektorki, dyrektor powiadomi całe Stowarzyszenie, aby wszystkie członkinie przez dziewięciodniowe modlitwy zanoszone w formie nowenny wypraszały światło i łaski niezbędne do przeprowadzenia tego wyboru zgodnie z wolą Bożą.

W Nowy Rok po wyborze i w Epifanię po południu zbiera się cała wspólnota, wobec której nowo wybrana wchodzi w posiadanie urzędu, składając przyrzeczenie według sposobu ustalonego w Stowarzyszeniu, że będzie spełniać wiernie powierzony sobie obowiązek[762].

Po objęciu urzędu i po złożeniu przyrzeczenia dyrektorka, nie dowierzając własnym siłom, lecz pokładając ufność w Bogu, powinna stawać się niejako duszą całego Stowarzyszenia, zarówno wśród prokuratorek jak i członkiń, by jedne i drugie odpowiadały we wszystkim tak bardzo wzniosłemu celowi świętej Instytucji.

Jeżeli gdzieś zabraknie prokuratorki, dyrektorka ma się postarać o inną na to stanowisko, aby się nie zmniejszyła ich liczba.

Powinna też uwrażliwiać dane prokuratorki na różne potrzeby zależnych od nich agregatek, we wszystkim tym, co się tyczy zadań świętej instytucji Stowarzyszenia.

Powinna też pobudzać członkinie do korzystania ze środków dostarczonych im przez Stowarzyszenie, aby mogły zdobyć jak największą zasługę za współpracę w dziełach wykonywanych dla większej chwały Bożej i wiecznego zbawienia dusz. stosownie do celów Stowarzyszenia.

I dla pobudzania wszystkich agregatek do pracy w ramach Instytucji, ona pierwsza ma być obecna na cotygodniowej konferencji; a w razie choroby którejś ze wspólnoty powinna ją odwiedzać oraz z pokorą i miłością oddawać jej wszelkie, jakie może, posługi.

Wreszcie dyrektorka bez opieszałości modlić się będzie gorąco i innych prosić do modlitwy o wybłaganie dla siebie wszystkich tych oświeceń i łask, jakie niezbędne są do rozpoznania i wykonania tego wszystkiego, co możliwie jak najlepiej pomaga do osiągnięcia celu Stowarzyszenia.

[298d] O wicedyrektorce i jej obowiązkach

Wybiera się ją i wprowadza w obowiązek podobnie jak dyrektorkę; swe stanowisko piastuje podobnie przez trzy lata.

Nie ma prawa następować w urzędzie po dyrektorce, choć na stanowisko wicedyrektorki powinno się wybierać taką osobę, która z powodzeniem mogłaby później pełnić funkcje dyrektorki, a to z tej racji, by nie doszło zbyt łatwo do tego, że na obydwu stanowiskach znajdą się dwie osoby nie znające się na rzeczy.

Wicedyrektorka pełniąc swe obowiązki powinna być jakby pomocnicą dyrektorki, dlatego zachowując należytą od niej zawisłość, będzie ją we wszystkim wspomagać.

[298e] O agregatkach

Wszystkie te pobożne niewiasty, które do Stowarzyszenia wstępują ze zbożnym pragnieniem, by pracować w miarę sił nad większym uświęceniem własnym i bliźnich przez służbę w miejskich rodzinach, tworzą tę grupę Stowarzyszenia, która nosi nazwę agregatek.

W szeregi agregatek nie przyjmuje się kobiet mających rodziny, lecz jedynie osoby wolnego stanu, które nie przekroczyły czterdziestego roku życia. Powinny to być osoby cieszące się dobrą sławą, a gdyby w pewnym okresie życia jej nie posiadały, mają przez odpowiedni okres czasu dawać dowody poprawy, potwierdzone życiem prawdziwie pokutnym.

Jeśli chcą być agregowane, muszą dyrektorowi Stowarzyszenia przedstawić świadectwo chrztu, bierzmowania oraz świadectwo moralności. Co do prowadzenia się petentek dyrektor nie zadowoli się tym świadectwem, lecz na dyskretnej drodze postara się o [dodatkowe] informacje.

Kandydatki przed formalnym wstąpieniem powinny być obznajmione dostatecznie z nauką chrześcijańską, a przynajmniej tak, jak obowiązany jest znać ją każdy chrześcijanin. Dlatego jeżeli dyrektor na podstawie egzaminu, jakiemu każda powinna być poddana, stwierdzi, że któraś z kandydatek nie posiada wystarczających wiadomości, przekaże ją opiece dyrektorki, aby albo ona sama ją pouczyła, albo poleciła to uczynić jednej z prokuratorek.

Kandydatki proszące o przyjęcie dopuszcza się na cotygodniowe konferencje, zanim jeszcze wiadomości ich w zakresie nauki chrześcijańskiej uzna się za dostateczne.

Kiedy stwierdzi się już dostateczną znajomość tej nauki i kiedy już odprawią generalną spowiedź doroczną czy osobną, w zależności od tego, jak uzna to za stosowne dyrektor, kandydatki dokonają aktu formalnego wstąpienia, stając się agregatkami.

[299] O wstąpieniu formalnym

Dyrektor wyznacza dzień wstąpienia, a nowa kandydatka rankiem tegoż dnia przystąpi do Komunii św.

[299a] Ceremonie związane ze wstąpieniem odbywają się po południu. W kilka dni przedtem dyrektor wytłumaczy kandydatce wyraźnie, że przy formalnym wstąpieniu powinna mieć zdecydowaną i szczerą wolę, by stać się naprawdę świętą, i by przy pomocy łaski naśladować Pana naszego Jezusa Chrystusa w szerzeniu większej chwały Bożej, w zapobieganiu grzechom i w trosce o większe uświęcenie innych, szczególnie przez pokorne, lecz cenne w oczach Bożych stanowisko służącej.

[299b] Gdy nadejdzie dzień wyznaczony na wstąpienie, zbiera się cała wspólnota w kaplicy czy nawet w kościele. Po zapaleniu świec na ołtarzu (...)[763].

Po zakończeniu w ten sposób obrzędów wstąpienia w księdze agregatek wpisuje się imię, nazwisko, wiek, miejsce pochodzenia i [inne] dane nowej agregatki.

[300] O trzech pierwszych miesiącach po wstąpieniu formalnym

Agregatki mają należeć do Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka, chociaż nie przybierają jego zewnętrznego stroju, nosząc jedynie ukryty jego szkaplerz i pasek; przed przyjęciem jednak do tegoż świętego Zakonu, a po [powyższej] agregacji formalnej, muszą upłynąć trzy miesiące. W tym czasie dyrektorka przy pomocy którejś z prokuratorek powinna się starać o to, aby nowa kandydatka była w pełni obznajmiona w następujących sprawach.

Przede wszystkim należy zapoczątkować wdrażanie w naukę chrześcijańską, o ile to możliwe, bardziej pogłębioną niż jest to konieczne dla każdego chrześcijanina, i to w taki sposób, by agregatki powoli stawały się zdatne do dostatecznego nauczania małych dziewczynek w rodzinach, do których pójdą na służbę.

Prócz tego trzeba je zaznajomić z zasadami życia w Stowarzyszeniu, aby wszystko odpowiadało zawsze właściwym jego celom.

Jest też obowiązkiem dyrektora postarać się o to, by zrozumiały dobrze, co to znaczy należeć do Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka i jaki jest charakter jego reguł, aby powoli przysposobiły się godnie i bez jakichś lęków do wejścia w grono jego członkiń.

[301] Jak ważną jest rzeczą, by agregatki należały do Trzeciego Zakonu

Świętego Franciszka

Wystarczyłoby wziąć pod uwagę tylko uczestnictwo w niezliczonych odpustach i wszystkie owe pełne zasług dzieła, jakie dokonują się przez Zakon Świętego Franciszka w każdym zakątku świata, aby dojść do przekonania, że należeć do niego jest dla wszystkich chrześcijan ogromnie ważną rzeczą, ponieważ należący do Zakonu cieszą się tak cennym udziałem.

Trzeba ponadto pamiętać, że do doprowadzenia agregatek do realizacji tak bardzo zbożnego celu Stowarzyszenia potrzeba im wielu pomocy duchowych, a przede wszystkim podłoża wielkiej pokory usposobiającej wielce do uzyskania wszystkich tych łask, jakie są niezbędne dla celów Stowarzyszenia i jakich Bóg użycza duszom pokornym, odmawiając ich pysznym. A ponieważ przyłączenie się do Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka stwarza odpowiednie dyspozycje do pokornego życia, przeto godzi się, aby wszystkie agregatki składały [w tym Zakonie] profesję.

[302] Przyjęcie agregatek po trzech miesiącach do Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka

Po upływie trzech pierwszych miesięcy rozpoczną pobożne dziesięciodniowe przygotowanie bliższe, a po jego ukończeniu, w dniu oznaczonym przeprowadzi się w obecności całej wspólnoty obłóczyny według pobożnego i przejmującego do głębi ceremoniału tegoż Trzeciego Zakonu.

Agregatki, które doznały już łaski obłóczyn i które pragną korzystać jeszcze bardziej ze środków wiodących do wzniosłych celów Stowarzyszenia, będą ponadto dopuszczone do złożenia profesji w Trzecim Zakonie Świętego Franciszka z Asyżu.

Wszystkie starać się będą o to, aby wedle możności przestrzegać dokładnie reguł i ślubów świętego Zakonu; zgodnie zaś z prawdziwą potrzebą będą mogły korzystać z tych zadań, jakie przyzna przełożony Trzeciego Zakonu[764] (...). Ale jest rzeczą wskazaną, by sam dyrektor Stowarzyszenia zaopatrzył się w niezbędne i potrzebne upoważnienia, aby agregowane do Trzeciego Zakonu nie były pozbawione uczestnictwa w jego dobrach duchowych.

[303] O pogłębianiu duchowym według reguł Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka

Nie wystarczy, by pobożne kobiety agregowane przywdziały szkaplerz i złożyły profesję w Trzecim Zakonie; godzi się jeszcze, by życie ich kierowało się stale duchem reguł tegoż Zakonu, aby doszły do owej pełni ducha, jaka jest niezbędna do rozniecenia gorącego pragnienia większej chwały Bożej i zbawienia dusz, jaki wymagany jest do celu tak szlachetnego i świętego, jak poświęcenie się oddawaniu pokornych posług w rodzinach, przy których wobec wielkich napotykanych trudności mają świadczyć tyle dobra, a przy tym pokonywać pokusy, jakie szatan, wróg Boga i dusz. usiłuje mnożyć dla obrzydliwych swych celów.

[303a] W celu pogłębiania tej niezbędnej kultury [duchowej] dyrektor będzie to miał na uwadze w cotygodniowych konferencjach duchownych, a stosownie do okresów czasu i z okazji rozmaitych pobożnych praktyk czy pokut zakonnych, a także w święta tegoż Zakonu, będzie odpowiednio zwracał na to uwagę i podawać będzie niezbędne wskazówki, aby to nie szło w zapomnienie, lecz by duch każdej [agregowanej] znajdował się w gorliwym usposobieniu.

Pamiętać więc będzie w okresie odprawianych nowenn do ważniejszych świętych Mężów i Niewiast oraz świętego Założyciela Zakonu o zalecaniu pełnienia aktów cnót i wykonywania pobożnych ćwiczeń w każdym dniu nowenny i w święte samo; zachęci też agregatki, aby poprosiły własnego ojca duchowego o wskazanie tego, co powinny by w szczególności czynić, jako bardziej odpowiadające potrzebom ich duszy.

W tym samym celu będzie się w kościele czy kaplicy Stowarzyszenia obchodzić co roku skromnie a pobożnie uroczystość św. Franciszka z Asyżu, św. Małgorzaty z Kortony i św. Elżbiety — obydwu członkiń Trzeciego Zakonu[765].

Wreszcie dyrektor będzie uważny w przypominaniu Wielkiego Postu i postów wzmiankowanego Zakonu; a jeśli chodzi o te, które nie obowiązują z prawa kościelnego, niech uważa, by agregatki zachowywały je z umiarem umożliwiającym każdej zachowanie sił fizycznych, aby były zdolne do wykonywania nawet i ciężkich posług, jakie podejmować mają w rodzinach.

[303b] W związku z tym należy pamiętać, że jak z jednej strony pobożne te kobiety Stowarzyszenia muszą mieć ugruntowaną postawę pokory i miłości, by w dobrym duchu być gorliwymi naprawdę o większą chwałę Bożą i o wieczne zbawienie dusz, tak z drugiej jest niezbędne, by cieszyły się odpowiednimi siłami, wymaganymi do podejmowania wszelkich nawet ciężkich posług, jakie świadczyć mają rodzinom. Albowiem przyjmującym kobiety na służbę w swej rodzinie zależy wprawdzie, by to były kobiety dobre, ale też aby były gotowe do wykonywania wszelkich prac niezbędnych dla samejże rodziny. I trzeba to mieć na uwadze, że w ich świadomości tak bardzo przeważa myśl o własnym interesie, że byleby mieli kobiety gotowe zawsze do zaspokajania ich potrzeb, nie troszczą się o posyłanie ich do kościoła na Mszę św., dla słuchania słowa Bożego, dla przyjmowania sakramentów świętych, w tej mierze, w jakiej jest to zwyczajnie potrzebne, aby tego rodzaju kobiety były osobami naprawdę dobrymi.

Ale skoro te rzeczy uwarunkowane są takim splotem okoliczności, to jeżeli członkinie Stowarzyszenia byłyby lichego zdrowia, słabe i chorowite, to w wielkim stopniu byłby udaremniony tak bardzo zbożny cel Stowarzyszenia; albowiem będąc takimi, nie bardzo mogłyby odpowiadać planom rodzin, i dlatego niełatwo zgłaszano by na nie zapotrzebowanie. Stąd należy dokładać wszelkich możliwych starań, aby agregatki pozostawały w dobrym stanie zdrowia i miały wystarczające siły.

[304] O pokutach i umartwieniu

W Stowarzyszeniu nie przepisuje się żadnych innych pokut czy umartwień prócz tych, jakie przewidują reguły Trzeciego Zakonu. Każda jednak agregatka zgodnie z odczuwanym natchnieniem [do tego rodzaju pokuty] podzieli się nim z ojcem duchowym, aby uzyskać zasługę w pełnieniu zatwierdzonych przez niego [praktyk].Ojciec duchowy będzie jednak roztropny i uważny przy wyrażaniu zgody na pokuty ł umartwienia, o które się go prosi, by uprawiano ducha pokuty, a nie osłabiano zdrowia i sprawności sił fizycznych.

[305] O odzieży agregatek

Ubierać się będą jak zwykłe kobiety, zgodnie z obyczajem miejscowym. Barwa stroju zbliżona do szarej, kształt daleki od próżnej mody, okryte całkowicie ramiona aż do dłoni, pierś — aż po szyję. Gatunek materiału odzieżowego prosty i trwały. Co do wierzchnich sukien i bielizny osobistej niech się możliwie starają o schludność i porządek. Niechaj nigdy nie noszą podartych sukien czy bielizny, lecz niech zgodnie z potrzebą naprawiają je porządnie i łatają.

Na ulicy i w kościele nie pokażą się nigdy z odkrytą głową, lecz zawsze z welonem lub inną zasłoną, zgodnie z miejscowym obyczajem.

Będą się umartwiały w sprawie układania włosów; utrzymując je w czystości, nie będą nigdy dbały o próżność ani wystawiały swych włosów na pokaz. Z tego samego względu nie będą korzystać z ozdobnych grzebyków[766] , a nawet u siebie używać będą najzwyczajniejszego czepka bez żadnych ozdób.

Zawsze i we wszystkim będą czyniły, co jest w ich mocy, by serce swe, niedalekie od najsłabszych nawet oznak świeckiej próżności, było pełne szlachetnej ambicji naśladowania Pana naszego Jezusa Chrystusa i Najśw. Matki Jego, Maryi.

[306] Codzienne praktyki pobożności

Na poranny i wieczorny „Anioł Pański” agregatki odmówią zwyczajne pacierze wiernych wraz z De profundis [por. Ps 129] w porze wieczornej w celu uzyskania odpustów świętych przyznanych przez papieży.

[306a] Zaledwie ockną się z nocnego spoczynku, podniosą w aktach strzelistych myśl i serce do Boga, aby tak nowy dzień zaczynać z ponawianą wciąż i potęgowaną gorliwością, by we wszystkim i zawsze naśladować Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Nie dadzą się w łóżku pokonać lenistwu, lecz podniosą się natychmiast, odmawiając budzące w nich większą pobożność modlitwy, nie pomijając jednak aktów wiary, nadziei, miłości i skruchy.

Jak będą mogły najszybciej udadzą się [do kaplicy], by uczestniczyć we Mszy św., a gdyby zabrakło im czasu do odprawienia rozmyślania wcześniej, niech je odprawiają w czasie uczestniczenia w Najśw. Ofierze.

[306b] Odwiedzą Jezusa w Najśw. Sakramencie, Najśw. Dziewicę, św. Józefa i zwrócą się z jakąś modlitwą do św. Zyty, Opiekunki Stowarzyszenia.

W ciągu dnia lub wieczorem odmówią trzecią część Różańca św. z Witaj, Królowo i z Litanią oraz modlitwy, do których czują szczególny pociąg.

Będą się zwracać często w ciągu dnia do Boga, do Najśw. Maryi i do całej Wspólnoty Niebian poprzez serdeczne akty strzeliste, aby mimo że są jeszcze pielgrzymami na tej biednej ziemi, tworzyć z nimi przestawanie niebiańskie.

W ciągu dnia będą często spoglądać na Jezusa Ukrzyżowanego: w Jego udręczonym życiu lub — przez wiarę — w swym sercu i w świętych obrazach, aby potęgować moc ducha we wszystkich okolicznościach stwarzanych codziennie, a dających sposobność do znoszenia cierpień.

[306c] Przed udaniem się na spoczynek, prócz modlitw dyktowanych własną pobożnością, odprawią rachunek sumienia z wszystkiego, czego się w ciągu dnia dopuściły; a przez akty gorącego żalu piętnować będą wszelkie braki w czasie dnia popełnione.

Przygotowując się do nocnego spoczynku przeżegnają się zbawiennym znakiem krzyża świętego, a święconą wodą pokropią siebie same i pokój, w którym spoczną; i odmawiając żarliwie akty strzeliste ułożą się do snu z różańcem w dłoniach i ze świętym krucyfiksem przy poduszce.

[307] Maksymy, jakie codziennie należy mieć w sercu na żywo

Każdy dzień uważać za pierwszy dzień prawdziwego naszego nawrócenia, a ostatni życia.

Stracony to dzień, w którym nie staliśmy się nieco lepsi.

Bóg zostawia nam jeszcze jeden dzień życia, abyśmy czynili pokutę za nasze grzechy.

Otrzymujemy od Boga w darze każdą chwilę życia, abyśmy w życiu pokornym, ubogim, pełnym trudu, wydajnym i wzgardzonym naśladowali Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Gdyby ktoś z potępieńców miał do dyspozycji choćby najmniejszą chwilkę dnia, w którym my żyjemy, jakże byłby wdzięczny Bogu i z jak wielką żarliwością, pokorą i miłością usiłowałby ją wykorzystać!

Nie wiemy rankiem, czy dożyjemy nocy, a w nocy nie wiemy, czy ujrzymy poranek.

[308] Pobożne praktyki tygodniowe i miesięczne[767]

[308a] Będą brać udział w konferencji ascetycznej, jaką dyrektor raz [w tygodniu] wygłosi w kościele czy kaplicy Stowarzyszenia. Spowiadać się będą przynajmniej raz [w tygodniu[768] ] i przystąpią do Komunii zawsze, gdy na to pozwoli im ich ojciec duchowy.

W piątki, na pamiątkę konania i śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa, o godzinie dwudziestej pierwszej[769] odmówią pięć „Ojcze nasz”, i pięć „Zdrowaś”, uzyskując w ten sposób święte odpusty.

[308b] Jeśli nie co miesiąc, to przynajmniej przez parę godzin dnia w każdym miesiącu odprawią pobożne ćwiczenia, rozmyślanie i rachunek sumienia, jako przygotowanie do śmierci.

[309] Corocznie

Obchodzić będą miesiąc Maryjny i drugi[770] ku czci Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz odprawiać nowenny przed głównymi świętami Pańskimi, w Oktawę Epifanii, na Boże Ciało, a także przed świętami Matki Bożej, św. Józefa, Apostołów i św. Franciszka z Asyżu.

Odprawią też doroczne rekolekcje, trwające osiem lub więcej dni.

[309a] Ale co do pobożnych praktyk, tak nowenn jak rekolekcji, to o ile im czas na to pozwoli, będą je praktykować korzystając z urządzanych w publicznych świątyniach.

Gdyby jednak we wszystkich tych pobożnych praktykach, nowennach i rekolekcjach było im trudno brać udział w świątyniach, każda powinna poprosić dyrektora Stowarzyszenia [by wskazał], przez jakie modlitwy i pobożne ćwiczenia ma zadośćuczynić tym religijnym praktykom, nowennom i rekolekcjom. Religijność bowiem, by posłużyć się powiedzeniem św. Franciszka Salezego, jest niby prze- cenny płyn przybierający kształt naczynia, jakie wypełnia; toteż wszystkie pobożne praktyki, nowenny i rekolekcje należy odprawiać w sposób dostosowany do tych pobożnych niewiast, które ożywione wzniosłym celem szerzenia większej chwały Bożej i zbawienia dusz, z miłością, czystością i pokorą wiodą życie na stanowisku służących.

[309b] W związku z tym dyrektor Stowarzyszenia będzie bardzo dbał o roztropne podsuwanie im tego, co w konkretnych okolicznościach każda wykonać może.

Niezależnie od przeróżnych ich sytuacji wewnętrznych i zewnętrznych, w jakich dyrektor Stowarzyszenia doradzać im będzie pobożne praktyki, nowenny i rekolekcje dla tak ważnej sprawy, jak zachowanie ducha Stowarzyszenia, każda ponadto może otrzymywać od swego ojca duchowego odpowiednie wskazówki, w jaki sposób w konkretnych warunkach będzie mogła wykonywać stale pobożne praktyki, nowenny i rekolekcje[771]

[310] Podręcznik do użytku agregatek Stowarzyszenia walczącego pod opieką św. Zyty

O korzystaniu z tego Podręcznika

Wszystkie agregatki winny mieć Podręcznik, bądź by go często czytać, bądź — gdy nie potrafią czytać same — by im go odczytywano.

Częste czytanie Podręcznika jest niezbędne, by wszystkie mogły stale utrzymywać serce gotowe do współdziałania w celach Stowarzyszenia; toteż potrzeba, by przynajmniej istotne jego treści miały stale w pamięci.

[310a] Rozdział 1. — O głównym celu, w jakim mają się udawać na służbę w rodzinach

Wszystkie powinny być przejęte jak najdoskonalszą miłością Boga, by odpowiadać na nieskończoną miłość Pana naszego Jezusa Chrystusa, który przyjął postać sługi [por. Flp 2, 7], by zbawiać dusze nasze. Toteż wszystkie przystępując do służby wśród rodzin dla naśladowania Pana naszego Jezusa Chrystusa, mają sobie brać za cel główny szerzenie większej chwały Bożej, udaremnianie grzechów i popieranie w rodzinach prawdziwie chrześcijańskiego życia.

Jakkolwiek pożywienie i okrycie jest dla każdej do życia niezbędne, to jednak wszystkie te doczesne sprawy powinny uważać za dodatek do świadczonej służby. W sercu swym bowiem winny żywić to uczucie: służę stworzeniom, by służyć Stwórcy, by szerzyć Jego większą chwałę, by chronić Go od obrazy i by pomagać w pełnieniu tych cnót, które stanowią najbardziej świetlaną cechę prawdziwego chrzęści Janina.

A ponieważ Pan nasz Jezus Chrystus przyjąwszy postać sługi stał się posłuszny aż do śmierci krzyżowej [por. Flp 2, 7-8] po to, by stworzyć w nas życie łaski i chwały, to wszystkie, pełniąc służbę dla osiągnięcia tak bardzo wzniosłych celów świętego Stowarzyszenia, mają się usposobić i być gotowe na jakiekolwiek cierpienia.

I wszystkie, gotowe do cierpienia dla osiągnięcia celu Stowarzyszenia, niech pokładają wielką ufność w mocy łaski Pana naszego Jezusa Chrystusa, gdzie wsparte tą mocą zdolne będą do rzetelnego pełnienia wszelkich dzieł, jakie tylko w swych warunkach będą mogły podejmować ku większej chwale Bożej i ku zbawieniu dusz.

Aby zaś mogły odpowiadać mężnie najwznioślejszemu celowi Stowarzyszenia, niech każda często w ciągu dnia, a szczególnie przy rozpoczynaniu prac i w chwilach pokus, wzmacnia się zbawiennym znakiem krzyża św.; a niech to czynią z takim uczuciem, jak czynił to św. Franciszek Salezy[772].

Wszystkie, które w tym najlepszym usposobieniu serca czynić będą w ten sposób znak krzyża świętego, będą zdolne dokonać bardzo wielkich rzeczy.

Niech pamiętają, że szatan robi co może, by udaremnić cel Stowarzyszenia.

[310b] Rozdział 2, — Jak mają się odnosić do swych chlebodawców i [w szczególności] do chlebodawcy

Chlebodawców swych i chlebodawcę powinny traktować, jakby im zastępowali Boga, a w tym, co nie sprzeciwia się prawu Bożemu i kościelnemu, mają im być posłuszne, wierząc, że słuchają Boga.

I podobnie jak gdyby usłyszały rozkaz z ust samego Boga, nie zdobyłyby się na odwagę, by odmówić czy wykonać coś z zastrzeżeniem, tak każda wykona niezwłocznie i bez utyskiwania, lecz przeciwnie, z pokorną gotowością i uległością, wszystko co nakazane im będzie w jakimkolwiek czasie, miejscu i okoliczności.

Gdyby jakaś zła chętka czy pycha kusiła którąś, by nie posłuchać od razu, niech wspomni, że Pan nasz Jezus Chrystus przyjąwszy postać sługi dla naszego zbawienia, nie sprzeciwił się nigdy, lecz przeciwnie, posłusznym był aż do śmierci krzyżowej [por. Flp 2, 7-8].

Niech pamiętają zawsze, że gdyby nie stosowały doskonałego posłuszeństwa, sposób ich postępowania byłby w rodzinie mało budujący, i zarówno słowem jak i czynem mogłyby niewiele albo zgoła nic zrobić dla większej chwały Bożej, zniweczenia grzechu i rozpowszechniania praktyki naprawdę chrześcijańskiego życia.

[310c] Rozdział 3. — O wierności w strzeżeniu domu, pilnowaniu rzeczy i czynieniu zakupów

Wszystkie agregatki powinny pamiętać o bardzo ważnym obowiązku nakładającym na nie jak największą wierność[773] w strzeżeniu domu i wszystkich rzeczy należących do ich chlebodawców i chlebodawcy, jak i w robieniu zleconych im zakupów.

Będą tę wierność stosować w pilnowaniu domu, toteż nie będą przetrzymywały innych kluczy jak te, które przekaże im chlebodawca czy chlebodawczyni, a kluczy tych bez wiedzy chlebodawców nie pokażą nikomu.

Będą uważać bardzo, aby drzwi domu nie otwierać nigdy osobom, którym chlebodawcy zabronili otwierać. Słysząc pukanie do drzwi, nigdy ich nie otworzą, nie dowiedziawszy się wprzód przez postawione pytanie, kto zgłasza się do wejścia.

Wieczorem, raczej niezbyt późno, pozamykają wszystkie drzwi i okna[774] , które dla bezpieczeństwa domu pozamykać należy. Bramę wejściową zamkną dokładnie w odpowiedniej porze w zależności od sytuacji, w jakiej żyje rodzina, po czym klucze przekażą chlebodawcom i nie pozwolą sobie nigdy na zatrzymywanie kluczy przez noc, by nie narażać się na niebezpieczeństwo bezprawnego wręczenia tym, którzy chcieliby ich [użyć] do złego celu.

Przyjmą jako stałą zasadę, by dom nigdy nie był pusty, ale ,przez odpowiednie uzgodnienia z chlebodawcami niech się sprawę ułoży w ten sposób, by w każdej chwili był ktoś w domu obecny. Wyjątek stanowią te miejscowości, gdzie odprawia się jedna tylko Msza św. i wszyscy w tym samym czasie obowiązani są w niej uczestniczyć.

Wierność w troszczeniu się o rzeczy domowe okażą w ten sposób, że utrzymywać będą wszystko w czystości i poukładane w porządku. Toteż będą baczyć szczególnie na to, by przechowywać wszystkie rzeczy domu starannie poukładane w szafach i skrzyniach [775] , itd., by wszystko znajdowało się w porządku.

Dla zachowania czystości [w domu] będą nie tylko zamiatać częściej w tygodniu pokoje i je odkurzać, ale od czasu do czasu wytrzepią to, co zrobione ze sukna, i chronić to będą przed molami wynosząc na powietrze stosownie do pory roku.

Gdy zauważą, że bielizna, odzież czy jakiekolwiek rzeczy z sukna lub płótna wymagają naprawy, zgodnie z potrzebą zrobią to z całą możliwą zapobiegliwością. Powiadomią też w porę chlebodawców, gdy zajdzie potrzeba naprawienia sprzętów czy przedmiotów kuchennych czy też -innych, aby odpowiedni rzemieślnicy mogli tego dokonać.

Otrzymawszy polecenie, by zrobić zakupy, niech zważają na to, aby nie naruszając sprawiedliwości i nie dopuszczając się oszustwa starały się o możliwie najbardziej korzystną transakcję na rzecz swych chlebodawców; dlatego mają sobie wyobrażać, jakby kupowały dla siebie, a wszystko, co [w ten sposób] zaoszczędzą, oddadzą na rzecz [tychże] chlebodawców.

By nie narażać się na utratę pieniędzy, niech u jakiejś postronnej a zacnej osoby mają stałą niewielką skarbonkę i po zrobieniu zakupów niech zaraz wrzucą do niej z powrotem to, co zostało[776].

[310d] Rozdział 4. — O staranności przy pracy i przy służebnych zadaniach

Agregatki powinny być wystarczająco przygotowane do wykonywania zasadniczych prac wiążących się z ich stanem i do pełnienia wszystkich rodzajów posług, jakich rodziny potrzebują.

Niech pamiętają, że pobożne ich życie, dobre słowa, budujące rozmowy prowadzone w odpowiednim czasie i miejscu i wszelkiego rodzaju dobre uczynki, do jakich zachęcać będą dla większej chwały Bożej i na pożytek dusz, odniosą wtedy przedziwne skutki, gdy przez pracę rąk oraz przez dokładnie i punktualnie pełnioną służbą ze wszech miar dopełniać będą obowiązków stanu; stąd jako jeden ze środków właściwych do osiągnięcia tak bardzo świętego celu Stowarzyszenia powinny stosować jak największą staranność w pracy i służebnych zadaniach.

[310e] Rozdział 5. — O chrześcijańskiej skromności, z jaką odnosić się mają do wszystkich członków rodziny

Korzeń chrześcijańskiej skromności, o której w tym rozdziale mowa, musi tkwić w samym umyśle i w samym sercu każdej z agregatek; dlatego będą się wszystkie zawsze pilnowały, by oddalać od siebie wszelkie myśli i uczucia, które by mogły choćby mały cień rzucić na świętą skromność albo ją naruszyć. I aby się im to udało w pełni przeprowadzić, sięgać będą po środek niechybny pokornej, ufnej i wytrwałej modlitwy. Dla uproszenia więc tak cennego daru, wszystkie zanosić będą do Boga te prośby, jakie podsunie im roztropna ich pobożność, a przede wszystkim często wśród dnia odmawiać będą pobożnie taki oto akt strzelisty: Boże mój, nie jestem godna daru skromności przezwyciężającej wszystkie pokusy, ale Ty użycz mi tej laski przez miłosierdzie swoje oraz przez zasługi Jezusa i Maryi[777].

Niech się nigdy nie wpatrują w oblicze mężczyzn, choćby to było nawet oblicze chlebodawcy, a tym mniej niech nie spoglądają na inne, mniej przyzwoite części [ciała].

Niech mówią zawsze z powściągliwością i niech nie wymawiają słów nieprzyzwoitych, nawet wtedy, gdyby je chciały przekazać chlebodawcom dla poprawy ich dzieci; gdyby jednak musiały dawać tego rodzaju informacje, uczynią to słowami wolnymi od wszelkiego śladu nieskromności czy nieczystości.

W żadnych okolicznościach za dnia czy w nocy nie będą wychodziły ze swego pokoju bez pełnego okrycia, i to osłaniającego je aż do szyi, a ramiona aż po dłonie.

Niech się nie ważą nigdy dotykać nawet dla żartu kogoś z członków domu jednej czy drugiej płci; będą co do tego uważne, stosując tę samą zasadę i do chłopczyków, i do dziewczynek. Nie pozwolą się też nikomu dotykać pod jakimkolwiek pozorem, chyba w przypadku prawdziwej potrzeby, i to tak, że nie obrazi to świętej skromności.

Niech stosują też umiar i przy śmiechu, gdyż nieopanowany śmiech usposabia do swawoli i nieskromności.

Upalne dni letniej pory roku powinny uważać za czas, w którym Oblubieniec dusz [naszych] Pan nasz Jezus Chrystus oczekuje od swych oblubienic drobnej ofiary przy znoszeniu jakichkolwiek przykrości związanych z wielkim upałem, aby w żaden sposób nie naruszyć zewnętrznej skromności.

[310f] Rozdział 6. — O miłości i oddaniu, z jakim opiekować się mają chorymi członkami rodziny

Wszystkie te pobożne niewiasty, gdy pod wpływem wielkiego pragnienia naśladowania Pana naszego Jezusa Chrystusa, który dla chwały Niebieskiego Ojca i dla zbawienia rodzaju ludzkiego przyjął postać sługi [por. Flp 2, 7], znajdą się. w położeniu służących, powinny uświadomić sobie z całą powagą, że okoliczność choroby w rodzinie stwarza najodpowiedniejszy moment dla osiągnięcia tak bardzo wzniosłych zamierzeń pokornej ich służby, a mianowicie większej chwały Bożej i zbawienia dusz.

Aby uzyskać więcej darów i zmiłowań Bożych dla korzystania z nich możliwie jak najlepiej w okresie choroby, gdy tylko stwierdzą, że zaniemógł ktoś z rodziny, z wielką żarliwością, ufnością i pokorą wzniosą do Boga następujący akt strzelisty, powtarzając go często w czasie choroby: Boże mój, nie jestem godna daru wykonywania w najdoskonalszy sposób wszystkich miłosiernych uczynków co do ciała i duszy biednych chorych; Ty mi go jednak udzielasz przez nieskończone swe miłosierdzie oraz przez zasługi Jezusa i Maryi.

Choć w roztaczaniu opieki nad chorym wzgląd na duszę powinien mieć pierwszeństwo przed względem na ciało, to jednak z uwagi na to, że przez wykazanie się czujną i uczynną starannością o potrzeby ciała usposobią bardziej serce chorego do akceptowania wyrazów troski o sprawy duchowe, od samego początku niemocy niech starają się opiekować nim i przynosić ulgę w uciskach choroby. Wyjątek stanowią nagłe śmiertelne niemoce, w których widać, że trzeba pomyśleć najpierw o duszy z uwagi na niebezpieczeństwo, że [chory] mógłby zejść z tego świata bez świętych sakramentów i bez pomocy kapłańskiej.

Dalej, aby przy otaczaniu chorego opieką wszystko odbywało się z doskonałą, czystą i skromną miłością, powinny stale pamiętać, że co czynią na rzecz chorych, czynią dla Pana naszego Jezusa Chrystusa [por. Mt 25, 40]; toteż jak byłyby wytrwałe, czujne, pracowite i pilne przy opiekowaniu się samym Jezusem, gdyby Go widziały w niemocy, tak samo powinny oddawać się opiece nad biednymi chorymi.

Dla dodania sobie odwagi do takiego odnoszenia się [do chorych] niech zważą, że jeśli wielka byłaby zasługa opiekowania się chorym, w założeniu — Jezusem, większą jeszcze zasługą będzie otaczanie opieką naszych chorych, gdyż przy zajmowaniu się Jezusem nie byłoby okazji do zasługi znoszenia wszystkich owych przykrości, złych humorów, utyskiwań, wstrętów i wszelkiego rodzaju kłopotów, jakie znosić trzeba przy opiekowaniu się biednymi naszymi braćmi w ich słabości. W odniesieniu do samego leczenia niemocy fizycznej będą bardzo uważne, by dobrze zapamiętać, nawet przy pomocy pisma, jeżeli zachodzi potrzeba, wszystkie polecenia lekarza, aby je realizować w przepisanych porach i w oznaczony sposób.

Przygotowywać i podawać będą wszystko z wyróżniającą się czystością: rosoły, napoje, pokarmy płynne i stałe, lekarstwa i wszystkie inne potrzebne [w tej dziedzinie]. Będą też zważać na to, aby w możliwej czystości utrzymywać pościel, bieliznę, pokoje wraz z meblami, zmieniając lub doprowadzając do (porządku wszystko, nawet częściej w ciągu dnia, jeżeli zajdzie potrzeba.

Z pokoju chorego usuwać będą zużyte powietrze, starając się często w odpowiednich momentach o przewietrzanie pokoju; będą się też starały o przynoszenie ulgi choremu przez umieszczanie w zasięgu jego wzroku świeżych i odznaczających się miłym zapachem kwiatów, umieszczanych w pokoju w odpowiednim wazonie.

Odzywając się do chorego, rozmawiając z nim i służąc mu posługą niech zawsze okazują swą gotowość,.pogodę i chęć do spełnienia wszystkiego, by jak najbardziej dodawać mu otuchy i wyprowadzać go z miemocy. Dlatego dokładać będą wszelkich możliwych starań, aby nie stwarzać wrażenia, jakoby nużyły się i odczuwały ciężar pełnionej czy przedłużającej się posługi.

W czasie nocnych czuwań wyobrażać sobie będą, że są w towarzystwie Pana naszego Jezusa Chrystusa w ogrodzie Getsemani, kiedy to pozbawiają się spoczynku lub odkładają go, by być w gotowości na wszelkie potrzeby chorego.

Asystując choremu, niech uważają też na to, by leżał w łóżku czy siedział w wygodnej pozycji, sprawiającej, o ile to tylko możliwe, jak najmniej cierpienia.

We wszystkim co myślą, mówią lub czynią w związku z pełnieniem funkcji opiekuńczej i z opieką nad samym chorym niech sobie stale uświadamiają i przypominają w wierze Pana naszego Jezusa Chrystusa i niech się do Niego często zwracają przez akty strzeliste, wyrażane tęsknoty i serdeczne modlitwy dla uzyskania Bożych łask i pomocy dla siebie samych i dla biednego chorego.

Jeżeli opieka dotycząca fizycznej kuracji człowieka ma być pełna gotowości i staranności, o ileż większej [gotowości i staranności] wymaga się i powinno się stosować w odniesieniu do wiecznego zbawienia tegoż chorego! Dlatego czynić będą to, co tu następuje:

Od samego początku choroby, im większą się widzi potrzebę duchową chorego, tym więcej należy się modlić z pokorą, ufnością i wytrwałością oraz zachęcać do tegoż innych[778]

IV. W STARANIACH O DUCHOWĄ ODNOWĘ KLERU[779]

1. [O ODNOWĘ DUCHA I O DUCHA POBOŻNOŚCI U DUCHOWNYCH OSÓB]

(OOCC V 413—421; data: 1815—1816)[780]

[O odnowie ducha (dokument I)]

[311] Dla odnowy ducha urządzać się będzie nowenny łączone z pełnieniem aktów cnót. W czasie tych nowenn przełożony czy inna osoba przez niego wyznaczona, a obdarzona świętym namaszczeniem, wygłosi konferencję, z której owoc odnieśliby wszyscy: bracia laicy i kapłani; po czym każdy ze spowiedników stosownie do potrzeb penitenta będzie doń mówił o sprawach religijnych, jak i o wykonywaniu cnót w czasie nowenny rozważanych.

[311a] Gdy się was wzywa do przełożonych dla otrzymania polecenia, stosownie do okoliczności padnijcie na kolana w obecności tychże przełożonych, naśladując w tym Najśw. Dziewicę, która (jak się dowiadujemy z objawień Siostry Marii od Jezusa[781] ) przebywając w świątyni klękała przed kapłanem i przed mistrzynią Anną, kiedy była przez nich wzywana dla otrzymania polecenia, o jakie Najśw. Maryja prosiła (Księga Objawień, cz. I, ks. 4, rozdz. 3, s. 241, §465).

[311b] Zanim [kapłani] podejmą się prowadzenia misji, przez kilka dni niech się wprzód oddają ćwiczeniom duchownym odziani w wór i pokucie (uważając bardzo na to, by oddawać się jej roztropnie[782] ) a potem niech idą głosić ludowi pokutę na przybliżające się Królestwo Boże [por. Łk 10, 9]. Niech wszakże uważają, by nie przystępować do głoszenia słowa Bożego zaraz po wejściu do miasta czy wsi, bo naj pierw mają głosić je czynem, a potem słowem. W tych to dniach niech z najprzykładniejszą skromnością i w milczeniu obchodzą święte miejsca danej miejscowości. A co do misji pragnąłbym, aby była raczej krótka, by nie doprowadzała do znudzenia; każdy jednak niech się dostosowuje do [danej] potrzeby.

[311c] W konferencjach duchownych, głoszonych publicznie lub też prywatnie dla większej liczby uczestników, należałoby omawiać jakąś myśl z dzieła Tomasza a Kempis[783] i kończyć ją opowiadaniem z życia jakiegoś Świętego lub innym faktem od powiadającym omawianemu przedmiotowi[784].

[31 Id] Aby Stowarzyszenie (Congregazione), jakie ma się utworzyć dla ludu, nie było daremne, trzeba je najpierw założyć i zapoczątkować, po czym postarać się o wydanie polecenia, by wszyscy się doń przyłączyli, a gdyby się nie znalazło dość kandydatów, zlecić sprawę Jezuitom albo, itd., aby je założyć tam, gdzie są ich konwenty; a co do prowadzenia nauki wiary, należałoby wprowadzić metodę św. Karola Boromeusza[785] , itd.

[312] Duch pobożności [dokument II]

[312a] 1. Założyć Związek świątobliwych duchownych, aby świętymi napełnić domy ludzi świeckich[786].

2. Przystąpić do Związku może każdy, kto zechce.

3. Związek ma mieć przełożonego[787] , w obecności którego dwa razy w tygodniu odbywać się będą w odpowiednim miejscu konferencje ascetyczne.

4. W Związku obowiązywać będzie pewnego rodzaju nowicjat.

5. Składanie ślubów pozostawi się do woli każdego, a składać się je będzie od jednej uroczystości do drugiej (5a). Przed ponowieniem ślubów czy decyzją co do ich ilości należy odprawić przez trzy dni zamknięte rekolekcje, w czasie których dyrektor wygłosi codziennie[788] konferencję.

6. Każdy, z zasługą świętego posłuszeństwa[789] oddawać się będzie w Kościele Jezusa Chrystusa tym obowiązkom, do których skłania go duch [Boży].

7. Z niektórymi ćwiczeniami przewidzianymi regulaminem połączyć można egzortę, jako próbę omawiania spraw Bożych.

8. Ponieważ przy posiłkach nie urządza się czytania, niech się [obecni] starają opowiedzieć o jakimś [budującym] zdarzeniu albo prowadzić inną pobożną rozmowę.

9. Udając się na spoczynek niech wzbudzają intencję, by każdy oddech był jednocześnie aktem miłości Boga i przygotowaniem się do Komunii św. sakramentalnej lub przynajmniej duchowej.

[312b] 1. Niech duchowni, o których mowa, nie pogardzają jakimkolwiek związkiem religijnym, lecz wprost przeciwnie!

2. [Niech uprawiają] modlitwę, dni skupienia, niech oddają się studiom i niech wykonują pracę właściwą duchownym.

3. W sprawie odmawiania św. Oficjum.

4. W sprawie kierowania młodziutkimi kandydatami do stanu duchownego.

5. Co dzień osobna modlitwa w intencji krzewienia religii oraz wszelkich dzieł zmierzających do większej chwały Boga, Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych, modlitwa w intencji dusz czyśćcowych i o pomyślność duchową i doczesną całego świata.

6. Dobry przykład.

7. Szacunek dla wszystkich, nawet najniższych zwierzchników kościelnych.

8. Rzetelne przestrzeganie postów ustanowionych przez Kościół.

9. Inne uczynki pokutne — za zgodą dyrektora czy przełożonego. Gdy zaś chodzi o jakość pokarmów, należy we wszystkim dostosować się do wspólnego rodzinnego stołu — nawet gdyby coś nie smakowało, byle nie szkodziło zdrowiu; wieczorem nie należy folgować zbyt apetytowi.

[312c] 10. Cela i kościół niech będą ich rajem.

11. Rozmowy w domu niech będą budujące albo należy je przerywać, a gdy się to nie da — odejść.

12. Nie należy rano zabierać się do pracy przed złożeniem Najśw. Ofiary, przed odmówieniem przepisanych części Brewiarza i przed odprawieniem rozmyślania.

13.[790] Ustalić należy tryb życia dostosowany do zajęć poszczególnego duchownego i uzgodniony z ojcem duchowym, któremu dwakroć w miesiącu należy zdać sprawę z wszystkiego.

14. Spowiedź jak i Mszę św. należy odprawiać w czasie wyznaczonym przez ojca duchowego; o pozwolenie trzeba jednak prosić co tydzień na następny tydzień, gdyż po złożeniu sprawozdania z osiąganych owoców, [o. duchowy] będzie mógł postarać się o naprawienie błędów i [ewentualnie] odradzić odprawienie Mszy św.

15. Religijno-duchowny traktat w celu wyrabiania przychylności dla ducha wszystkich związków religijnych.

16. Co do ubioru[791].

17. Z mieszkania usunąć przedmioty zbyteczne, a przestrzegać ubóstwa i schludności.

18. Oddalać od siebie pragnienie godności i beneficjów.

19. To co zbywa, oddawać ubogim; o nich też powinno się rozmawiać.

[312d][792] 20. Jeśli nie jest się zajętym jakąś pracą charytatywną, ma się wracać zaraz do domu i odmówić Nieszpory wraz z Kompletą, jeśli możliwe; na „Anioł Pański” być w domu, aby mieć czas na skupienie, modlitwę i studium.

21. Codziennie czytać Pismo święte.

22. Należy ustalić czas na studium teologii dogmatycznej, [teologii] moralnej, Ojców Kościoła[793]. soborów i tego wszystkiego, co się z tym wiąże.

23. Czytanie duchowne, jeżeli nie da się dłużej, przynajmniej przez pięć minut, nawet przed położeniem się do łóżka.

24. Niech pokierują dobrze rodziną; można by w tym iść za duchem św. Karola[794] i dwojga owych świętych Małżonków[795].

25. Należy nosić zawsze krucyfiks.

[312e] 26. Porządek dnia dla rodzin: co wieczór Różaniec, przed Różańcem króciutkie rozmyślanie — jednego dnia o męce Pańskiej , drugiego o prawdach wiecznych; po Różańcu Witaj Królowo, Litania, sześć „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryja” wraz z „Chwała Ojcu” oraz trzy razy akty strzeliste: Niech będzie pochwalone i uwielbione, itd.[796] , wielbienie świętego Imienia Bożego[797] , dalej Chwalą i dziękczynienie, itd.[798]

Trzeba się też postarać o zapisanie całej rodziny do [Bractwa] Niepokalanego Poczęcia[799]

2. [UWAGI O ODNOWIE DUCHOWIEŃSTWA][800]

(OOCC V 544—557; data: przed końcem 1828 r. [801] )

[313] Jego Świątobliwość Pan nasz Leon Papież XII[802] , wyniesiony z Opatrzności Bożej na najwyższą Stolicę św. Piotra, przejęty jest najżywszym bólem gdy w duchowo-apostolskiej swej trosce kieruje wzrok swój na dostojną część Chrystusowej Owczarni, jaką stanowi rodzina duchownych rozsianych po całym świecie. Zdaje On sobie dobrze sprawę z tego, jak wielkiego upadku oczekiwać można wśród wiernych, gdy zwietrzeniu ulegnie sól, która powinna zachowywać wszystko i chronić od zepsucia [por. Mt 5, 13].

Do Jego to bowiem pasterskich uszu doszło wiele rzeczy, które zdają się zapowiadać ostateczną zagładę seminariów duchownych[803]. Ponadto słyszał On wiele innych rzeczy w sprawie duchowieństwa, a w szczególności w sprawie spowiedników, kaznodziejów i duszpasterzy. Wszystkie te wieści pobudzają Go do najwyższej troski o poszczególne Kościoły na całym świecie [por. 2 Kor 11, 28].

[313a] W związku z tym stanem rzeczy Jego Świątobliwość zwraca się do was[804] i zachęca w duchu Chrystusowym, abyście szczególniejszą opieką otoczyli seminaria, a w tym celu poleca, co następuje:

1. Wprowadzić postanowienia odpowiadające bardziej zamierzonemu celowi i ściśle ich przestrzegać. Wśród nich ma się znaleźć punkt mówiący, że w czasie jesiennych ferii klerycy nie powinni opuszczać murów seminarium; a jeżeli takiego przepisu nie ma, należy go wprowadzić.

2. Przełożeni powinni być czujni i rzetelni; byłoby bardzo wskazane dobieranie ich spośród byłych wychowanków danego seminarium.

3. Należy rozwijać zamiłowanie do rozważania prawd wiecznych, do pobożnej modlitwy, do czytania duchownego oraz do uprawiania łatwiejszą metodą studiów teologicznych. Ponadto Papież wielki nacisk kładzie na wyjaśnianie wszędzie Kanonów świętych, czego tu i ówdzie tak łatwo się zaniedbuje[805].

4. Tych, co dają zgorszenie, upominać z miłością, a niepoprawnych wydalać.

5. Należy się wreszcie starać o to wszystko, co może się bardziej przyczynić do pełnego urobienia sługi Chrystusowego; miedzy innymi należy przynajmniej raz w roku odprawić rekolekcje.

[313b] W trosce o kleryków przebywających poza seminarium wzywa was Ojciec Święty, abyście nad nimi roztoczyli jak najstaranniejszą opiekę. Przebywając bowiem we własnych domach są oni narażeni bardziej na wszelkiego rodzaju niebezpieczeństwa, a przy tym łatwiej ujść mogą oczom przełożonych, stąd troska przełożonego o nich nie może być mniejsza. A zatem w myśl życzenia naszego Pana i Ojca Świętego, które zgodne jest całkowicie z świętymi Kanonami dotyczącymi życia i cnoty kleryków, obowiązkiem waszym będzie na modlitwie myśleć nad środkami, dzięki którym można będzie poznać dokładnie życie kleryków oraz tak ich kształtować, aby pod każdym względem, to jest co do ubrania, nauki, rozmowy, obyczajów, jak i co do posługi świętej, odpowiadali przepisom Kanonów Kościoła.

To prawda, że choć w dzisiejszych czasach pełnych moralnego zepsucia potrzebujemy jak najwięcej kandydatów do stanu duchownego, mamy ich [jednak] za mało; abyśmy wszakże nie doprowadzili do tego, by zarzucono któremuś z biskupów: „Rozmnożyłeś naród, a nie uczyniłeś wielkiego wesela” [Iz 9, 3 — Wulg.], trzeba przestrzegać pilnie apostolskiego nakazu: „Na nikogo pospiesznie rąk nie wkładaj” [l Tm 5, 22].

[313c] Jego Świątobliwość Pan nasz nie zapomina i o szafarzach sakramentu pojednania, którzy są również szafarzami tajemnic Bożych [por. l Kor 4, 1] i przywódcami narodu wybranego, królewskiego kapłaństwa, ludu świętego [por. l P 2, 9]; stąd powinni być bardziej doświadczeni i prowadzić mają bardziej święte życie. W związku z tym poleca jak najbardziej, co następuje:

1. Do słuchania sakramentalnej spowiedzi wiernych dopuszczać należy takich tylko kapłanów, którzy wykazują się wiedzą, roztropnością i widoczną świętością życia.

2. Starać się należy o wysoki poziom umysłowy spowiedników i innych księży przez rozwijanie wśród nich studium teologii moralnej oraz urządzanie dyskusji nad kazusami moralnymi. Powinno się to odbywać w sposób przystępny i według ustalonego porządku, tak by spowiednicy mogli rzetelnie spełniać święty swój obowiązek jednania, pozostali zaś mogli wedle swych możliwości przygotować się do doskonałego pełnienia tejże posługi.

3. Zaleca też, abyście, o ile to tylko od was zależy, nie poniechali wpływania na tychże księży, by co roku albo co najmniej co drugi rok przez szereg dni odprawiali rekolekcje w jakimś zakonnym czy w [innym] pobożnym domu.

4. Poleca wreszcie, abyście stosowali wszelkie możliwe środki, które odpowiednio do warunków miejsca, czasu i osób łatwiej prowadzić będą do przygotowania doskonałym szafarzy sakramentów [świętych].

[313d] Ojciec Święty zdaje sobie i z tego sprawę, że wśród głosicieli słowa Bożego wielu jest takich, którzy ani pod względem wykształcenia, ani co do sposobu życia nie stoją na wysokości wzniosłego swego zadania, jakim jest sprawowanie poselstwa w imię Chrystusa [por. 2 Kor 5, 20]; dlatego zachęca was najgoręcej, abyście dbali o należyte przygotowanie kleryków do tego rodzaju posługi, i to zarówno pod względem nauki, jak i co do nienagannego życia. Do uszu Jego Świątobliwości dociera i to, że w niektórych miejscach głosi się kazania pasyjne w niedogodnej dla ludu porze; spodziewa się zatem, że sami ustalicie czas pasyjnych kazań stosownie do miejscowych warunków: rano lub około południa, albo też pod wieczór, tak aby słowo Boże w duszach słuchaczy mogło przynosić obfitszy owoc.

Nie bez wielkiego też bólu dowiaduje się Papież, że nie brak i takich szafarzy, co w czasie Wielkiego Postu obchodzą domy świeckich ludzi, by tam urządzać biesiady i bawić się ze szkodą duchową, nieraz wielką, ludzi. Toteż Jego Świątobliwość, chcąc z miejsca usunąć tego rodzaju okazje do zgorszenia, zwraca się do was i apeluje do waszej pasterskiej czujności, a przypominając wam obowiązek gorliwego czuwania nad świętością domu Bożego [por. Ps 68, 10] zachęca was w duchu Chrystusa, abyście z miłością i mocą [por. l Kor 16, 14] zastosowali odpowiednie środki wiodące do jak najszybszego osiągnięcia pożądanego celu. Nie zabrania się jednak wszelkich zgoła odwiedzin, które wszak czasem wychodzić mogą ku zbudowaniu wiernych.

Zwraca się wam wreszcie uwagę na to, że jest życzeniem Papieża, abyście starannie unikali takiego sposobu głoszenia kazań, którym niełatwo rozjaśnia się umysł, a serca nie rozpala nigdy. A że, jak zaznacza Papież, wierni bardzo łatwo odchodzą od zachowywania Ewangelii, należy sprowadzać ich znów na drogę prawego życia, najlepiej[806] przez urządzanie dla nich co roku świętych rekolekcji stosownie do okoliczności czasu i miejsca.

[313e] A cóż mamy powiedzieć o tych, do których Bóg zwraca się przez Proroka mówiąc: „Synu człowieczy, ustanowiłem cię stróżem nad pokoleniami Izraela. Gdy usłyszysz słowo z ust moich, upomnisz ich w moim imieniu. Jeżeli powiem bezbożnemu «z pewnością umrzesz», a ty go nie upomnisz, aby go odwieść od jego bezbożnej drogi i ocalić mu życie, to bezbożny ów umrze z powodu swojego grzechu, natomiast Ja ciebie uczynię odpowiedzialnym za jego krew” [Ez 3, 17 nn] — to jest do tych, którzy w Kościele Bożym ustanowieni są duszpasterzami niższego duchowieństwa? Ojciec Święty zdając sobie sprawę, że w katolickich państwach również i wieczne zbawienie dusz zawisło w jak najwyższym stopniu od świętości, wiedzy i czujności pasterzy, przynagla was w Panu, jak następuje:

1. Starsi, bardziej doświadczeni i wypróbowani proboszczowie powinni klerykom, subdiakonom i diakonom, zwłaszcza tym, co przebywają w seminariach[807] , podawać sprawdzoną metodą teoretyczne i praktyczne zasady teologii pasterskiej.

2. Beneficjum proboszczowskiego nie należy powierzać żadnemu księdzu czy diakonowi lub klerykowi niższych święceń, jeżeli spośród innych kandydatów nie wyróżnia się roztropnością, wiedzą i świętością życia. Papież żywi niezachwianą nadzieję, że nikt w zarozumiałej swej lekkomyślności nie odważy się w jakikolwiek sposób występować przeciw tym mądrym i przezornym prawom, jakie Kościół, ta święta Matka, stosuje przy wyborach na proboszcza.

3. Aby nie ostygła miłość pasterzy [por. Mt 24, 12] i aby nie wygasł ich zapał dla sprawy Bożej, nie powinni oni pod żadnym pozorem opuszczać dorocznych rekolekcji, którym oddawać się mają całą duszą i całym sercem.

[313f] 4. Aby nawet mniej uzdolnieni proboszczowie nie wymawiali się od głoszenia kazań, powołując się dla swego usprawiedliwienia na zwyczaj przeciwny, choćby niepamiętny, lub na wystarczającą ilość kazań w kościołach sąsiednich[808] , Ojciec Święty w szczególniejszy sposób poleca waszej duszpasterskiej pieczy, abyście proboszczom tym przypominali o konieczności ścisłego przestrzegania Konstytucji poprzednika obecnego Ojca Świętego, Benedykta XIII[809] , z dnia 23 września 1724 roku, która postanawia, że „co się tyczy głoszenia słowa Bożego, to zupełnie wystarczy, by (choćby proboszcz osobiście nie głosił kazań), przynajmniej w niedziele i święta zapewnił zbawienną naukę ku duchowemu pożytkowi powierzonego sobie ludu, uwzględniając przy tym z jednej strony własne zdolności, a z drugiej — stopień inteligencji wiernych. A od tego obowiązku nie może uchylać się pod pozorem jakiegoś niepamiętnego przeciwnego zwyczaju, czy też z tej przyczyny, że w okolicznych kościołach głosi się tyle kazań, iż wierni bez duchowej szkody w danym kościele mogą się bez kazania obyć”.

5. Aby w Kościele Bożym nie dopuścić do konieczności stwierdzenia, że „dzieci prosiły o kawałek chleba, a nie było nikogo, kto by im go udzielił” [Lm 4, 4], każdy proboszcz, nawet przy pomocy innych duchownych, będzie się starał zgodnie z zaleceniem Jego Świątobliwości, szczególnie w czasach dzisiejszych pełnych ciemności, aby wiernym, zarówno dzieciom jak i dorosłym, udzielano duchowego pokarmu wykładając zbawienną katolicką naukę, uwzględniając ich wiek, stan i poziom umysłowy. Obowiązek ten powinien proboszcz pełnić cierpliwie i z miłością, tak jak to czynił Pan nasz Jezus Chrystus. W miarę potrzeby powinien przybrać sobie do pomocy i innych duchownych. Sposób podawania wiernym nauki katolickiej powinno się wciąż udoskonalać; a przystosowawszy go do miejscowych warunków i okoliczności czasu, należy go ściśle przestrzegać.

6. Jego Świątobliwość pragnie wreszcie podzielić się w Panu z wami tym, co myśli o odwiedzaniu chorych i o opiece duchowej nad nimi, szczególniej gdy znajdują się w niebezpieczeństwie utraty życia; a to w tym celu, aby na skutek waszego przykładu i upominania nie było ani jednego proboszcza, który by zaniedbywał przepisy Rytuału Rzymskiego, nawołującego do dokładnego przestrzegania przepisów przy tej pasterskiej posłudze.

[313g] 7.[810] Wprawdzie Pismo św. zapowiada wyraźnie, że „muszą przyjść zgorszenia” [Mt 18, 7], jednakże obowiązkiem pasterzy Kościoła jest usuwać ze swego środowiska wszelkiego rodzaju zgorszenie. Dlatego też Jego Świątobliwość błaga was gorąco i napomina zwłaszcza w naszych czasach, kiedy to grzech i zbrodnia uzurpuje sobie prawo, abyście w miarę sił swoich poszczególnym pasterzom dawali pewne wskazówki oraz podsuwali odpowiednie środki, które by służyły do usuwania zgorszeń oraz do zaszczepiania i pielęgnowania cnót chrześcijańskich.

W szczególności, aby wyplenić cudzołóstwa, morderstwa, kradzieże, kłamstwa, przekleństwa, bluźnierstwa, herezje, świętokradztwa, bezbożnictwo — słowem — wszelkie zło rozsiane po całym świecie[811] ; w intencji, by zagładzie uległ grzech, a zapanowała sprawiedliwość wieczna, Ojciec Święty powierza wam Kościół Boży, by nie tylko przez was samych, ale i przez czujność i modlitwy proboszczów wyszedł odnowiony i oczyszczony we wszelkiej miłości i cierpliwości. Szczególnie zaś w czasie modlitw i pobożnych rozmyślań, a także wraz z zebranym w imię Jezusa na synodzie diecezjalnym całym waszym prezbiterium podejmujcie bardziej stosowne i skuteczne środki, jakich chrześcijańska religia dostarcza w obfitości, a jakich używać trzeba nie od niechcenia, ale z całym przed Bogiem zaangażowaniem.

8.[812] Stwierdza na koniec Ojciec Święty, że nierzadko spotkać można pasterzy.odprawiających niedbale należne modły i oficja za zmarłych; toteż z całą powagą i stanowczością przeciw tym nadużyciom występuje i nakazuje ponownie w myśl postanowień Soboru Trydenckiego, by wszystkie modlitwy i obrzędy za zmarłych odprawiane były przez wszystkich, do których to należy, z należytym przejęciem i zrozumieniem, a nie od niechcenia.

Dziwne zaiste, jak to w Winnicy Pana Zastępów panoszy się dziś wszędzie zaraza występków!

3. [WYJĄTKI Z DZIEŁKA PT. „MIESIĄC MAJ DLA OSÓB DUCHOWNYCH”][813]

(Według włoskiego wydania piątego; data: oryginał 1833, wyd 5 — 1912)[814]

[314][815] Rady i wskazówki Maryi[816] dotyczące dobrego przeżycia miesiąca maja ku Jej czci poświęconego

[314a] 1. Starajcie się czytać codziennie życiorys jakiegoś Świętego Sprawicie mi zaś przyjemność, gdy czytać będziecie nie tylko żywoty świętych kapłanów, ale i Świętych spośród ludzi świeckich. Porównywanie ich życia z życiem waszym przyczyni się do wzrostu waszej pokory. Przy wyborze książki zasięgnijcie rady swego spowiednika i spuśćcie się zupełnie na jego zdanie; przedstawiając mu bowiem swe prośby i życzenia, przedstawicie je tym samym Jezusowi, którego on zastępuje. Wtedy też i ja wyjednam dlań u Ducha Świętego, mego Oblubieńca, potrzebne światło, aby jego rady i zlecenia były zgodne z wolą Bożą i odpowiadały waszym potrzebom.

2. Ceńcie sobie bardzo ten miesiąc. Możliwe, że to już ostatni miesiąc w życiu waszym, albo też pierwszy waszego uświęcenia, [a zatem] i znacznej części świata. Im więcej bowiem kapłan stara się o uświęcenie swoje, tym bardziej uświęca innych. Toteż ceńcie sobie każde natchnienie, notujcie w osobnym zeszycie i przedstawiajcie swojemu ojcu duchowemu. Zapisujcie także swe postanowienia i odczytujcie je często w ciągu waszego życia, bo będzie dla was bardzo pożyteczne.

[314b] 3. Jeżeli dotąd nie zdaliście sobie sprawy, czy macie dobrego przewodnika, albo jeżeli byliście dotąd bez niego, to dla duszy waszej stanowi to najważniejsze zadanie w tym miesiącu. Proście Boga, by dał wam kierownika według swego ducha, a tym samym odpowiedniego dla waszych potrzeb duchowych. Ja zaś jestem gotowa i gorąco pragnę wyjednać wam jedną z największych łask, tak bardzo wam potrzebną, to jest łaskę, wyboru kierownika właściwego dla waszej duszy.

4. Pamiętajcie też, że Ducha Świętego nie odnajduje się w ziemi rozkosznie żyjących [por. Hi 28, 13]. Jeżeli więc chcecie być napełnieni Duchem Świętym powinniście codziennie, stosownie do rady kierownika duchowego, podejmować jakieś umartwienie.

[314c] 5. Z tego, co wam, o słudzy Pańscy, dotychczas powiedziałam, możecie łatwo zrozumieć, że jeżeli zechcecie pobożnie przeżywać miesiąc mej czci poświęcony, to sprawię wszystko, abyście zgodnie z zamiarami łaski przygotowani byli do przyjęcia Ducha Świętego mego Oblubieńca. Tak spełnią się zamierzenia mego Syna, jakie żywi] gdy wezwał was do służby swych ołtarzy.

6. Chcę wam też dać do zrozumienia, że uczynicie dla mnie cos bardzo miłego, jeśli każdego dnia po wysłuchaniu mych nauk o życiu wiecznym wspomagać mnie będziecie w składaniu dziękczynień Trójcy Przenajświętszej za dary, jakimi mnie obsypała, mówiąc przynajmniej trzy „Chwała Ojcu”...; i jeśli też będziecie szczerze gotowi, by mi pomagać w szerzeniu tej praktyki wśród ludzi po całym świecie. Będzie też miłe Trójcy Przenajświętszej, jeżeli w miarę jak pozwolą wam na to wasze zajęcia, z wdzięcznością pozdrawiać mnie będziecie słowami hymnu ułożonego przez pobożnego mojego sługę Bonawenturę: Ciebie Matką Boga, chwalimy...[817] Później módlcie się do Syna mojego słowami św. Augustyna[818] , następnie zwróćcie się do mnie w modlitwie wyznaczonej na każdy dzień tygodnia[819]. [Pamiętajcie] wreszcie, że sprawicie mi radość, jeżeli życie ułożycie sobie według Regulaminu podanego na końcu tej książeczki.

Dzień pierwszy

[315] 1. „Przez chrzest św. wstąpiliście w służbę Chrystusowych żołnierzy; dlatego przez włożenie rąk otrzymaliście broń duchowną przeciwko niewidzialnym wrogom”[820].

[315a] O słudzy mojego Syna, dziękujcie Boskiemu Jego Majestatowi za łaskę, że przy wstąpieniu waszym do Jego świątyni przez nauczycielski Urząd Kościoła przypominam wam, jak to stając się żołnierzami Chrystusowymi przy chrzcie św. otrzymaliście broń, by odnosić zwycięstwa nad nieprzyjaciółmi dusz waszych. Z macierzyńską miłością chcę wam teraz zwrócić uwagę na wielką doniosłość i stosowność owego przypomnienia. Jeżeli bowiem szatan wojnę wypowiada wszystkim, to ze szczególną zawziętością powstaje przeciwko sługom świątyni, bo [wie], że pokonując jednego bierze z nim w niewolę przynajmniej jakąś część ludu. Będziecie mi zatem sprawiać coś miłego, jeżeli w obliczu jakiejkolwiek pokusy, wsparci wiarą świętą, nabierzecie odwagi i wspomnicie sobie, że nie brak wam oręża do walki z wrogiem i do pokonania go.

[315b] 2. „W obozie Pańskim jako prości żołnierze walczyliście już dość długo” (tamże).

Oto widzicie, kochani synowie, że Kościół, wasza Matka, dopuszcza was do świętego przybytku, zakładając jednak stałą waszą wierność w służbie Jezusa Chrystusa. I tak być powinno, skoro macie pełnić posługę, której szczególnym celem jest niszczenie grzechu — wszak Syn mój przyszedł, by — jak to zapowiedział prorok — położyć kres grzechowi [por. Dn 9, 24], wy zaś macie Go w tym wspomagać. Nie poddajcie się jednak lękowi, jeśli dotąd nie byliście wiernymi. I Piotr zgrzeszył, chociaż piastował godność najwyższego Pasterza — ale da? dowód żalu. Żałujcie i wy za wszelkie wasze niewierności. Byście zaś pozostawali wiernymi uczniami i gorliwymi sługami mojego Syna, zrobicie mi wielką przyjemność, jeżeli uważać będziecie na to, że szatan, wspólny nasz wróg, w celu doprowadzenia was do najobrzydliwszych niewierności, dokłada wielkich starań, by kusić was w drobnych rzeczach, byście, jako do drobiazgów, nie przykładali do nich wagi.

Małe, dobrowolne roztargnienia przy Brewiarzu, przy Mszy św., nieznaczne niedbalstwo przy sprawowaniu sakramentów świętych, przy głoszeniu słowa Bożego, mała próżność w studiach, lekkie przywiązanie do grosza, wygodnego życia, do pokarmów, odznaczeń i godności — są to rzeczy, przy pomocy których mógłby was powoli i nieznacznie zawieść tam, gdzie bym was widzieć nie chciała, tj. do zguby waszej duszy i dusz innych ludzi, którzy mogliby się przez was zbawić. O najmilsi słudzy mojego Syna, postępujcie tak, bym nie przemawiała na próżno, a tak zapewnicie sobie i wielu innym zbawienie dusz odkupionych za cenę Krwi Niepokalanego Baranka.

[315c] 3. „Jeśli jednak wyzuliście się ze spraw wrogich chrześcijańskiemu imieniu” (tamże).

Kościół święty, wasza Matka, otworzył wam bramy świątyni, ale zakłada, że postanowiliście unikać zdecydowanie tego wszystkiego, co nie jest godne chrześcijańskiego imienia. Sami zdajecie sobie sprawę, do czego Kościół zmierza, zwłaszcza gdy św. Paweł, żarliwy ów Apostoł mojego Syna, wypowiedział te słowa: „Którzy są Chrystusowi, ciało swe ukrzyżowali z jego grzechami i pożądliwościami” [Ga 5, 24], A jeżeli Kościół spodziewa się po was, że doszliście już do takiego samoukrzyżowania — co przecież jest niezbędnym warunkiem również do zbawienia ludzi świeckich — to nie sądźcie, że żąda od was zbyt wiele.

I mój Syn, mimo że cieszył się pomazaniem Bóstwa, to jednak w prawa odwiecznego kapłaństwa, stosownie do nakazu Ojca, wszedł przez Krew wiosną. Miło mi będzie, gdy przypomnicie sobie słowa Pawła: „Chrystus gdy ukazał się jako najwyższy Kapłan dóbr przyszłych, przez większy i doskonalszy przybytek, nie ręką uczyniony, to jest nie należący do tego stworzenia i nie przez krew kozłów i cielców, ale przez własną krew wszedł raz do świątnicy, znalazłszy odkupienie wieczne” [Hbr 9, 1112]. Pamiętajcie więc dobrze, że Kościół dopuścił was do świątnicy w przeświadczeniu, że weszliście do niej przepełnieni duchem ofiary, czyli umartwiając grzeszne swe namiętności. Jeśli jednak było wam brak tego ducha umartwienia, nie traćcie odwagi, lecz upokarzajcie się, żałujcie i czyńcie pokutę. Ja zaś ze swej strony gotowa jestem wyjednać wam u Syna mojego nie tylko przebaczenie, ale i lekarstwo na wszelkie opłakania godne następstwa, jakie wśród wiernych spowodowały wasze winy.

Dzień dwudziesty drugi

[316] 1. „Kapłani są następcami i zastępcami siedemdziesięciu uczniów, którzy szli do każdego miasta i miejsca, dokąd Pan miał przychodzić” (tamże, Napomnienie do prezbiterów)[821].

[316a] Bądźcie mężni, o kapłani, słudzy Najwyższego, nabierzcie otuchy wy, coście się tak bardzo zatrwożyli na widok tych wzniosłych obowiązków, jakie przez święcenia przyjęliście na siebie! Zwróćcie uwagę na to, po kim. to następujecie w urzędzie, wedle nauki Kościoła? A może mniemacie, że gdy uczniom Zbawiciela towarzyszyły łaski, przez które wszystkiego można dokonać, to wam one towarzyszyć nie będą? Wyzwólcie się od wszelkich obaw, oddalcie wszelkie wątpliwości. Jeżeli podobnie jak Aaron i uczniowie Pańscy otrzymaliście skarb Bożego powołania, to i Bóg będzie zawsze z wami, jeśli szukać Go będziecie z ufnością, pokorą i wytrwałością we wszelkich waszych potrzebach związanych z pełnieniem świętej i tak bardzo wzniosłej służby. I sama wiara poucza, że dopomoże wam Bóg, jeżeli szukać Go będziecie w celu uzyskania pokoju sumienia przy wykonywaniu świętych czynności. Wiecie bowiem, że w waszym przypadku tak należy rozumieć zapowiedź Syna mojego: „Proście, a otrzymacie” [J 16, 21]. Aby zaś łatwiej uzyskać niezbędne wam łaski, uciekajcie się z ufnością do mnie — Matki waszej i Matki Odwiecznego Kapłana.

[316b] 2. „Kapłani”, itd. (tamże). A może powątpiewacie o Boskim swym powołaniu[822]. To i wtedy nie lękajcie się, moi synowie! Wiecie bowiem, jak temu zaradzić. A może trwożycie się z tego powodu, że nie stosowaliście nigdy lekarstwa przeciw takiemu stanowi ducha? Pocieszcie się jednak, bo przyszedł już czas, w którym nie będziecie już mogli opierać się dłużej Bogu, Ojcu miłosierdzia, i wyrzutom własnego sumienia. Oddajcie mnie to buntownicze serce. Oderwijcie je od wszelkich przywar ziemskich, które wiodły was, niestety, dotąd aż do oporu łasce Bożej, przeszkadzając w pełnym zjednoczeniu z Bogiem.

Aby naprawić ten nieład, płaczcie nad każdym ze swych błędów, opłakujcie każdy krok stawiany nierozważnie do sanktuarium, bez Bożego wezwania. Uznajcie się za niegodnych, za najniegodniejszych tej łaski powołania i raz po raz błagajcie wciąż o nią z całą ufnością i wytrwałością. Módlcie się o tę łaskę, jako o cud miłosierdzia Bożego nad wami. Ofiarujcie Bogu, Ojcu Przedwiecznemu, Boską Krew mego Syna, ofiarujcie Mu zasługi wiecznego Kapłaństwa Jezusa Chrystusa. Wzywajcie wstawiennictwa Świętych Pańskich, szczególnie świętych Kapłanów. Proście też swego Anioła Stróża: powiedzcie mu, aby się wstawiał za wami wraz ze wszystkimi Świętymi w niebie i z Chórami zastępów anielskich. Zwróćcie się i do mnie, a ja, jako Matka Miłosierdzia, poprowadzę tak waszą sprawę, że będziecie pocieszeni.

[316c] 3. „Kapłani”, itd. (tamże). A może wam, synowie najmilsi, przyszła taka myśl do głowy, że poszliście za nieszczęsnym zdrajcą Judaszem. Przyznajecie wprawdzie, że otrzymaliście powołanie od Boga, podobnie jak Judasz, lecz się lękacie, że utraciliście je z własnej winy, jak i on je utracił. Obawa ta budzi się w was, gdy z oziębłą wiarą sprawujecie Najśw. Ofiarę, gdy ogarnia was nuda przy odmawianiu Brewiarza, gdy z trudnością głosicie słowo Boże i sprawujecie sakramenty święte, gdy widzicie, że wygasło w was wszelkie uczucie gorliwości dla zbawienia dusz, gdy brak wam wszelkiego entuzjazmu dla pełnienia funkcji kapłańskich, wszelkiego zamiłowania do studium Pisma św., świętej teologii, a zwłaszcza do tej świętej sztuki prowadzenia dusz po ścieżkach wiodących do nieba; wreszcie, gdy spostrzegacie w sobie coraz silniejszą podnietę i napór buntujących się namiętności, doświadczacie coraz większych trudności w ich przezwyciężaniu, stwierdzacie u siebie generalną trudność i obrzydzenie wobec wszystkich religijno-moralnych swych obowiązków[823].

Uważajcie, najmilsi synowie: jeśli Judasza naśladowaliście na pierwszym etapie jego niewierności, to nie naśladujcie go na ostatnim — na etapie rozpaczy! Zdobądźcie się na odwagę, oddajcie się pokucie. Bo to jedyna droga stojąca dla was otworem do stanu chwały, w jakim was oczekuję. Stąd — jeśli tylko z ufnością zwrócicie się do mnie — wyproszę dla was wszystkie owe łaski, jakie są dla was niezbędne.

4. [REGUŁA ŻYCIA DLA OSÓB DUCHOWNYCH][824]

Dodatek do Miesiąc Maj dla Duchownych; data: 1833, wedł. wyd. z 1912[825]

[317] Reguła życia duchownych

„Świętymi mi będziecie, gdyż Ja, Pan, jestem Święty, i odłączyłem was od reszty ludu, byście byli moimi” [Kpł 20, 26].

[317a] I. Każdego roku. 1. Odpraw w klasztorze lub w domu u siebie ośmiodniowe rekolekcje według metody św. Ignacego i spowiedź generalną. Odczytaj też niniejszą Regułę i złóż sprawozdanie ze stanu sumienia ojcu duchowemu.

2. Obierz sobie za Patrona jakiegoś Świętego, cnotę, w jakiej chcesz się ćwiczyć, i dzieło, które Bogu chcesz polecać.

3. Poświęć następujące dni na odnowienie ducha i na ponowienie swych postanowień: rocznicę chrztu świętego, nawrócenia, święceń [kapłańskich], uroczystości św. Patronów. Odpraw przy tym nowennę lub triduum modłów, a w wigilię tych dni przestrzegaj postu lub zadaj sobie jakieś umartwienie.

4. Jeśli jesteś proboszczem, odwiedź parafian, by się z nimi zapoznać i przyjść im w potrzebie z pomocą.

5. Przeczytaj rubryki Brewiarza, Mszału i Rytuału Rzymskiego oraz odpowiednie Kanony i Statuty, by z miłości i dla chwały Bożej poznać wszystkie przepisy dokładnie i dokładnie je zachowywać.

[317b] II. Co miesiąc. 1. Wyznacz sobie jakiegoś świętego Patrona; przeczytaj jego żywot i naśladuj go w jakiejś cnocie.

2. Jeśli nie zajdzie przeszkoda, to zaraz pierwszego dnia odpraw dzień skupienia, w celu przygotowania się na Śmierć i złóż ojcu duchowemu sprawę z wewnętrznego stanu duszy, by otrzymać stosowne rady i wskazówki.

3. W Suche Dni módl się szczególnie za grzeszników, o zachowanie plonów oraz o powołania i przysłanie dobrych szafarzy Jezusa Chrystusa.

4. Kto ma pieczę nad paramentami kościelnymi, niech przejrzy je, zbada [i postara się], by były czyste i porozmieszczane w porządku.

5. Jeśli się odbywa konferencja de re morali, weźmij w niej udział, by pogłębić wiedzę i odnieść pożytek dla duszy.

[317c] III. Co tydzień. 1. Spowiadaj się raz lub dwa razy u spowiednika świątobliwego, roztropnego i stałego; z wielką wiarą i pokorą otwieraj przed nim swe sumienie i słuchaj go we wszystkim.

2. W piątki zachowaj post lub zadaj sobie jakieś umartwienie, odpraw jakieś szczególne nabożeństwo na pamiątkę męki Jezusa Chrystusa; w sobotą zaś rób to samo na cześć Najśw. Maryi.

3. W święta podejmuj różne dzieła pobożności i miłosierdzia, jak branie udziału w nabożeństwach, odwiedzanie chorych; nauczaj katechizmu dzieci i ludzi nie obznajmionych z prawdami wiary, itd. Jeżeli jesteś spowiednikiem, wstań wczas rano i idź do konfesjonału, by słuchać spowiedzi; nie zaniedbuj przy tym oczywiście rozmyślania i modlitwy przed Mszą św. i po niej.

[317d] IV. Codziennie. 1. Kieruj rano pierwsze swe myśli do Boga w gorących aktach strzelistych. Wstań po siedmiu, a najwyżej po ośmiu godzinach odpoczynku. Przy ubieraniu się odmawiaj Te Deum, Benedictus i Magntficat; po tym odpraw ćwiczenia duchowe oraz całogodzinną lub półgodzinną medytacją z wielką pilnością i miłością, oddając się [przy tym] bardzo modlitwie.

2. Po medytacji odmów mniejsze hory [Brewiarza] z całą gorliwością, skupieniem ducha i z należytą postawą zewnętrzną. Na początku każdej hory i przy Gloria Patri odnawiaj pamięć na obecność Bożą, jak zresztą w ciągu całej brewiarzowej modlitwy.

3. Weźmij udział we Mszy św. lub odpraw ją w dogodnym dla wiernych czasie z wielką czystością [ducha], ze skromnością, z dokładnym przestrzeganiem rubryk i z namaszczeniem. Poświeć pół godziny na przygotowanie i pół na dziękczynienie, a gdy zajdzie przeszkoda — przynajmniej kwadrans; podobnie gdy się przystępuje do Komunii świętej.

4. Jeżeliś jest spowiednikiem, spowiadaj po Mszy św. Okaż się zawsze gotowym i ochotnym na każde zawołanie (również i do innych posług duchownych, nawet najniższych). Penitentów należy zachęcać do częstej spowiedzi, przyjmować z radością, słuchać z cierpliwością i miłością, udzielać zdrowych rad, pomagać do szczerości, do żalu za grzechy i do poprawy życia przez modły i umartwienia, a nawet stosować prywatne nakazy wydawane złym duchom, które usiłują [penitentom] przeszkadzać. Dalej, pouczaj ich i zachęcaj do pobożnych i miłosiernych uczynków, a zwłaszcza do modlitwy i codziennej medytacji, do rachunku sumienia, do nabożeństwa do męki Jezusa Chrystusa, do Najśw. Dziewicy, do Anioła Stróża, oraz do pełnienia cnót właściwych każdemu stanowi. W ten sposób wzrastać oni będą w wytrwałej służbie Bożej. A jeżeli masz głosić kazanie, czyń to z prawdziwym zapałem i wiedzą oraz z ewangeliczną prostotą, przygotowując się do tego przez studium, przez wydawanie prywatnych nakazów złym duchom i przez pokorną a żarliwą modlitwę, również po kazaniu.

5. Podczas dnia na bicie zegara lub dzwonów odnawiaj pamięć na obecność Bożą i wraz z aktem strzelistym wzbudzaj dobrą intencją. Przed ważniejszymi zajęciami odmów „Zdrowaś Maryjo”. Staraj się spełniać pobożne praktyki i wszelkie inne czynności duchowne z głęboką wiarą, skromnością, pobożnością i powagą, nigdy zaś w roztargnieniu, pośpiechu, z brakiem skromności czy pobożności.

6. W czasie wolnym od posługi kapłańskiej czy [innych] obowiązków nie trać ani rano, ani za dnia żadnej chwili na bezczynność czy próżne zajęcia, ale wykorzystaj czas na studium Pisma św., teologii dogmatycznej i moralnej, ascetyki, wymowy świętej itd. Wyznacz też sobie w dziennym porządku odpowiedni czas dla każdej czynności, nawet na odprężenie godziwe. Niczego zaś nie czyń dla zwyczaju lub dla dania upustu naturalnej skłonności, lecz spełniaj wszystko wedle ducha i woli Bożej.

7. Przed obiadem poświęć parę chwil na skupienie. Odczytaj (wtedy lub przed studium), klęcząc i z odkrytą głową, rozdział lub z 15—20 wierszy z Nowego Testamentu oraz zrób rachunek sumienia ogólny i szczegółowy (...)

8. Stół ma być skromny i umiarkowany, posiłek krótki, zaprawiony pobożną jakąś lekturą lub rozmową, a towarzyszyć mu ma należne błogosławieństwo i dziękczynienie. Następnie — trochę rekreacyjnego odprężenia, połączonego z nienaganną rozmową, stosowną dla świętości stanu.

9. Po czym, jeżeli zachodzi potrzeba, odpocząć nieco; Nieszpory i pół godziny czytania duchownego (połączonego z rozważaniem, religijnymi uczuciami i modlitwami), studium i osobiste zajada.

10. Nawiedzenie Najśw. Sakramentu i Najśw. Dziewicy; przechadzka w miejscu nieuczęszczanym, w towarzystwie osób duchownych lub pobożnych ludzi świeckich. Mówić z nimi nie o świecie, ale o rzeczach pożytecznych i o Bogu, zachowując przy tym powagę, skromność i pobożność, tak zewnętrzną jak i wewnętrzną.

11. Wieczorem przez pół godziny lub kwadrans — medytacja i Matutinum z Laudesami na dzień następny[826] (latem można to zrobić przed nawiedzeniem Najśw. Sakramentu); potem (w zimie) studium. Przed wieczerzą — Różaniec odmawiany wraz z domownikami. Przy wieczerzy zachowuj większą niż rano wstrzemięźliwość, aby pokarm nie szkodził i nie utrudniał potem ćwiczeń duchownych następnego poranka.

12. Przed samym spoczynkiem — rachunek sumienia, przygotowanie medytacji na dzień następny z prośbą o pożądany owoc, trzy „Zdrowaś Maryjo”, itd., jak rano. Przy rozbieraniu się mów: Nunc dimittis [por. Łk 2, 29-32] i De profundis [Ps 130]; przeżegnaj się następnie wodą święconą i pokrop nią łóżko. Leżąc już w łóżku, mów z rękami skrzyżowanymi: W ręce Twe, Panie, polecam ducha mego oraz inne akty strzeliste. I oddaj się spoczynkowi w Najśw. Sercach Jezusa i Maryi.

[317e] V. W każdym czasie. „Czyń dobrze, a odwracaj się od zła”.

1. Unikać każdego dobrowolnego, nawet powszedniego grzechu.

2. W pokusach czynić znak krzyża z wiarą, wydawać prywatne rozkazy złym duchom i wzywać Jezusa i Maryi, dopóki kuszenie nie ustąpi. W razie upadku nie wpadać w popłoch, lecz z pokorą i ufnie wzbudzać zaraz żal szczery. Jeżeli wina się przeciąga, zadawać sobie jakąś pokutę, a w razie grzechu ciężkiego wyspowiadać się jak najprędzej.

3. Pamiętać zawsze na cel naszego powołania, który streszcza się w uświęcaniu siebie samego i bliźnich. Dlatego trzeba każdego dnia naśladować gorliwie Świętego Świętych, Jezusa Chrystusa, który jest naszym wzorem, w myślach, słowach i uczynkach, i tak wciąż coraz więcej wzrastać w Jego miłości.

4. Ukochać bardzo wewnętrzne życie skupienia, milczenia i modlitwy.

5. Unikać jak zarazy grzesznej ambicji, chciwości, świeckich interesów, biesiad, balów, teatrów, zabaw, wrzaskliwych polowań i przewlekłych rozmów, szczególnie tam, gdzie są kobiety.

6. Nieustannie chodzić w obecności Bożej i podtrzymywać tęsknotę za niebem.

7. We wszystkim baczyć na to, aby wolę Bożą rozpoznać i pełnić.

8. Oddawać się umartwieniu wewnętrznemu, jak i zewnętrznemu, a przede wszystkim dbać o umartwienie wzroku, smaku i mowy. W stosunku do Boga okazywać się nie skąpym, ale hojnym, wykorzystując wszelkie okazje do przezwyciężania siebie i samoumartwiania z miłości ku Niemu.

9. Żywić wielkie nabożeństwo do męki Jezusa Chrystusa, do Najśw. Sakramentu i Najśw. Dziewicy; modlić się dużo za siebie i za wszystkich, zarówno żywych jak umarłych.

10. Starać się ze wszystkich sił o postawę pokorną, łagodna i przystępną wobec wszystkich na podobieństwo Jezusa Chrystusa.

11. Słuchać Kościoła i przełożonych jak samego Chrystusa.

12. Miłować i szanować wszystkich z kleru świeckiego i zakonnego jak drogich Zbawicielowi uczniów oraz zachowywać z nimi jedność i zgodę.

13. Wspomagać wszystkich wedle sił, tak co do ciała jak duszy, i świadczyć dobro tym, co wyrządzili nam zło.

14. We wszystkich przedsięwzięciach szukać chwały Bożej i zbawienia dusz.

15. Żywić w sobie gorliwość czystą, czynną i wytrwałą, a wobec grzeszników [świadczyć] miłosierdzie bez granic, aby ich nawracać i zbawiać nawet kosztem największych ofiar.

16. Ubranie nosić skromne, zawsze długie i czarnego koloru, nigdy z jedwabiu; tonsurę odpowiednią i widoczną.

17. Starać się o takie postępowanie, by nie zasłużyć na nagany czy wyrzuty; budować wszystkich dobrym przykładem i cnotliwym życiem

18. Sumiennie pełnić swe obowiązki, pomnąc na konieczność złożenia ścisłego rachunku przed Bogiem.

19. Co drugi tydzień, a przynajmniej co miesiąc przeczytać tę Regułę i wybrać sobie dwa lub trzy punkty, by ich przestrzegać z większą starannością. To czyń, a żyć będziesz.

5. [CZWARTKOWE KONFERENCJE DLA DUCHOWIEŃSTWA][827]

(OOCC V 571 —585; data: 1838/1839)[828]

[318] Cotygodniowe konferencje duchowne, teologiczne i duszpasterskie dla duchowieństwa, ustanowione pod szczególną opieką Niepokalanej Matki Boga, Królowej Apostołów[829]

[318a] 1. O stosowności uczęszczania na konferencje Choć nie brak duchownych tak pełnych ducha [Bożego, tak] wykształconych i doświadczonych w pracach duszpasterskich, że mogliby w zaciszu domowym starać się o większy wzrost w cnotach, o pogłębianie teologicznej wiedzy i o lepsze wciąż przysposobienie się do duszpasterskiej pracy, to jednak udział w konferencjach pomaga wszystkim do większego postępu. Już bowiem sama obecność na nich, zmierzająca do wymiany wzajemnych refleksji, jest ćwiczeniem w pokorze, która usposabia dusze do przyjmowania większych oświeceń Ojca Niebieskiego oraz większych pomocy duchowych, potrzebnych do dobrego korzystania z powyższych oświeceń. Kto zatem nie mając istotnej przeszkody nie chce w konferencjach uczestniczyć, naraża się na niebezpieczeństwo, że pozbawi się wielu darów i łask Bożych.

[318b] 2. O duchu, w jakim w konferencjach należy uczestniczyć Aby odnieść z konferencji pożytek, potrzeba nam łaski. A ponieważ Bóg pysznym się sprzeciwia, a darów swej łaski użycza ludziom pokornego serca [por. Jk 4, 6], dlatego trzeba koniecznie w konferencjach brać udział w duchu najgłębszej pokory, a co za tym idzie, z dogłębnym i mocnym przeświadczeniem o potrzebie słuchania spostrzeżeń innych, a także z przekonaniem o niegodności łaski potrzebnej do korzystania z tych spostrzeżeń.

Stąd też każdy może dojść do wniosku, jak dalekim byłby od korzystania z konferencji, kto by brał w nich udział dla popisywania się swymi pomysłami, myślami, sposobem rozumowania czy erudycją.

[318c] 3. O celu, w jakim powinno się na konferencje uczęszczać Bóg stworzył wszystko dla swej chwały, a człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boga [por. Rdz l, 26] powinien wszystko czynić ku większej Jego chwale, bo wsparty łaską ma Go naśladować, jak tylko potrafi. A jeżeli to jest obowiązkiem wszystkich ludzi, to z o ileż większą doskonałością winni ten obowiązek wypełniać duchowni! Dlatego też mają oni uczęszczać na konferencje, by gorliwością swą w miarę sił przyczyniać się do większej chwały Bożej.

To uczęszczanie na konferencje ma służyć duchownym nie tylko do przysparzania chwały Bogu przez skuteczniejsze dążenie do większej doskonałości ewangelicznej ich samych i otoczenia, ale też do lepszego przygotowania się do wszelkich prac apostolskiej posługi zmierzającej do większego uświęcenia i zbawienia wszystkich ludzi. Wszelkie inne cele, czy sprzeczne z tym zasadniczym, czy też drugorzędne, lecz nie odpowiadające celowi głównemu i nie wiodące do niego same przez się, powinny być dalekie od wszystkich uczestniczących w konferencjach.

[318d] 4. O prostocie w prowadzeniu konferencji, koniecznej do ich stałości i owocności

Sposób zbyt wyszukany, zbyt subtelny i efektowny, jakiego szukają niektórzy, odpowiadać może nieznacznej tylko garstce ludzi; mało jest bowiem osób o tak wielkich zdolnościach, wysokim wykształceniu i zasobie czasu, by mogły poświęcić się pracy naukowej, niezbędnej do przygotowania przemówień nacechowanych wielką erudycją lub pisaniu mądrych rozpraw stylem nienagannie gładkim. Ponieważ jednak w Zjednoczeniu[830] , mało jest tego rodzaju osób, które prócz tego zajmują się sprawami o wielkim znaczeniu, a przynajmniej takimi, jakim przypisuje się większą wagę, przeto nie zawsze i nie w każdej potrzebie konferencjom mogą spieszyć osobiście z pomocą.

Trzeba ponadto wziąć pod uwagę, że przemówienia odznaczające się zbytnią erudycją, jak i zbyt wzniosłe i wyszukane rozprawy, słabo oddziałują na umysł i prawie wcale nie pobudzają serca do skruchy.

A przecież konferencje mają właśnie na celu oświecanie umysłów i przejmowanie serc żalem; dlatego wygłaszać je należy w sposób prosty; gdyż taki właśnie najlepiej służy osiąganiu zamierzonego celu. Dlatego gdyby przeprowadzaniu konferencji zabrakło tej jak największej prostoty, byłyby one tym samym pozbawione trwałości i owocności.

[318e] 5. [O sposobie przemawiania w czasie konferencji] W celu zachowania w czasie konferencji niezbędnej prostoty należy z niej wykluczyć wszelkie wypowiedzi w formie uroczystej mowy, kazania, homilii lub jakiejkolwiek egzorty czy naukowej rozprawy. Gdyby bowiem zagadnienia duchowe, naukowe czy duszpasterskie omawiał jeden tylko mówca, spotkanie zwane „konferencją” nie zasługiwałoby na to miano, w spotkaniu bowiem takim brakłoby rozmowy, wysuwania i porównywania różnych uwag, spostrzeżeń i wszystkiego, co przy wzajemnym pożytku może stanowić przedmiot przyjacielskiej rozmowy.

I na odwrót, jeżeli jeden tylko wygłasza kazanie, homilię, egzortę ozy rozprawę, gdy inni go tylko słuchają, to zatraca się wtedy konferencyjny charakter [spotkania]. Prócz tego trzeba też wziąć pod uwagę, że [nawet i wtedy] gdy jeden wygłasza kazanie, homilię, egzortę czy rozprawę, z tym, że każdemu wolno w związku z tym wypowiadać własne uwagi, to i tak nie ma tam jeszcze istoty konferencji. Wtedy bowiem wypowiadanie własnego zdania ma charakter krytyki, oceny lub przygany, a nie interwencji konferencyjnej.

Nie można też powiedzieć na niekorzyść tego konferencyjnego charakteru, jakoby można było odnosić z kazania wielką korzyść, gdyż bez porównania większy płynie pożytek z konferencji duchowych, a także z innych, traktujących przedmiot zgodnie z ich charakterem.

[318f] 6. O stosowności urządzania konferencji przynajmniej raz w tygodniu, a nawet częściej, jeżeli możliwe Jest prawdą, że tu i tam akademie, zebrania, konferencje odbywają się raz lub dwa razy w miesiącu i że nie dozwala się na częstsze. Nie powinno to jednak służyć za przykład, ponieważ taka praktyka nie przyczynia się prawie wcale do postępu uczęszczających na nie osób, a w pewnej mierze utrudnia nawet sam udział, ponieważ zda się wskazywać, że nie czuje się ich potrzeby. Nie pomaga też w ustalaniu porządku życia na przeciąg tygodnia. Chociaż bowiem człowiek może wyznaczyć sobie tryb życia na każdy dzień w tygodniu, to jednak, jeżeli nie jest w stanie zadecydować, że w danym dniu tygodnia zajmować się będzie taką a taką pracą, różnorodność zajęć jednego czy drugiego tygodnia będzie go odrywała raz od tej raz od tamtej pracy. Należy ponadto wziąć i to pod uwagę, że ktoś nie mógłby jednorazowo wziąć udziału w konferencji co najmniej przez miesiąc[831] , co mogłoby być wielką szkodą dla niego. Należy przeto czynić wszystko co możliwe, by konferencje odbywały się przynajmniej raz w tygodniu, a nawet jeszcze częściej.

[318g] 7. O różnych sprawach, jakie na konferencjach omawiać należy Konferencje mają duchownym dostarczać właściwego i odpowiedniego pokarmu duchowego. A że dla swej świętości, wiedzy i gorliwości w sprawach związanych ze świętą posługą powinni oni być światłością świata i solą ziemi [por. Mt 5, 13-14], dlatego omawiać trzeba sprawy ascetyczne, naukowe oraz te, które dotyczą posługi kościelnej i ewangelicznej.

[319] 8. Sposób przeprowadzania konferencji, stosowany przez duchowieństwo rzymskie należące do Pobożnego Zjednoczenia założonego pod szczególną opieką Najśw. Maryi, Królowej Apostołów, który z łatwością może być stosowany przez duchowieństwo każdej diecezji [319a] W czwartek każdego tygodnia, albo też, gdyby w czwartek były trudności lub przypadło obowiązujące święto, to w środę, [w czasie konferencji] należy stosować, co następuje:

O godzinie 15.30[832] dla młodszego duchowieństwa i dla chętnych, choć niemłodych, przeprowadza się lekcję śpiewu gregoriańskiego[833].

O godzinie 16.00[834] duchowni zgromadzeni w kościele lub w odpowiednio przygotowanej większej sali z świętymi obrazami, a przede wszystkim z krucyfiksem i z wizerunkiem Najśw. Maryi, Królowej Apostołów, klęcząc, odmawiają z głębokim przejęciem następujące modlitwy:

Prosimy Cię, Panie, uprzedzaj nasze czyny natchnieniem Twoim i wspieraj Twą pomocą, aby każda nasza modlitwa i praca od Ciebie się zaczynała i przez Ciebie kończyła[835].

Wszechmogący Wieczny Boże, Duch Twój uświęca cale Mistyczne Ciało Kościoła i nim rządzi: wysłuchaj korne błagania nasze za wiernych każdego stanu, aby za laską Twoją wszyscy Ci wiernie służyli. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.[836]

Zdrowaś Maryjo, itd.

Królowo Apostołów. Módl się za nami.

Akt strzelisty:

Przedwieczny Ojcze, ofiarujemy Ci Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa na zgładzenie naszych grzechów, w intencji potrzeb Kościoła świętego i we wszystkich miłych Tobie celach[837].

[319b] Następnie wszyscy siadają i czyta się książkę o świętości kapłańskiego życia i o obowiązkach apostolskiej służby.

O godzinie 16.30[838] wszyscy mówią klęcząc[839] :

Przyjdź Duchu Święty, napełnij serca Twoich wiernych i zapal w nich ogień Twojej miłości (w okresie wielkanocnym: Alleluja).

V. Ześlij Ducha Twego, a powstanie życie (Alleluja).

R. I odnowisz oblicze ziemi (Alleluja).

Módlmy się

Boże, któryś pouczył serca wiernych (...) Boże, który pysznym się sprzeciwiasz... Wszechmogący i najłaskawszy Boże, który dla spragnionego (...) Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.

Zdrowaś Maryjo, itd.

V. Królowo Apostołów,

R. Módl się za nami.

[319c] Wszyscy z odkrytą głową pozostają na klęczkach, a jeden z księży, wyznaczony przez dyrektora, głośno, pobożnie, wolno i wyraźnie czyta kolejny tekst Ewangelii św. Potem wszyscy siadają i czyta się ten sam tekst w języku ojczystym.

Uwaga: Wskazane jest czytanie tekstów Ewangelii świętych, wybranych i tłumaczonych przez Mastaiego[840] Można z tego czytać jeden rozdział na raz. Tłumaczenie czyta się od początku do końca wraz z umieszczonymi w przypisach uwagami, przy czym ten i ów z obecnych wypowiada w związku z tym stosowne uwagi.

Należy jednak pamiętać, że zasady konferencji wykluczają wszelkie uwagi krytyczne nacechowane zwykłą tylko uczonością, wszystkie natomiast powinny mieć na względzie rozwój życia w pobożności i świętości.

[319d] Na to czytanie i na snucie uwag poświęcić należy około dwudziestu minut. Wszystkim rozdaje się po tym wypisane na karteczkach pobożne zdania wyjęte z dziełka Tomasza a Kempis O naśladowaniu Chrystusa[841]. Zdania te odczytuje głośno sekretarz. Podczas rozdawania karteczek wypowiada się odpowiednią jakąś refleksję.

Następnie sekretarz czyta w kolejnym porządku Katechizm Rzymski dla Proboszczów[842] lub Katechizm dla użytku Seminarium w Ypres[843]. Przy czym raz po raz przerywa się czytanie, aby poszczególni uczestnicy mogli zadawać pytania lub wysuwać uzasadnione wątpliwości, co może pomóc do pełniejszego zrozumienia odczytywanego tekstu.

Uwaga: Zasady prowadzenia konferencji zabraniają stawiania pytań mnożących jedynie słowa, a nie przyczyniających się do wzrostu wiedzy świętej.

[319e] Po upływie dalszych dwudziestu lub dwudziestu pięciu minut odczytuje się z zachowaniem kolejności rozdział z dziełka noszącego tytuł: Krótkie rozważania na temat gorliwości o zbawienie dusz przeznaczone dla chrześcijan wszelkiego stanu[844]. W razie potrzeby dodaje się głośno inne refleksje.

Teraz czyta się w kolejnym porządku dzieło Ojca z Bergamo, kapucyna[845] , pt.: Mąż apostolski w konfesjonale i Mąż apostolski na ambonie. Obydwie te książki należy czytać na przemian, przerywając czytanie raz po raz, aby umożliwić wypowiadanie uwag, stawianie pytań oraz wysuwanie uzasadnionych wątpliwości, [co jest] potrzebne dla lepszego wyjaśnienia zagadnień.

Porusza się wreszcie sprawę dzieł pobożności i gorliwości apostolskiej, które w Rzymie należy rozwijać czy ożywiać bądź publicznie w kościołach, bądź prywatnie w pobożnych instytucjach czy gdzie indziej.

Po upływie dalszych dwudziestu lub dwudziestu pięciu minut czyta się z Dziennika duchowego[846] to, co się odnosi do dnia bieżącego.

[319f] Wszyscy wreszcie, na klęczkach, przy dwoi przynajmniej zapalonych świecach przed obrazem Najśw. Maryi Królowej Apostołów, odmawiają modlitwy o obronę, krzewienie i zachowanie wiary i pobożności katolickiej. Modlitwy te znajdują się w dziełku wydrukowanym przez Apostolskie Hospicjum w Rzymie[847] ; mamy tam wszystkie modlitwy wraz z tą, z którą zwracamy się do Najśw. Dziewicy, Królowej Apostołów[848].

Uwaga: Po każdej modlitwie do Ojca, Syna i Ducha Świętego można zastosować niewielki skrót, dodając do każdej jedno tylko „Chwała Ojcu”.

[319g] Na zakończenie odmawia się modlitwę za wszystkich błąkających się z dala od prawdy:

Boże, któryś Jednorodzonego Syna swego dal na przebłagalną ofiarą dla zbawienia świata [por. l J 4, 10], by podniesiony od ziemi [por. J 12, 32] pociągnął ku sobie wolą wszystkich ludzi, i który nie chcesz niczyjej zguby [por. 2 Sm 14, 14; 2 P 3, 9], prosimy Cię pokornie, abyś przez rany i najdroższą krew tegoż Umiłowanego Syna swego raczył zwrócić swe oczy na wszystkich, których na jakimkolwiek miejscu ziemi uwiodła przewrotność błędu lub zaślepiła ciemność niewiedzy, oraz sprowadzić ich na drogę prawdy i zbawienia [por. Ps 118, 30]. Pomnij, o Panie, że to Twe stworzenia [por. Ps 102, 30; Iz 29, 16; Rz 9, 20], nie gardź więc dziełem rąk Twoich [por. Hi 10, 3]. Wejrzyj na łzy Kościoła, Oblubienicy Twojego Syna [por. Ef 5, 22-23], usłysz jęk sług Twoich [por. Sdz 2, 18] i spraw, abyśmy po usunięciu wszelkich herezji i odstępstw, korzystali z wiecznego pokoju i zgody. Spraw, aby wszystkie narody złączone jednością wiary i doskonalą miłością [por. l J 2, 5] weszły pod rządami Piotra na pastwiska żywota wiecznego [por. Ps 22, 2; J 10, 9] i aby na całym świecie nastała jedna Owczarnia i jeden Pasterz [por. J 10, 16]. Niech się tak stanie, niech się stanie! Przez tegoż Chrystusa Pana naszego. Amen.

Dziękujemy Ci, wszechmogący Boże, za wszystkie dobrodziejstwa Twoje, który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.[849]

6. [KRÓTKIE UWAGI O REFORMIE NUNCJATUR APOSTOLSKICH][850]

(OOCC V 746—758; data: 184 0/1841)[851]

[320] Cenna instytucja Nuncjatur Apostolskich, godna szacunku z uwagi na szczytne swe zadania pełnione z ramienia Stolicy Apostolskiej, będzie mogła, jak się zdaje[852] , osiągać skuteczniej swoje tak bardzo upragnione owoce, jeżeli pod uwagę brać się będzie te oto uwagi, które niniejszym pokornie przedstawiamy[853].

[320a] Nuncjatura Apostolska powinna starać się o to, aby wśród zewnętrznych władców i narodów panowało wysokie mniemanie o katolickim Kościele, rzymskim i apostolskim; winna się też starać o wszczepienie w ich serca należnej czci, szacunku i religijnej uległości wobec Stolicy Świętej i Zastępcy Pana naszego Jezusa Chrystusa, żadną zaś miarą nie może tak postępować, by ludzie patrząc na [Nuncjaturę] wyrabiali sobie ujemne i łączące się z pogardą pojęcie o Kościele rzymskim[854].

Konieczną rzeczą jest zatem, by nuncjusz dzięki wszechstronnej swej i głębokiej wiedzy, niezwykłej i potwierdzonej świętości życia, łagodności, a równocześnie apostolskiej mocy, dzięki roztropności i dojrzałości sądu, jakiego wymaga wzniosłe zadanie wobec Kościoła i państwa[855] , był jak najdogodniejszym przedstawicielem Zastępcy Jezusa Chrystusa i świętego Kolegium kardynałów, aby stosownie do okoliczności czasu i charakteru narodu — budzić zrozumienie, kim jest Papież i czym święte Kolegium kardynałów[856].

[320b] Można by teraz postawić pytanie, czy to możliwe, aby wszystkie te przymioty mogły się zjawić u młodego prałata zajmującego wysokie stanowisko w Kościele może nie dlatego, że został na nie powołany, ale że stanowiska tego pożądał kierowany pragnieniem świetnej kariery i wymarzonych zaszczytów? I gdyby nawet posiadał podstawową wiedzę w zakresie nauk świeckich i kościelnych, to jednak nie mógł jej jeszcze poszerzyć ni pogłębić z braku czasu poświęcanego w pierwszym okresie swego kapłaństwa wyłącznie zajęciom urzędowym. Mógł nawet w natłoku marzeń o awansach nie zwracać w ogóle uwagi na praktykowanie całego zespołu cnót chrześcijańskich i kapłańskich, przez jakie doszedłby do tej wysokiej świętości życia, jaka wymagana jest u Nuncjusza Apostolskiego. A pochłonięty obawą przed trudnościami i przeszkodami w zdobywaniu awansu, czyż mógł on wypiastować w sobie owo kapłańskie usposobienie pełne apostolskiej słodyczy i mocy? I czy w przeciągu tych kilku lat mógł dojść do roztropności i dojrzałości sądu, które by odpowiadały szczytnym zadaniom wobec religii i państwa, skoro tego rodzaju roztropność i dojrzałość są owocem doświadczenia zdobywanego w ciągu wielu lat poświęconych pracy nad duszami i kontaktom [dyplomatycznym] z rządami?

[320c] A czy brak wzmiankowanych przymiotów u takiego prałata można zastąpić przez przydzielenie sił pomocniczych w postaci młodego audytora i młodego również sekretarza, którzy spełniają polecenia w nadziei korzystnej i zaszczytnej promocji?

A jeśli prałat pełniący funkcję Nuncjusza Apostolskiego i posiadający nawet wszystkie wymagane przymioty, z wyjątkiem rozległej i głębokiej wiedzy potrzebnej na stanowisku tak wysokim, zostanie poproszony o wyjaśnienie jakiejś kwestii (co łatwo zdarzyć się może z uwagi na zaufanie, jakim narody darzą Nuncjatury Apostolskie), to wówczas przytrafić się może, że albo nie będzie skory do udzielania wyjaśnień, albo da niewłaściwą odpowiedź. A wobec tego, jakież pojęcie wyrobią sobie ludzie o Papieżu i o Stolicy Świętej, zakładając, że stanowisko Nuncjusza Apostolskiego piastuje któryś z najgodniejszych prałatów?

[320d] Aby zatem możliwie w najlepszy sposób zadośćuczynić tak bardzo ważnym potrzebom Kościoła katolickiego, rzymskiego i apostolskiego, a z nim i w nim potrzebom katolickich państw zewnętrznych, aby zapobiec nieprzeliczonym a zgubnym następstwom nieodpowiedniego wyboru, rzuca się po prostu w oczy, jak absolutnie konieczną jest rzeczą, aby Stolica Święta wybierała takich spośród kardynałów Kościoła świętego, którzy zwłaszcza na stanowisku biskupim uprzednio wypełniali rzetelnie obowiązki dobrego pasterza dusz, i tych wysyłała z tytułem Nuncjusza Apostolskiego, bądź Legata a latere[857] do państw katolickich.

Kardynałowi wysłanemu z pierwszym czy drugim tytułem należałoby przydzielić czterech teologów również mianowanych przez Stolicę Świętą i (jeśli się to uzna za stosowne)[858] obdarzonych do tego celu na stałe najprostszym stopniem godności prałackiej, która nie dopuszczałaby już do dalszej promocji, lecz byłaby dożywotnią, wyjąwszy przypadek niezdatności wskutek podeszłego wieku czy niemocy.

Teologowie ci wchodziliby w skład Misji Apostolskiej jako współpracownicy kardynała, a ze względu na wspólne mieszkanie i stół[859] stanowiliby również część jego rodziny, z uwagi na jedność miłości i jednolitość zasad w pełnieniu tej misji. Teologów można by wybierać i spośród duchowieństwa zakonnego. Strój zakonny nie powinien w tym przypadku sam przez się stanowić przeszkody; gdyby jednak zaszła potrzeba uwzględnienia zdania przeciwnego, można by sprawę rozwiązać stosując ubiór wspomnianych prałatów najprostszego stopnia.

[320e] Wypadałoby też, by sekretarzem takiej Misji Apostolskiej był kapłan [w odpowiednim] wieku, odznaczający się świętością życia, wiedzą i roztropnością. Bardzo mądrze przestrzega się tych warunków przy powoływaniu sekretarza Wikariatu Rzymu; czy nie należałoby przestrzegać tego tym bardziej, gdy chodzi o sprawne funkcjonowanie Apostolskich Nuncjatur, które wśród władców i narodów mogą albo budzić szacunek dla Kościoła rzymskiego, albo przez zgubne posunięcia go skompromitować? Aby zapobiec dążeniu do wyższych stanowisk[860] , sekretarz nie mógłby mieć widoków na dalsze promocje, prócz zaliczenia do teologów Nuncjatury[861].

Święty Bernard w swym dziełku De consideratione[862] zauważa, że nuncjusze są jakby drugimi Mojżeszami wysyłanymi do Faraona, albo niby Janami Chrzcicielami posyłanymi do Heroda. Otóż, aby zabezpieczyć Nuncjaturom to, co Święty uważał za niezbędne, byłoby też rzeczą konieczną, aby nikt z Nuncjatury Apostolskiej nie mógł przyjmować najmniejszego nawet daru, upominku, itd. od któregokolwiek obywatela państwa, w którym pełni swe funkcje, i to pod karą suspensy a divinis zaciąganej samoczynnie i zastrzeżonej samemu Papieżowi[863]. Wiadomość o tym prawie karnym otrzymywałaby sama Nuncjatura, dając równocześnie jej członkom ostateczny powód odmowy darów bez naruszania zasad dobrego tonu.

[320f] Jeżeli wszyscy mężowie apostolscy powinni przestrzegać przykazania Pana naszego Jezusa Chrystusa, który powiedział: „Nie przechodźcie z domu do domu” [Łk 10, 7][864] , to o wiele bardziej jest konieczne, by przestrzegali tego członkowie Nuncjatury Apostolskiej, ponieważ w rzędzie misjonarzy wysyłanych przez Papieża jako Zastępcy Jezusa Chrystusa zajmują oni stopień najwyższy w katolickich państwach. Z tego też powodu w celu uchronienia członków Nuncjatury od przyjmowania zaproszeń na uczty i biesiady, jak również od urządzania dyplomatycznych przyjąć ze szkodą dla ewangelicznego ubóstwa, z okradaniem ubogich, z uszczerbkiem dla dzieł miłosierdzia, których jasnym praktykowaniem w krajach katolickich przyświecać winni przede wszystkim przedstawiciele Nuncjatur, byłaby też niezbędna w Kościele dyspozycja karna zabraniająca przyjmowania zaproszeń i urządzania takich biesiad i przyjęć, uwzględniająca jednak umiarkowane normy, jakie pozwalają na korzystanie ze środków doczesnych dla osiągnięcia rzeczy duchowych i wieczystych, zapobiegając przy tym nadużyciom i wszelkiemu nieładowi[865].

[320g] Prawdą jest, że im większy pożytek i chwałę przynosi Kościołowi jakaś ustawa, z tym większym sprzeciwem ze strony pewnych czynników spotka się na pierwszych stronach czasopism; ale większość ludzi przyjmuje ją z uznaniem. Większość bowiem, jeżeli nie brać pod uwagę służalców oraz niedobrych i niedoskonałych katolików, z utęsknieniem wyczekuje na moment, kiedy Nuncjatury Apostolskie przestaną naśladować sposób postępowania ministerstw i ministrów, książąt świeckich, chcą je bowiem widzieć otoczone blaskiem ewangelicznej świętości, prostoty i umiaru. Dlatego myśl o sprzeciwie, jaki by tego rodzaju ustawa spotkała, nie tylko nie jest dostatecznym powodem do jej poniechania, lecz przeciwnie, stanowi powód, by ją na stałe wprowadzić. Albowiem sprzeciw w tym.przypadku byłby wynikiem owej nienawiści, którą Apostołom zapowiedział Pan nasz Jezus Chrystus i z którą mieli się oni zetknąć przy pełnieniu powierzonej im misji [por. Mt 10, 22]. Dzięki takiej ustawie Nuncjatury Apostolskie, choćby nawet wzrosła liczba pomocniczego personelu, nie spowodowałyby zwiększenia wydatków Stolicy Świętej.

[320h] Synowie Kościoła żywią przekonanie, że pełne zrozumienia apostolskie serce Ojca Świętego, jak również owiane żarliwą miłością serca Ich Eminencji kardynałów Kościoła zechcą wziąć pod uwagę powyższe pokornie przedstawione tu refleksje[866]. Przejęci zaś współczuciem dla Owczarni Jezusa Chrystusa żyjącej w różnych katolickich narodach, jak i w nich panujących, pragnąc przyczynić się do doskonalenia i krzewienia Mistycznego Ciała tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, do chwały apostolskiego rzymskokatolickiego Kościoła świętego, do rozmiłowania się w nim i szerzenia tej miłości we wszystkich tych narodach, które gotowe są do przyjęcia wiary i do uczestnictwa w członkostwie tegoż Kościoła, do blasku sławy jego świętości, czystości, miłości, prostoty, bezinteresowności, prawdziwej gorliwości o chwałę Boga, o prawdziwą doczesną i wieczną szczęśliwość narodów, którą jedynie religia Jezusa Chrystusa przynieść może[867] , wobec narodów pogrążonych teraz w mrokach błędów powezmą decyzje, które zgodnie ze swą mądrością, roztropnością, miłością i gorliwością uznają za najbardziej odpowiednie do osiągnięcia tak szczytnego celu religijnego Nuncjatur Apostolskich[868] ; a to tym bardziej, że Opatrzność Boża w ostatnich dniach do kardynalskiej godności powołała takie osobistości, których zresztą nie brak w św. Kolegium, a z których wiele jest zdatnych do tak przecennej misji.

[320i] Wielką sprawę religijną, o której tu mowa, powierzamy przemożnej przyczynie Najśw. Maryi, Współodkupicielce[869] rodzaju ludzkiego, o której Matka-Kosciół mówi: „Dzięki mnie królowie królują, a prawodawcy stanowią sprawiedliwość” [Prz 8, 15]; powierzamy z tym przekonaniem, że wynik jej będzie taki, jaki Bóg w nieskończonym swym miłosierdziu zamierzył przez wzgląd na zasługi Pana naszego Jezusa Chrystusa, a nie z uwagi na nas, którzy przez grzechy na względy nie zasługujemy.

7. [DO GŁÓWNYCH PASTERZY KOŚCIOŁA][870]

(Epist. Lat., s. 65—83; data: 27 V 1849)[871]

[321] List radości i nadziei w Panu naszym Jezusie Chrystusie wobec wszelkich łask służących budowaniu Ciała Chrystusowego, Jego Eminencji Najczcigodniejszemu Kardynałowi Wincentemu Macchiemu, Biskupowi Ostii i Dziekanowi Świętego Kolegium oraz Braciom Jego w świętej godności —

niegodny Teofil [por. Dz l, 1] i najniegodniejszy kapłan Pana naszego Jezusa Chrystusa, przepraszając i całując ze czcią świętą purpurę, przesyła pozdrowienia w Panu.

[321a] Zgodnie z planami Boga Ojca, ku uświęceniu ducha w posłuszeństwie przez pokropienie Krwią Pana naszego Jezusa Chrystusa, łaska i pokój niech się pomnażają w Tobie i w Kościele we wszystkich Braciach w Twej godności, a pełnia wszelkich darów niechaj spłynie na Zastępcę Chrystusa, abyście wszyscy w jedności i miłości, a każdy według daru powołania i zgodnie z wolą Boga, słowem i przykładem wiernie kierowali wybraną Owczarnią Chrystusową i otrzymali niewiędnący wieniec chwały [por. 2 Tm 4, 8] w Panu naszym, Jezusie Chrystusie. Amen.

Niech Wasza Eminencja raczy mi wybaczyć, że zwracam się do Niego, choć często uznaję, iż przybieram na zewnątrz owcze szaty, uważając się wewnątrz za drapieżnego wilka [por. Mt 7, 15], tym bardziej, że nie ośmielam się nawet pomyśleć, by.przez me usta przemówił Anioł Pański, jak uczynił to przez Balaamową oślicę [por. Lb 22, 28-30]. Przekonany jednak, że Ty w dobroci swej spojrzysz na mnie przynajmniej jak na zbłąkaną owcę Chrystusowej Owczarni, wysłuchasz mnie nie jako mędrca przemawiającego z katedry, ale jako owcę, która odzywa się żałośnie do Pasterza w chwili, kiedy wilcy mnożą się wszędzie i w żarłoczności swej usiłują rozproszyć Owczarnię Chrystusa [por. J 10, 1-16]; jako przerażona przez wilki owca, spoglądając na najwyższych Pasterzy w Owczarni, z ufną nadzieją w Panu naszym Jezusie Chrystusie, podnoszę głos, o ile mnie tylko stać, kierując go do Ciebie, Eminencjo, ponieważ przez Ciebie i pozostała Bracia w godności będą mogli usłyszeć mnie w Kościele.

[321b] Lecz cóż to się stało, że spośród wielu owiec tłustych, wybitnych, napełnionych wielką świętością, wiedzą i doświadczeniem, znalazła się jedna najlichsza, słaba, schorzała i chroma, skażona trądem, pokryta wrzodami i ranami, która głos swój odważa się podnieść? Wszakże mi bardziej jest nieszczęśliwa znajdując się w chorobie i ucisku, tym bardziej ośmiela się głos zabierać. Lecz tu ponownie Wasza Eminencja raczy mi wybaczyć; trzeba Ci bowiem wiedzieć, że jeżeli do przykrych nawoływań owieczki dołączy się czasem beczenie kozła, nie będzie to przejawem złej woli, lecz niedoświadczenia i słabości, które ze strony Pasterzy potrzebują tym bardziej cierpliwości.

Czemuż to za dni naszych wzburzyły się narody, a ludy knują daremne zamysły [por. Ps 2, 1]? Czemuż to dokonały tylu nieprawości, że gdyby za przyczyną świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz wszystkich Świętych Bóg i Pan nasz Jezus Chrystus wraz ze swą Dziewiczą, Niepokalaną Matką, w miłosierdziu swoim nie wejrzeli na nas, to byśmy się znaleźli w gorszym położeniu niż Sodoma i Gomora [por. Iz l, 9]. Narody bowiem stały się grzesznymi, ludy nieprawością przesiąkłe są nasieniem nieprawym; synowie zbrodni opuścili Pana, zbluźnili Świętemu Izraela i odwrócili się tyłem [por. Iz l, 4]. Dlatego Pasterze Kościoła i królowie ziemi widząc to zdumieli się, strwożyli i wzruszyli, zadrżeli i cierpią w duchu bóle tak gwałtowne, jak te, co spadają na rodzącą, silniejsze niż potrzeba, by zdruzgotać okręty z Tarszisz [por. Ps 47, 8]; jak to widzieliśmy w Mieście Pana Zastępów, w Mieście naszego Boga[872]

[321c] Dlaczego..., czemu tak straszliwe zbrodnie w Jeruzalem i po wszystkich niemal krańcach ziemi? Czemu nierządnicą stało się Miasto wierne, gdzie mieszkała sprawiedliwość, a teraz zapanowała nieprawość, i srebro jego obrócono w popiół [por. Iz l, 21-22]? Dlaczego? A... A... A..., nie potrafię odpowiedzieć! Pierwszą prawdą jest to, że my, których Ojciec Niebieski postawił jako stróżów na polu swoim, także najniżsi spośród pasterzy, zawiedliśmy na drogach naszych i gdyśmy spali, przyszedł nieprzyjazny człowiek i nasiał kąkolu; a gdy nadszedł wilk, opuściliśmy owce, on zaś porywa je i rozprasza [por. Mt 13, 24-30].

Drugą prawdą jest to, że królowie ziemi powstali i książęta zebrali się w jedno (sądzę, że nieświadomie) i faktycznie wystąpili przeciw Bogu, przeciwko Jego Chrystusowi, wiążąc niesprawiedliwymi — by nie powiedzieć bezbożnymi — ustawami pasterską troskę tych, których jako biskupów postawił Pan nasz Jezus Chrystus do kierowania Kościołem Boga, który nabył za wielką cenę[873].

[321d] Przede wszystkim jest prawdą i to, że Chrystus jako Arcykapłan dóbr przyszłych wstępując do świątnicy przez własną krew przelaną na krzyżu, dokonał wiecznego odkupienia [por. Hbr 9, 11] i powiedział „Wykonało się” [J 19, 30]. Wykonało się równie i to, co powiedziane jest od Pana przez Proroka: „I będzie w ostateczne dni przygotowana góra Domu Pańskiego na wierzchu gór, i wywyższy się ponad pagórki, i popłyną do niej wszystkie narody. Pójdą też liczne ludy mówiąc: «Chodźcie, a wstąpmy na górę Pańską i do domu Boga Jakubowego, a nauczy nas dróg swoich i chodzić będziemy ścieżkami Jego». Bo z Syjonu wynijdzie zakon, a słowo Pańskie z Jeruzalem. I będzie sądził narody, i będzie strofował ludów wiele (...). Napełniona jest ziemia srebrem i złotem, i nie masz końca skarbom jego” [Iz 2, 2-7]. Wykonało się też i to, co jest napisane przez Proroka [Ps 2, 6], że Pan nasz Jezus Chrystus ustanowiony został przez Pana, Boga Najwyższego, Królem nad Syjonem, górą świętą Jego, to jest nad Kościołem powszechnym, i że dana Mu jest wszelka władza na ziemi i na niebie, aby głosił przykazania Pańskie i kierował wszystkimi narodami w sprawiedliwości i słuszności[874].

I błogosławiony Bóg i Pan nasz Jezus Chrystus, który w wielkim miłosierdziu swoim ustanowił po zmartwychwstaniu Piotra[875] i jego następców królem nad Syjonem, górą świętą. Dał też jemu, a przez niego każdemu z Was, według miary powołania i stopnia rządów w Kościele, wszelką władzę do kierowania Kościołem, który poślubił sobie w wierze, by przez Piotra i przez Was, jako jego Pomocników, wyszło prawo ze Syjonu i były słyszane na całym świecie słowa Pańskie z Jerozolimy, aby wszystkie narody chodząc w światłości Pańskiej wstępowały na górę Pana do Domu Boga Jakubowego, aby przychodziły spragnione, bez srebra i złota, czerpać z radością wody ze źródeł Zbawiciela[876]. Wszystko zatem jest Wam dane i w Was jest moc Boża nad wszystkimi ludami i książętami ziemi.

[321e] Dlatego cieszę się radością wielką w Bogu Zbawicielu moim i składam Mu dzięki za to, że Wam dana jest łaska, aby Winnica, którą miłościwie zasadził Ojciec Niebieski, przyniosła swój owoc[877]. Stąd też posiadacie łaskę umożliwiającą utrzymanie płotu, którym ogrodził On Winnicę swoją, by nieprzyjazny człowiek nie mógł zasiać kąkolu i aby nie przyszedł złodziej, by porwać jej owoc [por. Mt 13, 26-29]. Posiadacie łaskę, aby poprzez ustanowioną przez Ojca prasę przykazań rękami swymi wyciskać i w obfitości zbierać owoc Winnicy, co osiąga się wtedy, gdy dzięki troskliwości Pasterzy wszystkie narody przestrzegają przykazań Pańskich[878]. Posiadacie łaskę, by sama wieża, którą w Winnicy swej Pan zbudował, dzięki katolickiej nauce Waszej i wierze, była taką, jaką postawił sam Bóg, aby była kolumną i fundamentem prawdy [por. l Tm 3, 15] dla starcia wszelkich herezji i nieprawości, by pseudo-Chrystusowie i fałszywi prorocy nie zasiadali nigdzie na katedrze szyderców[879] , by Chrystusowych owiec nie zwodzili bezbożnymi swymi radami i nie kierowali ich na szatańskie pastwiska.

I dlatego Piotrowi nad wszystkimi Pasterzami [por. J 21, 15], a Wam przez niego, dana jest według porządku i stopnia władzy świętej łaska pasterskiego troszczenia się o wszystkie Kościoły na całej ziemi i łaska ta otwiera Wam oczy, abyście dostrzegali i badali potrzeby owiec. Macie uszy otwarte na słuchanie żalących się owiec, które wtedy tylko płaczą, gdy słucha ich Pasterz [por. Ez 34, 5]. Macie język, by owce, słysząc Wasz głos pasterski, usposabiały w prostocie swe serca bądź przez olej, bądź też przez wino [por. Ezd 6, 9], w miarę tego, jak zarządzi głos Pasterza. Macie w ręku laskę pasterską do obrony owiec będących w Owczarni i do zbierania rozproszonych[880].

Głosząc dobro i pokój, posiadacie w Chrystusie drogocenne stopy i barki, by szukać zagubionych owiec, a odnalezione odnosić do Owczarni[881]. Posiadacie świetny umysł i serca Pasterzy z pełnią wszelkich łask, aby wszyscy w Owczarni Chrystusa korzystali o każdej porze ze zbawiennych pastwisk żywota [por. Ez 34, 14].

[321f] I dzięki [tejże] łasce Pana naszego Jezusa Chrystusa dane Wam są niezliczone skarby. Zgodnie bowiem ze słowami Chrystusa, naszego Zbawiciela: „Wykonało się”, oznacza to, że i na górze Domu Pańskiego, przygotowanej na szczycie gór, wypełniło się to, co napisane zostało przez Proroka: „Napełniona jest ziemia srebrem i złotem, a nie masz końca jej skarbom” [Iz 2, 7]. A Boskie to srebro i złoto, te nieprzebrane bogactwa mocy Bożej, posiada w pełni władzy Piotr [por. Mt 16, 19], a przez niego również i Wy, stosownie do święcenia i stopnia władzy, jakie dane Wam zostały w Kościele Chrystusa. I dlatego jeżeli chodzi o kierowanie świętym Ludem Bożym w obliczu widzialnych i niewidzialnych wrogów, do Was słuszniej niż do Jozuego mówi Pan: „Jak byłem z Mojżeszem, tak będę z tobą — nie opuszczę cię ani cię nie odstąpię; wzmacniaj się i bądź walecznym (...). Otoć przykazuję: wzmacniaj się i bądź silny. Nie bój się ani się nie lękaj, bo z tobą jest Pan, Bóg twój, we wszystkim, do czegokolwiek się obrócisz” [Joz 5, 9 n]. I słusznie powiedziano, że słowa te odnoszą się raczej do Was niż do Jozue- go, bo to Piotrowi jako Zastępcy Chrystusowemu i Wam przez niego dane jest kierować Łodzią Kościoła Powszechnego pośród wzburzonych fal obecnego wieku [por. Łk 5, 3] — takiej zaś władzy Jozue nie posiadał.

I tak ustanowił Was Pan Książętami w Królestwie swoim dla poskramiania narodów, do strofowania ludów, do wiązania w pęta ich królów, a w żelazne więzy ich książąt [por. Ps 149, 8], o ile domaga się tego chwała Najśw. Imienia Jego. Tak też do Was bardziej niż do Ezechiela zwraca się Pan: „Lecz dom Izraela nie chce cię słuchać, gdyż Mnie słuchać nie chce; wszystek bowiem dom Izraela wytartego jest czoła i twardego serca. Oto uczyniłem oblicze twe bardziej nieugięte niż ich oblicza, a czoło twe twardsze aniżeli ich czoła. Jako diament i jak krzemień uczyniłem oblicze twoje — nie bój się, bo dom drażniący jest” [Ez 3, 7-9 — Wulg.] A że każda nawet twarda rzecz ustępuje koniecznie rzeczy jeszcze twardszej, tak i każda potęga Kościołowi Chrystusa nieprzyjazna, na ziemi czy w piekle [por. Flp 2, 10], nie może się Wam oprzeć, ponieważ oblicza Wasze i Wasze czoła, dzięki łasce Ducha Świętego, silniejsze są w Chrystusie, nieprzezwyciężone i jako krzemień [por. Ez 3, 9], wytrzymalsze od wszelkich nieprzyjaciół Krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa[882].

[321g] Co więcej? O przedziwna łaskawości Bożej miłości! Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, jak temuż Jednorodzonemu Synowi, Odkupicielowi rodzaju ludzkiego, tak też powiedział i Piotrowi — choć nie w tym samym znaczeniu, ale jako Zastępcy Syna swojego — i każdemu z Was, stosownie do łaski powołania i stopnia świętej władzy: „Żądaj ode Mnie, a dam ci narody w dziedzictwo i w posiadanie twoje krańce ziemi” [Ps 2, 8]. O zrządzenie Bożej dobroci, słodsze nad miód i nad plastr miodu [por. Syr 24, 27], co serca nasze obdarzasz pełnią radości! O niewysłowione przyrzeczenie Boga Stworzyciela, które nas utwierdza w nadziei zbawienia pogan i rozszerzenia Królestwa Bożego i Chrystusowego, aby się wypełniło Jego dziedzictwo [por. Ef 3, 6]. A jeżeli dziś nieprzeliczone mnóstwo zażartych nieprzyjaciół Chrystusowego Krzyża [por. Flp 3, 18] sprzeciwia się pełni dziedzictwa Bożego, to jednak z tego powstanie sławniejszy Kościół Boży, ponieważ Wy, idąc wiernie śladami św. Apostołów, którzy w przestrzeganiu słów Pana, by nie odchodzili z Jerozolimy, lecz oczekiwali obietnicy Ojca [por. Dz l, 4], napełnieni Duchem Świętym, tak jak oni, rozbij ecie knowania bezbożnych.

[321h] I cieszą się w Panu wszyscy wierzący w Jezusa Chrystusa, bo jak Bóg ustanowił Jednorodzonego Syna swego Królem na świętej górze Syjon, aby głosił przykazania Ojca, tak i Piotrowi, który w miejsce Chrystusa jest Królem na Syjonie, dana jest łaska, aby mógł sam lub przez Was głosić przykazania Pana naszego wszystkim narodom[883]. I dlatego jest Wam dana łaska Ducha Świętego, by za Waszym pośrednictwem na całej ziemi słyszany był głos, którym zagrzmiał Bóg w mocy swej i wspaniałości; głos, który jest zdolny: złamać cedry Libanu; głos odsłaniający sprawy ukryte i sprawiający, że wszyscy głoszą chwałę w Jego Świątyni [por. Ps 29, 5-8].

Dlatego dziękuję za Was Bogu mojemu, bo przez tę łaskę dane jest Wam głosić przykazania Pana biskupom i nam kapłanom i sługom na niższych stopniach kapłaństwa wśród kleru świeckiego jak i zakonnego, abyśmy wszyscy zgodnie z wolą Bożą, stosownie do łaski naszego powołania, starali się i ubiegali o charyzmaty wyższe, by światłość życia naszego tak przyświecała ludziom, iżby wszyscy chwalili Ojca naszego w niebie i stali się prawdziwym światłem świata oraz solą ziemi[884].

I nie potrafię powstrzymać łez słuchając Bernarda, Doktora Kościoła świętego[885] , który w liście 152 pisze do Innocentego II: „Pycha duchowieństwa, której matką jest niedbałość biskupów (...) wprowadza do Kościoła utrapienie i nieład”. Nie tracę jednak nadziei, bo dzięki tejże łasce dane jest Wam, abyście raz po raz, jak czynił to Doktor Prawdy[886] , przypominali biskupom przykazanie Pana: «Rąk na nikogo nie wkładaj zbyt prędko»” [l Tm 5, 22].

[321i] Dane Wam jest również i to, abyście głosili przykazanie Pana królom ziemi: „A teraz, królowie, zrozumiejcie! Uczcie się wy, którzy sądzicie ziemię” [Ps 2, 10]. I rzeczywiście, pouczeni doświadczeniem dni naszych powinni oni zrozumieć, że nie umocni się ich królestwo, jeśli niesprawiedliwymi ustawami ograniczać będą pasterską działalność biskupów. Powinni wreszcie zrozumieć prawo Pańskie: jeżeli bowiem odważą się tolerować w królestwie swoim siedlisko zarazy, szerzące bezbożne nauki wśród ludów sobie poddanych, to wtedy będą mieli buntowników, którzy słuch swój odwrócą od prawdy i zwrócą się ku baśniom [por. 2 Tm 4, 4].

I jeżeli możni tej ziemi, wzgardziwszy ze szkodą dla Chrystusowego Kościoła wszelkimi wysiłkami najwyższej troski pasterskiej, przykazania Pańskiego słuchać nie będą chcieli, to [niech wiedzą], że przeciw nim napisano: „Potargajmy więzy ich i zrzućmy z siebie ich jarzmo! Pan, który mieszka w niebiosach, wyśmieje ich i szydzić z nich będzie. Wtedy przemówi do nich w swym gniewie i w zapalczywości swej po trwoży ich” [Ps 2, 3-6].

[321j] Raduje się jednak w Panu powszechny Kościół Świętych, bo dana jest Wam łaska do ogłaszania przykazania Pańskiego wszystkim narodom: „Służcie Panu w bojaźni, a radujcie się przed Nim ze drżeniem. Chwyćcie się nauki, aby się przypadkiem nie rozgniewał Pan i byście nie zginęli z drogi sprawiedliwej” [Ps 2, 11-12]. Należy też narodom przypominać o groźbie, jaką przez Izajasza skierował Bóg do ludu obciążonego niesprawiedliwością: „I dam im dzieci za książąt, a zniewieściali panować im będą. I rzuci się lud: mąż na męża i każdy na bliźniego swego; powstanie chłopię na starca i wzgardzony na poważanego” [Iz 3, 4-5]. A gdyby narody trwały nadal na drodze grzechu, to Pan, rozgniewawszy się srodze, w swej zapalczywości odda ich na ukaranie, i pójdą, „którzy na śmierć — na śmierć; którzy pod miecz — pod miecz; a którzy na głód — na głód; a którzy w niewolę — w niewolę” [Jr 15, 2][887].

I jak swojemu Synowi, tak powiedział Bóg i Piotrowi, i Wam- współpracownikom Jego: „Będziesz rządził nimi laską żelazną, a jak naczynie garncarskie pokruszysz ich” [Ps 2, 9]. Nie zabraknie Wam zatem łaski, aby kierować świętym Ludem Bożym, jak Wam przykazał Pan, „laską żelazną”, by słuchał i strzegł przykazania Pańskiego. Powiedział Pan „laską żelazną”, bo też rzeczywiście jest ona żelazną w ręku Pasterza: ale jak żelazną jest w miłości, tak też i miłość mocna jest jak śmierć [por. Pnp 8, 6], ponieważ żelazną jest w tej miłości, która — jak powiedział Apostoł — „cierpliwa jest, łaskawa jest, nie zazdrości, nie działa obłudnie, nie unosi się pychą, nie łaknie czci, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta urazy, nie cieszy się z niesprawiedliwości, ale współweseli się z prawdą. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko wytrzyma. Miłość nigdy nie ustaje” [l Kor 13, 4 nn]. Rzeczywiście nigdy nie ustanie, bo nawet kiedy kruszy przewrotnych jak naczynia garncarskie, to czyni to pod wpływem miłości, zgodnie z duchem Bożym.

[321k] Lecz smuci się Córka Syjonu, Matka nasza Kościół Chrystusowy, i nad wyraz boleje nad śmiercią licznych synów swoich, bo za dni naszych pojawiło się wielu fałszywych proroków, którzy przepowiadali fałsz zapewniając, że „mówi Pan” [Jr 23, 31], gdy tymczasem Bóg wcale ich nie posyłał. Oni jednak nie przestawali uzasadniać swych twierdzeń i uwiedli wielu, którzy wzgardziwszy przybraniem za synów Bożych, stali się synami gniewu, synami pomsty, synami kary i piekła; stanęli na drodze grzeszników i skierowali kroki swe, idąc za radą bezbożnych. Rozmnożyły się ich grzechy i przewyższyły liczbę ich włosów na głowie. Dlatego sprawiedliwym wyrokiem Boga ten lew ryczący, który nieustannie krąży szukając, kogo by pożreć, osiągnął większą jeszcze moc nad owcami i Pasterzami, i to tak dalece, że nawet sami Pasterze choć świeci, oczami nie widzą, ustami nie mówią, rękami nie działają, nogami nie chodzą, sercem nie czują, rozumem nie pojmują, a coraz bardziej i bardziej owce z Owczarni Chrystusa idą na zatratę. I nad tą ciężką raną wraz z Jeremiaszem płacze niewymownymi łzami Kościół, Matka święta, bo spustoszeniem spustoszona jest cała ziemia[888].

Ale ta sama Matka święta — Kościół raduje się jednocześnie z powodu Was, ponieważ według wielkiego miłosierdzia Boga naszego, przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego, dana jest Wam łaska do zwalczania sił i potęg ciemności [por. l P l, 3; Ef 6, 12], abyście z pasterską ową troskliwością, jaka w stopniu najwyższym, nad wszystkich Pasterzy, znajduje się w Piotrze, a przez niego i w Was, według miary daru Chrystusowego, abyście wraz z biskupami i kapłanami w całym świecie głosili przykazanie Pana: „Jeśli pokutować nie będziecie, wszyscy zginiecie podobnie... Czyńcie pokutę, albowiem zbliżyło się Królestwo Niebieskie” [Mt 3,2].

A wtedy i Wy będziecie się w Panu radować, bo słowo Jego padać nie będzie w próżnię, ale [tak], że zakwitną kwiaty na naszej ziemi, gdy skończy się czas pielgrzymki [por. Pnp 2, 12]; cieszyć się będą mieszkańcy nieba, bo napisano: powiadam wam, że taka będzie w niebiesiech radość z jednego grzesznika czyniącego pokutę, jak z dziewięćdziesięciu dziewięciu, którzy pokuty nie potrzebują” [Łk 15, 7]. Radość będzie wobec Aniołów Bożych z powodu tych synów gniewu, którzy czyniąc pokutę, zostaną ponownie uznani za synów.

[321l] Ale nie na tym koniec. Kościół Chrystusa był i będzie w ucisku: należy zatem przygotować się do walki. Szatan pragnie go przesiać: należy więc Kościół przygotować i uzbroić do zwycięskiej wałki. Bramy piekielne nie przemogą go[889]. Atoli za dni naszych wpadł on w zasadzkę zbójców, którzy go obrabowali, a zadawszy rany, pozostawili na wpół żywego. Dlatego potrzebuje on opieki Samary - tanina, który by zbliżył się doń z miłosierdzia i opatrzył mu rany, wlewając wino i oliwę, a wziąwszy dwa denary, dał je oberżyście mówiąc: „Miej o niego pieczę” [Łk 10, 30-37].

Gdzież jednak jest ów Samarytanin? W Chrystusowym Kościele są nieprzebrane skarby Boże; dlatego też tak Kościół będący w niebie, jak i ten, co jest na ziemi, raduje się i dzięki składa Bogu naszemu, i czynić to będzie do końca świata, albowiem Boski Samarytanin, Pan nasz Jezus Chrystus, na miejsce swe postawił Piotra i jego Następców oraz dał im łaskę, aby wedle potrzeby Kościoła, także przez Sobór Ekumeniczny zebrany w Imię Jezusa, zbliżając się do powszechnego Kościoła, opatrzył jego rany, wlewając oliwę i wino łaski naszego Zbawiciela, by ze skarbu niebieskiej nauki wyjął dwa denary i dał je oberżyście, to jest biskupowi, iżby ten w każdej chwili mógł nabyć maści dla leczenia zadanych ran w wierze i moralności, zależnie od potrzeby miejscowego Kościoła[890].

[321ł] Ach... Ach... ta owca, niedoświadczona i chora, wymyśliła rzecz niełatwą! Dzięki jednak składam Bogu mojemu, bo umocnił mnie w nadziei w sposób szczególny [por. Ps 4, 10]. W Chrystusie bowiem Jezusie, Panu naszym, i przez miłosierdzie Boga naszego bliski już jest Rok Jubileuszu Powszechnego, który wyrówna pagórki, a drogi ostre i błędne uczyni prostymi i gładkimi [por. Iz 40, 4; Łk 3, 5], wiodącymi do zwołania Ekumenicznego Soboru. Spośród licznych i bardzo ciężkich ran Kościoła, o jakich mowa, niektóre wzruszyć mogą Boskiego Samarytanina, by przez zwołanie Ekumenicznego Soboru opatrzyć rany i Kościół Chrystusa uzbroić lepiej i wzmocnić dla odniesienia zwycięstwa.

1. Za naszych dni mamy nie jedną herezję, i nie jedną bezbożność, ale jest ich wiele, a trzeba je zwalczyć i wykorzenić.

2. Nie tylko w wielu różnych częściach świata, lecz również (co jest rzeczą budzącą zgrozę) na terenie Państwa Papieskiego panuje straszny, szatański występek bluźnierstwa, przez który zaiste przemawia samo piekło. A że z powodu niedbalstwa Pasterzy występek ten wzrasta z dniem każdym, przeto konieczną jest rzeczą, aby wszyscy Pasterze, zebrani z Piotrem w Chrystusie, użyli łagodnie, lecz stanowczo niezbędnych i stosownych środków do wyeliminowania tego występku, a także do tego, by zgodnie z prawem Bożym nie ważył się nikt bez potrzeby używać straszliwego i najświętszego Imienia Bożego [por. Wj 20, 7].

[321m] 3. I podobnie jak wskutek przewrotności i bezbożności z Syjonu rozlała się w naszych czasach zamiast prawdy bezbożność, a cały świat zamiast słowa Pańskiego usłyszał kłamstwo, tak trzeba koniecznie, aby Piotr wobec wszystkich Pasterzy ogłosił z Syjonu słowa prawdy i prawo Pana, Boga naszego.

4. W naszych czasach, będących godziną nocy i ciemności {por. Łk 22, 53], znajdują się niektórzy (jak sądzę w dobrej wierze, lecz są rzeczywiście pośród Pasterzy), którzy w mniejszym czy większym stopniu zeszli z drogi, i wielu z nich uległo zaniedbaniu, co sprzyja temu, że duchowni i świeccy schodzą na drogę grzeszników. Bardzo wielu nie przestrzega tego, co jest tak bardzo konieczne, mianowicie Ustaw świętej Matki Kościoła, zwłaszcza dotyczących sposobu życia i świętości duchownych, corocznej wizytacji diecezji, odbywania synodów diecezjalnych i prowincjalnych. Jeżeli przepisów tych będzie się wiernie i należycie przestrzegać, otrzyma się wszelkie dobra potrzebne do rozwoju Ciała Chrystusowego; jeśli się je zlekceważy lub jeśli nie wykona się ich wiernie i należycie, wszelkie zło zapanuje w Kościele Chrystusa. I któż nie widzi, że Sobór Ekumeniczny może łagodnie i zdecydowanie zaleczyć tę najstraszniejszą ranę Kościoła?

5. Z powodu ucisku, jakiego Kościół w naszych czasach doznaje, zmniejszyły się wprawdzie siły Pasterzy, ale ci gotowi są je dziś odnowić, co dokonać się może na drodze nadzwyczajnej, to jest poprzez Ekumeniczny Sobór; albowiem dzięki niemu Pasterze staną się sposobniejsi do strzeżenia swych owiec w jedności rządów, wiary i miłości, zgodnie ze wzmożonymi potrzebami narodów.

[321n] 6. Ucisk obecnych czasów sprawił, że zanikło poszanowanie i zaufanie do Pasterzy, niezbędne do tego, by owce z wiarą słuchać mogły ich głosu i korzystać owocnie z pastwisk Chrystusowych. Poszanowanie to i zaufanie odnowi się przedziwnie przez zwołanie i odbycie Ekumenicznego Soboru, ponieważ Pasterze przybywający do Piotra i zebrani razem w Imię Chrystusa zaczerpną tam obficie wody ze źródeł Zbawiciela, który mówi o sobie: „Jam kwiatem polnym i lilią padolną” [Pnp 2, 1]. I tak sami Pasterze stawszy się kwiatem i lilią, po powrocie do swych owczarni rozradują w Panu owce Chrystusowe, a wszyscy wierzący w Chrystusa, tak znajdujący się na polach, jak pozostający na dolinach, staną się jedną winnicą w Panu naszym Jezusie Chrystusie.

7. Należy przede wszystkim tak usposobić Pasterzy i królów ziemi, aby wszyscy w więzach pokoju i miłości, zgodnie z łaską swego powołania byli jednomyślni [por. Ef 4, 1-3] i tak razem przystąpili do skutecznego -wykorzeniania słowem i czynem zgubnych sekt i opanowywania złych obyczajów na całej ziemi; z tego to bowiem powstają wszelkie bezbożności i heretyckie rozłamy.

8. Za świętej pamięci Piusa VI, Piusa VII i w początkach pontyfikatu Grzegorza XVI[891] przemówił do nas Pan według wielkiego swego miłosierdzia, a uczynił to w wielkiej zapalczywości swego gniewu i swego miłosierdzia: i zawsze ostatnie rzeczy stawały się gorsze aniżeli pierwsze[892]. I ponownie przemówił Pan w swej zapalczywości i w miłosierdziu swoim[893]. A więc nadszedł już czas, by zgodnie z wolą Bożą zastosować skuteczniejsze środka, aby wszyscy, co są w Chrystusowym Kościele: duchowni, zakonnicy i święty lud Boży, postępowali lepiej, zgodnie z prawem Pańskim i z Kanonami świętej Matki Kościoła. A wszystko to można skutecznie i spokojnie osiągnąć przez dzieło Soboru Ekumenicznego, przy Bożej pomocy i dzięki łasce Pana naszego Jezusa Chrystusa, pod miłosierną opieką miłosiernego Boga.

[321o] W ten sposób nie tylko się zabliźnią rany Kościoła, ale i on sam, jako Oblubienica ozdobiona i przygotowana na przyjęcie swego Oblubieńca, wyjdzie z pustyni, opływając w rozkosze i opierając się o Umiłowanego swego. Wtenczas wszyscy Aniołowie niebiescy zapytają zdumieni: Kimże jest ta, co idzie jak powstająca jutrzenka, piękna jak księżyc, wybrana jak słońce, a straszliwa jak wojsko w szyku gotowym do boju? A Umiłowany Oblubieniec Kościoła za pośrednictwem niewymownego udzielania łask zejdzie do niego jako do swego ogrodu. Lewą ręką podtrzymując głowę jego będzie nim silnie kierował, a prawicą obejmie go słodko mówiąc: „Piękna jesteś, przyjaciółko moja, słodka i ozdobna jak Jeruzalem”[894]. I jednocześnie radować się będą serca Wasze, a radości Waszej nikt Wam nie odbierze, bo dzięki łasce, którą posiadacie, zakwitnie Winnica Pańska i zrodzi mnóstwo wszelkiego rodzaju cnót w Panu naszym Jezusie Chrystusie, któremu chwała, panowanie i dziękczynienie po wszystkie wieki wieków.

[321p] I wszyscy wierzący w Chrystusa dziękować będą Bogu, Zbawcy naszemu, gdyż jak w pierwszych początkach tenże Pan nasz Jezus Chrystus udzielił swym Apostołom, między innymi, daru cudów do kierowania swoim Kościołem, łąk też dziwnym zrządzeniem Boskiej Opatrzności sprawił, że do wykonywania najwyższej i pełnej władzy duchowej ku zbudowaniu Kościoła, Najwyższy Kapłan w sprawach doczesnych posiada również władzę królewską. A również inna władza jest Wam dana: jako pomocnicy Papieża w budowaniu Ciała Chrystusowego macie tym Kościołem rządzić według wiary, która działa w Was przez miłość i którą głosi się po całym świecie. Tak więc przy zarządzaniu przez Was doczesnymi sprawami, dzięki Waszej wierze okaże się to, co u Ojców świętych sławił Apostoł pisząc do Hebrajczyków: „Przez wiarę pokonali Królestwa, wypełnili sprawiedliwość, otrzymali obietnice, zawarli lwie paszczęki” [Hbr 11, 33].

Dzięki swej wierze, która jest u Was jak wieża Libanu stojąca naprzeciw Damaszku i służąca do obrony przed nieprzyjaciółmi Chrystusowego Krzyża, Wy, pragnąc w Panu naszym Jezusie Chrystusie godów Baranka Niepokalanego i pragnąc prawdziwych Jego bogactw wraz z wywyższeniem synów Bożych, staniecie się zwycięzcami wszelkich królestw świata, gdyż wszystko, co jest na świecie, jest pożądliwością oczu, pożądliwością ciała i pychą żywota[895]. I Wy zawsze w tej wierze postępując zgodnie z czterema Ewangeliami Chrystusowymi, jakby na czterokonnym wozie Aminadaba w tymże Panu naszym Jezusie Chrystusie, który jest Słońcem Sprawiedliwości, jaśnieć będziecie sprawiedliwością wobec Boga i wobec wszystkich ludzi [por Mt 5,18].

[321r] Dlatego też dzięki Waszej wierze zamkną się lwie paszczęki tych, co w złości swej ostrzą swe języki jako miecze przeciw Pasterzom i Książętom Kościoła Chrystusowego, a w dniu ostatnim, zgodnie z obietnicą Chrystusa, otrzymacie koronę sprawiedliwości w Panu naszym Jezusie Chrystusie. I zobaczą wszystkie pokolenia ziemi, że ci, co zgodnie z wolą Boga ustanowieni są, aby zarządzać doczesnymi dobrami, są też tymi, którzy wierząc w Chrystusa, ze świata tego korzystają jakby nie korzystali i posiadają dobra doczesne jakby ich nie posiadali[896] I ponownie dziękuję Bogu mojemu w nadziei Pana naszego Jezusa Chrystusa, że przez te codzienne przejawy Waszej wiary, które zaznaczą się w zarządzaniu doczesnymi dobrami, umocni się Królestwo, a Chrystusowy Kościół zakwitnie i rozprzestrzeni się po całej ziemi.

[321s] I rozraduje się przez wieczność całą Powszechny Kościół świętych patrząc na Was, nie tylko dlatego, że ponad wszystkich obdarzeni jesteście darami, według obfitości wiary Waszego Boskiego powołania, dla uświęcenia Waszego i dla odbudowania Ciała Chrystusowego, lecz bardziej jeszcze cieszyć się będzie niewymowną radością, ponieważ nie ma wśród Was nikogo, co talent swój schowałby w chustę i zakopał w ziemi. Przeciwnie, wszyscy zgodnie z wolą Bożą i z nadzieją w Chrystusie talent ten. pomnażacie wiernie i wytrwale. Toteż gdy przyjdzie Pan nasz Jezus Chrystus, uściśnie każdego z Was mówiąc: Dobrze, sługo prawy i wierny, dam ci władzę nad wieloma, wnijdź do wesela Pana twego [por. Mt 25, 21].

Tego niech raczy udzielić zarówno Warn, jak i mnie oraz wszystkim Braciom w Chrystusie, za wstawiennictwem Najświętszej Maryi Dziewicy i wszystkich Świętych, wszechmocny i miłosierny Bóg przez tegoż Chrystusa Pana naszego. Jemu chwała, cześć i dziękczynienie niech będą na wieki wieków. Amen.

[321ś] Proszę ponownie Waszą Eminencję oraz Braci Jego w Godności o przebaczenie, jeżeli zwyczajem owiec byłem w mowie dokuczliwy; zdaję sobie bowiem sprawę, że odezwałem się do Pasterzy, którzy jako gorliwi pracownicy [owczarni], sercem i czynem zachowują słowo Pana mówiącego: „Dobry pasterz życie swe daje za owce swoje” [J 10,11].

A według pełni łaski Pana naszego Jezusa Chrystusa, jaka jest Wam dana przez Boga i przez Chrystusowego Zastępcę, któremu nie jestem godzien rozwiązać u stóp rzemyka [por. Mk l, 7] — Błogosławieństwo Boga wszechmogącego niech będzie nade mną i nad całą ziemią. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego na wielki wieków. Amen.

W uroczystość Zesłania Ducha Świętego, dnia 27 maja 1849 roku.

V. W APOSTOLSKIM Z DUSZY DO DUSZY[897]

1. [Z LISTÓW DO O. FRANCISZKA PARENTIEGO][898]

[322] Rzym, 31 I 1820 — Ojciec Franciszek Parenti, Cascia[899].

(...) Bóg na Waszą Wielebność spogląda łaskawym okiem, skoro Go wybrał spośród wielu do kierowania pewnymi duszami, kroczącymi piękną ścieżką doskonałości. Prawda, że Ojciec przeżywa niepokoje duchowe, ale one są ad coranam[900] To jest ad coronam, gdy Ojciec spotyka dusze nie cieszące się jasnym sumieniem; to ad coronam gdy one się nie poddają zupełnie duchowym Jego wskazówkom; to ad coronam — gdy cenią sobie mało Jego kierownictwo; to ad coronam wreszcie, gdy Ojciec znajduje dusze, które przez doskonałą praktykę cnót świętych napełniają Go zawstydzeniem świętym i zbawiennym.

Tego, co powiedziałem Ojcu w pierwszym liście[901] dotyczącym kierownictwa duchowego (modlitwa, pokora, modlitwa i pokora, modlitwa i pokora), nie objawiło mi żadne stworzenie, lecz to sam Bóg chciał, abym to Ojcu oznajmił.

Proszę, by Ojciec polecił mnie wszystkim duszom znanym Waszej Wielebności, a szczególnie [tej] znanej osobie[902]. Niech Ojciec powie jej — jeśli to uzna za odpowiednie — że częściej łączyłem się z nią duchem w Najśw. Sercach Jezusa i Maryi (...)

[323] Rzym, 26 III 1835 — Ojciec Franciszek Parenti, Cascia[903].

(...) Proszę przełożeństwo uważać za swą Kalwarię, a wszystkie jego obowiązki za dalszy ciąg ukrzyżowania. Niech Ojciec trwa w stałej nieufności wobec samego siebie i swych własnych sił, a w doskonałym i ufnym zdawaniu się na Boga; i niech się Ojciec nie lęka, albowiem Bóg pokieruje wszystkim, kiedy my zrobimy wszystko, będąc pewni, że bez Niego nic nie możemy (...)

[324] Rzym, 16 II 1838 — Ojciec Franciszek Parenti[904].

Zaufawszy Bogu, reformę powinniśmy rozpocząć od samych siebie, gdyż „wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia” [Flp 4, 13]. Najdroższa wola Boża niech będzie naszym pokarmem, naszym napojem, naszym odpoczynkiem, naszym niebem na ziemi (...).

2. [Z LISTU DO ALOJZEGO NICOLETTIEGO][905]

[325] Rzym, 16 VIII 1823 — Alojzy Nicoletti[906].

Wielce Szanowny Panie Alojzy! By nie sprzeciwiać się łasce i woli Bożej, wypada mi na klęczkach u stóp Ukrzyżowanego skierować do Pana tych kilka wierszy, jakie powierzam Najświętszej Ranie Najmiłościwszego Boga Zbawiciela, aby je Pan często tam odczytywał. Jeżeli zgodnie z upodobaniem Bożym zechce Pan ten list po odczytaniu spalić, to składam i za to Panu wyrazy zobowiązania.

[325a] Kim Pan jest? Osobą wielce przez Boga obdarowaną i wielce wobec Niego niewdzięczną. I wyjaśnię, w jaki to sposób.

Że osobą wielce przez Boga obdarowaną, sam Pan jest tego świadkiem, a przekona się o tym najwyraźniej, gdy sobie przypomni wszelkie wydarzenia, jakimi względem Pana od pierwszych Jego lat posłużyła się łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa. A jeszcze bardziej przejmie się Pan tą prawdą, kiedy u stóp Ukrzyżowanego rozważy, jak to ta łaska przysposabiała Pana do posłuchu natchnieniom, jak towarzyszyła Mu w dobrem i jak po spełnieniu dobra szła z Panem, by Go w tym utwierdzić. A kiedy później naraził się Pan na niebezpieczeństwa, ileż to razy wyrywała z nich Pana w sposób cudowny! Gdy Pan znalazł się w nich mimowolnie (jeśli tylko z ufnością, pokorą i bezzwłocznie uciekał się do łaski), zawsze z niebezpieczeństw był Pan wybawiony. Nie mogę niestety przedstawić wszystkich łask, jakich najdroższy Ojciec nasz Niebieski z upodobaniem raczył udzielać Panu tak dalece, że posunął się do udzielania Panu łask nadzwyczajnych, wśród których — wiele Panu nie znanych. A pośród nich jest jedna, o której otwarcie Panu nigdy nie mówiłem, a o której, aby nie sprzeciwiać się woli Bożej, powinienem teraz Panu powiedzieć. Uczynię to i dlatego, aby na widok tak niezwykłych dobrodziejstw (a co do odpowiadania na nie, niech się sam Pan wypowie) doznał Pan świętego i zbawiennego wstydu.

[325b] Otóż dłużej niż od dwu lat, pod wpływem znanych Panu okoliczności, znajdował się Pan w wielkim niepokoju wewnętrznym, i wtedy Bóg natchnął Pana myślą zwierzenia się pewnej osobie w celu otrzymania porady, jak się z tego niepokoju wydobyć. Najsłodszy nasz Ojciec Niebieski raczył zaraz od początku, a jeśli się nie mylę, zaraz w pierwszym dniu zesłać anioła w postaci ludzkiej osoby, do której pisałem tam, gdzie była w celu odbycia spowiedzi, aby poinformować ją o pewnych sprawach dotyczących Pańskiej osoby[907]. Poznanie tego stało się dla Pana pożyteczne i przyniosło Mu pewne światło dzięki tym racjom, których nie ma teraz potrzeby przedstawiać. Pismo z miejscowości Panu nie znanej jak i treść sama zostały potwierdzone, a późniejsze spotkania wykazały dowodnie, że wszystko to było dziełem Bożym.

A po tym wszystkim, jaką Pan dał odpowiedź? Powinien Pan być przekonany, że ten brak ufności z Jego strony jest największą niewiernością w odpowiadaniu na głos łaski. Następnie, jakąż to wierność okazał Pan Bogu? — Tak, winienem tu powiedzieć: Nie jest Pan naprawdę stały w pełnieniu dobra i mało czyni postępów pod tym względem, ponieważ Pan bardziej się lęka utracić przez grzech dobra Boże, niż Boga obrazić.

[325c] Ale czy znajdzie się na to środek zaradczy? Jest on pod ręką, wielce Szanowny Panie Alojzy, wielce przez Boga obdarowany, jest on pod ręką! A polega na tym, by zacząć miłować Boga, gdyż godzien jest miłości bez granic! By zaś to czynić, to prócz innych, znanych Panu środków, bardzo tu będzie wskazane zwracać w ciągu dnia często uwagę na skupienie, na nierozpraszanie się przez [niepotrzebne] rozprawianie z innymi, na czytanie budujących książek.

Ograniczony mój czas nie pozwala na dalsze wyrażanie myśli, lecz proszę Anioła Stróża o dopełnienie tego, czego brak z mej strony. Bóg pragnie dla Pana dobra! Bóg Pana miłuje! Bóg wspomaga Pana. Proszę nie wątpić, proszę ufać, proszę się upokarzać, proszę żałować za grzechy!

Proszę o modlitwę. Piszę się przyjacielem Pańskiej duszy. W[incenty] P[allotti].

P. S. A będę wielce zobowiązany, jeśli w zależności od woli Bożej Pan niniejszy list spali.

[326] Rzym, 19 VIII 1823. - Alojzy Nicoletti[908]. Wielce Szanowny Panie Alojzy, przyjacielu [mej] duszy!

[326a] (...) Następnie ku pocieszę Pańskiej duszy proszę w duchu miłości, b y Pan rozważył, że najukochańszy Bóg w przejawie nieskończonego miłosierdzia swego raczy dla kierowania duszami, prócz niewidzialnego Anioła, przeznaczać również anioła widzialnego, jakim jest kapłan. Kapłan w kierownictwie duchowym powinien naśladować niewidzialnych Aniołów, u których zauważa się tę szczególną cechę, że nie opuszczają dusz, choć te popadają w grzech. Toteż powinien Pan być o tym przekonany, że Bóg w nieskończonym swoim miłosierdziu kapłanowi przeznaczonemu do kierowania duszą Pana raczy użyczać takiej cnoty i siły płynącej z kapłańskiego urzędu, iż nie przestanie on nigdy wspomagać Pana w sposób najbardziej dostępny, łagodny i pożyteczny, choćby nawet od czasu do czasu Pan upadał, od czego jednak niechże Pana Bóg całkowicie zachowa.

[326b] Wielce Szanowny Panie Alojzy, proszę tedy, błagam i żądam, by Pan przed Tronem Bożego miłosierdzia w łasce, w miłości, przez miłość i z miłością poszerzał jak najbardziej wnętrze utrapionego swego ducha. Niech też Pan prosi o wzrost ufności, zdania się na Boga oraz by towarzyszyły temu wszystkie cnoty.

Mogę powiedzieć, że pośród ludzi, którzy troszczą się święcie o dobro Pana, a tym samym o chwałę Bożą, a ku zawstydzeniu mojemu — bo podczas gdy wielu to czyni, a ja nie — jest pewna osoba[909] , która otrzymała od najmiłosierniejszego Boga takiego ducha świętego zatroskania, iż modli się za Pana, pości w intencji Pana, w intencji Pana karci ciało swe dyscyplinami, włosiennicami i innymi umartwieniami, a nie mogąc uczynić więcej, upokarza się w sposób szczególny, ale to wszystko jest [prawie] niczym wobec tego, że Bóg otwiera dla Pana bezgraniczne głębie nieskończonego swego miłosierdzia, dobroci i ojcowskiej troski.

(... )

[326c] Zanosząc co dzień od ołtarza i od stóp Ukrzyżowanego, zanosząc — powtarzam — do Tronu Najwyższego Boga, jęki uwięzionych, nędzę sierot, palące potrzeby pielgrzymów, niedostatek ubogich, ostatnie chwile konających, uciski chorych, słabość końcowej starości, westchnienia młodzieńców, niebezpieczeństwa dziewic, lamenty wdów, udręki wszystkich ludów, potrzeby Kościoła Jezusa Chrystusa, prośmy jednocześnie o błogosławieństwo Nieba dla siebie i całego świata. Bądźmy pewni, że otrzymamy je przez nieskończone miłosierdzie Boże, przez zasługi Jezusa, Maryi, Aniołów i Świętych.

Piszę z domu 11 sierpnia 1823 roku — przyjaciel Pańskiej duszy, V. P.

[327] Rzym, 18 II 1824. — Alojzy Nicoletti[910]

Wielce Szanowny Panie Alojzy d prawdziwy Przyjacielu [mej] duszy! Klęcząc u najgodniejszych czci stóp Pana naszego Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego, przesyłam niniejsze pismo w pokoju i duchowej radości.

[327a] Skoro Bóg użycza mi łaski, bym się przysposobił do uczestniczenia w świętym obrzędzie[911] , wypada, bym jeszcze Panu powiedział, że dla przygotowania nas trojga na przyjęcie Bożych, niebieskich i szczęśliwych błogosławieństw będzie wskazane poświęcić te pierwsze trzy dni, aby dokonać obrzędu w najbliższą sobotę rano, z myślą szczególną o naszej najukochańszej Matce Najśw. Maryi. Te dni przygotowania niech dla całej trójki stanowią święte i nabożne triduum, podczas którego będziemy oddawać się modlitwie w szczególny sposób. Do modlitw tych przynajmniej w jednym dniu (przypadałoby to w piątek) byłoby wskazane dołączyć umiarkowany post, przy czym taki post z nabożeństwa nie wymagałby doboru innych potraw niż te, jakie spożywać się będzie w rodzinie.

[327b] Byłoby też dobrze, o ile to nie będzie dla Pana uciążliwe — aby Pan zarówno w ten wieczór jak i w wieczór najbliższego piątku udał się na nocną adorację Najśw. Sakramentu.

Wypadałoby też, aby i druga Osoba[912] , którą w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa pozdrawiam i dla której proszę osobno Boga o szczególne błogosławieństwo ku uświęceniu i pokojowi, poza zwykłymi modlitwami odmawiała w zaciszu swego pokoju osobne modlitwy u stóp Ukrzyżowanego. W ten sposób stanie się ona osobą daną Panu przez Boga.

Wreszcie proszę Was obydwoje, abyście mnie łaskawie zechcieli polecać Bogu, bym się do wspomnianego świętego obrzędu tak przygotował, iżby obrzęd ten stworzył związek prawdziwie święty, pełen pokoju i szczęścia większego niż to, jakiego chciałoby się pragnąć w jakichkolwiek innych warunkach — proszę mieć pewność co do tego.

[327c] W celu dopełnienia niniejszego listu i dla ukazania zmiłowań Bożych dodaję, że po wczorajszym wieczornym spotkaniu z Panem miałem niezbite dowody, że otrzymam to, o czym wyżej Panu nadmieniłem. Dla wspólnej pociechy proszę zachęcić i drugą Osobę, by w pełni pokory, ufności i duchowej radości przygotowała się i przystąpiła do świętego obrzędu. Wydaje się, że byłoby wskazane, by Pan w swej uprzejmości zechciał odwiedzić mnie jutro wieczorem.

Kończąc, błagam o błogosławieństwo Boże dla wszystkich naszych poczynań i pozostaję w pokoju, łasce i miłości Pana naszego Jezusa Chrystusa szczerze oddanym, uniżonym i posłusznym sługą i przyjacielem duszy. Z domu, dnia 18 lutego 1824 roku. V. P.

3. [Z LISTÓW DO ANDRZEJA JAKUBA CASTRATIEGO][913]

[328] Rzym, 6 XII 1826. — Andrzej Castrati, św. Erem Monte Corona[914].

Najmilszy w Ukrzyżowanym Jezusie!

Łaska, pokój, miłość, miłosierdzie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech się coraz bardziej mnożą nad nami i nad wszystkimi innymi [por. Ga 6, 16-18]; a według przewidzenia Boga Ojca, według posłuszeństwa i odkupienia Syna Bożego, według uświęcenia Ducha Świętego [por. l P l, 2] niech Twoja dusza będzie utwierdzona i udoskonalona w świętych powziętych już postanowieniach.

[328a] Opłakujmy utraconą choćby jedną chwilę, a tym bardziej płaczmy, jeśliśmy zwlekali całymi dniami, tygodniami, miesiącami czy nawet latami, by się oddać całkowicie na służbę Bogu. Z tą samą odrazą, z jaką odnosi się Bóg do grzechu, postanówmy odnosić się i my do popełnionej winy, polegającej na tym, że spóźniliśmy się z miłością do Boga, który jest jej nieskończenie godzien. Aby zaradzić temu w jakiś sposób, winniśmy każdy dzień uważać za pierwszy dzień nawrócenia, a ostatni naszej ziemskiej wędrówki. Owszem, postanawiajmy i starajmy się od tej chwili zawsze żyć w ten sposób, jak chcieliby żyć wszyscy umarli i którzy jeszcze umrą, gdyby wrócili do ziemskiego życia. Następnie, w celu wytrwania w Bożym powołaniu, uznajmy nie-godność naszą do tego powołania. Aby dojść do profesji zakonnej, trzeba uważać ją za dobrodziejstwo, oraz [być przekonanym], że zasługujemy na to, by nam drogę do niej na zawsze zamknięto. Pamiętaj my wreszcie, że chcąc ze stanu zakonnego odnieść pożytek, należy do zakonu wstępować z tą myślą, że chcemy w nim żyć i umierać jako ukrzyżowani. O jakże słodkie, kochane i pożądane jest to krzyżowanie!

[328b] Z tytułu czystej miłości módl się za mnie i polecaj, aby inni się za mnie modlili. To o co proszę Twą miłość, w miłości i na miłość, o to samo proszę i [przez] miłość wszystkich innych. O co zaś proszę dla siebie, proszę i dla wszystkich, byśmy i jak, i wszyscy stali się doskonałymi, jak Ojciec nasz Niebieski doskonały jest [por. Mt 5, 48]

Nie rozmawiałem z Bratem naszym w Chrystusie, o którym mówisz mi w swym uprzejmym liście; i sądzę, że rozmawiać nie będę, jeżeli nie poczuję w sobie natchnienia do tego. Proszę jednak Boga, by mimo że milczę, urządził dobrze wszystkie sprawy.

[328c] Potęga Ojca niech nas umocni przeciwko wrogom dusz naszych [por. Ef 3, 14-16]; mądrość Syna niech nas oświeci [por. l Kor l, 30], abyśmy poznawszy drogi Boga doszli do Niego w największej doskonałości; miłość Ducha Świętego niech się w nas rozleje [por. Rz 5, 5], abyśmy działali zawsze z miłości Boga, chwalili Syna Bożego, który stał się Człowiekiem, czcili Najśw. Maryję, naszą najukochańszą Matkę, a z Nią Aniołów i Świętych, których jest Ona Królową.

Pokój Jezusa Chrystusa niech będzie naszym dziedzictwem, a Chrystus naszym pokojem [por. Ef 2, 14].

[329] Rzym, 31 VII 1833. — Brat Jakub [Andrzej], kameduła, Monte Corona[915].

A. I. D. G. — A. D. P. — Bóg mój — Miłosierdzie moje [por. Ps 58,18].

[329a] Módlcie się o to, abym wykorzystał służące do nabożeństwa, a nadesłane mi przez Was rzeczy. Prośmy o wszystkie potrzebne nam łaski. Jeszcze więcej Boga! Miłości, miłości, miłości! Więcej nieufności do nas samych, a więcej zdania się na Boga! Więcej pożądania i pragnienia świętości i doskonałości! Jeden z pierwszych towarzyszy św. Ignacego[916] , , którego święto dziś obchodzimy, opuszczając parmeńskie kolegium[917] pozostawił Ojcom Towarzystwa takie zalecenie: „W czasie Mszy św. podczas podniesienia Najśw. Hostii i konsekrowanego Kielicha proście codziennie o żarliwe pragnienie i o coraz większy głód świętości i doskonałości”. Prośmy o możność wnikania w ducha zamiarów Bożych. O duchu spragniony i łaknący spraw Bożych! O duchu miłości! O Miłości nie miłowana!

[329b] Módlcie się za mnie! Niech wszystkie błogosławieństwa Nieba zstąpią na nas i na wszystkich ludzi. Polecam się modlitwom wszystkich. Zajmijcie się (i niech to będzie u Was stałą praktyką) nieustanną modlitwą o nawrócenie całego świata oraz w intencji wszelkich możliwych, a miłych Bogu celów.

Jeżeli macie pozwolenie i sposobność, powiedzcie Bratu Kasprowi Bovecchiattiemu[918] , aby modlił się za mnie, za Feliksa Randaniniego[919] , który jest już diakonem i który będzie wnet kapłanem, oraz za Benedykta z Zatybrza[920] zmarłego w marcu tegoż roku.

Starajcie się nieść możliwą pomoc wszystkim zmarłym krewnym, wśród których znajduje się mój najstarszy brat[921]. zmarły dnia 23 maja w roku ubiegłym. Oświadczam się pokornym, oddanym i posłusznym sługą wszystkich, V. P. [329c] P. S. Miesiąc sierpień jest poświęcony Macierzyńskiemu Sercu Najśw. Maryi. Proszę modlitwami swymi starać się o to, aby to nabożeństwo rozpowszechniło się z pełnią swych owoców i na stałe na całym świecie. — P. S. Po długiej chorobie, znoszonej z wielką i bardzo budującą cierpliwością, zmarł mniej więcej przed miesiącem pan Jan Baptysta Fuarti[922]. Proszę go wspomagać i wyjednywać dlań duchową pomoc.

4. [Z LISTÓW DO KANONIKA ALOJZEGO PIACENTINIEGO][923]

[330] Rzym, 13 XII 1833 — Ks. Kanonik Alojzy Piacentini[924]

Wczoraj wieczorem po rachunku sumienia (...) powiedziałem do Madonny: Nie ma tu Piacentiniego, ale jesteś Ty! Potem ucałowałem święty Bok Ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa i powiedziałem również: Nie ma tu Piacentiniego, ale jesteś Ty! — Spodziewam się, że Ksiądz Kanonik przynajmniej w niedzielę odwiedzi Madonnę w tym świętym ustroniu[925].

[331] Camaldoli, 23 VIII 1839. — Ks. Kanonik Alojzy Piacentini[926] Najmilszy w Ukrzyżowanym Jezusie!

[33la] Bóg będzie nagrodą za miłosierdzie okazane poleconemu biednemu młodzieńcowi (...)

Kto ufa Bogu, ten nie będzie zawstydzony. Jeżeli zatem Ksiądz Kanonik przeżywa zamęt wewnętrzny, to znak, że nie ufa. Proszę wpatrywać się w Boga i wpatrywać się w siebie, a Ksiądz Kanonik nie znajdzie nigdy Boga bez miłosierdzia ani siebie bez nędzy. Bóg jest zawsze łaskawy wobec Jego nędzy, nędza zaś Jego jest przedmiotem dobroci i miłosierdzia Bożego.

[331b] Co to wyrabiasz, Bracie (mówię to w duchu chrześcijańskiej poufałości)! Tyle oto lat, a nie wiesz, że Bóg Cię szuka, Ty zaś tak bardzo mało Mu się poddajesz? Żądania, uniesienia, zamieszania, niepewności, półsłówka, słowa grubiańskie, a potem? A potem zbliża się śmierć! A potem? W dobrym przypadku przechodzi się z łoża śmiertelnego do czyśćcowego ognia. Alojzy, Alojzy! Czy miałbyś odwagę spędzić całe swe obecne życie w więzieniu bez ognia? A czy chcesz być tą figurką, która musiałaby przebywać pierwsze chwile, a może nawet lata, i to długie lata przyszłego życia w więzieniu czyśćcowego ognia? Mój Alojzy, najdroższy w Chrystusie, zróbże coś wielkiego, w jakimkolwiek stanie Bóg chce Cię widzieć!

To Bóg dał Księdzu Kanonikowi pełne niecierpliwości pragnienie, by otrzymać odpowiedź na Jego list (w zasadzie nie wymagający odpowiedzi), albowiem przemówić chciał do Ciebie za pośrednictwem naj bardziej niegodnego grzesznika, aby Ksiądz Kanonik nabrał o wiele więcej ufności w dobroć i miłosierdzie Boże.

[331c] Proszę się modlić za mnie i za moich [najbliższych] żywych i zmarłych. Łaska, pokój i miłosierdzie oraz udzielanie się Ducha Świętego wraz ze •wszystkimi błogosławieństwami Nieba niech będą zawsze z nami i ze wszystkimi innymi! Pragnę czcić Księdza Kanonika, pragnę Go miłować w Jezusie Chrystusie, pragnę Mu być posłusznym, dlatego proszę mnie zawsze mieć za takiego.

Dnia 23 sierpnia 1839. — najbardziej niegodny syn, brat i sługa w Chrystusie. V. P.

5. [Z LISTÓW DO KS. JANA ALLEMANDA][927]

[332] Rzym, 22 VII 1834. - Ks. Jan Allemand[928]

Najmilszy w Jezusie Ukrzyżowanym! Ze wszystkimi błogosławieństwami Niebios niech Ksiądz korzysta z powietrza, którym Ksiądz teraz oddycha[929] , a i w tym także znajdzie Ksiądz Boga.

[332a] Co do niepokojów duchowych proszę pamiętać, że niezwracanie na nie uwagi, niezależnie od zasługi posłuszeństwa, stanowi czynnik uświęcający, bo przez taką postawę pełni się wolę Bożą. Co najwyżej można dla większej zasługi przy pojawianiu się takich niepokojów wypowiadać z serca: „Jezu mój, miłosierdzia!”; można też wzdychać do Boga i oddychać Bogiem. Należy to jednak czynić spokojnie, zwracając po prostu oczy do Boga, który jest wszędzie.

Obecny Księdza wysiłek powinien iść raczej w kierunku odprężenia niż przykładania się do pracy, a to w celu odzyskania sił, by w odpowiednim czasie móc je zużytkować.

[332b] Na dwóch kapłanów i na świecką osobę oraz na innych, z którymi się może Ksiądz spotka, a także na innych, którzy tam przybędą, proszę patrzeć jako na zesłanych przez Boga po to, aby Ksiądz się tam uświęcił, ale by się uświęcił zgodnie z wolą Bożą. Bóg nie chce widzieć Księdza Świętym milczenia w surowości trapistów, kartuzów czy pustelników, lecz chce mieć Księdza Świętym wśród świata i we wspólnym życiu, a gdy zachodzi potrzeba — i podczas wypoczynku [łącznie] z rozrywkami. Świętość bowiem polega na pełnieniu woli Bożej.

Stanie się zatem Ksiądz Świętym rozmawiając z wszystkimi bez różnicy, wdając się w rozmowę o godziwych sprawach każdego, a wychodząc z nich ze swoimi[930]. Stanie się Ksiądz Świętym w literackich rozprawach, w akademiach o charakterze naukowym, na katedrze, w zespołach erudytów, w tłumach celników i ludzi grzesznych. Jednym słowem, Ksiądz będzie Świętym stając się wszystkim dla wszystkich, by dla Jezusa Chrystusa pozyskać wszystkich [por. l Kor 9, 19nn], a także przez korzystanie z tych darów, jakie Opatrzność Boska gotuje Księdzu dla zachowania fizycznego zdrowia.

Pozdrawiam wszystkich w Jezusie Chrystusie i polecam się modlitwom wszystkich w intencjach wielu spraw i osób. Pozostaję jak najbardziej uniżonym, oddanym i posłusznym sługą — V. P. — Rzym, 22 lipca 1834 roku.

[333] Do Ks. Jana Allemanda (1835)[931]

Bój mój, Miłosierdzie moje!

[333a] Proszę się modlić i innych o modlitwę prosić, aby Bóg w nie - skończonym swym miłosierdziu zaradził wszelkim spowodowanym przeze mnie zawadom, niewłaściwościom, itd.

Proszę się modlić i innych o modlitwę prosić, abym i teraz nie popełnił nowych niewłaściwości, lecz bym postąpił według woli Bożej.

Zechce Ksiądz ofiarowywać często i prosić innych, by ofiarowywali Najdroższą Krew Jezusa Chrystusa, by wszystko dopełniło się według uwielbienia planów nieskończonej Jego miłości.

Będziemy się razem modlić. Gdyby hrabia[932] chciał się spowiadać u Księdza, z błogosławieństwem Niebios proszę mu powiedzieć, by przez odpowiednią osobę postarał się dla Księdza o władzę u Wikariusza Generalnego.

Wszystko, wszystko, wszystko proszę czynić w zjednoczeniu z Bogiem, który nie zmienia się nigdy.

Proszę powiedzieć Najśw. Dziewicy, by przekazała swemu Oblubieńcowi, Duchowi Świętemu, iżby mnie zabrał [do siebie], jeżeli taka Jego wola.

Ofiarujmy Najświętszą Krew Jezusa Chrystusa na podziękowanie, jak gdyby on[933] był już wyzwolony z czyśćca. Czyńmy tak na intencję wszystkich dusz będących już w czyśćcu lub tych, które tam będą.

Wszystkie błogosławieństwa Niebios niechaj spłyną na Księdza i na Jego Brata. Polecam się modlitwom wszystkich.

[333b] Niech modli się Ksiądz i niech się modlą inni, proście wszyscy o modlitwę, abym... Ach, jakże byłem ślepy, jakże niewdzięczny, jak nie odpowiadający na wolę Bożą!

Życzę wszelkich łask Nieba w każdej najmniejszej chwili, tak obecnej jak przyszłej, itd.

Niech Ksiądz Pozdrowieniem Anielskim pozdrawia Królową Nieba, jeżeli może mówić, i niech napisze parę słów z zasługą świętego posłuszeństwa.

W końcu zeszłego miesiąca zmarł mons. Cristianopoli[934] — umierał jak Święty. Przy zwłokach jego zebrało się mnóstwo wiernych — w religijnym zapale porwali szaty jego na drobne strzępy, nawet koszulę i włosy. Mówią, że za jego wstawiennictwem otrzymuje się liczne łaski.

Wraz z błogosławieństwem Bożym przesyłam Księdzu kopię niektórych listów Wiel. Ks. Augustyna Romagnolego[935] , kierowane do Siostry M. Luizy Maurizzi, której on był kierownikiem; zwróci mi je Ksiądz po mym powrocie do Rzymu.

Proszę się modlić i innych prosić o modlitwy, abym mógł zrealizować pewien zamiar, który może się okazać nie bez pożytku — ale jakiż brak odpowiadania łasce z mej strony!

6. [Z LISTÓW DO SIÓSTR ZAKONNYCH][936]

[334] 13 III 1826. — Klasztor Świętej Katarzyny z Funari[937]

Na klęczkach, u stóp Ukrzyżowanego Pana proszę darować opóźnienie mej odpowiedzi. Wszystkie osoby pragnące kierownictwa duchowego proszę o wyrozumienie, gdy przedstawiani przynajmniej obecną mą niemożliwość. Proszę na koniec wszystkie, by zechciały polecać mnie Boskiemu Majestatowi, aby uczynił mnie zdatnym do niesienia pomocy wszystkim duszom odkupionym przez Krew Boskiego Zbawiciela... [por. l P l, 19].

[335] [Rzym] 8 VIII 1827. — S. Klementyna Valentini, Klasztor Świętej Katarzyny[938]

Droga Siostro w Ukrzyżowanym Jezusie! Otrzymałem dwa bardzo pilne listy Siostry, pierwszy z datą 23 ubiegłego lipca, drugi z 7 bieżącego miesiąca. Obydwa wprowadzają mnie w zakłopotanie, gdyż widzę, że Siostra pragnie mej pomocy w postaci kierownictwa duchowego. Błagam jednak o wyrozumienie i proszę na miłość, by nie nastawać na to, ponieważ brak mi wszystkiego, również i czasu. Proszę ufać, że Bóg ześle Siostrze odpowiedniego przewodnika.

Niech się Siostra modli i innych niech prosi o modlitwę w mojej intencji oraz w intencji zmarłej mej Matki[939]. Błogosławieństwo Ojca, Syna i Ducha Świętego niech zstąpi na nas oraz na wszystkich.

Pozostaję pokornym, uniżonym i posłusznym sługą Waszej Miłości, Vincenzo Pallotti [940]

[336] Camaldoli, 12 VII 1837[941]. -Elżbieta Cozzoli, Przełożona Domu Miłosierdzia[942]

Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza nas od wszelkiego grzechu [por. l J l, 7].

Umiłowana Siostro w Ukrzyżowanym Jezusie!

Święty Jan od Krzyża, towarzysz i doradca Matki Teresy, zwykł mawiać: Aby dojść do tego, czego teraz nie posiadasz, winieneś iść drogą, jaka ci się nie podoba. Tak też i my, aby dojść do zupełnego zjednoczenia w Bogu i z Bogiem, musimy przechodzić przez częste rozłąki.

Jakże się cieszę, że w osamotnieniu, o jakim mówi mi Siostra, zwróciła się Siostra do Boga! Szukajcie Boga we wszystkim i zawsze, a znajdziecie Go. Mam stale Siostrę [jakby] zanurzoną w Najświętszym Kielichu i zachowuję Ją tam z wszystkimi Jej potrzebami i z potrzebami Wspólnoty — w Najśw. Sercu Jezusa (... )

Błagam o wszelkie błogosławieństwo Niebios dla Siostry i dla całej Wspólnoty teraz i zawsze.

Święty Erem w Camaldoli, dnia 12 lipca 1837 roku, najniegodniejszy sługa w Chrystusie. V. Pallotti.

[337] Camaldoli [Frascati].... 1839[943]. — S. M. Gertruda Costantini[944]

(...) Prawdę mówiąc, pomimo niepojętej mej niegodności (...) Miłosierdzie bez granic pozwala mi się odczuwać w taki sposób, że daje mi pewność, iż ze swej strony pragnie uczynić mnie, to jest ustanowić, ukształtować na cud miłosierdzia[945] (...) Proszę pomyśleć, że w tej świętej samotni mam pisać o wielu rzeczach, a wśród nich i o tym wszystkim, co się tyczy Pobożnego Zjednoczenia[946] oraz różnych dzieł, które ono obejmuje i z których winno się składać[947] (... )

[338] Camaldoli [Frascati], (31) VII 1838[948]. S. M. Gertruda Costantini

(...) z tego, co miałem napisać, wykonałem dotąd bardzo mało, a dziś już 22 dni, jak przybyłem do tego świętego eremu; musiałem dużo czasu poświęcić, by odpowiedzieć na istny potop listów[949] (...) Spodziewam się jednak, że w miesiącu sierpniu, który jest poświęcony Sercu Niepokalanej Królowej Apostołów[950] , Maryja natchnie mój umysł, serce i rękę..., jednym słowem, że Ona sama przyjdzie i będzie pisać to[951] , czego Jej Najświętszy Syn pragnie. Niech Siostra z zasługą świętego posłuszeństwa podejmie się tego, by spowodować Jej przyjście (...)

[339] [Rzym], 10 VI 1849[952]. Siostry Salezjanki[953]

Według słów św. Pawła Apostoła powinienem płakać z tymi, którzy płaczą [por. Rz 12, 15]. Dlatego mogę powiedzieć, że uczestniczyłem w Waszym bólu (...) Jesteście owocnymi latoroślami Bożego szczepu W nieskończonej swej miłości zesłał na Was Ojciec Niebieski tak wielki ból, aby Was przez niego oczyścić i każdą z Was przeistoczyć, abyście się jak najwięcej upodobniły do Jezusa Chrystusa (... )

7. [Z LISTÓW DO KS. FELIKSA RANDANINIEGO][954]

[340][Rzym] 25 III 1837. — Ks. Feliks Randanini, Wiedeń[955]

Umiłowany Księże w Ukrzyżowanym Jezusie!

Pisze mi Ksiądz z prośbą, bym Mu powiedział prawdę. Ponieważ prawda rodzi niekiedy nienawiść (parit odium), niech zatem Ksiądz będzie gotowy zawsze na przyjęcie jej tak, jak jest, po to, by z niej skorzystać.

[340a] Na kilka listów Księdza odpowiadam jednym. Wypada mi je spalić, aby się nikt nie zgorszył z powodu bijącej z nich gwałtownej napaści na Ojczyznę, na przyjaciół, na zdrowie ciała, itd., nade wszystko zaś z powodu nikłej ufności w Bogu, jaką Ksiądz okazuje.

Teraz chcę Księdzu zwrócić uwagę, aby pamiętał, że z natury swej jest bardzo wrażliwy i posiada wyobraźnię skłonną do egzaltacji. Mówi mi Ksiądz tak wiele o swym zdrowiu, a ja stwierdzam, że liczne i długie listy pisywane nie tylko do mnie, ale i do innych ukazują, że Ksiądz jest przy dobrym zdrowiu. Księdza zachcianki i lęki są potokiem, który nie uznaje zapory ani ze strony władzy, ani dla motywów płynących z wiary, gdyż Ksiądz po prostu z nich nie korzysta.

[340b] Chce Ksiądz tu wrócić, ale jak? To, co mi mówi, byłoby wystawianiem się na głupka. Będąc kapłanem, z jakimże sumieniem może Ksiądz tak postępować ku pośmiewisku i pogardzie, a jakże byłby komentowany Księdza wyjazd w towarzystwach, kawiarniach, na różnych posiedzeniach próżniaków? Cóż by powiedziano o Nuncjuszu Apostolskim, który ma z sobą takiego księdza, cóż by powiedziano o rzymskim duchowieństwie, które Kościołowi dostarcza księży z takim charakterem, lub o Stolicy Świętej, która pozwala, by Nuncjuszowi tacy służyli pomocą?

[340c] A przy tym, wobec faktu, że miałem pewne oznaki woli Bożej co do obecnego położenia Księdza — znaki, jakich nie godzi się wyjawiać — cóż to pocznie Ksiądz w Rzymie, jeżeli przybędzie tu z własnej woli, a wbrew woli Bożej? W Rzymie, wbrew woli Bożej? A zatem w Rzymie bez błogosławieństwa Bożego? A zatem w Rzymie — z Bogiem jako nieprzyjacielem? A zatem w Rzymie przeciw Bogu?

Bieda Księdza polega na tym, że Ksiądz jest zbyt opieszały w umartwianiu swej woli. Postaram się polecać Księdza Bogu. Krótko mówiąc, proszę się oddać w ręce Boże, a wszystko ułoży się dobrze, gdyż Bóg błogosławić będzie wszystkiemu.

Proszę o modlitwę za mnie, za mego Ojca i Braci. Błagajmy o błogosławieństwo Boże.

Pozostaję pokornym, oddanym, posłusznym sługą Księdza. Rzym.. V. P. P. S. Moje uszanowanie dla Jego Ekscelencji Najprzewielebniejszego Księdza Nuncjusza[956] i dla Audytora.

[341] [Rzym] 16 II 1839. — Ks. Feliks Ramdanini, Wiedeń[957]

Odebrałem list Księdza przesłany za pośrednictwem Biskupa z Cincinnati[958] (...) Proszę zrezygnować z próżnego pragnienia, by znać chwile i czasy, jakie są w ręku Bożym (...) Proszę korzystać ze wszystkiego (...) będąc gotowym przejść z aktualnego stanowiska na każde inne, jakie wyznaczy najświętsza Wola Boża.

[342] [Rzym] 11 V 1844. — Ks. Feliks Randanini, Wiedeń[959]

Najmilszy w Jezusie Ukrzyżowanym!

Nie jestem znudzony listami Księdza: z jednej strony pobudzają mnie one do współczucia, z drugiej są mi też pociechą z uwagi na szczerość Księdza. Niechaj Bóg doda Księdzu sił i niech Go błogosławi.

Nie mam odwagi wstrzymywać się od odpowiedzi na listy Księdza i poczytywałbym to sobie za uchybienie mojemu wyraźnemu obowiązkowi.

Niech Ksiądz odnowi swą ufność w możne wstawiennictwo Najśw. Dziewicy, a Ona w tym właśnie miesiącu wyświadczy Księdzu wiele łask. Proszę pamiętać, że utrapienia dręczące Księdza nie wiodą Go do śmierci, lecz do chwały w żywocie wiecznym; tym bardziej proszę ponawiać swą zgodność z wolą Bożą, która jest miłosierdzia pełna.

Załączam Księdzu historię o pewnym żołnierzu[960] , którą nie ja oddałem do druku, ale ktoś inny, i nie wiem dokładnie kto. Opowiada budujące wydarzenie, które po części jest mi znane osobiście.

Proszę się modlić i prosić innych o modlitwy za mnie we wszystkich moich intencjach.

Łaska, pokój, miłość i miłosierdzie Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie zawsze z nami i ze wszystkimi ludźmi.

Rzym, dnia 11 maja 1844 roku. Najniegodniejszy w Chrystusie sługa. V. Pallotti.

P. S. Załączam jeszcze inne druki o budującej treści.

[343] [Rzym], 13 VII 1844. — Ks. Feliks Randanini, Wiedeń[961].

(... )

Pisze mi Ksiądz o praktykowanym już od wielu lat świętym posłuszeństwie, które wydaje się Księdzu bezowocne (...). Współczuję Księdzu w tym, co Mu się wydaje, co mniema, co myśli. Ale chrześcijanin, który je stosuje i widzi, jak się je stosuje, powinien ufać, że jest niemożliwe, by było to bez owocu. Kto praktykuje takie posłuszeństwo, choć jego owoców nie widzi, ma się spodziewać owoców płynących z nieskończonych zasług posłuszeństwa Pana naszego Jezusa Chrystusa.

A zatem, o Duszo, nie trać odwagi, lecz się pobudzaj do coraz doskonalszego życia w posłuszeństwie; zaufaj nieskończonym zasługom posłuszeństwa Pana naszego Jezusa Chrystusa, a przyjdzie czas, że zbierzesz z posłuszeństwa obfite owoce.

(...)[962]

[344] [Rzym], 14 VI 1845. — Ks. Feliks Randanini, Wiedeń[963].

(... )

Nie mogę nie żywić głębokiego współczucia dla Księdza w tych Jego obecnych trudnościach, a jeżeli Ksiądz myśli, jakoby został przeze mnie opuszczony i ponosi tego następstwa, to proszę to kłaść na karb mej nieudolności, nigdy zaś na chęć opuszczenia kogoś, ponieważ do niezliczonych dowodów miłosierdzia, jakich doznałem od Ojca zamiłowań, zaliczam też moje gorące pragnienie (proszę mnie dobrze zrozumieć) naśladowania szatana na opak, to jest w tym sensie, że jak on nie przestaje kusić nawet i Świętych aż do śmierci, aby ich przywieść do zguby, tak i ja, w trosce o zbawienie dusz, nie chcę opuszczać aż do śmierci żadnej, nawet najbardziej upartej duszy.

Ksiądz zaś niechże się stara ożywić swą wiarę, oddać się ufnie w ręce Boga i poddać się we wszystkim Jego świętej woli. Proszę pamiętać o tym, że przez cierpienia znajdujemy drogę do Nieba (...)[964]

VI. W ROZWAŻANIACH RELIGIJNO-MORALNYCH[965]

1. [MOWA WYGŁOSZONA NA RZECZ DUSZ CZYŚĆCOWYCH][966]

(Collezione Spirit., s. 255 —268; data: 1815)

[345] Poselstwo dobre z ziemi dalekiej” [Prz 25, 25].

Głos sługi nieużytecznego, słaby dźwięk spiżu, co brzęczy, lecz nie przenika, i cymbału, co brzmi, lecz nie porusza, po raz pierwszy rozbrzmiewa w tej czcigodnej świątyni[967] , w tym mieszkaniu Boga żywego, w tym miejscu łaskawości i pokoju. Wysłannik wierny, lecz przez was nie rozpoznany jeszcze jako taki, staje dziś przed wami, mając zaszczyt przemawiać do was z tej kazalnicy.

[345a] Ale jakież jest to jego posłanie? Przestańcie — mówi wam — przestańcie spoglądać na tak bardzo cierpliwego, choć przygnębionego, udręczonego i nad wyraz uciśnionego Joba, przestańcie rzucać litosne swe i łaskawe spojrzenia na okrytego ranami, cierpiącego i opuszczonego paralityka! Bo oto wspólnota wiernych wraz z świętym Kościołem przedstawia wam inny przedmiot, godniejszy waszego współczucia i waszej pomocy — to dusze czyśćcowe, którym powinniśmy nieść pomoc i ratunek. Domaga się tego chrześcijańska miłość, tego żąda sprawiedliwość i dyktuje to sam rozum, aby tak przynosić im ulgę, pociechę i pokój.

I nie jest słuszne, abyśmy brali pod uwagę i przyjmowali z uznaniem te tylko pomoce, jakie dla zmarłych swoich z pobudek miłości i współczucia niosło ciemne i zabobonne pogaństwo. Były to pomoce, które Noniusz zwie silicernia, Plautus polliaslurae, Lawiusz viscerationes, Tulius [Cicero] circumpotationes, Tertulian epitaphia i mathiae, a Polluks, podobnie jak Lucjan i Ateneusz — peridipna. Bo przecież w św. Kościele katolickim posiadamy inne obrzędy i ceremonie, inne ofiary, innych kapłanów, słowem — dysponujemy innymi pomocami, które naprawdę są w stanie przynieść ulgę cierpieniom i potrzebom dusz czyśćcowych.

[345b] Przychodzę zatem, chrześcijańscy słuchacze, w dniu dzisiejszym, przychodzę nie tylko z myślą o uwolnieniu tych dusz, ale też z myślą o pomocy dla was, przychodzę jako wierny wysłannik oraz troskliwy obrońca i opiekun. Jako taki wyłożę wam pobudki, które zmuszają nas do niesienia pomocy duszom czyśćcowym; i jako wysłannik wierny przedstawię godny opłakania stan, w jakim one się znajdują. Nie moje, nie moje to słowa domagają się pilnej i łaskawej waszej uwagi; ale wymaga jej sama powaga zagadnienia i chwała Boża, wymaga ratowanie dusz, wymaga nasz osobisty pożytek. Przyjrzyjmy się temu wszystkiemu.

Mówię nasamprzód, że powinniśmy pomagać duszom czyśćcowym, gdyż domaga się tego miłość, a niesienie pomocy stanowi heroiczny akt chrześcijańskiej miłości. I zaraz na samym początku podkreślani, że nikt nie może wątpić, iż niesienie pomocy duszom czyśćcowym jest praktykowaniem miłości. Kościół walczący ożywiony jest tym samym duchem, jakim owiany jest Kościół cierpiący; duchem, powiadam, wiary, nadziei i miłości. A ponieważ jeden i ten sam duch ożywiać może jedno tylko ciało, przeto w obydwu Kościołach: walczącym i cierpiącym istnieje jeden i ten sam stosunek do [ich] ducha, z tą jedynie różnicą, że jeden może zdobywać zasługi, drugi zaś cierpi bez niej, przy czym, należy stwierdzić, są z sobą ściśle złączone. Dlatego jeżeli wspomaganie ubogich, podnoszenie upadłych, dodawanie sił słabym i małodusznym jest przejawem miłości, to takimże przejawem miłości jest i niesienie pomocy i przynoszenie ulgi strapionym i cierpiącym duszom czyśćcowym!

Nie wystarcza jednak, najmilsi, wiedzieć, że pomoc dla dusz czyśćcowych jest przejawem miłości; powinniśmy ponadto żywić głębokie przekonanie, że wspomaganie tych dusz jest heroicznym aktem chrześcijańskiej miłości. By nie przedłużać tych wywodów, pomijam naukę głoszoną na ten temat przez Ojców Kościoła greckiego i łacińskiego, lecz idąc śladem Ojców, a szczególnie św. Tomasza, Doktora Anielskiego, oraz Seraficznego Bonawentury[968] postaram się mocnymi racjami poprzeć twierdzenie, że niesienie pomocy duszom czyśćcowym jest najbardziej heroicznym aktem chrześcijańskiej miłości, tak dlatego, że niosąc pomoc i wsparcie tym duszom objawia się wielką miłość Boga, jak i dlatego, że niesienie im pomocy jest większą miłością niż wspieranie ubogich.

[345c] Powiedziałem, że przez wspomaganie dusz czyśćcowych objawia się wielka miłość Boga. Bo każdy, kto rozumuje poprawnie i jasno pojmuje, widzi, że to właśnie wtedy pełnimy i objawiamy wielką miłość Boga i Jego woli, a czyż nie na tym, najmilsi, polega prawdziwa i doskonała miłość? Któż może zaprzeczyć, że niosąc.pomoc duszom czyśćcowym odpowiadamy pragnieniom Boga, tym pragnieniom, które dotyczą wybawienia dusz i które zmierzają do ich pokoju, odpoczynku i szczęścia wiecznego? Czy może wątpicie, że Bóg chce naprawdę uwolnienia tych dusz, jako że zsyła na nie męki i cierpienia i że je od siebie oddala przez straszliwą rozłąkę, mimo że są Jego drogimi i kochanymi oblubienicami? Zwróćcie uwagę na to, co mówi Tertulian[969] , że [Bóg] uciska je, lecz miłuje, cruciat et amat.

A tak wielka jest miłość Boga dla czyśćcowych dusz, Jego umiłowanych oblubienic, że gdyby u Niego możliwe było cierpienie, to sama Jego miłość byłaby dlań udręką. Posłuchajcie słów Tertuliana mówiącego z polotem: O udręki, o udręczenia miłosierne: dręczy, karze i miłuje! Tak, trapi je Bóg, ale równocześnie je kocha, oddala od siebie, ale że tak powiem, z tęsknotą wyczekuje, aż posiądą wieczystą chwałę. Dlatego, jak sądzę, mógłby z całą słusznością powtórzyć za oblubienicą z Pieśni nad pieśniami: „Obłóżcie mnie kwieciem, obsypcie jabłkami, bo mdleję z miłości” [por. Pnp 2, 5 — Wulg.]. Skoro zatem Bóg z całą pewnością chce wyzwolić dusze czyśćcowe, nie możemy w to wątpić, że przez niesienie im pomocy spełniamy wolę Bożą. Albowiem za pośrednictwem modlitwy, postów, jałmużny i ofiar dusze czyśćcowe są wyzwalane i przenoszone z wygnania do ojczyzny, z udręczenia do chwały, z cierpienia do radości wiecznej — wszak święta i zbawienna jest myśl, by modlić się za zmarłych dla wyzwolenia ich z grzechów[970].

[345d] Niosąc pomoc duszom czyśćcowym nie tylko wychodzimy naprzeciw pragnieniom Bożym, ale i samemu Bogu oddajemy daleko większą chwałę niż ta, jaką oddać Mu mogą wszyscy ludzie będący na tej ziemi. Nie można bowiem wątpić, iż jedna dusza zwolniona z kaźni czyśćcowej dostępuje niedostępnej dla nas chwały błogosławionych; dusza taka wskutek jasności niepojęcie wielkiej i niezmiernej, dusza pełna chwały i szczęścia w niebie, uwielbieniem swym i tkliwą miłością odda Bogu daleko większą chwałę, aniżeli by Mu oddali wszyscy ludzie miłując Go na ziemi. Wynika z tego, że niosąc pomoc duszom czyśćcowym nie tylko odpowiadamy na życzenie Boże, lecz oddajemy ponadto Bogu chwałę nieistotną, co prawda, ale ogromnie wielką. Możemy zatem wnioskować z tego, że wspomagając dusze czyśćcowe okazujemy nie tylko wielką, ale ogromnie wielką miłość względem Boga.

[345e] Nie ulega wątpliwości, że niosąc pomoc duszom czyśćcowym nie tylko objawiamy bardzo wielką miłość Boga, ale i dajemy jeszcze dowody większej miłości bliźniego niż przy wspieraniu ubogich będących na tym świecie. I któż się odważy temu zaprzeczyć? Bez wątpienia, myślę, że nikt! Bo jak nie można wątpić, że miłość duchowa jest cenniejsza i szlachetniejsza od miłości względem ciała, tak też nie ulega wątpliwości, że pomoc niesiona duszom czyśćcowym świadczy o większej miłości niż wspomaganie ubogich. Niosąc bowiem pomoc pierwszym, udziela się wsparcia duszy, a spiesząc z pomocą biednym, przynosi się ulgę ciału. Stąd możemy wnioskować, że pomoc udzielana zmarłym o tyle zasługą przewyższa miłość okazywaną ubogim, o ile dusza dla swej szlachetności i doskonałości naturalnej góruje nad ciałem.

I co więcej! Powiedzcie mi, najmilsi, czy nie większą miłością jest niesienie pomocy duszom zmarłych niż wspieranie ubogich, jeżeli przez udzielanie pomocy czy wsparcia duszom jesteśmy pewni, że działamy na rzecz dusz świętych i sprawiedliwych, natomiast gdy wspomagamy ubogich, często się zdarza, że daje się wsparcie grzesznikom, nieprzyjaciołom Boga, którzy może nadużywają jałmużny do tego, by Go obrażać jeszcze bardziej i dalej trwać w występkach, bezbożności, nie-godziwości i grzechach. O Panie, ileż to razy się przytrafia, że jeden wielbi Cię przez pełnienie cnót świętych, a tysiące innych obrażają Cię długim pasmem grzechów!

[345f] Tak jest, najmilsi, wielu posługuje się jałmużną, by obrażać Boga! Nie przesądza to oczywiście o zasłudze jałmużny [w ogóle], i dlatego zachęcam do jej udzielania, i to do udzielania jej też na rzecz dusz czyśćcowych. Dając jednak jałmużnę miejcie zawsze na oku uwagę św. Tomasza, Anielskiego Doktora. Twierdzi on, że powinniśmy ją dawać szczególnie tym, którzy są dobrzy i święci. Otóż siła mego dowodzenia idzie jeszcze dalej: twierdzę bowiem bez obawy zbłądzenia, że większa jest miłość objawiająca się w niesieniu pomocy duszom czyśćcowym niż przy wspieraniu ubogich, i to nie tylko dlatego, że ratując pierwsze, daje się pomoc i ratunek nie ciału, ale duszy, i to duszy ludzi sprawiedliwych i świętych, nie grzesznikom i nieprzyjaciołom Boga, lecz duszom umiłowanym, które umieją się odwdzięczyć, nie pozostając niewdzięcznymi; ale miłość ta większa jest i dlatego, że dusze czyśćcowe są bez porównania bardziej strapione, udręczone i uciśnione, a tym samym znajdują się w większej potrzebie niż jakikolwiek nędzarz na świecie.

Toteż spiesząc z pomocą duszom, wybawiamy je z nędzy i utrapienia bardzo wielkiego, jakie znosić by musiały aż do ostatka. Mówi bowiem św. Mateusz: Nie wyjdziesz stamtąd, dopóki nie oddasz ostatniego szelążka [por. Mt 18, 34-35]. Biedne dusze musiałyby ponosić słuszną karę aż do ostatka, gdyby miłosierdzie wiernych nie przychodziło im z pomocą. Dodajcie jeszcze, najmilsi, że ubodzy mają niekiedy możność poratowania się i zabezpieczenia potrzeb swego życia, a biedne dusze cierpiące w czyśćcu nie mają nawet Boga, który by im przychodził z pomocą. Bo choć prawdą jest, że Bóg pragnie ich wybawienia, to jednak złożył je w nasze ręce, dlatego wyczekuje go od nas. Możemy z tego wszystkiego wyciągnąć wniosek, że większą miłością jest niesienie pomocy duszom czyśćcowym niż zapobieganie potrzebom i brakom ubogich. (...)

[345g] Musimy zatem, najmilsi, musimy wspierać dusze czyśćcowe, nie tylko dlatego, że domaga się tego miłość chrześcijańska i sprawiedliwość, ale także dlatego, że dyktuje to sam rozum.

Cóż bardziej może nas skłaniać do wspomagania dusz, do okazywania im życzliwości i dobroci, jak właśnie rozważanie opłakanego ich stanu, w jakim się znajdują? Jako rzetelny wysłannik postaram się go wam zwięźle przedstawić. A kiedy tę sprawę poruszam, nie sadźcie, że pierwszym zamiarem moim jest obalanie fałszywych sądów,, fałszywych twierdzeń i złudnych dowodzeń, jakie w celu wyrwania z serc wiernych prawd, które święta religia do wierzenia podaje o czyśćcu, ośmielili się wypowiedzieć czy to więcej niż dwunastu rzekomych apostołów z Magdeburga, czy też pseudoewangeliści z Genewy[971] , czy też inni sofiści i fanatycy idący za twierdzeniami rozwścieczonego Kalwina lub za mrzonkami i chimerami zapamiętałego Lutra[972]. Chcieli oni wyrwać z serc wiernych te prawdy, które im nie tylko sam rozum dyktuje, ale które też przekazała nieomylna powaga Pisma św., których broniły sobory: kartagiński III i nicejski[973]. Prawd tych uczą jedno- zgodnie Ojcowie i Doktorzy Kościoła: Cyrylowie, Atanazowie, Grzegorzowie, Bazylowie, Chryzostomowie, Tertulianowie, Cyprianowie, Ambrożowie, Augustianowie, Hieronimowie[974]. Słuszne jest zatem, by anatema, wieczysta klątwa zwaliła się na te nowoczesne błędy! My zaś cieszmy się, że żyć możemy w prostocie Ewangelii Jezusa Chrystusa, którą wyznając, będziemy przebywać daleko ponad wszelkimi mędrcami tego świata.

[345h] Przyjmując zatem nieomylność prawd o czyśćcu podawanych nam przez religię przechodzę do opisywania kar, jakie w tym więzieniu dusze w nim zatrzymane ponosić muszą. Kary te według zdania Ojców i Teologów sprowadzić można do kary odrzucenia i kary „zmysłów”. Kara odrzucenia to pozbawienie Boga, prawdziwego, całego i jedynego Dobra, Dobra ponad wszelkie dobro, Dobra nieograniczonego. A więc dusze czyśćcowe pozbawione są Boga, jedynego przedmiotu ich miłości, jedynego celu ich pragnień. Któż zatem może wyrazić, jaką mękę, jakie uciski i jakie katusze znosić muszą te biedne istoty na skutek tak bolesnej straty? (...) Nie można wątpić, najmilsi, że niemożliwość oglądania Boga i miłość połączona z pragnieniem, by Go jak najrychlej zobaczyć, powoduje bój tak ogromny i ciężki, że nawet język najwymowniejszego mówcy i nawet pióro najświetniejsze-go pisarza nie jest w stanie dać nam o tym należytego pojęcia (...).

Atoli inne jeszcze surowe kary, inne straszliwe udręki ponosić muszą te biedne dusze. Ojcowie Kościoła i Teologowie nazywają je karami „zmysłów”, albowiem źródłem ich jest ogień (...)

[345i] I oto zwracają się do was te biedne dusze wołając: O wy śmiertelni, co jesteście jeszcze po tamtej stronie, zlitujcie się nad nami! (...) i rzeczywiście, możemy je pocieszyć i wyswobodzić z tej kaźni, a uczynić to możemy przy pomocy ofiar, jałmużny, modlitwy i postów. Poucza św. Grzegorz, a za nim inni Ojcowie i Doktorzy Kościoła św., że duszom czyśćcowym pomóc możemy Ofiarą składaną przez kapłanów, modlitwą ludzi pobożnych, postem i jałmużną. Święty Sobór Trydencki zwraca nam uwagę, że duszom w czyśćcu możemy pomagać szczególnie przez Najśw. Ofiarę[975] (...) A jak bardzo możemy ulżyć cierpieniom tych dusz przez posty i umartwienia, jak bardzo pocieszyć je możemy przez zdobywanie odpustów, tego cichym, lecz wymownym świadectwem jest wielka zapobiegliwość papieży w nadawaniu odpustów, które uzyskać można na rzecz dusz czyśćcowych[976].

[345j] Czyż [zatem] do okazania pomocy naszym braciom nie pobudzi nas duch cnoty religii, gdy domaga się tego miłość chrześcijańska? Czy nie skłoni nas do tego zamiłowanie do prawości, skoro wymaga tego sprawiedliwość? Czyż do niesienia pomocy i pociechy duszom czyśćcowym nie pociągnie nas słodkie poczucie ludzkości, dyktowane nam przez sam rozum?

Niechże [zatem] wzruszy nas przynajmniej wzgląd na pożytek własny, gdyż uwalniając biedne dusze z czyśćca, będziemy mieć w nich tyleż obrońców w niebie, którzy prosić będą o naszą szczęśliwość i o nasze wieczne zbawienie. Wspomnijmy wreszcie, najmilsi, że w owym więzieniu są i nasi krewni! Pamiętajcie też, co mówi św. Paweł Apostoł, że kto nie udziela pomocy i wsparcia swym krewnym, a zwłaszcza domownikom, ten zaparł się wiary — zauważcie dobrze — zaparł się swej wiary i gorszy jest od niewiernego [por. Tm 5, 8].

2. [ROZMYŚLANIA W DUCHU ZJEDNOCZENIA APOSTOLSTWA KATOLICKIEGO][977]

(OOCC XI 233 —260; data: 1835 lub nieco później)

[346] Rozmyślania na poszczególne dni miesiąca w celu zachęcenia każdego do pracy dla większej chwały Bożej oraz dla własnego i innych zbawienia wiecznego, podane przez Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego[978].

[346a] Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego założone w Rzymie ku czci i pod opieką Niepokalanej Matki Bożej Najśw. Maryi, Królowej Apostołów, w celu pomnożenia środków duchowych i doczesnych, koniecznych i pożytecznych do ożywiania wiary świętej, rozpalania na nowo miłości wśród katolików i krzewienia jej w krajach pogańskich, podaje do użytku niniejsze dziełko w nadziei, że każdy katolik znajdzie w nim odpowiedni środek do budzenia świętej gorliwości w pracy podejmowanej dla większej chwały Bożej oraz dla wiecznego zbawienia siebie samego i innych przy zastosowaniu wszelkich możliwych i właściwych środków dostępnych osobom wszelkiego stanu, płci, godności i kondycji.

A że wśród wszystkich darów Bożych, których użycza Bóg swoim stworzeniom, najbardziej Boskim darem jest współpraca nad zbawieniem dusz[979] ; ktokolwiek przeto pragnie się przygotować na przyjęcie tak wielkiego daru, niechaj wedle możności korzysta z niniejszego dziełka i w każdym dniu miesiąca niech poświeci choć nieco czasu na rozmyślanie przypadające na dzień bieżący.

[346b] Godzi się wszakże przypomnieć, że nieprzyjaciel dusz, szatan, który według wyrażenia św. Piotra Apostoła niby lew krąży, by je porwać na zatracenie wieczne [por. l P 5, 8], może się obawiać, że kto skorzysta z tych rozmyślań, zapewni żywot wieczny tak tobie jak i bliźnim. Kto zatem ze względu na czas, miejsce i inne okoliczności nie byłby usposobiony do poświecenia nieco czasu na poważną i pobożną lekturę, niech zważy, że takie zbożne zajęcie okaże się tym owocniejsze dla dobra powszechnego, a bardziej wychodzące na szkodę księstwa Lucyfera. Toteż z tym większym oddaniem, a za łaską Bożą z tym większym zapałem i starannością należy się oddawać takiemu czytaniu.

[347] Uwaga, jaką ma się często odczytywać.

W celu usposobienia umysłu do dobrego rozmyślania, a serca do świętych postanowień, rozmyślaniu przypadającemu na dzień bieżący należy się tak oddawać, by było przygotowaniem do skutecznej pracy nad najwznioślejszą sprawą, jaką jest chwała Boża i zbawienie wieczne duszy własnej i dusz bliźnich naszych. Wszelkie inne sprawy czy zajęcia, jakimi by się nasz umysł zajmował, są jakby niczym w porównaniu z przedmiotem, dla którego rozmyślanie się odprawia.

[347a] Codzienne przygotowanie do rozmyślania[980]

Stawić się w obecności Bożej i mówić z wiarą: Bóg Ojciec, który mnie stworzył, jest tu obecny; Bóg Syn, który mnie odkupił, jest tu obecny; Duch Święty, który mnie uświęcił, jest tutaj obecny. Jestem w towarzystwie trzech Osób Trójcy Przenajświętszej. Co za przedziwne towarzystwo!

Tu adorować Trójcę Przenajświętszą, wyrażając serdeczne uczucia np. w ten sposób: Boże mój! Moje uwielbienie nie odda Ci wprawdzie czci należnej, wszelako pragnę Cię wielbić jak najgłębiej tym uwielbieniem, jakie oddają Ci Aniołowie i Święci oraz ich Królowa, Najśw. Maryja; przede wszystkim zaś pragnę Cię uczcić uwielbieniem, jakiego doznajesz od Człowieczeństwa Jezusa Chrystusa,

[347b] Pierwsze przygotowanie wstępne.

Ożywić wiarę i wyobrazić sobie chwałę Przenajświętszej Trójcy oraz uwielbiać Ją jako Pana wszechświata oraz swego Stworzyciela, Zachowawcę, Odkupiciela, Uświęciciela i Sprawcę wiecznej naszej chwały. Następnie wyobrazić sobie nieprzeliczone mnóstwo dusz stworzonych na obraz i podobieństwo Przenajświętszej Trójcy i odkupionych Najdroższą Krwią Jezusa Chrystusa, dusz stanowiących nieocenione bogactwo, wobec którego wszelkie bogactwa, jakimi ziemia się chlubi, są prawie niczym. Trzeba się bogacić bezcennym skarbem dusz, zdobywając je sobie, jak to tylko możliwe, przez staranie się o ich zbawienie. I zważ, że pośród nich jest i twoja dusza, i że jeżeli ją stracisz, udziałem twoim będzie rozpacz na wieki; trzeba też osobnym spojrzeniem ogarnąć dusze twych krewnych, domowników, podwładnych, współobywateli, szczególnie zaś duszę tego, którego może zgorszyłeś[981].

Drugie przygotowanie wstępne.

Prosić Najśw. Dziewicę, Anioła Stróża i całą Wspólnotę Niebian o łaskę potrzebną do odniesienia z rozmyślania jak najobfitszych owoców.

[347c] Po rozmyślaniu możecie zanieść [do Boga] następującą modlitwę:

Boże mój, dziękuję Ci za oświecenia i łaski, których udzieliłeś mi dla owocnego rozmyślania. Błagam Cię o przebaczenie, że nie skorzystałem z nich należycie. Niechaj Twe miłosierdzie wyrówna me niewierności; Ty zaś, przez zasługi Jezusa i za wstawiennictwem Naj świętszej Maryi i całej Wspólnoty Niebian, udziel mi łaski, abym wykonał powzięte postanowienia.

[348] Rozmyślanie na dzień pierwszy [miesiąca]

Krzewienie wiary niezbędne jest do osiągnięcia życia wiecznego.

[348a] 1. Przypomnij sobie, duszo moja, i rozważ głęboko pełne słodyczy słowa, jakie w parę chwil przed udaniem się do Ogrójca powiedział Jezus Chrystus: „A ten jest żywot wieczny, aby poznali Ciebie, jedynego Boga prawdziwego, i któregoś posłał, Jezusa Chrystusa” [Łk 17, 3]. W słowach tych Zbawiciel chciał powiedzieć, że do osiągnięcia żywota wiecznego jest bezwzględnie konieczne poznanie Jego Ojca, jako jedynego prawdziwego Boga, oraz zesłanego przezeń Syna, czyli samego Jezusa Chrystusa, Zbawiciela świata. Te zatem dusze, do których nie dotarła jeszcze wiara święta, nie znają prawdziwego Boga i Najświętszego Jego Syna Jezusa Chrystusa, a tym samym nie czczą Go i nie miłują, jak domaga się tego wiara, i nie będą mogły osiągnąć życia wiecznego, jeżeli śmierć zaskoczy ich w tym opłakanym stanie[982].

[348b] 2. Rozważ ma duszo, że położenie twoje nie różniłoby się od położenia pogan, gdyby dzięki obwieszczeniu Ewangelii nie dotarł do ciebie bezcenny skarb wiary świętej. Bo wówczas, o duszo moja, choć stworzona jesteś na obraz i podobieństwo Boże [por. Rdz l, 26] i odkupiona Najdroższą Krwią Jezusa Chrystusa[983] , nie znałabyś, nie czciła i nie kochała Ojca, który cię stworzył, Syna, który cię odkupił, i Ducha Świętego, który cię uświęcił... Ach, pomyśl duszo moja, że gdyby nie dotarła do ciebie wiara święta, byłabyś pozbawiona chrztu świętego i podobnie jak poganie nie byłabyś wolna od grzechu pierworodnego, a w następstwie tego nie miałabyś dostępu do skarbca miłosierdzia w sakramencie pokuty dla gładzenia win osobistych. Byłabyś w takim stanie, jak ktoś, komu Kościół nie otworzył bram przez chrzest św. Podobnie nie miałabyś udziału w mocy Ducha Świętego i w Jego darach przez sakrament bierzmowania.

Nie zamieszkałby też w tobie we własnej Osobie Pan nasz Jezus Chrystus, żywy, prawdziwy i chwalebny, w pełni swych zasług i najświętszych tajemnic; a przecież On zawsze jest gotów przychodzić do ciebie w Najświętszej Eucharystii. Gdybyś zaś była pozbawiona tego Sakramentu, nie otrzymałabyś nigdy zadatku na niebo.

W ten sposób bez sakramentów, bez Najśw. Ofiary, bez kapłanów, bez świątyń i ołtarzy Boga prawdziwego, jęczałabyś w opłakanych warunkach, w jakich znajdują się poganie, a jakie pod pewnym względem gorsze są od stanu zwierząt. Kiedy by się zaś zbliżała straszliwa chwila, od jakiej zawisła wieczność, w uciskach ciężkiego konania brakłoby ci owego pokrzepienia, jakiego religia Chrystusowa użycza wiernym w godzinie śmierci. Nie przyszedłby więc kapłan pocieszyciel, by przygotować cię na drogę wieczności. I odchodząc z tego świata bez wiary ożywionej czynami miłości, miałabyś, niestety, zamknięte podwoje nieba, a otwarte piekło, które pochłonęłoby cię i dręczyło ogniem na całą wieczność.

[348c] 3. Nędzne to położenie, nad którym zastanawiałaś się, o duszo moja, w tym drugim punkcie, dotyczy nie jednej tylko, ale milionów dusz żyjących na ziemi, które nie mając wiary, znajdują się poza Owczarnią Jezusa Chrystusa. W takim położeniu znajdują się niezliczone miliony powiększające[984] z pokolenia na pokolenie nieszczęsną rodzinę Adama, które albo nie usłyszą nic o Ewangelii Chrystusa lub, nie mając odpowiednich środków, nie będą w stanie przygotować się na przyjęcie bezcennego daru wiary świętej.

[348d] Lecz aby rozważanie tej prawdy przyniosło owoc jak należy, mów sobie tak: A wiec tak nędzny i nieszczęsny los spotka miliony żydów, którzy są i będą na świecie... W podobnie nędznym stanie żyją miliony mahometan na rozległych równinach Azji i rozpalonych piaskach Afryki... Również nieszczęsne i opłakane jest położenie tylu milionów ludzi, którzy na krańcach Ameryki żyją po lasach na sposób zwierząt. Miasta, prowincje, królestwa i państwa, które w swym czasie przyznawały się do Kościoła, żywiąc dlań cześć i posłuszeństwo, i które wydały bohaterów bez liku wiary Chrystusowej, obejmują dziś miliony i miliony krnąbrnych synów, heretyków, schizmatyków, odstępców i niewierzących.

Jakże nieszczęsny jest los tych ludzi! Któż będzie w stanie wyrwać tyle milionów dusz z ciemności błędów, któż przyniesie im światło wiary świętej? Otóż, duszo moja, każdy dobry katolik może współpracować w pewien sposób w dziele rozkrzewiania wiary świętej. Może to czynić przez swoją pracę i słowa, i modlitwy, które z głębi serca, w pokorze i ufności, zanosi do Ojca Niebieskiego, prosząc Go, aby posłał licznych i gorliwych misjonarzy w celu głoszenia Ewangelii św. oraz by przysposabiał serca do korzystania z niej.

[348e] Owoc [postanowienie]. 1. Wysoko cenić drogocenny skarb wiary św. Na myśl, że się z niej należycie nie korzystało, obudzać akt żalu. Życie swoje układać według zasad wiary ożywianej uczynkami miłości.

2. W miarę możności, zależnie od położenia i warunków, współpracować nad pomnażaniem środków duchowych i doczesnych, koniecznych do krzewienia wiary św., ożywianej uczynkami miłości, tudzież nad ponownym rozpalaniem jej wśród katolików, a zwłaszcza wśród krewnych i domowników, podwładnych i współobywateli oraz tych, którym może się dało zgorszenie.

Spośród wskazanych środków wybrać pod koniec serii tych rozważań jeden bardziej dla siebie odpowiedni i przyczyniać się do dzid Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego.

Akt strzelisty.

Przez najświętsze tajemnice odkupienia ludzkiego poślij, Panie, robotników na żniwo swoje i zlituj się nad ludem swym [por. Łk 10, 2; Jl 2, 17]. Przez zasługi Jezusa Chrystusa poślij, Panie, gorliwych misjonarzy dla nawrócenia wszystkich dusz i zlituj się nad ludem swym (...).

[349] Rozmyślanie na czwarty dzień [miesiąca]

Ze wszystkich Boskich doskonałości udzielanych przez Boga swym stworzeniom najbardziej Boskim darem jest łaska współpracowania nad zbawieniem dusz[985].

[349a] 1. Pomyśl, duszo moja, że łaska współpracowania nad zbawieniem dusz jest jedną z doskonałości udzielanych przez Boga swym stworzeniom, a spomiędzy wszystkich łask Jego jest najbardziej Boską, czyli największą, i to z różnych względów, z których obecnie rozpatrzymy tylko trzy. Pierwszy jest ten, że ci, którzy korzystają z tej łaski dla pożytku dusz, szczególnie zaś dusz pozbawionych środków do poznania Boga, Jezusa Chrystusa i Jego religii[986] , są najdoskonalszymi naśladowcami Jezusa Chrystusa, którzy przyszedł na ziemię, by przeprowadzić dzieło zbawienia dla chwały Ojca Niebieskiego. Gdyby władca ziemski dał podwładnym zajęcia, jakie wyznaczył samemu jedynemu synowi i prawowitemu dziedzicowi korony i tronu, czyż tym samym nie otrzymaliby oni szczególnego wyróżnienia? Z jakimże pragnieniem ubiegaliby się o takie wyróżnienie nawet wielmoże tego królestwa! A ty, duszo moja, która możesz otrzymać łaskę współpracy nad zbawieniem ludzi, czyż byłabyś tak niedbałą, by się o to nie starać? ”Więc przynajmniej w pokornej i ufnej modlitwie proś Ojca Niebieskiego, aby ci użyczył łaski współpracy nad zbawieniem dusz na wszelki możliwy sposób, a zwłaszcza przez uczynki mające na celu krzewienie wiary św., aby w ten sposób jak najwierniej naśladować Jezusa Chrystusa.

[349b] 2. Rozważ, duszo moja, że łaska współpracy nad zbawieniem dusz dlatego jest najbardziej wśród innych łask Boską, ponieważ kto korzysta z niej w sposób zasługujący, udoskonala w sobie obraz Przenajświętszej Trójcy, czyli staje się podobniejszy do Boga. Jest to drugi powód, który możesz rozważyć. Przypomnij sobie, duszo moja, że Pan Bóg stworzył cię na obraz i podobieństwo swoje... Zwróć na to uwagę, że Pan Bóg jest istotną Miłością... I na podstawie wiary możesz, o duszo moja, powiedzieć, że jesteś żywym obrazem istotnej Miłości, którą jest Bóg jeden w Istocie, a trojaki w Osobach... Bóg cię obdarzył wolnością w działaniu, a jednocześnie nałożył na ciebie przykazanie miłości a od przykazania tego uchylać się nie możesz, gdyż dał ci wolność po to, abyś z wolnej woli wypełniając przykazanie miłości stawała się tym podobniejsza do Boga, im doskonalej je wypełnisz.

A oto dzięki łasce współpracy nad zbawieniem ludzi dojść możesz do najdoskonalszego pełnienia miłości, a w tym pełnieniu dojdziesz do najwyższego szczytu, gdy współpracować będziesz nad zbawieniem tych ludzi, którzy najbardziej są opuszczeni; w ten bowiem sposób wykonywać będziesz największy spośród uczynków miłosierdzia. Powiedz mi zatem, o duszo moja, czy nie chciałabyś się stawać coraz podobniejsza do Boga? Jeżeli tak, postanów czynić wszystko, co leży w twej mocy, aby uzyskać tę łaskę i współdziałać na wszelki możliwy sposób w krzewieniu wiary świętej.

[349c] 3. Zważ, o moja duszo, że najbardziej Boską ze wszystkich łask jest dar współpracy nad zbawieniem ludzi nie tylko dlatego, że czyni nas bardziej podobnymi do Jezusa Chrystusa i do samego Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego, gdy chodzi o podobieństwo obrazu, ale też i dlatego, że czyni nas podobnymi do Nich w chwale. O jakże bardzo winna cię, duszo, ująć pełna słodyczy miłość Ojca, który cię stworzył, Syna, który cię odkupił, i Ducha Świętego, który cię uświęcił! Dziś bowiem wezwał cię do rozważenia tak bardzo wzniosłej prawdy, aby doprowadzając do wielkiego rozmiłowania się w łasce współdziałania w zbawieniu ludzi, przysposobił cię tym samym do jej pełnego przyjęcia i korzystania z niej według planów Jego miłości i miłosierdzia; i abyś w ten sposób stała się na tym świecie podobną do Jezusa Chrystusa w tym, co pełnił On przestając z ludźmi, i by się tak, w sposób zasługujący, udoskonalił w Tobie obraz Boga w pełnym uczestnictwie w Jego chwale przez całą wieczność.

[349d] Owoc [postanowienie] 1. Przez pokorną, ufną i wytrwałą modlitwę przysposabiać się do otrzymania łaski współpracy nad zbawieniem ludzi.

2. Polecać Bogu wszystkich, którzy dysponują koniecznymi i stosownymi środkami do krzewienia wiary św., by się przysposobili do łaski korzystania z nich dla zbawienia dusz. O ileż to zamożnych osób mogłoby bardzo skutecznie współpracować nad zbawieniem wielu dusz, gdyby usposobili się do przyjęcia takiej łaski!

3. Nie zapominać o stosowaniu jakiegoś praktycznego i odpowiedniego środka do najważniejszej sprawy rozkrzewiania wiary św.

Ponawiać często akt strzelisty[987].

3. [ROZWAŻANIA APOSTOLSKO-MISJONARSKIE]

(OOCC XI 282—287; data: ok. 1835?)[988]

[350] 1. Aby człowiek po nędzach tego żywota doszedł do szczęśliwości wiecznej, niezbędne jest rozkrzewianie wiary świętej.

2. Każde dzieło zmierzające do rozkrzewiania wiary świętej przewyższa wszelkie dobre uczynki, które nie zmierzają [wprost] do jej krzewienia.

3. Obowiązek szerzenia wiary świętej w miarę możliwości spoczywa na wszystkich.

Miłość Boga w użyczaniu człowiekowi daru współdziałania w pracy nad zbawieniem wiecznym ludzi[989].

4. Pełne miłości zamiary Boże w powołaniu człowieka do współpracy nad zbawieniem dusz, mimo że Bóg nie potrzebuje człowieka, by je zbawiać.

5. Najwyższa głupota człowieka, gdy nie korzysta ze środków duchowych [rozstrzel. — F. B.] dawanych mu przez Boga dla stawania się narzędziem zbawienia ludzi[990].

6. Głupota skrajna człowieka, który nie korzysta ze środków doczesnych [rozstrzel. — F. B.], jakich udziela mu Bóg, aby się mógł stać narzędziem zbawienia dusz.

7. Najmędrszym z ludzi jest ten, który usiłuje jak najlepiej korzystać ze środków duchowych i doczesnych dla zbawienia ludzi.

8. Najpotężniejszym monarchą wśród ludzi jest ten, kto ze wszystkich najbardziej się stara o zbawienie dusz.

9. Najszczęśliwszy wśród panujących nad ludźmi jest ten, który najwięcej ze wszystkich korzysta ze środków duchowych i doczesnych dla zbawienia ludzi.

10. Najszlachetniejszym ze wszystkich ludzi jest ten, kto pośród wszystkich wszelkimi siłami stara się o zbawienie dusz.

11. Najroztropniejszym z ludzi jest ten, kto najbardziej ze wszystkich dba o zbawienie ludzi.

12. Najsprawiedliwszym z ludzi jest ten, kto się stara ze wszystkich najbardziej o zbawienie dusz.

13. Żyje zgodnie ze swym celem ten, kto zgodnie z zamiarami Bożymi troszczy się najbardziej ze wszystkich o zbawienie dusz.

14. Kto najwięcej ze wszystkich troszczy się o zbawienie ludzi, ten skuteczniej od innych stawia zaporę występkom bez liku.

15. Kto się stara bardziej niż inni o zbawienie dusz, więcej od innych szerzy chwałę Boga w Trójcy Świętej Jedynego.

16. Kto bardziej od innych dba o zbawienie ludzi, ten więcej niż inni szerzy miłość do Słowa Przedwiecznego, Pana naszego Jezusa Chrystusa, z pokolenia na pokolenie.

17. Ten, kto bardziej niż inni troszczy się o zbawienie ludzi, więcej od innych szerzy nabożeństwo do Niepokalanej Matki Bożej, Najśw. Maryi, z pokolenia na pokolenie.

18. Kto bardziej niż inni troszczy się o zbawienie ludzi, więcej od innych szerzy nabożeństwo do Aniołów.

19. Kto bardziej niż inni troszczy się o zbawienie dusz, więcej od innych szerzy cześć Świętych w niebie.

20. Ten, kto bardziej od innych stara się o zbawienie dusz, więcej od innych popiera modły za dusze czyśćcowe.

21. Ten, kto bardziej niż inni stara się o zbawienie ludzi, więcej od innych przyczynia się do umiłowania religii katolickiej, ustanowionej przez Jezusa Chrystusa.

22. Kto bardziej niż inni troszczy się o zbawienie dusz, więcej od innych szerzy szacunek do Chrystusowego kapłaństwa.

23. Kto bardziej niż inni troszczy się o zbawienie ludzi, więcej od innych szerzy szacunek do Zastępcy Jezusa Chrystusa.

24. Kto bardziej niż inni troszczy się o zbawienie ludzi, więcej od innych szerzy szacunek należny biskupom.

25. Kto bardziej niż inni stara się o zbawienie dusz, więcej od innych przyczynia się do budzenia szacunku do kapłanów i sług ołtarza w Kościele Chrystusa.

26. Kto bardziej niż inni stara się o zbawienie dusz, więcej niż inni przyczynia się do szerzenia czci i szacunku do Najśw. Ofiary, do sakramentów świętych, do głoszenia słowa Bożego, do odpustów i innych skarbów duchownych, które Chrystus powierzył swemu Kościołowi.

27. Kto bardziej od innych troszczy się o zbawienie dusz, popiera więcej niż inni bezpieczny stan panujących.

28. Kto więcej niż inni stara się o zbawienie ludzi, ten bardziej niż inni przyczynia się do szczęścia narodów.

29. Kto bardziej niż inni dba o zbawienie ludzi, więcej od innych szerzy pokój i zgodę w rodzinach.

30. Kto bardziej od innych stara się o zbawienie ludzi, przecenniejszą od wszystkich śmiercią zakończy swe życie.

31. Kto bardziej od innych troszczy się o zbawienie dusz, ten w chwili swej śmierci spotka się z większym miłosierdziem [Bożym].

32. Ten, co więcej od innych troszczy się o zbawienie dusz, w dniu ostatecznym sądu będzie wśród wszystkich ludzi najbardziej uczczony.

33. Kto więcej od innych dba o zbawienie dusz, ten będzie szczęśliwszy od wszystkich w przybytku wiecznej chwały.

4. [WYJĄTKI Z DZIEŁK A O BOGU-MIŁOSCI NIESKOŃCZONE J][991]

(Oryginał z roku 1849; przekł. z wydania z 1936)[992]

BÓG-MIŁOSC NIESKOŃCZONA[993]

[351] [Słowo wstępne św. W. Pallottiego]

Do wszystkich wiernych, braci w Panu naszym Jezusie Chrystusie.

[351a] Nikt nie może odnieść pożytku z cennego jakiegoś przedmiotu, jeżeli nie zna wartości i użyteczności, jakie można mieć z niego dla siebie i dla innych, dlatego my, wyróżnieni spośród milionów ludzi darem wiary, powinniśmy odczuwać potrzebę zapoznawania się lub przynajmniej przypominania sobie w świetle wiary o nieskończonej miłości i miłosierdziu bez granic, z jakim Bóg nas stworzył i zachowuje, z jakim nas odkupił i uświęcił przez łaskę chrztu św.; a jeśliśmy przez grzech utracili otrzymaną na chrzcie św. łaskę uświęcającą, to tenże Bóg, mimo że raz po raz przez nas obrażany, uświęca nas na nowo przez sakrament pokuty, napełnia darami swymi w sakramencie bierzmowania oraz uświęca najbardziej przez Najśw. Eucharystię, ponieważ z nieskończonej miłości chce nas doprowadzić do wiecznej chwały[994].

[351b] Na tych zatem niewielu stronach przypomnimy sobie prawdy wiary znane już wszystkim katolikom, a zawarte w Składzie Apostolskim, pospolicie zwanym Credo. W nim to święci Apostołowie (w liczbie dwunastu) w tyluż artykułach wiary w niewielu słowach wyrazili Boskie dzieło stwarzania i zachowywania wszelkich istot stworzonych, jak również dzieło odkupienia, uświęcenia i wiecznego zbawienia nas ludzi; a że Bóg uczynił wszystko z miłości i z motywu nieskończonego swojego względem nas miłosierdzia[995] , będziemy odmawiać modlitwy, by poznać i przypomnieć sobie nieprzebraną miłość i nieskończone miłosierdzie Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego, a tym samym będziemy się coraz lepiej usposabiać do korzystania z nich zgodnie z wolą Bożą, odpowiednio do najmiłościwszych planów tegoż Jego nieskończonego miłosierdzia.

[351c] Każdy z wierzących będzie mógł odnosić pożytek z tej książeczki, odczytując co dzień przynajmniej jedną z prawd wiary i z uczuciem miłości odmawiając modlitwę, jaka następuje po rozważaniu.

Błogosławieni ojcowie rodzin [spacja — F. B] oraz przełożeni szpitali, ochronek i wszelkiego rodzaju wspólnot, którzy do codziennych porannych czy wieczornych modlitw dołączać będą to pobożne ćwiczenie dyktowane wiarą. Powinno by się stale je praktykować w celu odniesienia pożytku z tego niezrównanego daru wiary, zgodnie z planarni nieprzebranej miłości i nieskończonego miłosierdzia Bożego.

Pierwszy artykuł Składu Apostolskiego „Wierzą w Boga Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”

[352] I. Cel stworzenia

Bóg szczęśliwy w swym bycie, powodowany nieprzebraną miłością i miłosierdziem bez granic, dokonuje dzieła stworzenia po to, by się całkowicie udzielać swoim stworzeniom.

[352a] Oświecony światłem wiary świętej przyjmuję, że jest Bóg odwieczny, nieogarniony, niezmierzony, niepojęty, sam. w sobie od wieków nieskończenie szczęśliwy; Jeden w Istocie, a trojaki w Osobach: Ojciec, Syn i Duch Święty; nieskończony w przymiotach i doskonałościach, i wszechmocny, gdyż może uczynić wszystko krom grzechu, jako nieograniczona Świętość. Nie może umierać, gdyż z istoty swej jest Życiem. Wierzę, że pierwsza Osoba zwie się Ojcem, ponieważ zrodziła i rodzi w wieczności drugą Osobę, która zwie się i jest Synem. Wierzę, że Bóg sam, choć stworzeń nie potrzebował, z miłości jednak nieskończonej powodując się miłosierdziem bez granic stworzył z niczego niebo i ziemię oraz wszystko, co się na niebie i ziemi znajduje.

[352b] Boże mój! Ty będąc nieskończenie szczęśliwy sam w sobie od wieków i po wszystkie wieki, nie potrzebujesz nikogo; czemuż więc postanowiłeś przed wiekami stworzyć miłościwie niebo i ziemię? Ach, Boże mój[996] ! Przypomina mi wiara święta, żeś jest nieskończoną Dobrocią, a jako taki, raczysz się rozlewać bez granic[997]. Dlatego z bezgraniczną miłością zadekretowałeś litościwie od wieków niewysłowione dzieło całego wszechświata, by na stworzenia przelewać całą istotą Twą odwieczną, niezmierną, nieogarnioną i niepojętą.

[352c] O Boże mój! Święta ma wiara przypomina mi, że wykonałeś miłościwe swe postanowienie stwarzania i że przed stworzeniem człowieka powołałeś do bytu niebo i ziemię, w niebie zaś Aniołów, a na ziemi wszystko widzialne. Powołałeś do bytu Aniołów — najszczęśliwsze duchy, by wspomagały ludzi w potrzebach duszy i ciała. I wszystko co widzialne stworzyłeś po to, by służyło człowiekowi, by zaopatrzyć go we wszystko, co potrzebne mu jest w niedostatkach obecnego życia; każdy zaś człowiek ma z tych dóbr korzystać w takiej mierze, jaka wystarcza do dojścia do ostatecznego, jedynego i uszczęśliwiającego celu.

[352d] Ach, Boże mój! Ty wiedziałeś od wieków, jak mało ludzi pozna nieskończoną Twą miłość, a mniej jeszcze z nich odniesie z niej pożytek; jak wielu tymiż Twoimi darami i wszystkimi stworzonymi rzeczami posługiwać się będzie dla popełniania grzechów, a zatem, by obrażać Cię i znieważać. Nieprzebrana jednak Twa miłość jest też miłosierna bez granic; dlatego odniosła zwycięstwo miłość pobudzająca Cię nieskończenie do całkowitego oddania się tym niewielu ludziom, którzy chcą Cię przyjmować.

[352e] O Boże mój! Święta wiara przypomina mi te prawdy nieskończonej Twojej miłości i nieprzebranego miłosierdzia Twego. Któż jednak dojdzie do poznania tej miłości i miłosierdzia i do korzystania z nich, jak tego Ty pragniesz? Boże mój, Ty sam jedynie możesz mnie oświecić i wesprzeć. Dlatego przez nieskończone miłosierdzie Twoje pomóż mi się modlić w ten sposób.

Modlitwa[998]

[352f] Boże mój, Ojcze Wszechmogący, Stworzycielu niebo i ziemi! Jedynie Ty znasz potworną mą niewdzięczność wobec nieskończonej Twojej miłości i nieprzebranego miłosierdzia Twego, przez jakie stworzyłeś Aniołów, by wspomagali mnie na duszy i ciele, oraz wszelkie inne stworzenia, aby zaopatrywały wszystkie me życiowe potrzeby. Ty sam wiesz, o ile bardziej jeszcze niegodny jestem wskutek mej niewdzięczności, by posiąść dar stałej pamięci o nieskończonej miłości Twojej i nieprzebranym Twym miłosierdziu, a także dar korzystania z nich tak, jak Ty tego pragniesz. A jednak Ty udzielisz mi tego wszystkiego przez samoż to nieskończone miłosierdzie, przez zasługi Jezusa Chrystusa, Najśw. Maryi oraz Aniołów i Świętych.

Ofiarowanie[999]

[352g] Ojcze Przedwieczny! Z Najśw. Sercami Jezusa i Maryi ofiaruję Ci Najdroższą Krew Baranka bez zmazy, Boskiego Odkupiciela naszego, na podziękowanie, jak gdybyś już użyczył wszystkich łask, o które Cię proszę, tak mnie jak i wszystkim, teraz i zawsze[1000].

[353] VIII. Nieprzebrana miłość Boga i miłosierdzie Jego w stworzeniu człowieka

[353a] Przypominam sobie w świetle wiary świętej, że kiedy Bóg zgodnie z planarni swej nieprzebranej miłości i nieskończonego miłosierdzia swego powołać miał do bytu człowieka, rzekł: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram — „Uczyńmy człowieka na obraz i podobieństwo nasze” [Rdz l, 26]. A ponieważ taż wiara poucza mnie, że Bóg nie ma ciała, przeto należy się rozumieć, że to przez duszę człowiek stworzony został na obraz i podobieństwo Boże i że w konsekwencji nasza dusza jest istotą żyjącą, duchową i rozumną; a cechą jej wyróżniającą jest to, że stanowi żywy obraz Boga i całej Jego istoty.

[353b] A zatem, o Boże mój, Miłości ma nieskończona, Miłości niewysłowiona, Miłości niepojęta, jest prawdą wiary, że moja dusza została stworzona na obraz i podobieństwo Twoje! A nie jest to obraz malowany na płótnie ani wizerunek rzeźbiony w drzewie, na skale lub w kamieniu, lecz jest istotą żywą, rozumną i duchową. Na mocy naturalnej swej wyróżniającej cechy stworzenia, która w konsekwencji stanowi jej rzeczywistą, prawdziwą i istotną właściwość, jest bytem stworzonym, substancjalnym, przedstawiającym Ciebie, o Boże, w całej Twej istocie, w Boskich Osobach — i we wszystkich nieskończonych Twoich przymiotach i doskonałościach, ponieważ — choć jesteś Jeden w Istocie, a Trojaki w Osobach — jesteś jednak Jeden Jedyny z wszystkimi Twymi nieskończonymi przymiotami i doskonałościami. Jest zatem prawdą wiary, że dusza moja, będąc żywym obrazem Twoim, jest również obrazem tego, co wieczne, nieskończone, niezmierne i niepojęte.

[353c] Ale Ty, o Boże mój, jesteś Trojaki w Osobach jako Ojciec, Syn i Duch Święty: wierzyć zatem należy, że dusza ma jest żywym obrazem Twoim, Ojcze, Synu i Duchu Święty! Lecz Ty, o Boże mój, jesteś nieskończoną Potęgą: mam zatem wierzyć, że dusza moja jest żywym obrazem nieskończonej Twojej potęgi! Dalej, o Boże mój, jesteś nieskończoną Mądrością i Dobrocią: trzeba mi zatem wierzyć, że moja dusza jest żywym obrazem Twojej nieskończonej mądrości i dobroci! I jeszcze dalej, z Istoty swej, o Boże mój, jesteś też Sprawiedliwością, Miłosierdziem i Czystością: mam zatem wierzyć, że moja dusza jest żywym obrazem istotnej Twej sprawiedliwości, miłosierdzia i czystości. Boże mój, przypomina mi [jeszcze] wiara, żeś jest z Istoty swej Świętością i Doskonałością: a zatem trzeba mi wierzyć, że dusza moja jest żywym obrazem istotnej Twej świętości i doskonałości. A ponieważ przymioty Twe są nieskończone, niezmierne i niepojęte, a i doskonałości Twe są również bez granic, muszę więc wierzyć, że dusza moja jest żywym obrazem całego Ciebie, wszystkich nieskończonych Twych doskonałości i wszystkich nieskończonych, odwiecznych, niezmiernych i niepojętych przymiotów Twoich.

[353d] Ach, Boże mój! Tak to utworzyć raczyłeś duszę naszą, aczkolwiek w nieskończonej mądrości swojej wiedziałeś przed wiekami, jak mało ludzi i w jak skromnej mierze cenić będzie Twą duszę, oraz że jeszcze mniej ich będzie żywić wdzięczność za dobrodziejstwo tak trudne do pojęcia. Ach, Boże mój, wiem, że nieskończona miłość Twoja jest równocześnie miłosierna bez granic, i dlatego ani zapoznanie, ani niewdzięczność wszystkich, a nawet i moja własna, nie zdołają przeszkodzić w wykonywaniu odwiecznego, najmiłościwszego i naj - miłosierniejszego Twojego postanowienia odnoszącego się do stworzenia naszej duszy na obraz i podobieństwo całej Twej Istoty oraz wszystkich nieskończonych przymiotów i doskonałości Twoich, o Boże, któryś jest Jeden w Istocie, a Trojaki w Osobach, odwieczny, niezmierny, nieskończony i niepojęty! Ach, Boże mój, któż zdoła pojąć nieskończoną Twą miłość i nieprzebrane miłosierdzie Twoje, a moje ich zapoznanie i niewdzięczność za nie, gdyż nie ceniłem tak bardzo mej duszy, jakem ją cenić powinien. Mimo to przez nieskończone miłosierdzie Twoje dopomóż mi, bym prosił Cię tymi oto słowy:

Modlitwa

[353e] Boże mój, najukochańszy Ojcze i najmiłosierniejszy mój Stworzycielu! Niemożliwą jest rzeczą, bym pojął przecenną wartość mej duszy stworzonej na obraz i podobieństwo Twoje, bo i Ciebie pojąć nie jestem w stanie. Ale większą jeszcze jest niemożliwością, bym doszedł do zrozumienia bezgranicznej miłości i nieskończonego miłosierdzia, w których raczyłeś stworzyć mnie w ten sposób, choć w nieskończonej i odwiecznej mądrości wiedziałeś, jak molo będę sobie ważył to dobrodziejstwo tak niepojęte oraz jak bardzo wobec Ciebie będę niewdzięczny; toteż i to jest niemożliwe, bym pojął swą niegodność. Mimo to mam mocną ufność i uważam za pewne, że przez nieskończone Twe miłosierdzie i przez nieprzebrane zasługi Jezusa Chrystusa, przez zasługi i wstawiennictwo Najświętszej Maryi, wszystkich Aniołów i Świętych, Ty udzielisz mi doskonałego żalu i daru stałego pamiętania o nieprzebranej miłości Twojej i nieskończonym Twym miłosierdziu, a także daru, abym zawsze cenił sobie i szanował swą duszę i dusze mych bliźnich, i wreszcie laski, bym zgodnie z Twą wolą żywił wobec Ciebie wdzięczność za tak niezrównane dobrodziejstwa[1001].

(...)

[354] XXI. Bóg jest pokarmem naszej duszy

[354a] Pouczony przez wiarę świętą powinienem pamiętać, że Bóg powodując się swoją nieprzebraną miłością i nieskończonym swym miłosierdziem, raczył mą duszę stworzyć na obraz swój i podobieństwo, bym mógł za pokarm [spacj. — F. B.] mieć samego Boga. Albowiem jak dla utrzymania przy życiu naszego ciała dał nam pożywienie cielesne, tak w celu posilania, utrzymywania, wzmacniania i udoskonalania naszej duszy w życiu łaski, które jest życiem przybranych synów Bożych, a wiedzie duszę do podobieństwa z Bogiem w chwale przez całą wieczność, dał nam za pokarm całego siebie, Jedynego w Istocie, a Troistego w Osobach, wraz ze wszystkimi nieskończonymi swymi przymiotami i doskonałościami.

[354b] Dlatego też Adama stworzył w stanie niewinności; a stan ten między innymi darami zawiera szczególnie łaskę uświęcającą, która wynosi nas do godności przybranych dzieci Bożych. Toteż Bóg był zawsze prawdziwym, jedynym i wyłącznym pokarmem dusz, które gdy wolne od grzechu, są przybranymi Jego dziećmi. Grzech to bowiem zniekształca nas w charakterze żywego obrazu Bożego. Dlatego to powiedział Mędrzec Pański: „Kto się Boga boi, będzie czynił dobrze..., a [Bóg] nakarmi go chlebem żywota i rozumienia; wodą zbawiennej mądrości napoi go i umocni się w nim, i nie ugnie się” [Syr 15, 3 n].

[354c] Ach, Boże mój, Miłości Nieskończona, Miłości niewypowiedziana, Miłosierdzie bez granic! Któż to pobudził Cię do powołania mnie do bytu, tak że moja dusza, aby dojść do ostatecznego i pełnego szczęścia — kresu, do którego ją w miłosierdziu stworzyłeś, musi pożywać samego Ciebie jako pokarm swój i posilenie? Któż to sprawił, jeżeli nie Twoja nieskończona miłość i nieprzebrane Twe miłosierdzie? Ach, Boże mój! Ty zatem jesteś pokarmem mej duszy! A więc Ojciec jest pokarmem mej duszy, Syn jest pokarmem mej duszy, Duch Święty jest pokarmem mej duszy, cały Bóg jest pokarmem mej duszy!

[354d] A zatem, Boże mój, Twa nieskończona potęga jest pokarmem duszy mojej; nieskończona Twa dobroć, miłość, miłosierdzie i sprawiedliwość są pokarmem duszy mojej; Twoja istotna czystość, Twa świętość, Twa nieskończona doskonałość — są pokarmem duszy mojej; wszystkie nieskończone przymioty Twoje, wszystkie nieprzebrane Twe doskonałości — są pokarmem duszy mojej. Cała istota Twoja, o Boże mój odwieczny, niezmierny, nieskończony i niepojęty — jest pokarmem duszy mojej; jesteś nim zawsze, nocą i dniem, w każdej chwili! I chcesz, abyśmy coraz szerzej otwierali podwoje dusz naszych, by jeszcze się więcej nasycać; i raczysz nam to nakazywać mówiąc: „Szeroko otwórz twe usta, a ja je napełnię” [Ps 80, 11].

[354e] Boże mój! Któż dojdzie do zrozumienia nieskończonej miłości Twojej i niewymownego Twego miłosierdzia, które skłoniły Cię, abyś powołując nas do bytu, wszczepił w nas potrzebę wchłaniania Ciebie całego jako pokarm duszy naszej, aby w ten sposób dojść do ostatecznego i najszczęśliwszego kresu naszego [życia]? Kto zdoła pojąć, jak wielkim jestem niewdzięcznikiem i jak bardzo zawiniłem przez to, że nie korzystałem nigdy jak mogłem i jak powinienem był korzystać z tej konieczności bez ceny. Wszak winienem był zwracać bez przerwy duszę swą ku Tobie, aby sycić się wciąż Tobą, i to całą Istotą Twoją, wszystkimi Twymi nieskończonymi przymiotami i doskonałościami, żyjąc w Tobie tak, aby mą duszę czynić coraz to bardziej podobną do Ciebie, Ojcze, Synu i Duchu Święty — odwieczny, nieskończony, niepojęty i niezmierzony Boże! O Boże mój, przez tę niewdzięczność zasłużyłem na to, by moja dusza została pozbawiona Ciebie jako swego pokarmu. Lecz czyż opuścisz mnie, o Boże? Wierzę, że nie uczynisz tego! Więcej jeszcze, dla swego nieskończonego miłosierdzia racz mnie wspomagać, bym się modlił do Ciebie tymi oto słowy:

Modlitwa

[354f] Boże mój, Ojcze mój, nieskończona Miłości mej duszy, odwieczny, bezmierny i niepojęty Pokarmie i Posiłku mojej biednej duszy! Widzisz, jak bardzo jestem ułomny, szpetny i okryty ranami, ponieważ nie posilałem się. Tobą, jak mogłem i powinienem to czynić, karmiłem bowiem swą duszą myślami przyziemnymi i prymitywnymi, niosącymi śmierć i to śmierć wieczną, z najokropniejszą niewdzięcznością opuszczając Ciebie, który jesteś [właściwym] pokarmem na żywot wieczny. Mój Boże, z powodu tej czarnej mej niewdzięczności — czyżbyś już nie chciał być pokarmem mej duszy?

Przeciwnie, im bardziej nie doceniałem Twych darów, byłem niewdzięcznym i winnym,, tym bardziej żywię mocną i niewzruszoną nadzieję i pewność, że dla nieskończonego miłosierdzia Twego, dla nieprzebranych zasług Pana naszego Jezusa Chrystusa, dla zasług i wstawiennictwa Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych, udzielisz mi od razu laski doskonałego żalu za potworną moją niewdzięczność i za wszystkie grzechy; a również laski do prowadzenia życia oderwanego od ziemskich rozkoszy, a oddanego całkowicie świętej modlitwie i rozmyślaniu; i także laski wykonywania najświętszej Twej woli we wszystkich mych obowiązkach, bym duszę swą zachowywał zawsze dla Ciebie gotową i jak najmocniej przywiązaną do Ciebie, Ojcze, Synu i Duchu Święty, oraz do wszystkich nieskończonych przymiotów i doskonałości Twoich, jak i do całej Twej Istoty, o wieczny, niezmierny, nieskończony i niepojęty Pokarmie mej duszy, bym się upodobnił do Ciebie i tak doszedł do podobieństwa Twojego w chwale[1002].

Drugi i trzeci artykuł Składu Apostolskiego[1003].

„Wierzę w Jezusa Chrystusa, Syna Jego Jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny”

(...)

[355] XXIV. Nieskończona miłość i miłosierdzie Boga objawia się w tym, że dał On nam Pana naszego Jezusa Chrystusa za Pierworodnego Brata.

Pouczony przez świętą wiarę winienem pamiętać, że św. Paweł Apostoł w liście do pierwszych chrześcijan w Rzymie mówiąc o Panu naszym Jezusie Chrystusie zapewnia nas, iż Bóg dał Go nam po to, aby był naszym pierworodnym Bratem: Ut sit ipse primogenitus in multis fratribus [Rz 8, 29], to jest, by był pierworodnym wśród wielu braci, czyli pierworodnym wśród wszystkich prawdziwych katolickich chrześcijan. Takim to dał nam Go Bóg Ojciec Przedwieczny.

[355a] Jest zatem prawdą wiary, że Bóg — nieskończona Miłość i nieprzebrane Miłosierdzie — mimo że w bezgranicznej mądrości swojej przewidział od wieków naszą niewdzięczność i okropne a nieprzeliczone grzechy, jakie mieliśmy popełnić, to jednak nie tylko stworzył nas na obraz swój i podobieństwo, dając nam wolną wolę, abyśmy w sposób zasługujący doskonalili się jako żywe Jego podobieństwo, ale ponadto, mimo że opuściliśmy Go przez grzech i wyrzekliśmy się Jego ojcostwa, dał nam swojego Przedwiecznego Syna, który wcielił się dla nas; a dał nie tylko jako Odkupiciela, ale także jako naszego pierworodnego Brata, chcąc przez to w sposób żywszy i bardziej odczuwalny ożywić naszą wiarę w ten głęboki, prawdziwy i najściślejszy stosunek, który — jeśli się tak wolno wyrazić — można określić nadprzyrodzonym pokrewieństwem, przez które wchodzimy w prawa synów Bożych, Bożych dziedziców i współdziedziców Jezusa Chrystusa. Dlatego też św. Paweł Apostoł w Liście do Rzymian zapewniał ich tymi słowami: ,,Którychkolwiek bowiem ożywia Duch Boży, ci są synami Bożymi..., a jeśli synami, to i dziedzicami: dziedzicami Bożymi, a współdziedzicami Chrystusa” [Rz 8, 14 nn].

[355b] Jest zatem prawdą wiary, że jeśli żyjemy bez śmiertelnego grzechu, jesteśmy synami Bożymi, dziedzicami Bożymi i współdziedzicami Jezusa Chrystusa. A będąc synami Bożymi, jesteśmy nie tylko żywymi obrazami Boga, ale i przybranymi synami Bożymi, a więc synami Tego, który jest odwieczny, niezmierny, nieskończony i niepojęty. Jako przybrani synowie Boga, jesteśmy wszyscy prawymi Jego dziedzicami. A zatem naszym wieczystym, niezmiernym, nieskończonym i niepojętym dziedzictwem jest Bóg, i to cały Bóg Ojciec, Syn i Duch Święty, i wszystkie nieskończone przymioty Boga: bezgraniczna dobroć, najistotniejsza czystość, nieograniczona potęga i mądrość, nieprzebrane miłosierdzie, najistotniejsza sprawiedliwość, świętość i doskonałość, a także wszelkie nieograniczone doskonałości Boże. Jesteśmy współdziedzicami Pana naszego Jezusa Chrystusa, bo skorośmy przybranymi synami Bożymi, to On jest naszym prawdziwym pierworodnym Bratem. Powinniśmy się więc radować wiecznym naszym współdziedziczeniem z tymże Boskim naszym Odkupicielem i pierworodnym Bratem Jezusem Chrystusem, w objawieniu chwały tegoż odwiecznego, niezmiernego, nieskończonego i niepojętego Boga przez wieczność całą.

[355c] Ach, Boże mój, nieskończona moja Miłości i Miłosierdzie me nieprzebrane! I jakże mógłbym to sobie kiedyś przedstawić, że po doznaniu nieprzeliczonych zniewag, niepojętego braku wdzięczności oraz uchybień i zdrad naszych nie tylko darowałeś nam Odkupiciela, ale raczyłeś nam Go dać jako Brata naszego pierworodnego, wynosząc nas do godności przybranych synów Twoich, Twoich dziedziców i współdziedziców wraz z Synem Twoim, wcielonym dla naszego zbawienia? Ach, Boże mój, kiedyż to starałem się odnieść pożytek z tego niepojętego miłosierdzia Twego? A zamiast tego jakżeż bardzo go nadużywałem i na jakie zasługiwałem pozbawienie łaski i poniesienie kar wiekuistych! Ty sam wiesz o tym. A jednak najmiłościwsze i nieprzebrane Twe miłosierdzie napełnia mnie coraz większą ufnością; toteż opierając się na tym samym nieprzebranym Twym miłosierdziu mam pewność, że chcesz mnie wspomóc, abym się tak modlił:

Modlitwa

[355d] Jezu, najukochańszy mój Odkupicielu, najdroższy mój pierworodny Bracie, czy miłowałem Cię kiedykolwiek i szanowałem jako najbardziej umiłowanego, pierworodnego Brata? Wprost przeciwnie, tak wiele razy zdradzałem Cię i doprowadzałem innych do zdrady przez nieprzeliczone i najokropniejsze zgorszenia, a czyniłem to nie tylko z najpotworniejszą niewdzięcznością wobec nieskończonej Twej miłości i nieprzebranego miłosierdzia Twego, ale i z bardzo wielką szkodą dla duszy mej przez pozbawianie się tego tak bardzo szlachetnego i przecennego prawa współdziedziczenia z Tobą, [prawa] dziedzica i przybranego syna Bożego.

Czy jednak z tego powodu chcesz mię od siebie odrzucić, jak na to zasługują? Jesteś wszak z samej Istoty swej miłosierdziem! Toteż przez nieskończone Twe miłosierdzie, przez zasługi t wstawiennictwo Najśw. Maryi oraz wszystkich Aniołów i Świętych żywię zdecydowaną nadzieję, że użyczysz mi doskonałego żalu, za grzechy moje i raczysz przywrócić mi bezcenne prawo przybranego syna Bożego, Bożego dziedzica i współdziedzica wraz z Tobą, byś mi dozwolił cieszyć się wraz z Tobą niepojętym dziedzictwem w chwale przez całą wieczność[1004].

[356] XXV. Bóg dając nam swego Boskiego Syna za pierworodnego Brata, jednocześnie za Matkę dał nam Matkę Najśw. tegoż swojego Syna, a za braci - wszystkich Świętych; stąd względy, jakimi darzą nas Aniołowie święci.

[356a] Ilekroć w świetle wiary świętej przypominam sobie, że Bóg — nieskończona Miłość i Miłosierdzie mej duszy — raczył mi dać za pierworodnego Brata Pana naszego Jezusa Chrystusa, powinienem sobie również przypomnieć, że niewysłowiony ten akt nieskończonej Jego miłości i miłosierdzia obejmuje w sobie bezmierne morze innych darów, łask i zaszczytów, jakich pojąć nie potrafię; w szczególności zaś dar, o którym mówi mi wiara święta, że skoro Pan nasz Jezus Chrystus jest naszym pierworodnym Bratem, to Najśw. Maryja, będąc rzeczywistą Matką Jezusa Chrystusa, jest też i Matką moją. O, jakże zatem jestem zaszczycony, jakże szczęśliwy! Córka Ojca Przedwiecznego, Matka Przedwiecznego Syna, Najczystsza Oblubienica Ducha Świętego jest Matką moją, i to Matką, która pod względem świętości, a zatem [pod względem] potęgi, mądrości i miłości, a także co do chwały, przewyższa wszystkich Aniołów i Świętych.

[356b] Następnie powinienem sobie jeszcze przypomnieć, że skoro Bóg za pierworodnego Brata dał mi Jezusa Chrystusa, to tym samym za braci dał wszystkich Świętych Starego i Nowego Przymierza, jako że i Święci Starego Przymierza zbawieni zostali przez żywą wiarę w Jezusa Chrystusa jako przyszłego Odkupiciela. A zatem wszyscy święci Patriarchowie i Prorocy są moimi braćmi; wszyscy inni Święci wszelkiego stanu, godności i kondycji społecznej żyjący w czasie ponad czterech tysięcy lat[1005] przed narodzeniem Jezusa Chrystusa, są wszyscy moimi braćmi; świeci Apostołowie i Ewangeliści, święci niewinni Młodziankowie i święci Męczennicy, święci Papieże, Doktorowie, Biskupi, Kapłani, Lewici i Klerycy wszelkich święceń, święci Pustelnicy, Zakonnicy, Wyznawcy, Dziewice, Wdowy, Pokutnicy oraz wszyscy Świeci, którzy są i będą aż do końca świata są — i spodziewam się, że będą — moimi najserdeczniejszymi braćmi. Wszyscy oni żyją w doskonałej miłości i wszyscy są w takim położeniu, że przez Boga mogą być łatwo wysłuchani, gdy za mnie zanoszą prośby.

[356c] A jeżeli syn każdego władcy tego świata tak bardzo jest szanowany przez dworzan jego ojca, to jakżeż korzystne będą względy i okazywanie miłości wszystkich świętych Aniołów będących ministrami Dworu Niebieskiego mojego Ojca, mojego pierworodnego Brata Jezusa Chrystusa i Matki mej, Królowej Nieba, gdy uznają mnie oni za istotę obsypaną niewypowiedzianymi darami przybranego synostwa Bożego, braterstwa z Jezusem Chrystusem, synostwa Maryi i braterstwa ze wszystkimi Świętymi.

[356d] Ach, Boże mój, ja nic nie rozumiem! O nieskończona Miłości, Miłości niepojęta! O nieprzebrane Miłosierdzie mej duszy, oświeć mnie, bym poznał, jak bardzo byłem niewdzięczny, a co gorsza, jak bardzo trwoniłem Twe dary, j ak ogromną zaciągnąłem winę postępując stale przeciwnie, niż powinienem był postępować, aby z miłością, pokorą i z sercem przepełnionym wdzięcznością odpowiadać na nieskończoną Twą miłość i miłosierdzie bez granic. Jakżem bardzo był nierozsądny, że nie korzystałem, jak mogłem i powinienem był korzystać, ze wstawiennictwa Aniołów i świętych najdroższych Braci moich oraz z przemożnego wstawiennictwa drogiej mej Matki Maryi, szczególnie dla wyjednania sobie łaski naśladowania ich we wszystkich cnotach, zgodnie z Twą wolą, o Boże mój! Mimo to opierając się na nieskończonym miłosierdziu Twoim jestem pewny, że wspomożesz mnie teraz i zawsze, bym Cię tak prosił:

Modlitwa

[356e] Mój Boże i miłosierny Ojcze! Jedynie Ty wiesz i pojmujesz, jak ja bardzo wobec Ciebie byłem niewdzięczny; nie tylko bowiem opuściłem Ciebie i zdradziłem pierworodnego mego Brata Jezusa Chrystusa tyle razy, ile jest grzechów, jakie sam popełniłem i do jakich przez swe zgorszenia innych przywiodłem, ale ponadto tak wiele razy zraniłem serce mej drogiej Matki mieczem mej niegodziwości; nie korzystałem też z Jej wstawiennictwa ani ze wstawiennictwa mych drogich Braci, wszystkich Świętych, i nie naśladowałem ich cnót, jak to czynić powinienem i jak mogłem; dlatego to ciągle grzeszyłem.

Jednakże teraz oświecony Twą łaską, mam mocną nadzieją, że przez wzgląd na nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa, na zasługi i wstawiennictwo Najśw. Maryi, Matki mej najukochańszej, oraz wszystkich Aniołów i Świętych raczysz udzielić mi łaski doskonałego żalu za wszystkie me grzechy tudzież łaski naśladowania wszystkich, by bardziej z bliska móc z coraz większą doskonałością aż do śmierci naśladować ukochaną mą Matkę Maryję oraz pierworodnego mego Brata Jezusa Chrystusa[1006].

(...)

VII. W PRZEDSTAWIANIU TEORETYCZNYCH ZASAD I ŻYWEJ PRAKTYKI DOSKONAŁOŚCI CHRZEŚCIJAŃSKIEJ[1007]

TRAKTAT O DOSKONAŁOŚCI CHRZEŚCIJAŃSKIEJ

(OOCC XI 897—919; data: między 1834 a 1840[1008])

[357] (— Traktat pierwszy —)[1009]

[357a] Artykuł l

Rozdz. 1. Istota chrześcijańskiej doskonałości polega na miłości Boga i bliźniego[1010]

Rozdz. 2. Cnoty moralne i rady [ewangeliczne][1011] stanowią dla chrześcijanina środki doskonalenia[1012].

W pierwszym traktacie mowa jest o środkach, jakie stosuje sługa Boży[1013] w celu zdobycia chrześcijańskiej doskonałości; w drugim — o przeszkodach, które usuwa; w trzecim — o odpowiednich dyspozycjach, czyli o praktykowaniu cnót moralnych i rad podejmowanych[1014] ; w czwartym — o miłości, w której, niby w zwierciadle, lśni doskonałość chrześcijańska sługi Bożego (a w traktacie tym będzie też mowa o wierze i nadziei, które łączą się z miłością i które jako cnoty Boskie, podobnie jak miłość kierują się wprost do Boga bez jakiegokolwiek innego środka)[1015].

[357b] Uwaga

O usuwaniu przeszkód, o stosowaniu środków, cnót moralnych i rad ewangelicznych oraz o cnocie wiary, nadziei i miłości mówi się tu w porządku kolejnym: jedno po drugim. Nie wynika jednak z tego, jakoby elementy te były w życiu stosowane jeden po drugim, w sposób, jak się je analizuje, ale stosuje się je łącznie wszystkie na raz[1016], to jest w tym samym czasie, tak jak sługa Boży stosuje środki do zdobywania doskonałości posługując się rozmyślaniami, modlitwą, sakramentami świętymi i tym podobnymi środkami, a prócz tego przezwyciężając nieuporządkowane namiętności stanowiące przeszkodę, postępując w zdobywaniu cnót stanowiących [potrzebne] dyspozycje, ćwicząc się w dobrych uczuciach i w dziełach miłości — a to jest wszak celem jego przemyślności i wysiłków, poprzez które udoskonala się jego dusza.

A im rzetelniej korzystał ze środków, staranniej usuwał przeszkody i udoskonalał bardziej swe dyspozycje, tym bardziej potęguje się jego miłość. I należy też pamiętać, że nie dzieje się w duszy tak, jak przy wznoszeniu budowli, gdzie układa się wpierw fundamenty, potem ściany, a na końcu dach; lecz przy wewnętrznym budowaniu w duszy, równolegle z kopaniem fundamentów przez usuwanie przeszkód z głębi duszy, tworzy się też dach miłości; i podczas gdy kładzie się pierwsze kamienie dyspozycji świętych, już w całej budowli duchowej przejawia się jakaś doskonałość.

[357c] Artykuł 2. Pierwszy środek — pragnienie doskonałości[1017].

Rozdz. 1. Pragnienie jest niezbędnym środkiem do jej zdobywania.

Rozdz. 2. Pierwszy powód obudzania tych pragnień — to obowiązek powszechny zdobywania [doskonałości].

Rozdz. 3. Drugi motyw budzenia pragnień doskonałości — to konieczność posiadania jej nie tylko po to, aby być świętym, lecz również, aby być zbawionym.

Rozdz. 4. Dla rzeczywistego osiągnięcia doskonałości jest rzeczą konieczną, by w tych pragnieniach nie słabnąć, lecz postępować w nich, dążąc stale do większej doskonałości.

Rozdz. 5. Środki, jakie sługa Boży ma stosować dla podsycania skutecznych pragnień doskonałości: 1. Oddawać się często pobożnym rozmyślaniom; 2. Odnawiać postanowienia dążenia do doskonałości, jak gdyby się to dopiero rozpoczynało; 3. Nie myśleć nigdy o dobru spełnionym, lecz o tym, którego się ma dokonać, oraz o cnotach, jakie trzeba jeszcze zdobywać; 4. Często myśleć o brakach aktualnych i o minionych grzechach[1018].

[357d] Artykuł 3. Drugi środek — wybór dobrego ojca duchowego.

Rozdz. 1. Konieczność dobrego kierownika [w ogólności].

Rozdz. 2. Konieczność takiegoż przewodnika do pewnego postępowania na drodze doskonałości.

Rozdz. 3. Cechy, jakimi przewodnik duchowy ma się odznaczać: wiedza, świętość[1019] , doświadczenie.

[357e] Artykuł 4. Trzeci środek — czytanie ksiąg świętych.

Rozdz. 1. Konieczność czytania duchownego. Święty Bernard[1020] stwierdza: „Zbawiciel mówi: Szukajcie, a znajdziecie, pukajcie, a będzie wam otworzone [por. Mt 7, 7]. Szukajcie czytając, znajdziecie medytując; pukajcie prosząc, a będzie wam otworzone w czasie waszej kontemplacji”[1021].

Rozdz. 2. Waga czytania duchownego dla ludzi świeckich, by wkroczyli na drogę doskonałości, oraz znaczenie jego dla osób uduchowionych, by stały się szybko świętymi.

[357f] Artykuł 5. Czwarty środek — rozważanie zasad wiary.

Rozdz. 1. Rozważanie tych zasad jest ogromnie ważnym środkiem przestrzegania istotnej treści świętych praw Bożych, a środkiem niezbędnym do zachowywania go w całej rozciągłości.

Rozdz. 2. Metoda rozmyślania.

Rozdz. 3. Na czym polega praktyka rozmyślania.

Rozdz. 4. Rozwiązanie pewnych trudności, które niektórym osobom przeszkadzają w podejmowaniu, innym — w kontynuowaniu praktyki rozmyślania.

Rozdz. 5. Rozwiązanie innych trudności, które odwodzą wielu od podjętej już praktyki rozmyślania.

[357g] Artykuł 6. Piąty środek — modlitwa zarówno myślna jak ustna.

Rozdz. 1. Niemożliwe jest zbawienie wieczne, a jeszcze bardziej osiągnięcie zbawienia wiecznego w sposób doskonały bez modlitewnej prośby.

Rozdz. 2. Jaki ma być przedmiot naszych próśb modlitewnych.

Rozdz. 3. Ogromna skuteczność modlitwy dla uzyskania tego, czego się pragnie.

Rozdz. 4. Warunki modlitwy skutecznej.

Rozdz. 5. Rozważanie sprawy modlitwy obowiązującej z nakazu.

Rozdz. 6. Trzy rodzaje uwagi stosowane przy modlitwie.

[357h] Artykuł 7. Szósty środek — obecność Boża.

Rozdz. 1. Pamięć na obecność Bożą jest niezmiernie skutecznym środkiem szybkiego dojścia do doskonałości.

Rozdz. 2. Powody, dla których pamięć o obecności Bożej stanowi tak skuteczny środek osiągania doskonałości.

Rozdz. 3. Inne racje dowodzące tego samego.

Rozdz. 4. Różne sposoby, jakimi pobożnie i z pożytkiem zachować można pamięć na obecność Bożą.

Rozdz. 5. Niektóre środki, jakie wśród zajęć zewnętrznych ułatwiają pamięć na obecność Bożą[1022].

[357i] Artykuł 8. Siódmy środek — praktykowana często i z odpowiednimi dyspozycjami spowiedź sakramentalna.

Rozdz. 1. Jest niezwykle skutecznym środkiem dojścia do doskonałości.

Rozdz. 2. Warunek pierwszy.

Rozdz. 3. Warunek drugi i trzeci. Rozdz.

4. Warunek czwarty i piąty.

Rozdz. 5. Pożyteczne są dla osiągnięcia doskonałości spowiedzi generalne.

[357j] Artykuł 9. Ósmy środek — codzienny rachunek sumienia.

Rozdz. 1. Jest on dla doskonałości chrzęści Janina środkiem ogromnej wagi.

Rozdz. 2. Powody, dla których Święci uważają codzienny rachunek sumienia za konieczny do osiągnięcia doskonałości.

Rozdz. 3. Składniki codziennego rachunku sumienia.

Rozdz. 4. Szczegółowy rachunek sumienia i sposób odprawiania go.

[357k] Artykuł 10. Dziewiąty środek — częstość Komunii św.

Rozdz. 1. Komunia św. — pierwszorzędnym środkiem.

Rozdz. 2. Zbawienne owoce.

Rozdz. 3. Bezpośrednie usposobienie przystępującego do Komunii świętej.

Rozdz. 4. Jaka ma być jej częstotliwość; czy w odniesieniu do świeckich osób może być codzienna?[1023]

[3571] Artykuł 11. Dziesiąty środek — nabożeństwo do Świętych, a szczególnie do Najśw. Maryi Niepokalanej.

Rozdz. 1. Nabożeństwo do Najśw. Maryi jest środkiem koniecznym, moralnie biorąc, niezbędnym do istotnego zbawienia wiecznego.

Rozdz. 2. Podaje się powody skuteczności nabożeństwa do Najśw Maryi w odniesieniu do zbawienia dusz naszych.

Rozdz. 3. Jest ono niezmiernie skutecznym, a moralnie biorąc, niezbędnym środkiem do osiągnięcia zbawienia wiecznego w sposób doskonały[1024].

Rozdz. 4. Inny wzgląd uprawiania takiego nabożeństwa w celu dojścia do doskonałości.

Rozdz. 5. Na czym polega to prawdziwe nabożeństwo.

Rozdz. 6. Środki do wyrobienia w sobie takiego nabożeństwa.

[358] Traktat drugi

[358a] Artykuł l. Przeszkody nie opanowanego dotyku[1025] i środki zaradcze.

Rozdz. 1. Bardzo szkodliwe następstwa nieopanowania dotyku.

Rozdz. 2. Pierwszy środek — oględność przy korzystaniu z dotyku.

Rozdz. 3. Drugi środek — opanować go przez pokutę.

Rozdz. 4. Rozmaite sposoby pokuty stosowane przez Świętych.

Rozdz. 5. O dobrowolnym samobiczowaniu[1026].

Rozdz. 6. Reguły roztropności przy umartwianiu dotyku.

[358b] Artykuł 2. Przeszkody ze strony [zmysłu] smaku i środki zaradcze.

Rozdz. 1. Czym jest zmysł smaku, jak wiąże się z wadą łakomstwa oraz jak wieloma sposobami grzeszy się na skutek tej wady, opóźniając zdobywanie doskonałości.

Rozdz. 2. Bardzo złe następstwa nie opanowanego zmysłu smaku związanego z łakomstwem.

Rozdz. 3. Pierwszy środek do opanowania zmysłu smaku i wady łakomstwa.

Rozdz. 4. Reguły roztropności co do tego pierwszego środka.

Rozdz. 5. Inny środek przeciw [nieopanowaniu] zmysłu smaku i przeciw wadzie łakomstwa, nadający się i dla tych, co nie mogą pościć.

[358c] Artykuł 3. Przeszkoda ze strony nie strzeżonego wzroku[1027].

Rozdz. 1. Powód, dla którego nieopanowany zmysł wzroku może zagrozić bardzo tak doskonałości jak zbawieniu; wynikająca z tego konieczność praktykowania strzeżenia wzroku.

Rozdz. 2. Inne powody wskazujące na poważne szkody, jakich doznać można wskutek nie strzeżonego wzroku.

Rozdz. 3. Do zdobycia cnoty skromności oczu potrzebny jest też odpowiedni układ zewnętrzny całego naszego ciała.

Rozdz. 4. Dwa wzory skromności[1028].

[358d] Artykuł 4. Przeszkody ze strony słuchu[1029] i powonienia.

Rozdz. 1. Szkody, jakie przynosi słuch nie strzeżony i pożytki z właściwego korzystania z tego zmysłu.

Rozdz. 2. Szkody z chętnego nastawiania ucha na krytyki i obmowy.

Rozdz. 3. Szkody, jakie przynosić może doskonałości zmysł powonienia.

[358e] Artykuł 5. Przeszkody wynikające dla doskonałości ze strony języka jako narzędzia ludzkiej mowy[1030].

Rozdz. 1. Jak trudno okiełznać język.

Rozdz. 2. środki do ujarzmiania języka.

Rozdz. 3. Innym środkiem — milczenie.

[358f] Artykuł 6. Przeszkoda ze strony nie uporządkowanych i nie umartwionych [namiętności].

Rozdz. 1. Liczebność uczuć. Według św. Tomasza[1031] (1. 2. q. 23. a. 4) jest jedenaście — sześć pożądliwych, pięć gniewliwych. Do pierwszych należy miłość, nienawiść, pożądanie, odraza, radość i smutek; do drugich — nadzieja, rozpacz, lęk, odwaga i gniew. — Wszystkim ruch nadaje miłość i wszystkie wypływają z niej niby ze źródła.

Rozdz. 2. Ogromna przeszkoda [dla doskonałości] ze strony nie uporządkowanych i nie umartwionych uczuć.

Rozdz. 3. Reguły związane z umartwianiem uczuć.

Rozdz. 4. Inne wskazówki zmierzające do oczyszczania uczuć.

[358g] Artykuł 7. Przeszkody wynikające z przywiązania do rzeczy i bogactw.

Rozdz. 1. Powody, dla których przywiązanie do rzeczy i bogactw przeciwstawia się doskonałości[1032].

Rozdz. 2. Zbyt wielkie tego rodzaju przywiązanie sprzeciwia się; nawet wiecznemu zbawieniu.

Rozdz. 3. Środek zaradczy na tę przeszkodę.

Rozdz. 4. Najskuteczniejszy środek na uwolnienie się ze wspomnianego przywiązania do rzeczy oraz na osiągniecie ubóstwa ducha.

[358h] Artykuł 8. Przeszkoda nie uporządkowanego pragnienia zaszczytów i chwały doczesnej[1033].

Rozdz. 1. Różnica między ambicją a próżną chwała, i na czym zasadza się [moralne] zło tych wad.

Rozdz. 2. Wojna, jaką [nie uporządkowana] ambicja wydaje duchowi ludzkiemu.

Rozdz. 3. Próżna chwała to jeden z największym wrogów doskonałości chrześcijańskiej, gdyż zatruwa wszystkie jej poczynania i wiedzie do śmierci.

Rozdz. 4. Ta wada jawi się jako wielki wróg doskonałości, ponieważ walczy wsparta siedmioma wadami[1034] , których stanowi głowę.

Rozdz. 5. Próżna chwała jest prawie niepokonalnym wrogiem chrześcijańskiej doskonałości.

Rozdz. 6. Środki na pokonanie grzesznej ambicji i próżnej chwały.

Rozdz. 7. Inne środki umożliwiające pełne zwycięstwo nad tymi dwoma wadami

[358i] Artykuł 9. Przeszkody do doskonałości mogące pochodzić z zewnątrz od innych miłych istot.

Rozdz. 1. Nie uporządkowana miłość do krewnych.

Rozdz. 2. Przyjaźnie oparte na zmysłowej i cielesnej miłości do rzeczy i osób budzących upodobanie.

Rozdz. 3. Tego rodzaju przyjaźnie bardzo są szkodliwe i niebezpieczne.

[359] —Traktat trzeci—

O stałych usposobieniach bezpośrednich potrzebnych do doskonałości Chrześcijańskiej, a polegających na cnotach moralnych.

[359a] Artykuł 1. O pierwszej cnocie kardynalnej, to jest o roztropności[1035].

Rozdz. 1. Na czym polega istota roztropności. Określenie: jest to cnota intelektualna, ukazująca, co należy czynić, a czego unikać w każdej poszczególnej czynności, aby działać poprawnie. — Według [Doktora] Anielskiego[1036] na doskonałą roztropność składają się trzy składniki: 1) wyszukanie środków do tego, by dzieło było w pełni udane, a to zwie się radą; 2) trafny osąd, że w konkretnych okolicznościach dane środki są właściwie, a to nazywa się osądem; 3) nakaz rozumu polecającego woli wykonanie dzieła w taki sposób, w jaki według jego osądu miało być spełnione.

Rozdz. 2. Wielkie znaczenie tej cnoty.

Rozdz. 3. Środki, za pomocą których zdobywa się tę cnotę: 1) Prosić Boga o nią: „Moja jest rada i słuszność, moja jest roztropność” [Prz 8, 14]; stąd to św. [król] Dawid prosił wciąż Boga: „Wskaż mi Twe drogi i naucz mnie Twoich ścieżek” [Ps 24, 4]; 2) utrzymywać w ryzach namiętności, szczególnie te, które skłaniają do przyjemności zmysłowych. Tego naucza Doktor Anielski: „Doskonałość zaś roztropności i każdej cnoty intelektualnej polega na odrywaniu się od spraw zmysłowych” (2. 2., q. 53. a. 9); 3) zastanawiać się nad dokonanymi już poczynaniami, [bo] roztropność zdobywa się przez doświadczenie; 4) zasięgać rady u osób odznaczających się rozsądkiem: Synu, nie czyń niczego bez rady [por. Syr 32, 24 — Wulg.], ale „zasięgaj zawsze rady u mądrego” [Tb 4,19].

[359b] Artykuł 2. O sprawiedliwości[1037]

Rozdz. 1. Istota i wzniosłość sprawiedliwości jako kardynalnej cnoty różniącej się od sprawiedliwości ogólnej, która oznacza człowieka świętego, zwanego sprawiedliwym[1038]. Święty Tomasz określa ją jako trwałe usposobienie, według którego ktoś pod wpływem stałej swej woli oddaje drugiemu to, co do niego należy[1039]. Występuje pod dwoma postaciami[1040] , 1) pod wymienną, która występując między osobami wyrównuje w należytej proporcji rzeczy za rzeczy; ma być stosowana w umowach kupna, sprzedaży, lokacji, restytucji, pożyczki i w tym podobnych sprawach; 2) pod rozdzielczą, która dzieli nagrody i kary w zależności od zasługi czy winy każdego i zwie się odpłatna w przypadkach nagrody, a windykatywna, gdy chodzi o kary.

Rozdz. 2. Konieczność tej cnoty w życiu człowieka.

Rozdz. 3. Środki do jej zdobywania: 1) odrywać serce od rzeczy i pieniędzy, 2) Wystrzegać się małych niesprawiedliwości.

[359c] Artykuł 3. Męstwo[1041].

Rozdz. 1. Istota tej cnoty. — Uwaga. Roztropność jest cnotą kardynalną, o ile wpływa na rozum, by się właściwie determinował co do konkretnych aktów danej cnoty. Sprawiedliwość odnosi się do wprowadzania równości w sprawy ludzi, stąd stanowi podstawę do wszystkich cnót odnoszących się do bliźniego. Męstwo przezwycięża trudności powodujące obawy ducha przy wykonywaniu aktów cnót. Umiarkowanie umożliwia opanowanie zmysłów, aby rozum przy wykonywaniu cnót nie natrafiał na przeszkodę zmysłowych przyjemności. Stąd uczy św. Tomasz: Wśród cnót kardynalnych pierwsze miejsce zajmuje roztropność, drugie sprawiedliwość, trzecie męstwo, czwarte umiarkowanie, a po nich pozostałe cnoty[1042].

Dodaje św. Tomasz: Można też pojmować męstwo w inny sposób, [mianowicie], o ile przynosi moc ducha w znoszeniu i przezwyciężaniu tego, w czym najtrudniej być mocnym, to jest w obliczu groźnych niebezpieczeństw. W tejże kwestii, art. 2, dodaje Doktor Anielski, że szczególną funkcją męstwa jest pozostać w duchu nieustraszonym, gdy zagraża niebezpieczeństwo śmierci.

Rozdz. 2. Stopnie doskonałości, na które wznieść się może cnota męstwa: 1) umartwiać wszystkie namiętności, zwyciężyć wszystkie wady, odrzucić przyjemności oraz wykonywać wszystkie cnoty zdecydowanie i wytrwale; 2) dla duchowego czy doczesnego dobra bliźnich wystawić swe życie na niebezpieczne próby; 3) zdecydować się mężnie na męczeństwo; 4) znosić bez wahania w nagłych przypadkach nawet straszne zło; 5) tego rodzaju zło przyjmować ochotnie.

Rozdz. 3. Środki służące do zdobywania cnoty męstwa: 1) Kołatać o nie do Boga: Wzywaj Mnie w dniu utrapienia — ”wyrwę cię, a ty Mi cześć oddasz [por. Ps 49, 15]; 2) przewidywać rzeczy przykre i trudne oraz obejmować je [sercem] już z odległości; 3) przyzwyczajać się do przyjmowania bez lęku małych przykrości, jakie przytrafiają się w ciągu dnia; 4) rozważać często męstwo, z jakim Jezus Chrystus szedł na spotkanie męki i śmierci; 5) żywić gorącą miłość do Boga. |359d] Artykuł 4. Umiarkowanie[1043].

Rozdz. 1. Co to jest kardynalna cnota umiarkowania? Jak określa ją św. Tomasz (2. 2. q. 142, s. 3. 4. 5)[1044] , zgodnie ze św. Augustynem (Lib. de morib. Eccl. c. 19), Temperantia est affectio coercens et cohibens appetitum ab his quae turpiter appetuntur = Umiarkowanie jest tym szlachetnym czynnikiem duchowym, który odciąga zmysłowy popęd do tego, czego się pożąda na sposób zwierzęcy (czym na pewno są uciechy wynikające z nadmiernego jedzenia i picia), i od każdego nieczystego czy niedozwolonego dogadzania sobie.

Rozdz. 2. Piękno umiarkowania, a brzydota wad przeciwnych. Rozdz. 3. Wyjaśnienie tego, na czym polega ów umiar, który przyjemnościom nadaje sens umiarkowania.

[359e] Artykuł 5. Cnota religijności [czci Bożej].

Rozdz. 1. Co to jest cnota religijności i jak wielka jest jej wzniosłość. „Religijność zmierza do oddawania czci jedynemu Bogu z tego osobnego względu, że Bóg jest zasadą stworzenia wszechrzeczy i kierowania nimi” (2. 2. 585. q. 81. a 1)[1045]. Jest jedną z cnót moralnych, ale wyższą od pozostałych[1046]. „Religijność bardziej od innych cnót moralnych zbliża do Boga, albowiem skłania do pełnienia tego, co bezpośrednio odnosi się do czci Bożej; z tego względu góruje nad pozostałymi Cnotami moralnymi” (2. 2. q. 81. a. 6).

Rozdz. 2. Przedstawić w ogólności, na czym polegają akty czci Bożej, przez które pełni się cnotę religijności, oraz jakie są rodzaje tego kultu.

Rozdz. 3. Jakie są w szczególności akty kultu, przez które pełni się, cnotę religijności.

Rozdz. 4. O innych aktach kultu należących do cnoty religijności, a w (szczególności o Ofierze.

[359f] Artykuł 6. O oddaniu się Bogu (devotio)[1047]

Rozdz. 1. Co to jest devotio? Wywodzi się od devovendo, od oddawania się w służbę na rzecz kogoś innego. I tak zwie się oddanym panu wierny poddany, jeżeli skory jest do oddawania mu wszelkich usług. [Doktor] Anielski określa to oddanie jako ochotną wolę do poświęcania się temu wszystkiemu, co należy do służby Bożej[1048] (2. 2. q. 82. a. 1).

Rozdz. 2. Powody, z których wypływa devotio. „Devotio jest to zwrócenie się ku Bogu kornym i pobożnym uczuciem: kornym, bo wypływającym z uświadomienia sobie własnej słabości; pobożnym, bo podejmowanym na skutek uznania łaskawości Bożej” (Hugo od ś w. Wiktora, Lib. de modo orandi, c. l)[1049].

Rozdz. 3. Odróżnienie w devotio rzeczy istotnych i dodatkowych, z czego wywodzą się pewne praktyki i pożyteczne prawdy.

Rozdz. 4. Przeszkody oddania się Bogu: 1) przywiązanie do pociech ziemskich i przyjemnostek, nawet z samej natury nie grzesznych; 2) nieczystość serca; 3) nadmiar zajęć; 4) zbytnia troska i zamieszanie przytrafiające się w ciągu dnia przy zajęciach.

[359g] Artykuł 7. O posłuszeństwie[1050].

Rozdział 1. Istota posłuszeństwa. Święty Tomasz [uczy]: „Posłuszeństwo sprawia, że wola człowieka staje się skora do wykonywania woli kogoś drugiego, to jest polecającego” (2. 2. q. 104. a. 2 ad 3).

Rozdz. 2. Konieczność posłuszeństwa nie tylko co do tego, by żyć etycznie i doskonale, ale i by żyć na sposób ludzki i obywatelski.

Rozdz. 3. Posłuszeństwo wśród cnót moralnych jest cnotą najszlachetniejszą.

Rozdz. 4. Dalsze zalety posłuszeństwa, które wykazują, że wybija się nad inne cnoty [moralne][1051].

Rozdz. 5 i 6. Trzy stopnie posłuszeństwa: 1) z gotowością, 2) z prostotą, 3) z ochotą[1052].

Rozdz. 7. Uświadamianie sobie pobudek stosowania posłuszeństwa z doskonałością, jaką się mieć powinno.

Rozdz. 8. Inne motywy doskonałego posłuszeństwa.

[359h] Artykuł 8. O cierpliwości.

Rozdz. 1. Na czym polega cnota cierpliwości, czym się różni od męstwa i jak bardzo ważną rzeczą jest jej zdobycie. — Polega na równowadze ducha usuwającej smutek, który budzi się na widok rzeczy obecnych, a nam przeciwnych; to zaś odróżnia [cierpliwość] od męstwa, które się przeciwstawia lękowi przed czymś strasznym, zagrażającym nam bezpośrednio lub w przyszłości. „Cierpliwość jest wam niezbędna, abyście pełniąc wolę Bożą, dostąpili obietnicy” [Hbr 10, 36].

Rozdz. 2. Bardzo wielkie przykładanie uwagi do tego, byśmy wśród udręk zachowywali się z należną cierpliwością.

Rozdz. 3. Do cierpliwości skłania nas przykład Jezusa Chrystusa: „Chrystus cierpiał za nas, zostawiając wam przykład, abyście wstępowali w ślady Jego” [l P 2, 21].

Rozdz. 4. Dalsze dwa motywy [skłaniające do] cierpliwości: pewność nagrody w przyszłym życiu i niemożliwość uchronienia się od cierpienia w tym życiu.

Rozdz. 5. Przykład cierpliwości u ludzi wybitnych[1053].

Rodź. 6. Trzy stopnie doskonałości tej cnoty: 1) zapanować tak nad smutkiem, aby nie dopuścić do jego krańcowości; 2) uciszyć swe serce przez pogodną łagodność; 3) znosić udręki z weselem i radością: „Opływam w radość we wszelkim utrapieniu naszym” [2 Kor 7,4].

[359i] Artykuł 9. O czystości.

Rozdz. 1. Wyjaśnienie istoty czystości: jest to cnota moralna, której zadaniem jest powściągać pożądliwość wszelkiej, tak zewnętrznej jak wewnętrznej, nieprzyzwoitej rozkoszy[1054].

Rozdz. 2. Czystość uświęca nas i czyni do Aniołów podobnymi.

Rozdz. 3. Przedstawia się powód, dla którego czystość uświęca nas i czyni nas podobnymi do Aniołów.

Rozdz. 4. Czystość jest cnotą tak dalece wzniosłą, że poganie nawet przez wybitnych przedstawicieli swej filozofii nie doszli własnym naturalnym rozumem do poznania tej cnoty.

Rozdz. 5. Pierwszy środek: wystrzegać się postawy poufałości i przestawania z przedstawicielami płci odmiennej.

Rozdz. 6. Środek powyższy powinien być stosowany szczególnie przez osoby poświęcone Bogu przez ślub czystości[1055].

Rozdz. 7. Dalsze dwa środki, a mianowicie umartwienie ciała i czuwanie nad wzrokiem[1056].

VIII. W ZMAGANIU SIĘ Z MOCAMI DUCHÓW CIEMNOŚCI[1057]

1. [OŚWIADCZENIE ŚWIĘTEGO PRZED EGZORCYZMEM][1058]

(OOCC XI 430—440; data: ok. 1828)[1059]

[360] Panie Jezu Chryste, wsław siebie wraz z Ojcem i Duchem świętym [por. J 17. 5] chwałą Twą wieczystą, a mnie napełnij niesławą, karami i męczarniami mnożonymi na wszelki sposób według niewysłowionej Twej woli i z miłości ku Tobie, który dla mnie najnędzniejszego grzesznika jesteś miłosierdziem, łaską i pokojem, a to mi wystarczy.

[360a] Przed Tobą, o Panie, wiara ma jest ohydą, post mój — bezecną niewstrzemięźliwością, a moja modlitwa[1060] — niegodna Twego wysłuchania i [raczej] pobudzająca Cię do gniewu. Niech moją wiarą wesprze wiara Najśw. Dziewicy, Matki Twojej bez grzechu pierworodnego poczętej, oraz wiara całego Twego Kościoła dawnego, obecnego i przyszłego. Twój post, Panie Jezu, Odkupicielu, niech będzie postem moim, a Twa nieustanna modlitwa niech będzie moją modlitwą. Owszem, niech będzie zniweczone życie nie, a Twoje życie niech będzie życiem moim! I tak, w pełnym unicestwieniu mojego życia, a w pełni najdoskonalszego życia Twojego przystępuję do tak bardzo wzniosłego.posługiwania Twego.

[360b] Ja, Wincenty, sługa Pana naszego Jezusa Chrystusa, niepojęcie i bardziej niewypowiedzianie niegodny od samych szatanów mnożonych bez końca w jakikolwiek sposób co do liczby i złości, a zatem niegodny święceń egzorcystatu[1061] i władzy przeprowadzania egzotreyzmów, a [przeciwnie] zasługuję na to, by w największej niesławie i mące pozostawać na wieki pod stopami wszelkich grzeszników i samych nawet demonów mnożonych w nieskończoność. Szatani bowiem raz tylko obrazili Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego, podczas gdy ja, odkupiony Krwią Jezusa Chrystusa, doznawszy odkupienia i uzyskawszy darowanie na poszczególne dni win przez wzgląd na nie-wysłowione miłosierdzie Boże i zasługi Jezusa Chrystusa, raz po raz obrażałem Go niezliczoną ilość razy, od pierwszej chwili używania rozumu aż do chwili obecnej.

[360c] Ale chociażem niegodny ponad wszelką rzeczywistą i możliwą niegodność, przystąpię do grona patriarchów i proroków, apostołów i uczniów [Pańskich], kapłanów i lewitów, biskupów i doktorów, młodzianków i męczenników, mnichów i pustelników, świętych dziewic i wdów, oraz wszystkich sprawiedliwych z Jezusem Chrystusem królujących, zbliżę się do chórów wojska niebieskiego, mianowicie do serafinów i cherubinów, tronów i panowań, władz i mocy, księstw, archaniołów i aniołów, którzy z Bożego polecenia pilnie i nieustannie starają się o doczesny i duchowy pożytek stworzeń; i osobno przystąpię do św. Józefa, Oblubieńca Najśw. Dziewicy bez grzechu pierworodnego poczętej, i do świętych rodziców Niepokalanej Dziewicy: Joachima i Anny, zbliżę się do poprzednika Pana naszego Jezusa Chrystusa, św. Jana i jego świętych rodziców: Zachariasza i Elżbiety, by nieustannie prosili Najświętszą i Niepokalaną, bez grzechu poczętą Córkę Ojca Przedwiecznego, Matkę Wcielonego Słowa i Oblubienicę Ducha Świętego, Królową Nieba i całego świata, Ucieczkę grzeszników i Pogromicielkę mocy piekielnych, iżby wstawiła się za mną u Ojca, Syna i Ducha Świętego, aby usunął mnie zupełnie i by pozostała sama tylko moc Chrystusowa. Niechaj Chrystus diabłu i jego poplecznikom rozkaże to wszystko, co stosownie do doskonałości Bożej i do ujarzmiania szatanów trzeba nakazać, aby ci nieprzyjaciele Boga, o ile to dotyczy chwały Bożej i zbawienia duszy, zgodnie z wolą Trójcy Przenajświętszej opuścili natychmiast ciało brata mojego A.G.[1062] , umiłowanego w Chrystusie, a w przyszłości niech się nie ważą przysparzać mu w jakikolwiek sposób utrapień, zgodnie z tym, jak się tego domaga cześć Boga, zbawienie wieczne sługi Bożego i pokój życia w Chrystusie na tej ziemi.

[360d] Rozkazuje [więc] nie ja, ale Pan Bóg Ojciec, Syn i Duch Święty; rozkazuje moc Ojca, mądrość Syna, miłość Ducha Świętego; rozkazuje potęga Słowa Bożego z miłości do lud/i wcielonego; rozkazuje Najśw. Maryja Panna bez grzechu pierworodnego poczęta — a rozkazuje jako Córka Przedwiecznego Ojca, Matka Syna Wcielonego, Oblubienica Ducha Świętego; [rozkazują] wszystkie duchy wojska niebieskiego — sługi wszechmogącego Boga — i wszystkie zastępy Świętych, którzy w Królestwie chwały tworzą jedno Ciało z Jezusem Chrystusem. Rozkazują oni tobie, szatanie, i wszystkim twym poplecznikom, czy to obecnie napastującym czy ośmielającym się w przyszłości napastować ciało umiłowanego brata mego w Chrystusie, sługi Bożego A. G., a przez posługę, jaką ja mimo wspomnianej niegodności mam pełnić, niech [wam] nakażą wszystko to, co następuje:

[360e] I gdybyście — ty czy twoi poplecznicy — ośmielili się jakikolwiek z nakazów w całości lub nawet w części naruszyć, to o ile to tylko będzie możliwe i z postanowieniem wszechmogącego, najmiłosierniejszego i najsprawiedliwszego Boga zgodne, na przeciąg całego życia sługi Bożego A. G. skazuję i skazują[1063] tak ciebie jak i twych popleczników na znoszenie tylu stopni męczarni, ile jest dekretów Boga na powołania do bytu i do podtrzymywania w nim Jego stworzeń, na odkupienie ludzi i Aniołów, jak i na uwielbienie tychże ludzi postanowione przed wiekami, i ile jest zasługujących aktów w życiu Pana naszego Jezusa Chrystusa oraz ile jest zasług Najśw. Dziewicy, Matki bez grzechu pierworodnego.poczętej, a także ile jest zasług błogosławionych duchów wojska niebieskiego, jak również świętych mężów i niewiast, jacy tylko są i będą z Jezusem Chrystusem w Królestwie wiecznej radości.

[360f] Ja zaś, Wincenty, niegodny, jak [zaznaczyłem] wyżej, i więcej jeszcze, nie swoją mocą, lecz powagą udzieloną mi przez Jezusa Chrystusa i przez Oblubienicę Chrystusową, Kościół święty — Matkę, oraz imieniem i mocą wymienionych dotychczas rozkazodawców, pod groźbą wspomnianych kar, rozkazuję ci, szatanie, i wszystkim twym poplecznikom, abyś od chwili, gdy pismo to dojdzie do rąk umiłowanego brata mego w Chrystusie i sługi Bożego A. G., zgodnie z najświętszym i najdoskonalszym upodobaniem Bożym[1064] , nie stawiał mu żadnej przeszkody i nie sprawiał żadnej udręki czy meczami; również, byś się nie przeciwstawiał jego spowiednikowi ani egzorcyście, ani też nikomu, kto w odniesieniu do sługi Bożego czy z nim samym ma lub mieć będzie do czynienia, tak, by rzeczony sługa Boży mógł się przysposobić do dostąpienia upragnionych skutków urzędowego egzorcyzmu i by rzeczywiście ich dostąpił; i byście w przyszłości nie ważyli się na wieki próbować nim zawładnąć.

[360g] Nie ważcie się zatem przeszkadzać mu w publicznej i prywatnej, ustnej i myślnej modlitwie, w ciągłym ponawianiu aktów strzelistych, w codziennym należytym odmawianiu pacierzy kapłańskich, w przygotowywaniu się do sakramentu pokuty, w przystępowaniu do sakramentalnej spowiedzi i przyjmowaniu rozgrzeszenia, w przystępowaniu do Komunii św. z należytym przygotowaniem i dziękczynieniem, w pobożnym nawiedzaniu kościoła lub kaplicy, w szczególności świątyni Bożej pod wezwaniem św. Jerzego, zwanej pospolicie in Velabro[1065] dnia... miesiąca... R. O. Zb. 1828[1066] [nakazuję zatem, byście się nie ważyli] przeszkadzać przy wchodzeniu w czasie wymaganym do przeprowadzania i dopełnienia obrzędu egzorcyzmu, jak również w czynnościach religijnych czy obojętnych w zasadzie, lecz które z uwagi na szlachetny ich cel bądź poprzedzą święty ryt bezpośrednio czy pośrednio, bądź po nim nastąpią; a także jemu samemu, jego spowiednikowi, egzorcyście czy egzorcystom i komukolwiek innemu.

[360h] Ponadto nie ważcie się odezwać nawet jednym słowem w czasie stosowania egzorcyzmu czy po nim, chyba że postawi się wam pytanie i będzie się to tyczyło większej chwały Bożej oraz czyjegokolwiek zbawienia.

I choć jesteście duchami kłamstwa, to jednak na postawione pytanie wolno wam odpowiadać tylko prawdę, która odnosić się będzie do chwały wszechmogącego Boga i do zbawienia dusz.

A gdyby kto wypytywał was o rzeczy próżne i niedorzeczne, a tym bardziej o szkodliwe, nie ważcie się odpowiadać, by nie trwoniono daremnie drogocennego czasu, który ma być wykorzystywany dla miłowania Boga i zbawienia dusz.

Nakazuję wreszcie, tobie, szatanie, i twym wszystkim poplecznikom, abyście zachowali całkowite milczenie co do wszystkich spraw tutaj wyłożonych i byście nigdy na wiek i nie stawiali najmniejszych nawet przeszkód żadnemu stworzeniu Bożemu, zgodnie z upodobaniem Boga, ku jak największej i nieskończonej Jego chwale, ku zbawieniu dusz oraz ku zbawiennemu memu zawstydzeniu i ujawnieniu niewypowiedzianej mej nędzy i niegodności.

[360i] Wsław siebie, Panie, Królu nieba i ziemi [por. Mł 11, 25]! Wsław Najśw. Dziewicę i Matkę bez grzechu pierworodnego poczętą, wsław Aniołów i Świętych Twoich, wsław wszystkie dzieła Twe świetnością Twoją wieczystą, mnie zaś napełnij niesławą, karami, utrapieniami itd., mnożonymi bez końca ze względu na Ciebie. Tyś mi bo wiem, beze mnie, jest wszystkim: Bóg mój i wszystko! I to mi wystarczy.

2. [EGZORCYZM Z ROKU 1828][1067]

(OOCC XI 525 —573; data: 18 2 9)[1068]

Opis egzorcyzmów przeprowadzonych za pontyfikatu błog. pamięci Leona XII[1069]

[361] 1. Przystępujemy do opowiadania, jak to w przedziwny sposób uwolniony został osaczony [przez złe duchy] pewien świątobliwy kapłan. Kapłan ten od osiemnastu już lat służył wiernym słuchając ich sakramentalnych spowiedzi i od trzynastu prawie lat oddawał się misjom świętym z wielkim pożytkiem dla ludu chrześcijańskiego; a oto piekielni wrogowie w celu przeszkadzania mu w dalszym pełnieniu dobra opętali go i osaczyli[1070] od chwili, gdy zaczął oddawać się wspomnianym misjom świętym. Podlegał zatem udrękom przez trzynaście prawie lat, nie za karę, lecz z powodu cnoty. Świątobliwy ten kapłan wyróżniał się zresztą tak wielką cnotą i delikatnością sumienia, że w całym okresie tego osaczenia nie popełnił nigdy grzechu, co zmuszeni zostali wyjawić sami szatani. Toteż skoro nie chodzi tu ani o jakiegoś fanatyka, ani o oszusta, ani o szaleńca, ani o słabą niewiastę, ale o kapłana o tak wartościowych danych i o tak wielkich zasługach, to wydaje się, że cały ten sukces [wyzwolenia] i jego okoliczności zasługują przynajmniej na jakieś uwzględnienie.

[361a] 2.[1071] Było trzech kapłanów wyposażonych w odpowiednie władze[1072] , ale jeden z nich, mający już doświadczenie na podstawie przeprowadzonego już egzorcyzmu w podobnym przypadku, był egzorcystą z urzędu[1073] Ujawniła się przy tym wyraźna pomoc Boża w jego wierze, pokorze, miłości i roztropności. W wierze, szczególnie dlatego, że jego nakazy [dawane szatanom] były skuteczne; w pokorze, mimo że został wybrany do tak [odpowiedzialnej] posługi; w miłości, jako że działał bez względu na siebie samego, ale z uwagi na chwałę Bożą i uwolnienie opętanego; w roztropności — przy wydawaniu rozkazów. A trzeba tu zaznaczyć, że gdy opętany w pierwszym dniu zaczął nie pytany o to, lecz samorzutnie mówić o stanie Kościoła, [egzorcysta] uznał za właściwe nakazać mu, aby kontynuując ujawnił, czy ma jeszcze coś do powiedzenia.

[361b] Mając na uwadze bullę papieża Sykstusa V[1074] , zakazującą stawiania pytań z ciekawości, egzorcysta, aby upewnić się, czy opętany mówił sam, a potem odpowiadał na pytania o stanie Kościoła, w drugim dniu (ostatnim przed stawianiem innych pytań) nakazał odpowiedzieć, czy mówienie o stanie Kościoła było wynikiem Bożego nakazu. Opętamy powiedział: „Natychmiast, jak tylko było wyrzeczone!”, co znaczy, że gdyby to nie było zarządzeniem Bożym, nie mówiłby w ogóle na ten temat, zwłaszcza dlatego, że sikoro ujawnienie tych spraw może służyć naszemu dobru, wychodzi tym samym na niekorzyść (confusione) demonów. I to tak dalece, że gdy złe duchy zapytywane były ogólnie, szczegółowo lub indywidualnie o różne rzeczy, które dla nas mogły być korzystną informacją w demaskowaniu chytrych sztuczek szatanów, to uskarżali się oni przed tym lub po tym: „Ach, musimy opłacać kata, który nas siecze!”

[361c] I jeszcze bardziej roztropność egzorcysty wyrażała się w tym, że choć tak bardzo wyraźnie stwierdzało się przyzwolenie Boże na omawianie aktualnego stanu Kościoła przez demony, to jednak przy wydawaniu rozkazów[1075] zwykł dołączać: „jeżeli taka jest wola Boga”; dla skłonienia zaś duchów nieczystych do prędszego ich wykonywania — zgodnie z poleceniem Rytuału Rzymskiego każącego mówić: „Im później wyjdziesz, tym bardziej zwiększać się będzie twoja męka” — dołączał przezornie do wydawanych nakazów groźbę zwiększenia stopnia kary; czasem tę groźbę zawieszał, by duchów piekielnych nie doprowadzać do wściekłości, czasem ją odwoływał, czasem zaś, by zobowiązać ich bezwzględnie i z całą mocą, wcale jej nie uchylał. Roztropność jego ujawniała się wreszcie i w tym, że przed każdym pytaniem wydawał rozkaz mówienia prawdy, a czynił to zwyczajnie w tych słowach: „W imię Trójcy Przenajświętszej: Ojca, Syna i Ducha Świętego, Maryi od pierwszego momentu Niepokalanej, wszystkich Aniołów i Świętych, a szczególnie św. Weroniki Giuliani[1076] , nakazuję wszystkim wam duchom piekielnym, ile was tylko jest... mówić prawdę;... w przeciwnym razie na podstawie pełni władzy danej mi przez Jezusa Chrystusa i jurysdykcji udzielonej mi przez Kościół skażę was na zwiększenie kary o tyle stopni, ile jest zasług Jezusa i Maryi”[1077]

[361d] Co się zaś tyczy znamion rzeczywistego opętania, to zgodnie z pouczeniem Rytuału Rzymskiego, skomentowanym przez czcigodnego Ojca Pawła Marii Cardiego ze [Zgromadzenia] Sług Maryi[1078] , były tu one bardzo jasne: ujawnianie rzeczy nie znanych, poznawanie i wykonywanie nakazów wydawanych na odległość, tak że [ludzkie] stworzenie nie mogło ich poznać, odróżnianie prawdziwych relikwii od falsyfikatów, nienaruszoność bardzo lekkiego i zużytego już ubrania po gwałtownych i długotrwałych walkach opętanego szamocącego się po podłodze, nieuszkodzone przedmioty rzucane przez opętanego z wielkim impetem i z daleka, między innymi i relikwiarzem zawierającym liczne relikwie, zawieszonym na szyi i zwisającym na zewnątrz na wysokości piersi, choć często i w rozmaity sposób uderzał nim o ziemię, rzucany na nią w czasie szamotania w kierunku...[1079] Znamiona te miały tu tę dodatnią stronę, że w podmiocie tak bardzo znanym nie tylko wśród księży, ale powszechnie ”wśród ludzi z delikatności sumienia i z modłów, jakie zanosił [do Boga], aby nie zwieść nikogo, niebezpieczeństwo takiego zwiedzenia było bardzo dalekie, zwłaszcza gdy się jeszcze weźmie pod uwagę, że chodziło o podmiot obdarzony charakterem kapłańskim, zatrudniony w posłudze spowiadania od lat więcej niż siedemnastu, a od wielu lat — w pracy misjonarza pełnego gorliwości[1080].

[361e] Następnie, co do odpowiedzi dawanych -przez złe duchy, wszystko to stanowiło całość powiązaną logicznie z taką jasnością i dokładnością, że nie można by pragnąć więcej. Ale trzeba było się przy tym dobrze zorientować, czy miało się do czynienia z mówieniem złego ducha czy opętanego. Uwidoczniło się i to bardzo -wyraźnie, bo jeżeli zły duch dawał odpowiedzi na swoją niekorzyść, zastrzegał się zaraz: „I wy mi wierzycie? Powiadacie, żem kłamca, a teraz dajecie mi wiarę! To jest N. N. (wskazywał na opętanego) — wariat i epileptyk”. Albo też, gdy mowa była o stanie Kościoła, złe duchy zarzucały: „N. N. opowiada to, co poznał w czasie misji”, itd.

A co do znaków opuszczenia opętanego, jakich zażądano osobnym rozkazem, trzeba zaznaczyć, że żądano: po pierwsze, aby na ścianie pojawiło się imię przywódcy legionu; po wtóre, by pękły trzy szyby. Przynaglany co do tego raz po raz zły duch[1081] dawał czasem do zrozumienia, że co do tego należy zdać się na wolę Najwyższego.

[361f] Na koniec, by w krótkich słowach wyrazić wszystko o tym zawstydzeniu nas tam obecnych, Bóg tak obficie rozdzielał swe łaski, że bez najmniejszej wątpliwości dał stwierdzić fakt rzeczywistego opętania i osaczenia [wzmiankowanego] podmiotu, że złe duchy istotnie działały i odpowiadały w stworzeniu, posługując się jego naturą, i wreszcie, że [sam opętany] został uwolniony przez miłosierdzie Boże, przez zasługi Jezusa, Maryi i Świętych, w szczególności zaś za wstawiennictwem św. Weroniki Giuliani. Widoczna też była przy tym szczególna opieka Boża w stosunku do wszystkich: opętanego, egzorcysty i innych wspomagających go dwu kapłanów, gdyż pomimo wielkiej mordęgi doznanej (nie od opętanego) dla jego uwolnienia, mogli oni bez większych niedogodności i uprzykrzeń przedłużać post[1082]: w pierwszym dniu od 7.30 do 15.30, a w drugim dniu od 7.30 do 17.30[1083]. Owszem, można powiedzieć, że w dniu tym wszystko potoczyło się bez żadnych uciążliwości, my zaś wszyscy, nie na podstawie zniekształceń wyobraźni, lecz biorąc pod uwagę ku swemu zawstydzeniu działanie Boże, przypisać to musimy osobnej Jego opiece, która — jak uczy [Doktor] Anielski św. Tomasz — nie zawodzi w tym co niezbędne i nie podejmuje niczego daremnie[1084].

[362] Przechodząc teraz do przedstawienia faktów, przyjrzyjmy się ich kolejnemu następstwu oraz przedziwnemu działaniu Bożemu.

[362a] Opętany nie ujawnił stanu swego nikomu, prócz spowiednika i paru jeszcze innych, którzy związani byli najściślejszą tajemnicą wynikającą z natury rzeczy albo w związku ze spowiedzią. A zatem, z upoważnienia J. Em. Ks. Kardynała Wikariusza[1085] udzielono władzy jurysdykcji trzem wybranym kapłanom i ustalono, że czynności egzorcystyczne rozpoczną się Mszą św. o godz. 13.30[1086] dnia [16] sierpnia bieżącego roku 1828[1087] w czcigodnej świątyni Sw. NN w Rzymie[1088]. Spośród trzech kapłanów jeden mający już doświadczenie w przeprowadzaniu takich obrzędów, wyznaczony po wspólnym uzgodnieniu do wykonania w obecności dwu pozostałych egzorcyzmu nad opętanym, już jako egzorcysta wydal: duchom piekielnym rozkaz, aby umożliwili opalanemu udanie się do oznaczonego kościoła o wzmiankowanej godzinie dnia ustalonego.

Około godziny 13.30[1089] ,w czasie Najśw. Ofiary sprawowanej przez egzorcystę, opętany zjawia się na progu drzwi kościoła, lecz cofa się i rzuca się do ucieczki. Ale zauważa to egzorcysta, ponawia rozkaz, i opętany po chwilach wahania wraca, wkracza do kościoła, spaceruje w nim butnie, trzaska drzwiczkami konfesjonałów. Egzorcysta zaś w tym czasie, z takiej odległości, że opętany tego słyszeć nie może, wydaje duchom piekielnym rozkaz, aby nie wyjawiali wad obecnych osób. Duchy te zaś, które jak to wnet zobaczymy, działały posługując się naturą opętanego, odpowiedziały natychmiast złorzeczeniami.

[362b] Po odprawieniu Mszy św. egzorcysta, klęcząc u stóp ołtarza, odmówił wraz z innymi kapłanami Litanię Loretańską. Gdy po odmówieniu tej i innych modlitw ksiądz egzorcysta w szatach liturgicznych wchodził do zakrystii, opętany zbliżał się doń w podskokach mówiąc: „Doszliśmy więc do momentu głównego”[1090] Egzorcysta nakazał milczenie duchom piekielnym, a podczas gdy drugi ksiądz odprawiał Mszę św., uczestniczył w niej mając blisko przy sobie opętanego. Ten w czasie podniesienia Hostii odwracał hardo głowę w tę i ową stronę, nie chcąc ani oglądać, a tym mniej adorować Najśw. Eucharystii. Powiedziałem, że choć nieczyste duchy działały tu w opętanym posługując się nim samym i wzbraniały się oddawać cześć Najśw. Eucharystii, to jednak trzeba przy tej sposobności zaznaczyć, że przy dalszym opisywaniu faktów może pozwolę sobie wzmiankować opętanego, mimo że działały tam i mówiły może duchy piekielne; z opisywanych rzeczy będzie można zorientować się, czy przypisywać je należy osobie opętanej czy duchom piekielnym.

[362c] Po ukończeniu i tej drugiej Mszy św., zgodnie z obrzędem świętego Kościoła Rzymskiego przystąpiono do formalnych czynności egzorcystycznych, ponieważ dokonało się już wiele faktów pozwalających rozpoznać prawdziwe opętanie czy osaczenie[1091] , co niebawem wystąpiło jeszcze jaśniej, jak to częściowo będzie można potwierdzić w dalszym opisie; mówię „częściowo”, gdyż aby zebrać dostateczna ilość dowodów, trzeba by było być przy tym obecnym.

Egzorcysta wydał złym duchom ponowne rozkazy, by nie uszkodziły ciała opętanego czy kogoś z obecnych, ani też nie wyrządziły szkody żadnemu stworzeniu Bożemu, by przyjęły postawę klęczącą, by nie przeszkadzały w egzorcyzmach oraz by odpowiadały i mówiły prawdę, gdy będą pytane (co zależnie od potrzeby, często zostało ponawiane).

Uwaga: Należy zaznaczyć, że za każdym razem, gdy chciało się opętanemu zostawić swobodę, aby przeprowadzać go do aktów wiary i do odmawiania modlitwy, złe duchy na rozkaz egzorcysty dawały mu wolność; a gdy im nakazywał, aby wróciły, natychmiast dawały jakiś znak.

[362d] Na wydany zgodnie z Rytuałem Rzymskim rozkaz, by [szatan] podał swe imię, ten odpowiedział: Anastotaret.

Uwaga: Spisujący to pomylił się i napisał: Anastoteret. Przy poruszeniu wśród duchów wręczono kartkę opętanemu z rozkazem, by jej nie podarł; wówczas powiedział, że popełniono pomyłkę i że zamiast e ma być przed r — a.

Na rozkaz, by wyjawiły swą liczbę, odpowiedziały: „Dwudziestu pięciu”. Wtedy, po nakazie, by każdy wyjawił swe imię, odpowiedziały, że wystarczy imię przywódcy legionu.

Po tej odpowiedzi egzorcysta w obawie, że mogłoby to stanowić ciekawość, gdyby tego dochodził dalej za pośrednictwem stanowczego nakazu, nie nalegał nadal.

[362e] Wydał zatem rozkaz, by ujawniły cel tego opętania. Odpowiedziały: „By przeszkodzić spełnianemu dobru”.

Uwaga: To ujawniło fakt, że opętanie nie było dopuszczone za karę, ale dla pełnienia cnót.

Na rozkaz, by powiedziały, czy są wewnątrz [opętanego], czy też na zewnątrz, odpowiedziały: „Jesteśmy wewnątrz i na zewnątrz: wewnątrz przez opętanie, na zewnątrz przez osaczenie”.

Na polecenie, by powiedziały, czy puszczały w ruch powietrze tak, aby dochodziło do uszu egzorcysty, czy też posługiwały się narządami opętanego, odrzekły: „Działamy w sposób naturalny”[1092].

W toku przeprowadzanego egzorcyzmu tak w pierwszym jak drugim dniu było zawsze widoczne, że wszystko jest zgodne z tą odpowiedzią, ale towarzyszyły temu takie okoliczności, że było w nich widoczne przedziwne działanie Boże.

[362f] Na rozkaz dania odpowiedzi, kiedy nastąpiło opętanie i osaczenie, [duchy] odpowiedziały: „Od kiedy poświęcił się dziełu prowadzenia misji; ach, ileż on ci dusz wykradł!”

Na zapytanie pod rozkazem, czy było to wolą Bożą, by powiedziały, czy dusza opętanego była im przyjazną czy też nie, odpowiedziały: „Nie udręczalibyśmy jej tak bardzo, gdyby nam była przyjazna”.

Tu padł rozkaz, by powiedziały, w jaki sposób go dręczyli: „Przeszkadzamy mu wszyscy, by się nie spowiadał, a stosujemy przy tym najsubtelniejsze sztuczki”.

[362g] Padł rozkaz, by wyznały, na czym polegały te najsubtelniejsze sztuczki. Odpowiedź: „Doprowadzamy [opętanego] spowiednika do stanu zamieszania, do ciągłych wątpliwości, czy może udzielać rozgrzeszenia (należy stwierdzić, że złe duchy przeszkadzały mu w odmawianiu Brewiarza i w zasadzie każdej innej modlitwy); choć ujawnia na zewnątrz swą zdecydowaną otwartość, my w penitentach wzniecamy wątpliwości, czy spowiednik nie udziela [im rozgrzeszenia] dlatego, by nie doprowadzić ich do rozpaczy. I wszystko [inne], co jest właściwe naszym sztuczkom: podsuwanie mu wciąż przed oczy myśli o piekle, napełnianie go wciąż dniem i nocą lękami; w czasie odprawiania Mszy czy spowiadania dręczony jest i miażdżony, również w czasie podróży i przy sprawowaniu funkcji [kapłańskich].

„I teraz byłby już uśmiercony, gdyby nie wstawiennictwo Tej tam (i ze wściekłością wskazał na Najśw. Dziewicę); tzn. byłby zginął w wypadkach drogowych, w szczególności w NN”[1093]. Piszącemu duchy piekielne oświadczyły: „Użyłem terminu «miażdżony»[1094] , gdyż doznał od nas tyle cierpień, że jest to nie do pojęcia dla rozumu ludzkiego; nie tylko w dziedzinie moralnej (złe duchy zeznawały na wydawane rozkazy, ale od czasu do czasu wzbraniały się mówić), ale i w odniesieniu do ciała: dręczyliśmy go konwulsjami, zadawaniem ran, zwichnięciami stawów, zadawaniem bólu i prześladowaniami, tj. tłumaczeniem na opak pewnych rzeczy z tym zagrożeniem, że gdyby [opętany] nie był znany [z cnoty], byłby zawieszony w odniesieniu do spowiedzi i.także innych rzeczy poza spowiedzią”. Dano mu rozkaz, by powiedział, czy był zobowiązany ujawnić, dla jakich względów [miał być zawieszony]. Odpowiedź: „Basta! Nie możemy tego ujawniać ze względu na tajemnicę spowiedzi!”

Tu ponowiono rozkaz, by zeznawały dalej, czy nie mają jeszcze czegoś do powiedzenia. Co więcej, rozkazano, by sam opętany mógł napisać — i rzeczywiście napisał te oto słowa: „Doprowadziliśmy do tego, że rodzinę i krewnych dotknęło nieszczęście co do zdrowia ich i rzeczy.”

[362h] Teraz wydany został rozkaz, aby wyjaśniły dokładniej, kiedy rozpoczęło się opętanie i osaczenie. Odpowiedź: „Nagabywaliśmy go w październiku 1815 roku, w klasztorzysku NN” — i podały nazwę miejscowości[1095].

Uwaga: W ostatnim dniu egzorcyzmu[1096] przed kontynuowaniem spisywania jego przebiegu wydany został duchom nieczystym nakaz, aby wysłuchały odczytywania tego wszystkiego, co napisano w dniu pierwszym, by zaświadczyły, czy wszystko zostało tak zapisane, jak one odpowiadały. A że kapłan piszący zaznaczył imię Świętego, któremu poświęcone było wzmiankowane miejsce, gdzie znajduje się wspomniany klasztor, powiedziały: „Nie wspominaliśmy imienia tego Błazna (tak nazwali Świętego), lecz klasztorzysko”.

Na ponowny rozkaz, by sprecyzowali dzień początku opętania i osaczenia, odparli: „Nie pamiętamy tego, bo mamy tyle do roboty!”

Uwaga: Gdy w ostatnim dniu odczytywano to, co napisano w dniu pierwszym, polecono jeszcze raz określić dzień, jako że posiadając wiedzę własną, mogli to sobie przypomnieć. Odpowiedzieli: „Ale czy nie powiedzieliśmy ci już, że działamy w naturalny sposób?”

[362i] Na wydany rozkaz, by powiedzieli, czy od samego początku osaczali go wszyscy w liczbie dwudziestu pięciu, odpowiedzieli: „Początkowo była nas garstka[1097] , lecz później ilość wzrastała powoli i wciąż wzrastać będzie”.

Na pytanie wydane pod rozkazem, jak długo jeszcze będą go musieli trzymać w osaczeniu, odpowiedzieli: „Jeszcze przez dwa lata”.

Wówczas, po obudzeniu w obecnych ufności, że przez zasługi Jezusa i Maryi będzie możliwe natychmiastowe wyzwolenie, ponowiono nakaz, [by odpowiedziały], jak długo chcą go jeszcze osaczać. Odpowiedziały: „Jak długo będzie nam to dozwolone; uda ci się [nas wypędzić], ale nie dziś”. Zapytano więc pod nakazem, kiedy wyzwolenie ma nastąpić. Odpowiedzieli: „Nikt prócz Boga nie zna przyszłości!”

[362j] Pod rozkazem zapytano o znak, jaki miałby dać [przy wyjściu]. Odpowiedzieli: „Wkręcę się w perukę protektora Jezuitów, abbasa Sali[1098] , aby rozśmieszyć Rzym, bo nie mogę w nim tknąć niczego innego jak tylko peruki”.

Na zapytanie pod rozkazem, czemu uważało się za pożyteczne, aby ujawnili, czy się im nie podoba Towarzystwo Jezusowe, odpowiedzieli: „A czy podoba się nam wychowanie młodzieży?”

Uwaga: Zarówno w pierwszym jak i w drugim dniu egzorcyzmów, gdy [demony] były pytane pod rozkazem, by wyznały, czy nie podoba się im ten i ów instytut wychowawczy jednej czy drugiej płci, wyrażali zawsze wielkie swe niezadowolenie, albowiem mówiło się o wychowaniu młodzieży, jakikolwiek byłby instytut, hospicjum, dom pobożny, pensjonat, itd.

Naciskając coraz bardziej, by były gotowe do opuszczenia opętanego, wydano rozkaz, by powiedziały dokładniej, kiedy miałyby go pozostawić wolnym. Odpowiedziały: „Nie mamy zezwolenia na [opętanie] dalej niż miedzy jednym a drugim świętem Madonny (czyli między Wniebowzięciem i Narodzeniem)”.

[362k] W tym momencie ożywiła się jeszcze bardziej ufność obecnych. Bo jeżeli powiedziano, że wczoraj było święto Wniebowzięcia, to już jesteśmy między jedną Madonną a drugą, gdyż dziś jest sobota poświęcona Maryi. ,,Dziś zatem — żądano — musicie wolnym zostawić tego sługę Bożego.” I powtarzano często to naleganie, ale nieczyste duchy wciąż odpowiadały: „Dziś i jutro — nie! Gdyby to było dziś, to nie powiedziałbym «między jedną a drugą Madonną», lecz rzekłoby się «dziś albo w dzień po Wniebowzięciu».” Skoro się mówi „między jedną a drugą Madonną”, bierze się to w sensie naturalnym (tj. kilka dni po jednej i jeden lub parę dni przed drugą Madonną), wydawałoby się nie do wiary, jak bardzo nastawano, alby wymusić jak najszybsze wyzwolenie, ale złe duchy dawały stale tę samą odpowiedź.

[363] Wytrawny egzorcysta, pouczony Rytuałem Rzymskim i własnym doświadczeniem w związku z inną opętaną osobą, wiedząc, że spowiedź przytępia moc demonów, rozkazał im, by pozostawiły opętanemu swobodę [potrzebną] do odbycia spowiedzi. Ale wydawało się wprost nie do wiary, ale było -trudności i jak wielkie były sprzeciwy złych duchów; niech sobie każdy wyobrazi odpowiedzi jak najbardziej przebiegłe, chytre, wymijające, itd.

[363a] Wydano rozkaz z zagrożeniem, by wyznały, czemu wzbraniają się zostawić opętanemu swobodę, by przystąpił do spowiedzi. Odpowiedziały: „Wolimy raczej znosić cierpienie, niż utracić [choćby] jedną duszę.”

Uwaga 1: Mowa tu o utracie duszy, czego nie można odnieść do duszy opętanego, bo zgodnie z poprzednimi wypowiedziami duchów nie była im przyjazna; ale [odnieść to należy] do tych dusz, które przy pomocy opętanego mogłyby osiągnąć zbawienie, gdyby został wyzwolony, do czego przybliżała go sama spowiedź, jak to niebawem jaśniej zobaczymy.

Uwaga 2: Przy kontynuowaniu egzorcyzmów w Obydwa następne dni[1099] wielokrotnie wydawanymi rozkazami żądano, by duchy odpowiedziały, czy dochodzi do ich świadomości groźba zwiększenia [kar]. Odpowiadały, że rozstrzygnięcie należy tu do Najwyższego albo że wolą więcej jeszcze cierpieć, niż utracić dusze. O, jakaż to nauka zwłaszcza dla nas duchownych o obowiązku troszczenia się o zbawienie dusz!

[363b] Wreszcie złe duchy, pokonane mocą rozkazów, dozwoliły, by opętany mógł się wyspowiadać. Kiedy jednak ma już otrzymać rozgrzeszenie, napadają nań na nowo, wołając głośno: „Dostaliśmy rozkaz, by dozwolić mu na odbycie spowiedzi, a nie na otrzymanie absolucji!” Wówczas egzorcysta wydaje formalny rozkaz zostawienia mu swobody dla uzyskania sakramentalnego rozgrzeszenia, a zaraz po tym, aby [złe duchy] nie przeszkadzały w odprawieniu przezeń sakramentalnej pokuty.

Kiedy opętany został na nowo osaczony, odprawiano nadal modły do Boga i egzorcyzmy, po czym zapytano, czemu nie chcą go wcale zostawić w spokoju. Odpowiedziały: „Nie chcemy zgodzić się na tak wielką stratę!”

[363c] Wydano rozkaz, by [duchy] dały mu swobodę przyjęcia Komunii duchownej (o ile się nie mylę[1100] , przy tej sposobności nastąpiło to, co mam opowiedzieć); sam opętany zaintonował Pange lingua[1101] wraz z innymi modlitwami. Po czym nastąpił rozkaz, by mógł swobodnie zmówić trzy „Ojcze nasz”, „Zdrowaś” i „Chwała Ojcu” na podziękowanie Przenajświętszej Trójcy za dobrodziejstwa udzielone św. Weronice Gildiami. Podczas gdy się wszyscy modlili, opętany pod nowym naporem demonów zrywa się z klęcznika ze wściekłością, której nie potrafię wyrazić, która jednak, zdolna przerazić, była dostatecznym dowodem, że podmiot podlegał opętaniu: biega po kościele jak szalony i wypluwa z siebie zjadliwie: „Och ta (następował wyraz piętnujący Świętą w rodzaju — prostytutka), św. Weronika, dopełni dzieła!”

[363d] Uwaga: W pierwszym dniu egzorcyzmów opętany wyrzucał z siebie mnóstwo tak wielkich bluźnierstw przeciwko Bogu, Jezusowi Chrystusowi, Niepokalanej Maryi i Świętym oraz przeciwko niebu, że dla każdego, kto znał tak wielką, a nawet skrupulatną delikatność sumienia opętanego, były więcej niż dostatecznym powodem.przyjęcia, że chodzi o osobę opętaną. W drugim wszakże dniu egzorcysta wydał piekielnym duchom rozkaz, aby nie zbluźniły ani jeden raz przeciw Bogu czy przeciw Najśw. Maryi lub Świętym. Dopełniono tego tak dokładnie, że kiedy złe duchy użyły raz wstrętnego wyrazu, a egzorcysta ich zgromił, odpowiedziały: „Tyś wydał nakaz, by nie wypowiadać bluźnierstw, a to nie jest bluźnierstwo!”

Prowadzono więc dalej egzorcyzmy i modły. W tym czasie opętany wpadł znowu w tak okropną furię, że nie da się tego wyrazić. Krzycząc tak, że rozlegało się to po kościele, złe duchy mówiły: „Nie chcemy odejść, w przeciwnym bowiem razie będzie świętym, jak św. Weronika!”

[363e] Wobec tego bardziej jeszcze wzrastała ufność obecnych, więc kontynuowano egzorcyzmy i modły. Po czym egzorcysta wydał złym duchom rozkaz, że mają opętanemu pozostawić swobodę, by mógł odmówić na klęczkach Litanię Loretańską. Ten, wraz z innymi kapłanami, mógł ją rozpocząć, ale zaledwie posunęliśmy się nieco [w jej odmawianiu], podnosi się z klęcznika z furią, jak szalony i wściekły, a duchy nieczyste wyją tak [okropnie], że nie da się tego opisać, wrzeszcząc [przy tym]: „Ach, że też jesteśmy zmuszeni wyjawić środek zaradczy!”

Wtedy egzorcysta wydał rozkaz, by ujawniły go natychmiast, Odpowiedziały: „Należy zaraz odprawić Mszę św. tam, gdzie jest św. Weronika.” Egzorcysta rozkazał znów powiedzieć, który z kapłanów ma ją odprawić. Opętany potem w furii i wściekłości odpowiedział wskazując na jednego z księży: „Ten łajdak! (birbante)”.

[363f] Oddano się znów modlitwie po wydaniu rozkazu, aby mógł ją odmawiać i opętany, gdy wtem zrywa się on z klęcznika, wołając: „Och, jesteśmy zmuszeni powiedzieć, dlaczego to wyraziliśmy się dwuznacznie, twierdząc, że ma się odprawić Mszę św. tam, gdzie jest św. Weronika; a tymczasem nie jest konieczne udawać się do Cità del Castello, gdzie spoczywa jej dało, a wystarczy Mszę odprawić w kościele Kapucynek Św. Urbana, w którym znajduje się jej obraz[1102] ”.

Uwaga: Nie powiedziałem prawie nic o tej okoliczności, ale twierdzę, że było to dowodem prawdziwości religii, zdolnym do nawrócenia jakiegokolwiek Izraelity, heretyka czy niedowiarka.

Nie potrafię powiedzieć, jak po tym wydarzeniu wzrosła wspólna nasza ufność, że jeszcze w tym dniu będzie można uzyskać wyzwolenie, zmierzając od tego momentu do odprawienia Mszy św. Dlatego wydany został rozkaz, aby [złe duchy] ujawniły, czy wystarczy tu sama wola jej odprawienia. Odpowiedziały: „Skoro się rzekło, że Msza jest zasadniczym środkiem, trzeba ją wprzód odprawić, a dopiero po tym osiągnie się skutek”.

Egzorcysta podchwycił: „A zatem wyznaczony kapłan pójdzie tam celebrować jutro”. Złe duchy odrzekły: „Nie! Jutro jest on zajęty i nie będzie mógł (była to niedziela)[1103] ”.

Uwaga 1: Widać tu było zwartą konsekwencję repliki odpowiadających, bo i przed tym mówili oni: „Dziś i jutro — nie![1104] ”

Uwaga 2: Kapłan ów był istotnie zajęty w owym dniu słuchaniem spowiedzi.

Uwaga 3: Nie da się wprost opisać, jak bardzo nastawano na wymuszenie wyswobodzenia przez samą wolę odprawienia Mszy św., ale złe duchy odpowiadały zawsze to samo, nawet i wtedy, gdy wydawano nowe rozkazy po dokonaniu tego w dniu pierwszym, co trzeba będzie jeszcze opisać.

[363g] Kontynuowano więc modły i egzorcyzmy, i odmawiano raz po raz Litanię Loretańską oraz modlitwy do św. Weroniki. W pewnym momencie opętany wstaje jak furiat, a złe duchy szarpiąc nim i popychając wołają: „Och, ta św. Weronika!... Wpadliśmy [we własne sidła], gdyśmy go to pewnego dnia doprowadzili do zapoznania się z żywotem Świętej, do czytania o jej pokutach w tym niedobrym celu, by znalazł w nich swe upodobanie. Ale i w tym pomieszaniu roznieciła się w nim miłość Boża i taka ufność do Świętej, że powiedział do niej: «Święta Weroniko, uzyskałaś tak wiele łask, wyproś tę jedną dla mnie!»”

Wtedy to, gdy zostało już wyjaśnione, że osaczenie nie było dopuszczone za karę, ale dla pogłębienia cnoty[1105] , nadarzyła się dobra sposobność do wydania rozkazu, by — jeżeli jest taka wala Boża — duchy ujawniły, czy opętany w czasie osaczenia obraził Boga choćby raz jeden. Złe duchy odparły gniewnie: „[Zdobył tylko] zasługę!”

Uwaga: O, jakżeż daleko więcej doznaliśmy wszyscy pociechy!

[363h] Wtedy podchwycił to egzorcysta, mówiąc do złych duchów: „Ale jeżeli opętany zdobywa sobie zasługę, to wy nie zwracając mu wolności szkodzicie wciąż sobie samym”. Odpowiedziały: „Odnoszę zawsze korzyść, gdy nie daję mu spełnić tego, co ma czynić”.

Uwaga: Jeżeli nakaz dawania odpowiedzi kierowany był czasem do wszystkich, a odpowiedź dawał jeden [ze złych duchów], jest to bez znaczenia, gdyż niekiedy jeden daje odpowiedź za wszystkich, albo też odpowiada ten, którego zadaniem jest przeszkadzanie w pełnieniu jakiegoś szczególnego dobra albo popełnienie danego zła.

Po wydaniu rozkazu, by powiedziały, przy jakiej dobrej czynności mu przeszkadzały, [duchy] odpowiedziały: „Modlitwa, odmawianie Brewiarza, a przede wszystkim rozmyślanie”.

[363i] Podczas gdy o natychmiastowe wyzwolenie zanoszono modły do Najwyższego, do Najśw. Dziewicy Niepokalanej, do Aniołów i Świętych, i gdy poprzez czynności egzorcystyczne, zgodne z obrzędem Rzymskiego Kościoła[1106] , nakazywano złym duchom opuszczenie opętanego, dodając do rozkazów coraz mocniejsze groźby kar i dołączając ogólnikowe co najwyżej pytania (bez jakiejkolwiek wzmianki o stanie Kościoła)[1107] , czemu nie chcą go uwolnić, odparł nieczysty duch: „Uganiam się za duszami — wszak to czas żniwa”.

Tu uznano za wskazane postawić pytanie pod rozkazem, czemu ta wzmianka o czasie żniwa. Odpowiedział: „Księża nie spełniają swych obowiązków, dlatego to urządzam to winobranie”.

[364] Ponowiono rozkaz, by ujawnił, jeżeli ma jeszcze coś innego do powiedzenia. Odpowiedział: „Bo bylejacy biskupi[1108] świecą na prawo i na lewo łajdaków!”

[364a] Uwaga wstępna: — Widząc, że złe duchy przy swych odpowiedziach zaczynają już zahaczać o stan Kościoła, choć nikt z obecnych nawet o tym nie myślał, egzorcysta uznał, że nadszedł odpowiedni moment, w.którym by można, a nawet należałoby, wydawać dalsze nakazy. Ponowiono zatem rozkazy, a złe duchy ujawniły to, co zaraz nastąpi. Zaznaczyć tu należy, że odpowiadając, mówiły raz po raz: „Opłacamy kata, który nas siecze”[1109]. Trzeba też dodać, że Anastotairet (przywódca legionu) szpieguje papieża (wyrażenia te doprowadziły nas do przeświadczenia, że jest wolą Boga, by o tym wszystkim poinformować Ojca Świętego). Zaznaczyć wreszcie należy, że duchy powtarzały co pewien czas: „Jesteście głuptasami dając naszym słowom wiarę; mówicie nam, żeśmy kłamcami, a po tym nam wierzycie? To przecież opowiada ŃN (wymieniali imię opętanego dodając) to przecież wariat i epileptyk, a opowiada te historie, które poznał w czasie misji”. Rozumie się, że mówiły tak, abyśmy do ich słów nie przykładali wiary.

A zatem, po ponowieniu rozkazów [pod warunkiem], że będzie to zgodne z wolą Bożą[1110] , a także z dodanym poleceniem, by mówiły w takim tempie, iżby można było ich słowa zapisać, podjęły na nowo ten wątek, że byle jacy biskupi święcą sobie beztrosko szubrawców, nie dbając przy tym o środki ostrożności. Bo gdyby księża byli dobrzy, dobrzy byliby i ludzie świeccy. „To właśnie księża nam pomagają. Bo od lat chłopięcych są łajdakami i jako tacy przystępują do święceń, a potem — są nasi!”

Uwaga: Rzucono nakaz, by powiedzieli, czy wszyscy niedobrzy księża idą na stracenie. Odpowiedziały: „Nie wszyscy!” (Wyjaśniono to w tym sensie, że wchodzi tu w rachubę wstawiennictwo Najśw. Dziewicy i coś dobrego [u samych księży]).

[364b] Pod wpływem nowych rozkazów [duchy] wypowiadały się tak: Biskupi — względy ludzkie: rozdziela się beneficja między tych, którzy ich nie powinni dostawać. Świętokupstwo. Funkcja — za świadczenia (świadczenie za świadczenia!)[1111] Proboszczowie nie wywiązują się ze swych powinności, tych zaś, którzy je wypełniają, oznaczyć można białym węglem[1112] ; a gdyby spełniali swój obowiązek, utracilibyśmy zbyt wiele duszyczek. Zapytani, czemu nie spełniają swych powinności, duchy odpowiedziały, że zaniedbują je albo z powodu lenistwa czy oddawania się rozrywkom, albo dla gromadzenia pieniędzy. Zapytane, czy do zgorszenia nie dopuszczają może z uwagi na względy ludzkie, odpowiedziały, że nie tyle przez ten wzgląd, ile ze względu na wielki wpływ, jaki wywierają kobiety.

Pod wpływem dalszych rozkazów [duchy] kontynuowały tak swe uwagi: „Reforma! Reforma, ale nie tak [jak jest], bo to jest korzystne dla mnie!”

Na dalsze rozkazy ciągnęły dalej: „Dochodzi do aktów zniecierpliwienia i złorzeczenia papieżowi — wszystko według metody! Zakonnicy ulegają zniecierpliwieniu”, itd.

Uwaga: Wyrażenie „wszystko według metody!” wypowiadały głosem o bardzo spotęgowanej tonacji.

[364c] Na dalsze rozkazy opowiadały dalej: „Mało jest zakonów przestrzegających reguły: Jezuici i Pasjoniści. Są i takie, co potrzebują małej tylko odnowy: Zakon Św. Teresy, Kartuzi, Kameduli[1113] i wszystkie pozostałe wiodące żywot bez zbyt wielkiej wystawności”.

Uwaga: Na każdy rozkaz, by wyjaśniły, jakie to zakony wiodą żywot bez wielkiej wystawności, odpowiadały odmownie, powtarzając zawsze: „Te, które żyją bez zbytniej wystawności, i basta! Można je tak rozpoznać”.

Zapytane na ponowny rozkaz o centurionów św. Augustyna przy kościele Jezusa i Maryi[1114] , odpowiedziały: „Bez głowy i bez ogona”. Zapytane pod rozkazem o Mniejszych Obserwantów, Konwentualnych, Augustianów i Dominikanów[1115] , odpowiedziały: „Odnowa!” Zapytane pod rozkazem o Zakon Św. Franciszka w ogólności odpowiedziały: „Mniej spotkań, odnowa!” Zapytane o Kongregacje[1116] Św. Benedykta, odpowiedziały: „Wszystkich mnichów zwiążcie w jeden snop, bo to wszystko — panowie, wyjąwszy jakiegoś szaraczka, który gardłuje za kardynałami, by dostać czekoladę, nie wykonuje nic innego, jak funkcje sługi czy kamerdynera[1117] , a jeśli się zbawią, to zwyczajowo”.

I jeszcze zapytywane odpowiadały: „1) Kapucyni — odnowa, miejscami tak, miejscami nie. 2) Byłoby konieczne doskonałe życie wspólne, kiedy ono jest możliwe. 3) Mniszki — skazuję na zagładę prawie wszystkie. 4) Większą wojnę wypowiadam mniszkom niż zakonnikom”.

[364d] Zapytany o księży, odpowiedział: „To nie widzicie sami wszystkiego? Spośród księży dziesięć procent spełnia swe powinności; z tych, co się zbawiają, niektórzy zbawiają się częściowo przez pewnego rodzaju ignorancję. Gdyby duchowieństwo było na poziomie, ludzie świeccy byliby dobrzy”.

Zapytane o świeckich, odpowiedziały: „Świeccy to wielka bieda: kradnie się bezkarnie: są wątpliwości, czy im wierzyć, interesowność, szóste przykazanie, świętokradztwa; rzadko się spowiadają”.

Zapytane o pełnienie przykazania wielkanocnych praktyk, zamiast odpowiedzi wybuchnęły śmiechem, dodając: „Na Wielkanoc kołuje się spowiedników! Wśród świeckich będzie około dwudziestu procent dobrych”.

Uwaga: W drugim dniu pod mocą rozkazu zażądano odpowiedzi, jak to może być, by wśród księży było dziesięć, a wśród świeckich dwadzieścia procent dobrych; padła odpowiedź: „Cześć dla duchowieństwa!” Wreszcie na zapytanie wzmocnione rozkazem, jakie dzieło na świecie najbardziej się im nie podoba, odpowiedziano: „Wychowanie!”

[364e] Przed rozpoczęciem opowiadania o tym, co dotyczy drugiego dnia, trzeba zaznaczyć, że obecny tam pewien duchowny, przełożony rozmaitych pobożnych dzieł, bojąc się, aby szatan nie zakłócił spokoju zwłaszcza jednego z nich[1118] , poprosił egzorcystę, by rozkazał mówić, czy prześladowali to dzieło rzeczywiście. Odpowiedź: „Na to jesteśmy; wy jednak nie możecie mi tu rozkazywać, bo macie władzę do tego, co się tyczy opętanego i osób, które się nim zajmują”.

Było już około 21 godziny[1119]. Egzorcysta widząc, że mimo ponawianych rozkazów, by pozostawiły wolnym tego opętanego człowieka, te odpowiadały zawsze: „Dziś i jutro nie! brak zezwolenia Najwyższego”, pragnął przynajmniej pomniejszyć cierpienia opętanego. Wydał więc rozkaz, by go nie dręczyły — lub minimalnie, choćby przez pięć minut; miały mu zostawić swobodę, aby mógł odprawić wszystkie praktyki duchowne i modlitwy, zarówno ustne jak i myślne, aż do dnia, gdy zbiorą się ponownie do wznowienia czynności egzorcystycznych. Ale i teraz, choć tego złe duchy nie zaakceptowały ani wyraźnie nie odrzuciły, wypadnie stwierdzić, że nie było wolą Najwyższego — a to dla Jego wzniosłych celów — bo opętany prawie jak przedtem podlegał sprawianym mu cierpieniom i stawianym przeszkodom.

[364f] Przed rozejściem się ustalono, że w najbliższy poniedziałkowy poranek[1120] po odprawieniu Mszy św. przez wyznaczonego kapłana we wzmiankowanym wyżej kościele[1121] , przy ołtarzu gdzie jest obraz św. Weroniki, zbierzemy się dla kontynuowania egzorcyzmu; wydano też złym duchom nakaz, by nie przeszkadzały opętanemu w pojawieniu się.

W tym czasie egzorcysta nie mówiąc nic opętanemu ani nawet nie widząc się z nim, w niedzielę wieczór[1122] pomyślał o wydaniu rozkazu, i rozkazał rzeczywiście piekielnym duchom, aby nie przeszkadzały opętanemu, gdyby w poniedziałek chciał przyjść na Mszę św. odprawianą na cześć św. Weroniki; a gdyby o tym nie pomyślał, by go do przyjścia skłoniły.

Uwaga: Nie był epileptykiem (energumeno), lecz osaczonym, dlatego nie podlegał nieprawidłowości[1123]. Podczas gdy kapłan wyznaczony do odprawienia wzmiankowanej już nieraz Mszy św. przygotowywał się do niej w zakrystii, ujrzał, jak wchodzi opętany. Posłużył on temuż księdzu do Mszy św., a ten z kolei posłużył opętanemu, który ją odprawił bardzo pobożnie. Po dziękczynieniu ruszyli obydwaj w kierunku kościoła, gdzie już w pierwszym dniu odbywały się egzorcyzmy; rozłączyli się w pewnym punkcie ulicy i opętany przyszedł do kościoła po przybyciu drugiego kapłana.

[365] Było to w poniedziałek 18 sierpnia o godz. około 13[1124] , gdy po przyjściu opętanego do kościoła egzorcysta gotował się do złożenia Najśw. Ofiary. Nakazał on złym duchom, by umożliwiły opętanemu służenie do Mszy św.; jakoż służył, i to bardzo dobrze.

[365a] I tak około godz. 14[1125] podjęto na nowo egzorcyzmy, a gdy egzorcysta zezwolił, aby duchy nieczyste przystąpiły na nowo do opętanego, te natychmiast dały znać o sobie.

Wytrawny egzorcysta po głębokiej refleksji nad tym, co złe duchy powiedziały o aktualnym stanie Kościoła, o mając na uwadze bullę śp. Sykstusa V zakazującą w takich przypadkach pytań z ciekawości, by się upewnić, czy miały miejsce czy też nie miały tego rodzaju pytania oraz czy było wolą Bożą, by duchy takie rzeczy mówiły, wydał nakaz odpowiedzi, czy dotychczasowe omawianie aktualnego stanu Kościoła było zgodne z wolą Bożą. Złe duchy usiłowały wykręcić się od odpowiedzi, a nawet oświadczyły, że nic przecież nie powiedziały.

[365b] Wtedy wytrawny ten egzorcysta wiedząc, że w takich przypadkach gdy milknie jeden, wkracza inny duch, rozkazał wyjawiać, kto mówi. Odpowiedź: „Bozaret”.

Egzorcysta, który to w pierwszym dniu, pytając o imiona pozostałych duchów, na odpowiedź Anastotareta, że wystarczy imię przywódcy legionu, uznał, że byłoby ciekawością posuwać się dalej w identyfikowaniu imion wszystkich dwudziestu pięciu, teraz bardzo roztropnie wydał natychmiast rozkaz, by każdy podał swe imię. Wtedy jeden za drugim zaczęli je podawać szybciutko, lecz egzorcysta nakazał wypowiadać je wolniej, aby można je było spisać. A oto one: Anastotaret[1126] , 2. Bozaret, 3. Miozaret, 4. Etistaret, 5. Campanottaret, 6. Curialottaret, 7. Mattonellattet, 8. Figurot, 9. Passionet, (tu padło pytanie, jaki to język; odpowiedziano: „To połączone wyrazy greckie”), 10. Colonaittot, 11. Tamburret, 12. Apolleon, 13. Ginocchiet, 14. Ferrot, 15. Stangot, 16. Trituret, 17. Carbonier, 18. Erbet, 19. Costacot, 20. Antiquite[1127] , 21. Cafalet, 22. Zarlatetet, 23. Gozzet, 24. Mignot, 25. Putta.

[365c] Uwaga 1: Po dwudziestym powiedzieli, że nie ma ich więcej. Podchwycił [egzorcysta]: „Jakże to nie ma was więcej, gdy jest was dwudziestu pięciu!” Odpowiedziały, że pięciu już poszło (była to bardzo pocieszająca odpowiedź, bo widoczny już był początek wyzwolenia). Ale pomimo że pięciu odeszło, egzorcysta rozkazał, by obecne powiedziały imiona tych pięciu, co odeszły. Powiedziały, jak napisano.

Uwaga 2: Przezorny egzorcysta w obawie że imiona dwu ostatnich są może fałszywe i wymyślone raczej przez złość diabelską przeciw Najśw. Maryi Niepokalanej[1128] , kilkakrotnie ponawiał nakaz, by powiedziały prawdę, czy imiona te były właściwymi imionami duchów nieczystych, ale odpowiadały stale: „Tak!”

Padł znowu rozkaz ujawnienia, czy było wolą Bożą, by w pierwszym dniu mówiły o aktualnym stanie Kościoła. Odpowiedź: „Natychmiast, jak powiedziano!”[1129]

[365d] Uwaga: W świetle tej odpowiedzi zrozumiano, że było to istotnie wolą Bożą, tym bardziej, że [złe duchy] omawiając te sprawy, mówiły na swą niekorzyść, i dlatego od czasu do czasu powtarzały: „Opłacamy kata, który nas siecze”. Co więcej, trzeba zaznaczyć, że zapytywane czasem o sprawy mniejszej wagi, odpowiadały: „Nie jest wolą Najwyższego”, czasem zaś: „Nie możemy ci więcej powiedzieć”, czy podobnie.

Upewniony tak dostatecznie egzorcysta, pragnąc się też przyczynić do działania na rzecz Kościoła, zanim przystąpił do wydawania nowych rozkazów, polecił na nowo odczytać to, co spisano w pierwszym dniu, nakazując złym duchom, by słuchały uważnie oraz by oświadczyły, czy tak mówiły, jak zostało spisane. W rezultacie takiego czytania poczyniono pewne korekty, zgodnie z tym co wyłożono wyżej, i dołączono jeszcze pewne wyjaśnienia, stosownie do zeznań duchów nieczystych.

[365e] Padł teraz rozkaz, by — jeśli taka jest wola Boża — podały jeszcze inne dane na temat obecnego stanu Kościoła. Zaczęły szybciutko mówić to, co zostało już w odpowiedziach spisane, ale egzorcysta nakazał mówić w tempie zwolnionym, by można to było utrwalić na piśmie. A oto, [co mówiły]:

Odpowiedź: „Konwersacje, kardynałowie, prałaci, wyrafinowanie w ubiorach; ofiary, ofiary, ciułane przez prałatów myślących o krewniakach, nie o biedakach! Nie mam więcej do powiedzenia: macie Pisma, które uczą, macie Ewangelie!”

W tym momencie egzorcysta, może pod wpływem szczególnego natchnienia łaski, dał z należnym zastrzeżeniem rozkaz, by jeśli jest taka wola Boża, mówiły o najwyższym Zwierzchniku[1130]. Odpowiedź: „Nie dotykajcie źrenicy oka mego” [por. Za 2, 8]. Na tę odpowiedź, aby nie dopuścić do dwuznaczności, rozkazał wyjaśnić, kto to mówi. Odpowiedź: „Pisma!”

[365f] Po wydaniu nowego rozkazu w tej samej sprawie, czy było wolą Bożą, by mówiły, odpowiedziały: „Papież jest papieżem, ale staje się papką[1131] , bo my doprowadzamy do tego, że staje się mięczakiem (1). A staje się takim bo, bo? — teraz i zawsze ma być papką, i to papką rozrzedzoną. A że papkę daje się niemowlętom — sami dziecinnieją stając się papką nie w sensie ducha, ale kierowania (direzione) (2)[1132]. Pisma mówią, że papież jest nieomylny (cóż mamy mówić my głuptasy!); nie tyka się tu papieża w tym, co ściśle duchowe, co dotyczy -władzy otrzymanej od Najwyższego; ale mówimy, że jest papką, bo udziela audiencji błaznom (buffoni) — a iluż ich ma! I trzebaż o tym mówić? Opłacamy kata, który nas siecze[1133]. Papież jest święty, intencje papieża są święte. Pismo mówi [my bynajmniej tego nie twierdzimy], że powinno się odprawiać modły, szczególnie gdy ma się decydować o sprawach wielkiej wagi[1134] , a tymczasem, kto je odprawia?

Papież tak, ale inni planują, jak zostać kardynałami, prałatami, aby mieć pieniądze. A my obskakujemy ich zewsząd (3) wbijając im w głowy czerwone pluski, mitry, pieniądze, pieniądze, pieniądze! Układa się projekty spotkań (4) konserwatoriów; a po jedzeniu i piciu zostają (oni jako] tłuściochy pęczniejące od krwi biedaków. I czy dobra kościelne nie są krwawicą biednych?”

[365g] Uwaga 1. Postawiono [szatanom] pod rozkazem pytanie, by wyjaśnili, jak trzeba rozumieć, że to niby oni doprowadzają do tego, że papież staje się papką. Odpowiedź: „Można to zrozumieć z kontekstu”. A tak jest istotnie, bo kuszą nazywanych błaznami.

[Uwaga] 2: [Duchy] zapytano pod rozkazem, co chciały wyrazić przez to „kierowanie” [zob. nr [365f] (2)], odpowiedziały, że chodzi o rządy kościelne.

[Uwaga] 3: Gdy mówiły: „Obskakujemy ich zewsząd”, wyraziły to znakami na zewnątrz.

[Uwaga] 4: Gdy pod rozkazem zażądano odpowiedzi na pytanie, o jakich to myślały spotkaniach, odpowiedziały, że chodzi o spotkania „w pobożnych miejscach”. Zapytane na nowo, czy zawierały się w tym i miejsca zakonne, odpowiedziały: „Gdzie nie rozróżnia ustawa, my też nie musimy rozróżniać”[1135].

Tymczasem nalegając na opuszczenie opętanego, mnożono modły i ponawiano egzorcyzmy[1136].

3. SPRAWOZDANIE Z OPĘTANIA SZATAŃSKIEG O ZA POŚREDNICTWEM CZARÓW I Z UWOLNIENIA OD NIEGO PANNY TEODORY COSTA Z VELLETRI[1137]

(OOCC V 680 — 694; data: 1841)

[366] 1. Pod koniec ubiegłego lipca i w początkach sierpnia[1138] przebywałem w domu misyjnym w Albano: udałem się tam na przesłuchanie w procesie Sługi Bożego, misjonarza apostolskiego, ks. kanonika Kaspra Del Bufalo[1139].

[366a] Wtedy to pewnego dnia pod wieczór przybył do mnie p. Jan Brandani z Velletri, prosząc o udanie się doń i przesłuchanie jego matki i kilku nie znanych mi osób. Były to: Teodora [Vincenza] Costa z Velletri, jej matka i — jak mi się zdaje — jedna lub kilka innych kobiet. Powiedziały mi, że są w przejeździe, powracają z pielgrzymki do Matki Boskiej z Genazzano[1140] , dokąd udały się w nadziei, że Najśw. Dziewica uwolni Teodorę Costa od czarów. Opowiedziały mi też wiele szczegółów dotyczących rzeczonej Teodory. Mówiły między innymi, że w czasie pielgrzymki do wspomnianego sanktuarium, gdy się już znajdowały blisko niego, Teodora wyrzuciła przez usta takie przedmioty Jakich się zwykło używać do czarów. Przedmioty te zostały mi pokazane.

[366b] 2. W sobotę ubiegłego sierpnia matka Teodory przyprowadziła ją przed południem do królewskiego kościoła Spirito Samto dei Napolitani w Rzymie[1141] z pragnieniem, by została wyzwolona ze stanu udręczenia, w jakim się znajdowała.

W tym celu po odmówieniu modłów i udzieleniu błogosławieństwa przewidzianego dla chorych odprawiono Mszę św. W czasie Mszy Teodora cierpiała bardzo i ujawniła wolę wyjścia z kościoła. W czasie gdy kapłan odprawiał dziękczynienie po Mszy św.[1142] , a Teodora czuła się jeszcze bardziej udręczona, matka jej wezwała ponownie kapłana, by przyszedł z pomocą córce, która — jak sądziła — była bliską silnego krwotoku z ust. Zatem podano Teodorze do picia wodę poświęconą dla chorych; początkowo wzbraniała się od jej wypicia, lecz potem wypiła bez trudności. Następnie, siedząc na krześle, znalazła się pod działaniem silnej opresji z zewnątrz, uważanej za konwulsje, co doprowadziło ją do stanu obezwładnienia.

W stanie wywieranego na niej gwałtu przeniesiono ją na krześle do tak zwanego oratorium, przylegającego do zakrystii, i ułożono na innym krześle, po czym ponowiono modlitwy. Kiedy kapłan klęcząc po prawej stronie Teodory trzymał na głowie jej obraz Najśw. Maryi z relikwiami Świętych, Teodora w obecności sześciu czy ośmiu osób wyrzuciła z siebie przez usta gruby gwóźdź z włosami i czarną wstążką zawiązaną na węzeł. Przedmiot ten podniesiony z ziemi, gdzie upadł, ociekał śliną, gdyż pochodził istotnie z ust. Wszyscy też obecni, przejęci religijnym podziwem, chwalili i błogosławili Boga. Gwóźdź z włosami i wstążką można dotąd oglądać w każdej chwili.

[366c] 3.[1143] Dnia 30 października przybył do mnie rano ojciec opętanej Teodory: Wincenty Costa, z listem od biskupa sufragana i Wikariusza generalnego z Velletri[1144] z prośbą o uwolnienie Teodory z przykrego jej stanu. Przypominając sobie to, co się stało w sierpniu, bez stosowania egzorcyzmu, poleciłem mu, by przyszedł w popołudniowych godzinach wraz z córką do kościoła przy Kolegium Irlandzkim[1145] , w którym przebywałem w związku z odbywającymi się tam rekolekcjami. Przyszedł tedy w ustalonym terminie pi Wincenty z córką, chciał jednak stanowczo, aby przeprowadzone były egzorcyzmy. Ponieważ jednak nie miałem pełnomocnictwa, odmówiliśmy jedynie modlitwy wraz z wieloma obecnymi tam osobami.

Poleciłem, by postarano się o upoważnienie od Kardynała Wikariusza[1146] lub Wicegerenta[1147]. Ojciec opętanej przyniósł mi w niedzielę rano[1148] odręczne pismo Najprzew. mons. Wicegerenta upoważniające mnie do przeprowadzenia egzorcyzmów i zaznaczające, bym to uczynił w miejscu odosobnionym — a ojciec [opętanej] powiedział mi po cichu, że według przekazu mons. Wicegerenta egzorcyzmy odbyć się mogą nawet w mieszkaniu. Przeprowadzenie tych egzorcyzmów ustaliliśmy na godziny popołudniowe, po kazaniu. Gdy szedłem do kaplicy z nauką, ojciec Teodory przyszedł jeszcze raz; poprosiłem go zatem, aby udał się tymczasem do Przew. O. Bernarda Clausiego[1149]. Po wygłoszonej nauce spotkałem niebawem p. Wincentego Costę i O. Bernarda (była godzina ok. 21.30)[1150]. Udaliśmy się w trójkę do domu. gdzie zatrzymała się Teodora Costa — dom znajdował się w pobliżu kościoła Sw. Aniana, niedaleko od Bocca della Verita[1151].

[366d] Po przybyciu na miejsce znaleźliśmy tam opętaną. Siedziała z twarzą zwróconą ku ścianie pokoju. Był też Przew. O. Bernardyn, reformata z Velletri, lektor Wielebnego Konwentu Aracoeli[1152] , pani domu Annuncjata Bettazzi, wdowa po zmarłym Antonim Marchini. i Magdalena Marchetti, osoba od sprawunków[1153].

Ojciec opętanej zarządził, by córkę jak naj przyzwoici ej ubraną ułożyć na sofie. Przykryto ją też porządnie i przez modły zwyczajne oraz podyktowane pobożnością czyniono przygotowania do egzorcyzmów. Doszliśmy wreszcie do nakazania złemu duchowi, aby wyjawił swe imię. Najpierw wzbraniał się bardzo. A że początkowe słowa egzorcysty w języku łacińskim wymawiane były przyciszonym głosem, tak że Teodora nie mogła ich słyszeć, egzorcysta zaczął się poważnie obawiać, czy ma do czynienia z opętaniem, tym bardziej, że Wicegerent ostrzegał w swym piśmie, by się mieć bardzo na baczności, albowiem w Velletri wielu w nie powątpiewało; dlatego nie miał odwagi prowadzić dalej egzorcyzmów. Nie chcąc jednak sprawić przykrości strapionemu ojcu opętanej, postanowił wypowiadać zaklęcia głośno i w języku także włoskim.

[366e] Kiedy więc padł rozkaz, by wyjawił swe imię, zły duch wzbraniał się początkowo, w końcu jednak rzekł: ”Przyszedłem we czwartek, a przebywam tu już cztery dni”. Otrzymał rozkaz, by powiedział, czy w opętanej był inny duch przedtem. Odpowiedział: ,,Tak!” Zapytany o imię, powiedział „Urcibet”. Na rozkaz, by podał znaczenie tego imienia, odparł: „Ten, który był w owym miejscu (rozumie się — w niebie)[1154] i strącony został do piekła”. Gdy zapytano, jak długo w niej przebywał, rzekł: „Trzy dni — a potem półtora dnia”. Zapytany na rozkaz, czy przed Urcibetem był w niej inny, odpowiedział: „Tak!” Na pytanie o jego imię padła odpowiedź: „Urio”. Na pytanie o znaczenie tego słowa, usłyszano odpowiedź: „Ten, co był w owym miejscu i strącony został do piekła”. Na pytanie, jak długo w niej przebywał, odpowiedział: „Wstąpiłem w Teodorę 15 grudnia[1155] i wyszedłem 31 maja; ponownie wszedłem ósmego czerwca i przebywałem przez dni dwadzieścia jeden”.

Szatanowi obecnemu w Teodorze dano na nowo rozkaz, by zdradził swe imię. Odpowiedział z wielkim ociąganiem się: „Altobra”. Na pytanie o znaczenie wyrazu powiedział: „Ten, który był w owym miejscu i z którego strącony został do piekła”.

[366f] Rozkazano mu powiedzieć, kiedy odejdzie. Odrzekł: „Dzisiaj”. Na pytanie, o której godzinie, powiedział: „Kiedy NN przetnie sznurek, którym mnie związał”. Polecono mu powiedzieć, w którym ogrodzie. Odrzekł: „W ogrodzie, naprzeciw więzienia”. Ojciec opętanej dał nam znać, że naprzeciw więzienia w Velletri są trzy ogrody, wobec tego prosił, by nakazano mu wyjawić, o jaki ogród chodzi. Nakazano mu więc wyraźnie, by powiedział, w którym z tych ogrodów. Odpowiedział dobitnie, że ojciec opętanej zrozumiał, o jaki ogród chodzi. Zapytano go zatem, w jakim miejscu go związał. Najpierw odpowiadał tak, by nie podać żadnych szczegółów co do miejsca, a wreszcie powiedział, że w pobliżu granicy. Zapytany, w jakiej odległości od wejścia, odpowiedział, że prawie na jeden krok. Zapytany, jak głęboko w ziemi, odparł: ,,Na półtorej piędzi”[1156].

Zapytano pod rozkazem, by powiedział, o której godzinie NN pójdzie przeciąć sznurek. Odpowiedział „O drugiej godzinie”[1157]. Polecono mu powiedzieć, czy po wyjściu z ciała Teodory wejdzie do niego z powrotem. Odpowiedział: „Nie wrócę już ani ja, ani inni, ponieważ NN wyczerpał włosy Teodory”. Zapytano, jaki przedmiot ma w sobie. Odpowiedziano: „Wstążkę czarnej barwy, długości jednej piędzi”. Zapytano, czy wstążka związana jest na węzeł. Odpowiedział: „Nie, lecz przywiązana jest do zagiętego gwoździa i do kawałeczka żelaza”.

Następnie padło pytanie, że jeżeli NN nie posiada już włosów Teodory, to jak bez włosów dokonał tego ostatniego czaru. Odpowiedział: „Dotknął przedmiotem włosów Teodory”[1158].

[366g] W tym stanie rzeczy uznaliśmy za ważne wziąć pod uwagę, że gdybyśmy stwierdzili jasno, iż opisany przedmiot znajdował się w ciele Teodory i został zeń wydalony przez gardło i usta, dowiodłoby się rzeczywistości jej opętania, gdyż opętany przez czary nie wie, co obcego znajduje się w jego ciele. Przy zastosowaniu zatem wszelkiej możliwej ostrożności unieruchomiono ręce Teodory, a czyniło to bardzo ostrożnie kilka osób naraz. Zaglądaliśmy pilnie i uważnie, i to nawet przy zapalonej świecy, czy nie znajduje się coś w jej ustach. Otóż stwierdziliśmy jak najwyraźniej, że w ustach nie było nic niezwykłego, a górna część ciała aż po szyję była szczelnie okryta.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że ja i O. Bernard usuwaliśmy się od czasu do czasu do drugiego pokoju dla wspólnej narady.

[366h] Zaczęły się egzorcyzmy, odmawiano modlitwy, i tak doszliśmy aż blisko do 24 godziny[1159]. Miałem się już udać do Irlandzkiego Kolegium dla wygłoszenia nauki, a O. Bernard musiał odejść do słuchania spowiedzi, więc poprosiliśmy ojca opętanej, by pozwolił nam odejść, ale on pełen wiary w moc kapłańskiej posługi żadną miarą nie chciał do tego dopuścić, pragnąc, byśmy zostali na miejscu aż do wyswobodzenia.

Od połowy prawie nocnej godziny[1160] aż do pierwszej trzydzieści szatan nie odpowiadał nic na żadne stawiane mu pytania, a wskutek tego, że tak powiem, stygł coraz bardziej nasz optymizm; jednakże ojciec, pełen mocnej wiary, zachęcał nas często do kontynuowania egzorcyzmów. Odmówiliśmy trzecią część Różańca św., siedem psalmów pokutnych oraz inne modlitwy, wracając po tym znów do egzorcyzmów.

[366i] Około półtorej godziny od początku nocy[1161] O. Bernard zapytał demona, ile czasu pozostaje mu do odejścia. Wtedy opętana poruszyła prawą ręką, podnosząc trzy palce. Widząc to O. Bernard zapytał, czy chciała przez to dać do zrozumienia, że chodzi o trzy minuty. Opętana wyciągnęła znów rękę jak przed tym, a tak nie powiedziała nc konkretnego, gdyż znak mógł oznaczać trzy kwadranse, godziny, dni, itd. Wobec tego rozkazaliśmy, by wyraziła jasno, ile jeszcze upłynie czasu do jego odejścia. Wtedy szatan Altobre powiedział: „Wróciłem w tej chwili będąc na rozmowie z NN [czarownikiem] i przyrzekłem pozostać w niej jeszcze przez dalsze trzy godziny; odejdę zatem o godzinie piątej”[1162]. Dodał przy tym: „Przyrzekł mi duszę i sporządził cyrograf”. Rzekł też, że kiedy odejdzie, wstąpi w ciało NN, bo jego dusza była już jego [tj. szatana — F. B]. Zakazaliśmy mu tego, nakazując jednocześnie odejść i powrócić na miejsce wyznaczone mu przez Boską sprawiedliwość.

[366j] Otrzymał rozkaz, by odszedł natychmiast, pomimo danego wyżej przyrzeczenia. Szatan jednak powtarzał: „Dałem słowo!” Wówczas egzorcysta powiedział: „Przyrzeczenia szatana nie mogą mieć większej mocy niż rozkazy sługi Jezusa Chrystusa!” Wówczas, gdy ożywiła się wiara wszystkich obecnych, spotęgowane zostały egzorcyzmy, modły i kropienie świeconą wodą, a szatan zaczai coraz bardziej miotać opętaną. U wszystkich wzmogła się ostrożność i uwaga w celu poznania prawdziwości wydarzenia. Trzymając opętaną mocno za ręce, staliśmy przy świetle sześciu czy ośmiu świec tuż przed nią, aby zobaczyć, czy wyrzuci z ust wstążkę wraz z gwoździem i kawałkiem żelaza. Jeden z obecnych trzymał przed opętaną miseczkę, by do niej przejąć przedmiot, który posłużył do czarów.

[366k] Szatan (jak czyni to zwykle w chwili, gdy ma wyjść z ciała osoby opętanej) wstrząsał straszliwie ciałem Teodory. Wszyscy byli pewni, że ona nie miała nic szczególnego w ustach, które widzieliśmy szeroko otwarte, a tymczasem około drugiej godziny nocnej[1163] stwierdzamy, że Teodora, przy [widocznej] wściekłości szatana, wyrzuca przez usta szybko wspomniane przedmioty czarów, które lecąc linią zygzakowatą, z odległości mniej więcej jednej piędzi, spadły do miseczki. Wszystko dokonało się w ten sposób, że ujawniło wielki triumf katolickiej wiary działającej skutecznie poprzez egzorcyzmy. Wszyscy obecni byli o prawdziwości opętania tak bardzo przekonani, że gdyby mieli o tym wątpić, to powinni by raczej powątpiewać o własnym istnieniu.

Teodora siedziała po tym jeszcze chwilę na sofie, wreszcie podniosła się z niej, jakby nic nie cierpiała. Odmienił się też jej wygląd tak dalece, że można by powiedzieć — jakby się wydawała aniołem.

[366l] Złożyliśmy dzięki Majestatowi Bożemu przez odmówienie Hymnu Ambrozjańskiego[1164] i wychodziliśmy pełni radości i podziwu.

Szatan w niniejszym opowiadaniu wymieniał częściej wspomnianą osobę NN, podobnie jak wymieniał i inne osoby; jednakże nie brało się tego pod uwagę[1165]

Ja niżej podpisany przedstawiam na żądanie[1166] powyższe [sprawozdanie], aby dać świadectwo prawdzie. Dnia 12 listopada 1841 roku. — Wincenty Pallotti.

---

[1] Tytuł Diario spirituale pochodzi od postulatora, ks. J. Hettenkofera Nie należy mieszać tego zbioru z Diario spirituale, Awisi e consigli del Ven. Vincenzo Pallotti al suoi figli spirituali, Roma 1929.

[2] Już pobieżny rzut oka na tę pozycję w wersji ks. Hettenkofera porównywaną z tekstem opublikowanym przez ks. Moccię ukazuje wielką różnicę między jednym a drugim wydaniem. Propositi... liczą 200 stron, Lumi — prawie 900! Ale, by poza tą różnicą stron uchwycić właściwie różnicę jakościową, trzeba było poświęcić kilka tygodni porównawczego ślęczenia, by stwierdzić, że ks. Hettenkofer nie tylko zmienił układ uporządkowanych w trzech zbiorkach przez samego Pallottiego zapisków (co mogło być usprawiedliwione zrozumiałą, choć nie zawsze skuteczną troską o ich chronologię), ale poobcinał i poskracał dowolnie bardzo wiele z nich, opuszczając całe nieraz partie. Oto parę przykładów:

Przeżycia w Camaldoli (1839) przekazane przez integralne wydanie ( Moccia, s. 289—358), tj. na 68 stronach, u Hettenkofera zajmują zaledwie 17 stron (Hett., s. 92—109). Refleksje z rekolekcji z roku 1841 u ks. Moccii liczą 26 stron (656 nn), u ks. Hettenkofera — dwie strony i parę wierszy (151—153). Zapiski z rekolekcji z 1842 roku mają u ks. Moccii 55 stron (582 nn), u ks. Hettenkofera — 5 i pół strony (155—160). Prócz tego u ks. Hettenkofera stwierdzamy opuszczania całych ciągów myśli, jak np. ciągi w OOCC X 781—788 czy 754—761. Natrafiamy też u ks. Hettenkofera na obcięcia ważnych tekstów, jak np. tekstów związanych z przeżyciami w Osimo (1840): w OOCC X mamy stron 89 (373—462), u iks. Hettenkofera — 27 (123—150).

[3] Chronologiczny układ zdaje się narzucać nie tylko z uwagi na łatwiejsze śledzenie rozwoju myśli Świętego, ale i z uwagi na integralność kryterium tegoż układu. W tomikach oryginalnych Lumi, jak i w obiegowych układach, brak takiego całościowego kryterium.

[4] Por. uwagi na ten temat: Wyb. II s. 10—13.

[5] Dziwić też może tak częste powtarzanie różnych formuł, m. in. formuł podkreślających z jednej strony niepojętą wielkość Boga i Jego nieskończonego miłosierdzia, a z drugiej — niegodność, a nawet grzeszność Autora, większą, według jego przekonania, od złości demonów i potępieńców w ogóle. Czytelnik niewtajemniczony skłonny jest to odbierać jako raz ułożony i z przyzwyczajenia powtarzany aż do znudzenia szablon. Ale czyi można przyjąć, by ten człowiek, oddany bez reszty sprawom czci Boga i zbawienia ludzi, dla przyjętych szablonów i dla pustej pisaniny trawił tak wiele czasu nie tylko w latach młodych, ale i w późniejszych, aż do końca życia? Takie przypuszczenie byłoby czystym absurdem! Wyjaśnienie znajdujemy w postawie jego ducha rozmiłowanego be granic w nieskończonym Bogu. W powtarzanych formułach Święty dawał upust najgłębszym uczuciom swego wyjątkowo religijnego serca oraz przeświadczeniu o swej nędzy, niezwykle jaskrawo występującej w jego świadomości, w zestawieniu ze świętością i wielkością Boga.

Mogą też w tych Pismach razić posoborowego teologa ślady pewnego jakby niedoceniania cielesności człowieka przez określanie go często jedynie od strony duchowej (Pallotti mówi bardzo często np. o pożytku czy szkodzie dla duszy, o zbawieniu czy potępieniu dusz, itp.), co zwie się dziś mianem „angelizmu”. Ale pomijając fakt stałego rozwoju teologii w Kościele, dziś w szczególności w zakresie dowartościowania strony cielesnej w człowieku, u dawniejszych pisarzy stasowano powszechnie pewien stereotyp zwracający uwagę raczej na duszę niż ciało. Pallottiemu zaś — teologowi, ale przede wszystkim ascecie-mistykowi — nie chodziło bynajmniej o gloryfikowanie w człowieku jego cielesności, która wszak jest jednym z głównych źródeł konfliktów i walk człowieka Bożego, ale o wielbienie wspaniałości Boga, Jego miłości i miłosierdzia, a gdy chodzi o ludzi — o mobilizowanie ich do apostolstwa zmierzającego od samego początku do ożywiania i praktykowania cnót dla chrześcijanina podstawowych: wiary, nadziei i miłości. W tych sprawach był nie tylko wielkim ascetą i mistykiem, ale wybitnym teologiem. Z własnym ciałem obchodził się niezwykle surowo, ale w odniesieniu do bliźnich pełno u niego zatroskania o „dobra fizyczne”, o „potrzeby doczesne”, o świadczenie miłosierdzia „w potrzebach dotyczących ciała”.

[6] Przyznać trzeba, że są wypadki, w których tej jasności nie można sobie urobić; zaznaczymy takie przypadki w przypisach.

[7]Pomocą mogą być: A. Walkenbach, Der Unendliche Gott und das Nichts und Siinde, Limburg 1953; F. Amoroso, Dal Nulla al Tutto, Roma 1981.

[8] Znak nieskończoności oddajemy w druku dwoma zerami (oo); znak nieskończoności mnożonej przez nieskończoność — paragrafem między dwoma zerami (0§0).

[9] J. Wróbel, Dz. duch. , I s. VI.

[10] Można by powiedzieć, że to zostało dopisane później, bo rzeczywiście Święty odczytywał kilkakrotnie swoje zapiski — owszem, prosił, by mu je czytano w wypadku ciężkiej choroby — i mógł w tym dokumencie wzmiankę o Oświadczeniu dopisać później, a dopisywał do ostatnich lat życia, jak to nieraz zaznacza ks. Moccia w toku podawania zapisków. Stwierdzamy jednak, że w naszym przypadku nie ma żadnych śladów dopisywania późniejszego, lecz wzmianki o Oświadczeniu są oryginalne, jak samo główne Pismo.

[1] Określenie treściowe w nagłówkach poszczególnych pozycji pochodzi najczęściej od ks. F. Moccii.

[2] Odtąd według wzoru: (Lumi — 2 (wedł. OOCC), I, strona i data.

[3] O tym skrócie i o pozostałych, zob. Wstęp do części pierwszej.

[4] Przykład tego, co powiedziano we wstępie o próbach unikania zestawień powtarzających się wyrazów. W dosłownym przekładzie oryginał musiałby mieć następujące brzmienie: ,,... i jak gdyby wszystkie stworzenia istniały przez nieskończone wieczności, a każda wieczność byłaby w każdym nieskończenie małym momencie mnożona w nieskończoność, każdy zaś z tych nieskończenie małych momentów byłby również mnożony w nieskończoność”. Tego rodzaju prób znajdzie tu czytelnik bardzo wiele.

[5] Zob. wyżej, przyp. 8.

[6] „Z taką samą też doskonałością” — dodatek późniejszy.

[7] „dobrego (ściśle: świętego) dzieła” — dod. późn.

[8] Jest to Pismo pochodzące z dnia 2 XI 1816.

[9] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]. Jesus. Maria, Joseph [= Jezus, Maryja, Józef]. Deus Adest [= Bóg jest obecny] Memento Mori [= Pamiętaj, że umrzesz].

[10] Wiadomo, że w tym czasie powierzono młodemu Wincentemu czuwanie nad chłopcami.

[11] Numeracja przy poszczególnych akapitach pochodzi prawdopodobnie od ks. Orlandiego.

[12] „Boże, wspomagaj mię” — dod. późn.

[13] „najobficiej” — dod. póżn.

[14] „więcej niż” — dod. późn. Widoczne jest u Świętego crescendo w natężeniu jego wiary i nadziei.

[15] „itd.” — oczywiście stworzenia mnożone bez końca...

[16] Zob. przyp. 5.

[17] Zob. KLamhr, nry [572] —[573] Wyb. II.

[18] Zob. nr [6].

[19] „Chciałbym też być przemieniony” — dod. póżn.

[20] „itd.” oznacza tu: (mnożonym) w nieskończoność...

[21] „przeszłych” — dod. późn.

[22] Chyba Makariusz Egipski (t 390).

[23] „itd.” Na.podstawie innych miejsc w Pismach Założyciela wolno wnioskować, że to „itd.” stanowi skrót słów: „więcej niż najdroższemu Oblubieńcowi duszy mojej...”

[24] „za pewne” — dod. póżn.

[25] „itd.” — zob. przyp. 23.

[26] „w ręku Maryi itd.” czytaj: „mej więcej niż najukochańszej Matki”

[27] tutta la corte celeste, często występujące określenie zespołu niebian oddajemy tu stale przez „całą Wspólnotę Niebian” zamiast dosłownego, ale mniej dziś zrozumiałego: „całego Dworu Niebieskiego”.

[28] „itd.” — dod. późn.

[29] „itd.” — znane już skróty przymiotników. „najdroższej mej” lub częściej: „najukochańszej Matce”.

[30] „itd.” — jak zwykle — uwielokrotnienie wylewów Ducha Świętego.

[31] „itd.” — jak w przyp. 30.

[32] „itd.” — ząb. uwagi podane we Wstępie i to, co pisze sam Pallotti w nrze [25] 27.

[33] ,4td.”, tzn. z doskonałością nieskończoną, niedoścignioną...

[34] „Najśw.” — dod. póżn.

[35] O rodzinie Świętego zob. Bogdan P., Na drogach Nieskończoności, Poznań 1982, s. 20 nn. Obszerniej: J. Frank, Vinzenz Pallotti, t. I, 1952, s. 1—20.

[36] Oto daty poszczególnych święceń Pallottiego: tonsura 11 IV 1811; cztery niższe święcenia 26 V 1811; subdiakonat 21 IX 1816; diakonat 20 IX 1817; święcenia kapłańskie 16 V 1818.

[37] O ślubach Świętego zob. nr [101] i nr [65] nn, [86b] i [87c].

[38] „oraz dla wszystkich... Bogu” — dod. późn.

[39] Ten wiersz dodany został w późniejszym czasie.

[40] „i więcej jeszcze” — dod. późn

[41] Te wszystkie „itd.” — dod. późn

[42] Należy pamiętać, że to postanowienie dotyczy praktyki w czasie pobytu Świętego w domu rodzinnym! Zob. przyp. 44.

[43] Nie wiadomo, o jakim pragnieniu jest tu mowa.

[44] Święty przebywał w domu rodzinnym aż do śmierci ojca, tj. do 15 IX 1S37 roku.

[45] Ciąg dalszy tej sprawy zob. w Piśmie pod pozycją 27, nr [116].

[46] „stworzenia, itd.” czytaj: „przeszłe, obecne, przyszłe i możliwe”; ,,gdyby każde, itd.” czytaj: „mnożone w nieskończoność w każdym z nieprzeliczonych momentów”; „Maryja, itd.” — „moja więcej niż najukochańsza Matka”; „Jezus, itd.” — „najdroższy Oblubieniec mej duszy...” Por nry [2] i [3].

[47] Mowa tu o dniach, w których nie obowiązywało powstrzymywanie się od mięsa.

[48] Jest to zasada przypisywana tradycyjni* św. Franciszkowi Salezemu. Zob. Moccia, Ltimi I. s. 44. przyp. 2.

[49] O Mojżeszu Eremicie (t ok. 390) zob. Bibliotheca Sanctorum, t. IX 652—654.

[50] Przed 10 IX 1816, por. nr [66] 46.

[51] Ad Infinitam Dei Gloriam [=Dla nieskończonej chwały Bożej]. Jesus, Maria, Joseph [= Jezus, Maryja, Józef]. Deus Adest [= Bóg jest obecny]. Memento Mori [= Pamiętaj, te umrzesz].

[52] „Jezusa oraz przez zasługi” — dod. późn.

[53] „teraz i zawsze na całym świecie” — dod. późn.

[54] „O, gdyby można nieskończenie... Boga samego!” — dod. późn.

[55]”postanawiam też czynić to wszystko... w niebie” — dod. późn.

[56] „i ofiarując zasługi...Świętych” — dod. późn.

[57] Bazyli Wielki, św. Doktor Kościoła, †379.

[58] „przeszłego, teraźniejszego i przyszłego” — dod. późn.

[59] Jak wynika z kontekstu, chodzi tu o Najśw. Ofiarę.

[60] „oraz cierpienia całej biednej ludzkości” — dod. późn.

[61] „Pragnę je ofiarowywać... Jezusa Chrystusa” — dod. późn

[62] Domyślnie: „gdybym był w zakonie...”

[63] Skróty przymiotnika „św.” w tym miejscu — to na ogół dod. późn.

[64] Dosłownie: szewcami i naprawiającymi obuwie (catzolat, ctavattim) — można by to oddać przez wyraz „szewcy”, bo w naszym języku „szewc” oznacza rzemieślnika, który nie tylko naprawia, ale i sporządza obuwie — Święty Izydor „Oracz”, umarł w Hiszpanii w 1110.

[65] „proboszczem i obrońcą... i parafii” — dod. późn. — Święty Iwon Bretończyk, †1303. — Święty Gwidon, opat, †1046. — Święty Maurycy, dowódca Legii Tebaidzkiej, umęczony wraz z towarzyszami ok. r. 300.

[66] „i nieskończone zasługi Jezusa Chrystusa” — dod. późn.

[67] Rozumie się, że chodzi o św. Małgorzatę Marię Alacoque, †1690.

[68] ,,i na innych” — dod. póżn.

[69] Dosłownie: na tych, co mają być święceni (ordinandi).

[70] Święty Jan Berchmans, kleryk Tow. Jezusowego, †1621 — Za czasów Pallottiego najważniejszym życiorysem tego młodego Świętego była biografia napisana przez byłego jego ojca duchowego V. Cepari, wydana w r. 1627 i w innych kolejnych latach. Pallotti korzystał z wyd. czwartego. Por. ks Moccia, Lumi, I 87, przyp. 9.

[71] „oraz sprawiedliwych na ziemi” — dod. późn.

[72] „by wszystkie były przemienione w Boga” — dod. późn.

[73] „i Aniołów” — dod. późn.

[74] Zob. przyp. 70.

[75] „a nawet wierzę mocno... całkowicie z sobą” — dod. późn.

[76] Uczeń św. Pawła Apost., pierwszy biskup Aten, por. Dz 17, 31.

[77] „nie dozwolił wystawiać mnie” — dod. póżn.

[78] „choć jestem tego najbardziej niegodny” zastąpiło inne dwa, kolejno poprzedzające, sformułowania.

[79] Maria Coronel de Agreda (1602—1665). Zob. nr [102f] 17.

[80] „ponawiam tu Oświadczenie generalne” — fod. późn.

[81] Por. nry [55b] i [55c].

[82] „Oblubieńca” — dod. późn.

[83] „i Jezusa” — dod. póżn.

[84] O ślubach Pallottiego zob. przyp. 37 i Regestum Vitae Świętego w ASAC IV, s. 6 nn.

[85] Por. Bibliotheca Sanctorum, XII, s. 410—412.

[86] „a nawet gdybym osiągnął” — dod. póżn.

[87] „nieskończenie znosić nie kończące się męczeństwa” — dod. póżn.

[88] Wincenty otrzymał subdiakonat z rąk kard. Wikariusza G. M. della Somaglia w bazylice Św. Jana Na Lateranie, dnia 21 IX 1816 roku. O tytule kanonicznym patrimonii zob. OOCC V 723, 726, 735, 740.

[89] Chodzi o św. Małgorzatę Marię Alacoque. Por. przy p. 67.

[90] Święty Franciszek z Asyżu, †1226. Słynne jest jego Deus meus et omnia, które, rozmiłowany w duchu św. Biedaczyny, Pallotti powtarza często w swych zapiskach.

[91] Po tym „itd.” następowały, skreślone jednak słowa: „O Bracia w Ukrzyżowanym Chrystusie...” — Czy pewność, o której w tekście, nie zawiodła Świętego? Pallotti prosił o dwie łaski: o stygmaty na wzór Biedaczyny oraz o odbicie w swym sercu męki Jezusa i Maryi. O skutkach pierwszej prośby nie wiemy nic (brak wszelkich danych u Pallottiego); o skutkach drugiej — niepodobna wątpić, choć stopień wysłuchanej prośby jest tajemnicą Świętego.

[92] Praktyka codziennej Komunii św., zalecana w poez. naszego wieku (św. Pius X), była za czasów Pallottiego rzadkim wyjątkiem. O Komunii w Zjednoczeniu (Stów.) zob. Wyb. II, KLambr, nry [97] i [98].

[93] W rzeczywistości Święty napisał m. in. poczytne dziełka na cześć Najśw. Maryi w postaci Mese di Maggio dla osób zakonnych, dla duchowieństwa i dla wiernych w ogólności.

[94] Tytuł „Obrończyni” to — być może — reminiscencja chłopięcego okresu Wincentego, gdy był członkiem „kongregacji”, czyli sodalicji mariańskiej, od 2 II 1809 roku. Patronką kongregacji była Najśw. Dziewica, „Królowa, Obrończyni i Matka”.

[95] „(Oświadczenie generalne)” — dod. późn.

[96] W oryginale: infinita infinite (nieskończenie rzeczy nieskończonych), dosłownie: [chciałbym] nieskończenie [dokonywać] rzeczy nieskończonych.

[97]”ale w ukryciu” — dod. póżn.

[98] „ Scara” to skrót nazwiska J. Chrzciciela Scaramellego (1687—1752). autora słynnego Dyrektorium Ascetycznego, Wenecja 1754. — Por. nr [20d].

[99] Nie znajdując w słownikach wyrazu inservata, Idziemy tu na domysł: [istota] prymitywna...

[100] Dla św. Jana Berchmansa „największą pokutą [było] życie we wspólnocie”; dla św. Wincentego — w świecie; wiadomo, jak pragnął wieść życie w klasztorze!

[101] O działalności Pallottiego wśród młodzieży zob. Regestum w ASAC IV 7 nn. O młodszym jego rodzeństwie por. J. Frank, Vincenz Pallotti. I 1—20.

[102] „i Pan nasz Jezus Chrystus” — dod. późn.

[103] Był to niewątpliwie jeden z kierowników Świętego. Oto wykaz tych kierowników: Bernardyn Fazzini (1808—1837); Serafin Pellegrini da Monte San Giovanni OFMCap. (1837—1844): Salvator Pascale (1844—1850). Por. Wyb. I, s. 168, nota 76.

[104] Myśl Świętego wydaje się następująca: ślub złożony zobowiązuje, ale działanie ma być podejmowane nie z motywu ślubu, który wiąże w sumieniu, lecz z innej pobudki, przede wszystkim z pobudki miłości. (Redaktor dodał jeszcze przypis 104a o brzmieniu Opuszcza się parę zbyt drastycznych dla dzisiejszego człowieka szczegółów).

[105] O ślubach Pallottiego zob. przyp. 84.

[106] Co do tego związku (adunanza) zob. cytowany już Regest w ASAC IV6nn.

[107] Święcenia subdiakonatu przyjął Wincenty dnia 21 IX 1816.

[108] Funkcję tzw. „mistrza nowicjuszów” piastował Wincenty w stowarzyszeniu chłopców S. Maria del Pianto przy kość. San Tommaso a Cenzi.

[109] Nie wiadomo (również ks. Moccii), do jakiego epizodu z życia św. Franciszka nawiązuje tu Pallotti, ale z pewnością chodziło tu o przykład pokory Biedaczyny z Asyżu.

[110] Musiał uzyskać zgodę kierownika, bo w listach Pallottiego spotykamy później skrót D.P.F.A.M.D. = De Post Foetantes Accepit Me Domintis [= Od karmiących owiec powołał mnie Pan].

[111] Nie wiadomo, w jakiej relacji pozostaje ten numer 2. do domyślnego numeru 1., którego brak!

[112] Chyba chodzi o Kongregację przy kość. S. Maria del Pianto. Por. niże), nr [110] 6.

[113] „itd.” wskazuje na tak często stosowaną przez Świętego formułę, jak: „każda [mnożona bez końca], w każdym (z nieprzeliczonych) momentów...”

[114] Por. nr [54a].

[115] ,,Któż jednak zdoła... Panu naszym” — dod. późn.

[116] „(Odwołanie się... generalnego)” — dod. późn

[117] Chodzi tu o o. Virgilio Cepari (†1631) — pierwszego biografa i promotora sprawy beatyfikacji Berchmansa.

[118] „chociażem nieporównanie..., itd. oo” — dod. późn.

[119] W rzeczywistości Mk 13, 33.

[120] Cyt. z Reguły, rozdz. 53.

[121] Święty Alfons Maria de Liguori (1696—1787), słynny teolog-moralista i misjonarz ludowy napisał m. in. dziełko La vera sponsa di Gesu Cristo cioe la monaca santa (Prawdziwa oblubienica Jezusa Chrystusa, czyli święta zakonnica — dosłownie: święta mniszka). Z tego cennego dziełka dowiadujemy się też niemało o cieniach zakonnego życia XVIII wieku.

[122] Święty Jan z Avili (t 1569), wybitna postać występująca w Hiszpania w epoce Reformacji. Jego dzieła znajdują się w Bibliotece de Autores Cristianos. Por. F. Moccia, Lumi, II 544, nota 1.

[123] Chodzi o benedyktyńskiego opata Jana z Heidenbergu (†1516). Jego pełne erudycji prace zachowują częściowo swą wartość aż do dziś.

[124] W tym związku warto przypomnieć krótkie wezwanie modlitewne lego wielkiego Doktora Kościoła: Noverim me, noverim Te! (Obym poznał siebie, abym poznał Ciebie!)

[125] Święty Hilary z Poitier (†367) napisał najstarszy w języku łac. komentarz do Ewangelii według św. Mateusza.

[126] Pallotti wraca do św. Jana Berchmansa. Ponieważ pierwszy wiersz tych zapisków rozpoczyna się od małej litery, należy wnioskować, że stronę z tym tekstem poprzedziła jedna czy więcej stron, które musiały zaginąć. Por. Moccia, Lumi, II 546, 2.

[127] To, co teraz następuje (1-2), zostało spisane na karteczce, którą ks. J. Hettenkofer dołączył do tekstu tomiku.

[128] Ad Inflnitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Jesus, Maria, Joseph [= Jezus, Maryja, Józef]; Deus Adest [=Bóg obecny]; Memento Mori [= Pamiętaj, że umrzesz].

[129] Co do cytatów z Ojców Kościoła, nie można w każdym wypadku wskazać dokładnie źródła, bo Święty cytuje albo z pamięci, albo miesza czasem jednego Autora z drugim. — „Święty Bernard... zwierciadłem dusz” — to dodatek późniejszy. Chaotyczną numerację tego Pisma podano w tym polskim wydaniu z pewnym uproszczeniem.

[130] Święty Ludwik Bertran (†1581). — Święty Andrzej z Avellinu (†1608). — Święta Maria Magdalena de Pazzi (†1607).

[131] Ks. Moccia wysuwa możliwość, że chodzi tu o dzieło Bilancia del Cherico — bliżej nieznane (Lumi, II 552).

[132] Rozumie się, św. Ignacy Loyola (†1556).

[133] Żywoty znane z przekładu Dominika Cavalca (†1342).

[134] por. Migne, PL 30 1079.

[135] Święty Leon Wielki, pap. (†461)

[135a]Zob. nry l, 2 w nrze [90a].

[135b]Święty Izydor, Hiszpan, zwany Rolnikiem lub Oraczem, I 1130., itd.

[136] Zob. Sermo 88; Migne, PL 38 546.

[137] Migne, PL 30 1468.

[138] W oryginale widoczne zamieszanie w numeracji. Zob. przyp. 129, ostatnia uwaga.

[138a] Początkowo tekst kończył się na:”postanawiam ją stosować”

[139] Święty Franciszek Salezy (†1622); św. Karol Boromeusz (†1584).

[140] W rzeczywistości chodzi tu o św. Bazylego Wielkiego. Por. ks. Moccia, Lumi, II 562, przyp. 2.

[141] Źródła tego powiedzenia nie znalazł sam ks. Moccia: Lumi, II 564, nota 4.

[142] Chodzi tu o św. Grzegorza z Nazjanzu. Epizod podaje Bibl. Sanctorum II912.

[143] Mowa tu prawdopodobnie o św. Lucjanie Antiocheńskim, umęczonym w roku 312. Zob. o nim mowę św. Jana Złotoustego, Migne, PG 50, 519—526.

[144] Dokumenty, do których odwołuje się nieraz Pallotti, pochodzą z ostatniego etapu tego wielkiego soboru, tj. z lat 1582—1563.

[145] W tej sprawie zob. Wyznania, Ks. 8, rozdz. 2.

[146] Zob. np. Reg. Past I, 3, PL 77 15.

[147] Przyznaje i ks. Moccia, że trudno ustalić pochodzenie tego znanego powiedzenia: Lumi, II 571, nota 1.

[148] Innocenty XI (Benedykt Odescalchi), papież od 1876 do 1689, tj. roku zgonu.

[149] Jest to popularna nazwa oznaczająca rzymski Panteon (S. Maria ad Martyres). Obecnie traktowany jest jako zabytek muzealny, choć nie pozbawiony sakralnego charakteru.

[150] „Za łaską Bożą” — dod. późn.

[151] Typowy przykład budującego czy odstraszającego opowiadania, za którego autentyczność nie możemy brać odpowiedzialności. >

[152] W oryginale: sermo brevis et rigidus.

[153] Święty Augustyn, In Joan. Evang., 26, 13: Migne, PL 35 1613.

[154] Warto pamiętać, że pisze to wielki apostoł i przyjaciel laikatu!

[155] Jest to prawdopodobnie cytat z Pism św. Nilusa z Ancyry (†ok. 430), choć nie jest wykluczone, że chodzi tu o błog. Nilusa, zwanego „Młodszym”, z Rossano w Kalabrii, fundatora klaszt. w Grottaferrata blisko Rzymu (†ok. 1004). >

[156] innamorata w pierwotnym tekście zmieniono później na: innamoratissima.

[157] Albo św. Mechtylda, od dziecka żyjąca w klasztorze Cysterek w Helfta koło Eisleben, 11399.

[158] „w zjednoczeniu... i Maryi” — dod. późn.

[159] Brak czterech stron. Dalszy tekst wzięto z tzw. Kopii Orlandiego.

[160] o szkołach, do jakich uczęszczał Wincenty, zob. Regest w ASAC IV 7—9. >

[161] Ad Infinitam Dei Gloriom [=Dla nieskończonej chwały Bożej]; Jesus, Maria, Joseph [= Jezus, Maryja, Józef]; Deus Adest [= Bóg jest obecny]; Memento Mori [= Pamiętaj, że umrzesz],

[162] Formuła odpowiedzi według scholastycznej metody, obowiązującej podówczas i długo jeszcze w szkołach filozoficzno-teologicznych.

[163] Upraszczamy i tu zamieszanie w numeracji. Por. przyp. 129.

[164] „a nie wedł... zachcianek” — dop. póżn.

[165] Por. nr [89], przyp. 121

[166] Blozjusz to popularna wersja nazwiska Wieleb. F. Ludwika De Blois, słynnego benedyktyńskiego autora dzieł ascetycznych (1506—1666). Dzieła jego wydano w Anwerzie w roku 1632.

[167] Chodzi prawdopodobnie o Jolantę — członka rodziny Savelli z Babińskiej Palombary (miasteczko w praw. Rzymu)

[168] Por. przyp. 84 i 105.

[169] Nie istniejący już kościółek przy via Giulia, parzy którym Pallotti rozwijał znaczną część młodzieńczego swego apostolstwa.

[170] Jezus Nazareński przedstawiony jako „Mąż Boleści”, okryty czerwoną tuniką, z rękoma związanymi przed sobą, ze skrwawioną głową ukoronowaną dermami. Piękna figura odpowiadająca temu opisowi znajduje się dotąd w kość. San Salvatore in Onda.

[171] Nie wiadomo, o jaki list chodzi. Moccia, Lumi, I 264, nota 2.

[172] Ad Motorem Infinitam Dei Gloriom [= Dla większej, nieskończonej chwały Bożej]; Jezus, Maria, Joseph [= Jezus, Maryja, Józef]; Deus Adest [=Bóg jest obecny]; Memento Mori [= Pamiętaj, że umrzesz].

[173] Większość tych wskazówek dotyczy nie tylko samego Pallottiego, ale w ogóle osób dążących do doskonałości.

[174] „w imieniu stworzeń... i w imieniu” — dod. późn.

[175] O tym objawieniu jest mowa w dziele Marii Coronal z Agredy (zob. przyp. 79) pod tyt. Mistica ciudadde Dios..., wyd. w Madrycie 1670, a w przekładzie włoskim w Palermo w 1703 roku.

[176] Ad Infinitam Dei Gloriom [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Deus Omnia Semper [=Bóg wszystko zawsze]; Deus Adest [=Bóg jest obecny]; Jesus, Maria, Joseph [=Jezus, Maryja, Józef]; Memento Mori [=Pamiętaj, że umrzesz]; Aeternitas [=Wieczność].

[177] Wincenty otrzymał diakonat w bazylice Św. Jana Na Lateranie dnia 20 IX 1817 roku z rąk kard. Wikariusza Giulio Maria della Somaglia.

[178] Przytoczenie dokumentu trydenckiego nie jest dosłowne.

[179] Mowa tu o św. Rustyku, biskupie Narbony (t ok. 461), do którego św. Hieronim (†419) miał skierować list zawierający rady dla życia duchownego. Zob. Migne, PL 22 1072—1085.

[180] Dokładniej — Ap 12, 12.

[181] Ściślej — Syr 3. 27 (Eklezjastyk).

[182] Według św. Tomasza z Akwinu byłby to jeden z najistotniejszych przejawów cnoty czci Bożej, przez Doktora Anielskiego zwany devotio, co w naszym języku oddajemy właśnie przez ochoczą wolę pełnienia tego, co należy do służby Bożej. >

[183] Tytuł dzieła św. Doktora: De officiis ministrarum libri tres.

[184] I tutaj mamy do czynienia z cytowaniem z pamięci.

[185] (Dionizy) Kartuz to popularny skrót nazwiska Wieleb. Dionizego Van Leeuwen z Rijkel (†1471), płodnego pisarza, którego pisma wydano w 42 tomach w Montreuil w latach 1696—1913.

[186] Mowa tu oczywiście o św. Grzegorzu z Nazjanzu.

[187] Spiritus — duch, ale i tchnienie, i wiatr — oznacza ruch. Nie udało się zidentyfikować miejsca tego cytatu.

[188] Zob. przyp. 122.

[189] Por. Wyznania, VIII: Migne, PL 32 747—784.

[190] Słynny teolog średniowieczny (†1245).

[191] Por. przyp. 177.

[192] Sapienza to nazwa popularna „Uniwersytetu Rzymskiego”. Wincenty był studentem tej uczelni od roku 1815. Rekolekcje, o których tu mowa, odprawiał będąc na drugim roku studiów teologicznych.

[193] Święta Brygida Szwedzka, żona księcia Merici, matka ośmiorga dzieci, założycielka zakonu (†1373), autorka księgi Objawień. Przytoczony tu epizod znajduje się w tej księdze (Ks. 4, rozdz. 134).

[194] Ta święta Wdowa to właśnie wspomniana dopiero co Brygida.

[195] W notatniku Świętego następują trzy nie zapisane karty.

[196] Zob. przyp. 177.

[197] „Wyznaję, żem... Miłosierdzie moje” — dod. póżn.

[198] „Wyznaję, że... Miłosierdzie moje” — dod. póżn.

[199] Święcenia kapłańskie otrzymał nasz Święty w bazylice Św. Jana Na Lateranie z rąk bpa Candido Maria Frattini, dnia 16 V 1818 roku.

[200]”i które nie stoją... kierownika duszy” — dod. późn.

[201] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Jesus, Maria, Joseph [= Jezus, Maryja, Józef]; Deus Adest [= Bóg jest obecny]; Memento Mori [= Pamięta j, że umrzesz]

[202] Święty Franciszek z Paoli w Kalabrii, założyciel zakonu Minimów (†1507). Z tym zakonem Pallotti czuł się bardzo związany. Dnia 12 II 1818 roku złożył profesję tercjarską. W roku 1844 wystosował wezwanie werbujące kandydatów do tercjarstwa tegoż zakonu. Por. OOCC V 708—713.

[203] Tercjarzem zakonu Św. Dominika został Pallotti dnia 4 II 1818 roku.

[204] O bractwach, zrzeszeniach, stowarzyszeniach, do których należał Pallotti, podajemy tu za ks. Moccią wyjaśnienia w wypadkach nastręczających czytelników większe trudności. Por. Regest, w ASAC IV 6 nn.

[205] Za czasów Pallottiego Trynitarze Bosi posiadali większy ośrodek przy kość. S. Carlino przy Quatro Fontane. Kościół Św. Chryzogona otrzymali dopiero w roku 1847. Warto przypomnieć, że w tym to właśnie kościele, ale wcześniej, spadł na Świętego cios w postaci (nie wykonanej na szczęście) decyzji o zniesieniu Zjednoczenia. Zob. F. Bogdan, Na drogach Nieskończoności, s. 90 (przez pomyłkę podano tam kość. Chryzostoma).

[206] Campo Santo to cmentarz, który wtedy zajmował część aktualnego terenu generalatu Jezuitów. Por. Moccia, Lumi, II 499, nota 6.

[207] Rozumie się: Sodalicji Mariańskiej.

[208] Dokładnie od 1803 do 1808 roku.

[209] Wspomniany wyżej kościół Św. Chryzogona należał do 1847 roku do Trzewiczkowych Karmelitów Kongregacji z Mantui. Por. Moccia, Lumi. II 500.

[210] O członkostwie Pallottiego różnych Trzecich Zakonów zob. Regest, w ASAC IV 6 nn.

[211] Począwszy odtąd aż do końca numeracji (24) wprowadzamy w niej poprawkę oryginału — dla jasności. Prócz tego należy zaznaczyć, że akapity w oryginale zaczynają się od naszego numeru 19.

[212] Zdaniem ks. Moccii jest tu chyba mowa o nie istniejącym już kościółku pod tyt. San Lorenzo in Ascesa, czy też San Lorenzolo ai Monti w pobliżu obecnego Piazza Venezia.

[213] Następują trzy puste strony.

[214] „np., że jestem... czymś dobrym” — dod. pózn. 214a Braciszek kapucyński nazwał się tam „bydlątkiem klasztornym” (†1587).

[215] Następuje 7 pustych stron.

[216] W Lumi, II 508, następuje pozycja zaznaczona numerem 42 bis O Błogosławieństwie in articulo mortis, o następującej treści: „Wykaz udzielonych przeze mnie Błogosławieństw w chwili śmierci, mocą władzy otrzymanej na drodze przywileju: 1. Dnia 27 sierpnia 1819. 2. Dnia 25 listopada 1819”. — Przyjmuje się, że Pismo pochodzi właśnie z roku 1819. — Następuje pięć stron nie zapisanych; może planowane miejsce na dalsze tego rodzaju zapiski.

[217] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Jesus Maria Joseph [= Jezus, Maryja, Józef], Deus Omnia Semper [= Bóg zawsze wszystkim]; Deus Adest [=Bóg jest obecny]; Memento Mori [= Pamiętaj, że umrzesz]; — Aeternitas [= Wieczność].

[218] Data święceń, itd. zob. przyp. 199.

[219] Święty Jan Bonawentura, wielki franciszkanin, kardynał, teolog, Doktor Seraficzny (†1274).

[220] Por. Regula ad servos Dei, 6; Migne, PL 32 138.

[221] „W chwalebny dzień... Ducha Świętego” — dod. póżn.

[222] 14 — w oryginale jest po raz wtóry nr 13. Wprowadzono tu poprawkę aż do końca, tj. do 31

[223] Przyjdź Światłości serc” — z sekwencji Veni Sancte Spiritus odmawianej w czasie Mszy Zielonych Świątek

[224] Pisze to Pallotti w roku otrzymanych święceń kapłańskich! Ale i motyw apostolski w tekście widoczny.

[225] Następują dwie strony czyste.

[226] Zob. wyżej, nr [35 a].

[227] Nie jest wykluczone, że duża część tego akapitu, od słów: „Pragnę jednak prosić... modlitwy (Oświadczenie generalne) ” stanowi późniejszy dodatek.

[228] „choć jestem... powiedzieć” — dod. póżn.

[229] „trwałym udzielaniem się Ducha Świętego” — dod. póżn.

[230] Nawias i słowa w nim”Który według...” — dod. poźn.

[231] W ostatnich trzech inwokacjach słowa następujące po (Oświadczenie generalne) — to późniejsze dodatki

[232] To „ofiarowanie” z okresu po 1826 roku posłużyło do opracowania tekstu najpierw w OOCC II 318, a konsekwentnie do tekstu w KLambr Por. Wyb. II nr [552].

[233] Uważano wtedy, że stosowanie tabaki przynosi ulgę w chorobach czy niedyspozycjach przewodu oddechowego.

[234] „przez nieprzebrane... Chrystusa” —• dod. późn. 138

[235] „Ty mnie całego... cały” —dod. późn.

[236] [nie dopuścił, lecz wspomagał...] — próba uzupełnienia nieczytelnych wyrazów oryginału. Lumi, I 185, nota 5.

[237]”i do zasług... i wszystko” — dod. późn.

[238] AdInfinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Destruendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu].

[239] „11. detto”, tzn. 11 tegoż [miesiąca]. Podobnie w następnych dniach

[240] Mowa o kard. Jakubie Lanfredini-Amadorim, dobroczyńcy domu misyjnego na Montecitorio (†1741).

[241] Zob. uwagę w przyp. 144.

[242] Powtórzenie poprzedniego „owocu” (po poprzednim czyt. duch.).

[243] Brak zakończenia zdania — domyślnie: „zaprzeczeniem” ducha Jezusa Chrystusa.

[244] Ta pozycja (34) mogłaby mieć swe właściwe miejsce w drugiej części tego tomu.

[245] W komentarzu do Ps 18.

[246] Zob, przyp. 155. De Oratione, przypisywane Nilusowi, jest raczej dziełem Ewagriusza Pontyka z IV wieku.

[247] Słynny komentator Pisma św., Cornelius Cornelrssen van den Steen (1567—1637).

[248] Tak oddajemy ten niezupełnie jasny tekst oryginalny. A oto próba przekładu D. Kani: „Powinien tedy tak przewyższać tych, za których się modli, jak przełożony przewyższa tych, których mu powierzono” (św. J. Chryzostom, O kapłaństwie, Poznań 1949, s. 124).

[249] Święty Izydor z Peluzjum (w dziś. Egipcie).

[250] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Delendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu].

[251] W oryginale następują teraz strony 247—264, przedarte pionowe a później odtworzone starannie, prawdopodobnie przez Orlandiego.

[252] Spis kierowników duchowych zob. w przyp. 103.

[253] Wielebny Bartł. Cambi (1558—1617), franciszkański kaznodzieja, poeta i mistyk.

[254] Ta „Święta z Viterbo”, pochodząca ze słynnej rodziny bolońskiej Marescottich (†1640), była klaryską w klasztorze Św. Bernardyna w Viterbo. Promotorka dzieł pobożnych, żyła w ubóstwie i pokucie.

[255] Chodzi oczywiście o Pallottiego.

[256] Cały nr [134e] od słów: „Tego, kto spełni... św. Hieronima” — dod. późn. — Święty Hieronim, jeden z wielkich zachodnich Doktorów Kościoła, położył ogromne zasługi przede wszystkim na polu studiów nad Pismem św., przekładając je na język łaciński. Umarł w Betlejem w roku 419.

[257] Zob. Enc. Catt. IV 580 pod hasłem: Corona del Signore. Modlitwy tu wspominane rozwinięte zostały w RW (OOCC II 374—378) i częściowo przejęte do KLambr, Wyb. III, nr [633].

[258] „Przez cały czas... różaniec” — dod. późn.

[259] To jest ok. 40 cm.

[260] Cały akapit od słów: „Albo też ja... dyscypliną” — dod. późn.

[261] Chodzi tu o materiał, z jakiego robi się ścierki czy szmaty do czyszczenia obuwia. M o c c i a, Lumi, II 776, nota 5.

[262] „i zasługującym... ma osoba” — dod. późn.

[263] Ten numer (1) nie ma dalszego ciągu tego tekstu.

[264] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Delendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu]

[265] Jest to tytuł dzieła, z jakiego Pallotti prawdopodobnie korzystał zwłaszcza w czasie tych rekolekcji, z których nie pozostawił innych zapisków. — Następują trzy puste strony

[266] Modlitwy te znajdują się w Wyto. II, KLambr, nry [535]—[536] i wcześniej w OOCC II 308—309.

[267] Zob. przyp. 269.

[268] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; De Post Foetantes Accepit Me Dominus [= Od karmiących owiec powołał mię Pan]; Ad Delendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu]; Ad Salvandas Animas [= Dla zbawienia dusz].

[269] Brak dowodu na potwierdzenie powtarzanego dwa razy przez ks. Moccię poglądu (s. 789, nota 3, i s. 793, nota 2, przyp. 271), jakoby tu chodziło również o ojca duchowego wspólnot pallotyńskich. Dokument ten pochodzi z okresu poprzedzającego nasze Stowarzyszenie (Kongregację).

[270] „Liczba 33... Jezusa” — dod. późn.

[271] Ks. Moccia pisze (por. przyp. 269), że kierownik duchowy dotąd samego Pallottiego, odtąd występuje też jako kierownik przewidziany „dla wspólnoty Kongregacji Zjednoczenia” (Lumi, II 793, nota 2) Jest to zupełnie nieprawdopodobne, zważywszy, że myśl o Kongregacji występuje u Pallottiego dopiero w latach 1843—1845 oraz że o takim kierowniku brak wzmianki w RW (zob. OOCC II 108—113), a tym bardziej w KLambr (Wyb. II, nry [164]—[172]. Z tego powodu Pismo umieszczamy w latach 1834—1839, ale przed napisaniem RW. Wydaje się, że wzmianka o wspólnocie w omawianym miejscu stanowi ślad jakiegoś planu, może dla pierwotnej wspólnoty przy kość. Santo Spirito.

[272] Następuje pięć dokładnie zamazanych wierszy, a odczytane niektóre wyrazy nie dają podstawy do oznaczenia sensu tego urywka.

[273] Nie wiadomo, o jakim spisie zarzutów mówi tu Pallotti.

[274] Mowa tu o przyjętej w Kościele nauce o tzw. „córach” głównych wad moralnych.

[275] Tekst tej modlitwy podano w Wyb. I, nry [1]—[2].

[276] Od „ja natomiast... zniszczony!” — dod. późn.

[277] Czytaj: Foligno.

[278] Ten świecki apostoł (1538—1621) musiał urzec Pallottiego. Życiorys wybrany przez Świętego na czas rekolekcji był (prawdopodobnie dziełem A. Prosperiego, wydanym w Foligno w roku 1782, choć nie wykluczone, że chodziło o pracę F. Cirocchiego, wydaną tamże w roku 1625 i ponawianą później.

[279] Ad Infinitam Dei Gloriom [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Delendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu]; De Post Foetantes Accepit Me Dominus [= Od karmiących owiec zawezwał mnie Pan].

[280] Na marginesie napisał Święty: „Urodziłem się 21 kwietnia 1795 Ochrzczony w San Lorenzo in Daimaso”

[281] Wiadomo, że św. Wincenty urodził się na drugim piętrze istniejącego jeszcze domu przy via del Pellegrino dnia 21 IV 1795 r., ochrzczony już w dniu następnym w kość. San Lorenzo in Damaso.

[282] Sakrament bierzmowania otrzymał Wincenty z rąk bpa Benedetto Fenai dnia 10 VII 1801 roku.

[283] Pierwszej tonsury udzielił Wincentemu w prywatnej swej rzymskiej kaplicy wikariusz apostolski Mołdawii bp Bonawentura Carenzi, franciszkanin, dnia 15 IV 1811 roku.

[284] Cztery niższe święcenia otrzymał młody Pallotti dnia 26 V 1811 roku z rąk bpa Giuseppe Bartolomeo Menochio, z Zak. Augustianów, w kość. Trójcy Świętej na Montecitorio.

[285] j.w.

[286] Subdiakonatu udzielił Świętemu kard. Wikariusz Rzymu Giulio Maria della Somaglia w bazylice Laterańskiej dnia 21 IX 1816.

[287] Diakonat otrzymał Pallotti od tego samego Wikariusza Rzymu i w tejże bazylice dnia 20 IX 1817 roku. Kapłaństwo tamże 16 V 1818 z rąk wicegerenta, bpa Camdyda Marii Frattiniego

[288] Po święceniach kapłańskich Pallotti przeniósł się na trzecie piętro mieszkania rodzinnego przy via del Pellegrino 130. >

[289] Ad Infinitam Dei Gloriom [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Salvandas Animas [= Dla zbawienia dusz]; De Post Foetantes Accepit Me Dominus [= Od karmiących owiec zawezwał mnie Pan].

[290] Widać z tych tekstów, jak myśli wyrażone już w młodych latach Świętego drogie mu są również i w męskim wieku.

[291] „O Miłości, Miłości... o Miłości!!!” — dod. późn.

[292] Następują dwie puste strony

[293] Około połowy lipca 1839 roku.

[294] Tekst Świętego poprzedza notatka ks. Orlandiego: Drugi tomik uczuć i postanowień Sługi Bożego ks. Wincentego Pallottiego Czcig. Założyciela Kongregacji Pobożnego Zjednoczenia Apost. Katol., przez Niego opatrzony tytułem.

[295] „przez czyste... sprawiedliwych” — dod. późn.

[296] „sprawca jakiegoś... i gorliwości” — dod. późn.

[297] „i we wszelkich możliwych światach, itd.” - dod. późn

[298].,w czasie i wieczności.- światach” — dod. późn.

[299] „a wierzę w to mocno... wszystkich Świętych” — dod. późn.

[300] „dla wielbienia... wiary Kościoła” — dod. późn.

[301] „Wierzę mocno... uwielbia się we mnie” — dod. późn.

[302] „i jeszcze w większej... Miłosierdzie moje” — dod. późn.

[303] „Radujmy się wszyscy...” — nawiązuje do bardzo starego wstępu do Mszy św. różnych Świętych (np. Tomasza z Canterbury, Agaty. Anny, Jozafata...) i Najśw. Dziewicy.

[304] Formuła Dzieła Świętego używana w okresie walki w obronie Zjednoczenia.

[305] „Ja bowiem będąc... sposób” — dod. późn.

[306] „i więcej jeszcze... i wszystko moje!” - dod. późn.

[307] „świata i jakbym... i udzielać będziesz” — dod. późn.

[308] „z których wszystkie... całą wieczność” - dod. późn.

[309] Przypadało to na 14 lipca tego roku.

[310] „można tak powiedzieć” — dod. późn.

[311] „choć poniżył pysznych... na to zasłużyłem”. Ostatnie słowa strony Notatnika [od podanych tu słów „choć poniżył...”] zapisał Święty po usunięciu większej części pierwotnego tekstu; z resztek tego tekstu można jednak wywnioskować (zdaniem ks. Moccii), że nie różnił się istotnie od przekazanego definitywnie.

[312] „mimo żem najgorszy., szatanów” — dod. późn.

[313] od „jak jesteś godzien” słowa bezpośrednio następujące okazują się z lekka zmodyfikowane.

[314] Wzmianka o duchowych cierpieniach Chrystusa Pana jest zapożyczona od B. Baptysty Varano (1458—1524). Por. F. Moccia, Lumi, H 334, nota 2.

[315] Ofiaruję Ci to, tj. Chrystusa i Jego Najśw. Krew. Zob. nr [154 a].

[316] Po tych słowach następuje parą wyrazów przekreślonych, z których nie da się odczytać ich sensu.

[317] „mnożonych bez końca... z nieprzeliczonych momentów” — dod późn.

[318] „od tej chwili... małym momencie” — dod. późn.

[319] „gdyby się dali... chrzest” — dod. późn. Święty mówi dosłownie o wszystkich stworzeniach, ale jest rzeczą jasną, że tylko ludzie mogą dostąpić chrztu.

[320] „Tak, Boże mój... po nieprzeliczone razy” – dod. póżn.

[321] Rozumie się, że chodzić tu może jedynie o ludzi.

[322] „oraz przez... Chrystusa” — dod. późn.

[323] Pierwotny oryginał mówił tu o pia Societa dell Apostolato Cattolico. Po zamachu na Zjednoczenie Święty unika wzmianki o „Apostolstwie Katolickim”.

[324] Pallotti znajduje się w Camaldoli od 10 VII do 28 X 1839 roku.

[325] W wykazie ogólnym dzieł św. Augustyna (Mignę, PL 46 355) zamieszczono słowa: Deus factus est homo, ut fieremus dii. Temat rozwija Serma 166, rozdz. 4 (tamże, 9 38 909).

[326] Po opuszczeniu Camaldoli (28 X 1839) Pallotti przedstawił swe sporządzone tam zapiski swemu spowiednikowi do zatwierdzenia, które uzyskał w liście z dnia 24 XI 1839 roku. List ten stanowi kolejną 36 stronę zapisków Świętego. Podajemy tekst w przypisku następnym.

[327] J[ezus], M[aryja], J[ózef]
Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza nas z wszelkiego grzechu.
Najdroższy w Sercu Jezusa Bracie i najukochańszy Synu w Chrystusie, Księże Wincenty, przesyłam Ci pozdrowienia w Panu.
Z świętej i przewspaniałej Świątnicy Twojej, jaką stanowi Niepokalane i najmilsze Serce Najśw. Dziewicy Maryi, przez gorejące i najsłodsze Serce Jezusa, który jest naszą miłością, przez wszystkie nieskończone zasługi tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez zasługi ł wstawiennictwo Najśw. Dziewicy Jego Matki i wszystkich Aniołów i Świętych, niechaj zatwierdzi Bóg to, co dzięki wnętrznościom nieskończonego miłosierdzia swego raczył w Tobie dokonać w świętej pustelni u Ojców Kamedułów we Frascati.
Również i ja, w tych duchownych sprawach sługa niegodny, aprobuję i zatwierdzam zgodnie z my-ślą św. Kościoła rzymskiego wszystko, to, coś w tym piśmie pod wpływem Ducha Świętego skreślił dla swego duchowego postępu. Chętnie też jako kapłan temu wszystkiemu błogosławię, dając zgodnie z życzeniem Twym i prośbą okazję do zasługi świętego posłuszeństwa oraz zaopatrując to swym podpisem.
Rzym, z klasztoru OO. Kapucynów pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia, dnia 24 listopada 1839. Z najniższych sług Twoich w Sercu Jezusowym — Br. Serafin z Góry Św. Jana, kapucyn, niegodny kapłan.

[328] „W zjednoczeniu zaś... Chrystusa” — dod. późn.

[329] „na całym świecie” i „gdyż jestem... moralnym” — dod. późn.

[330] „i jako Ty... [by korzystano]” — dod. późn.

[331] „i że byłbym... wszechświatach” — dod. późn.

[332] Niewielkie to objętościowo Pismo stanowi ważny dokument świadczący o mistycznej przemianie Świętego w Chrystusa „przez cud miłosierdzia Bożego”.

[333] Jest oczywiste, że chodzi o Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego, które po roku 1838 nie mogło występować pod pełnym tytułem.

[334] „a przeciw mnie” — dod. późn.

[335] Święty wyruszył do Osimo (i Cingoli) dnia 30 lipca 1840 roku. W Osimo pod koniec sierpnia zapadł na nie znaną nam bliżej chorobę. Odzyskawszy siły powrócił do Rzymu na przełomie października i listopada. We wrześniu musiał jeszcze być słaby, na co wskazuje charakter pisma. Por. Moccia, Lumi, II 373, nota 1.

[336] „w każdym nieskończenie małym... z nieprzeliczonych chwil” — dod. późn.

[337] Por. przyp. 335

[338] Do sprawy wraca Święty niżej (nr [177]). — Następują dwie nie zapisane strony.

[339] „i dlatego pragnę... Jezusa Chrystusa” — dod. późn.

[340] ,,po otrzymaniu... i Świętych” — dod. póżn.

[341] „Niech we minie... moim rajem” — dod. późn.

[342] „nie uczyniłem nic dobrego” — dod. pożn.

[343] „żyjących na całym... doskonały” — dod. późn.

[344] „jak Bóg chce” — dod. późn.

[345] „tudzież dla... Bogu celów” — dod. późn.

[346] „Wszystko zaś... i Świętymi” — dod. późn.

[347] przeszłości... na przyszłość” — dod. późn.

[348] Por. przyp. 325.

[349] Modlitwa św. Alfonsa cieszy się dotąd ogromnym uznaniem, licząc ponad dwa tysiące wydań! „Psalmy św. Bonawentury” opublikowane podtyt: Piissima erga Dei Genitricem... hebdomadalis supplicatio w dziełku: Tributo Quotidiano. Moccia, Lumt, II 387, nota 1-2.

[350] Cały akapit: „Proszę jeszcze... także odpowiadać” — dod. późn.

[351] Jak podano w nrze [146] (póz. 47), mowa jest tam o niepojętym triumfie. Tu Święty, pisząc z pamięci, mówi o niepojętej przepaści.

[352] Por. uwagi poczynione na ten temat we Wstępie.

[353] Treść „niniejszych notatek” została złączona z Abisso incomprensibile. Zob. Moccia, Lumi, II 388, nota 3.

[354] W muzeum przy Generalacie Księży Pallotynów w Rzymie znajduje się dotąd krzyż z licznymi relikwiami.

[355] W tymże muzeum znajduje się wizerunek Najśw. Panny Maryi z licznymi relikwiami.

[356] „i niewdzięcznościami... uchybieniami” - dod. późn.

[357] „oraz by mi... bierzmowania” — dod. późn.

[358] Mowa tu o: Alonso Rodriguezie, SJ. 1538—1616, Ejercicio de perfecion y virtudes cristianas, trzy tomy, Sewilla 1609; o św. Janie od Krzyża, słynnym mistyku karmelitańskim (†1591).

[359] Co do pobożnych ł tercjarskich zrzeszeń, z jakimi związany był Pallotti, zob. Regest, ASAC IV 6 nn.

[360] „o to zaś proszę... mogliby wypełnić” — dod. późn.

[361] Szata kapucyńska należąca niegdyś do Świętego znajduje się w wzmiankowanym muzeum przy Generalacie SAC.

[362] „Ale niebem... miłością Boga” — dod. póżn.

[363] Niejasną, bo nie adekwatną numerację zastępujemy jak w tekście.

[364] „bo z mojej winy... katolikami” — dod. poźn

[365] „a przeciwnie... bez granic” — dod. póżn.

[366] „owszem, błagam... Jego czynami” — dod. późn.

[367] „oraz... grzesznicy i szatani” —dod. pózn.

[368] Por. Exsequiarum Ordo w Rytuale Rzymskim, tyt. VI, 3.

[369] Cały tekst pod nrem [185 c], poczynając od „Boże mój...” pisany jest niezwykle drobnym pismem, jakby Święty chciał zamknąć zeszyt bez dodawania stron. Później, rozmyśliwszy się, pisał dalej, jak jest w nrze [186].

[370] „szczególnie zaś... z posługiwaniem kapłańskim” — dod. pózn.

[371] Dokonało się to 14 września 1224 roku.

[372] „oraz by cały... miłowania godny” — dod. późn..

[373] „diakonów, subdiakonów... kleryków” — dod. późn.

[374] „Wsław [por. J 17, 5]... jakie podobają się Tobie” — dod. późn.

[375] W oryginale jest nr 5, który poprawiamy jak i następne, by nie powtarzał się dwa razy nr 5, zob. pocz. nru [191].

[376] I w ten sam sposób... był wielbiony” — dod. późn.

[377] ,,I racz jeszcze, teraz... tego wszystkiego” - dod. późn.

[378] „i dokonywane od... Jezusa Chrystusa” — dod. późn.

[379] „Kongregacji” — dod. późn., podobnie jak pod koniec nru [196a],

[380] ,,a o wiele jeszcze... Katolickiego” — dod. późn.

[381] „zupełnej likwidacji grzechu... królestwo cnoty” — dod. późn.

[382] „jak poprzednio” — dod. późn.

[383] „jak niezachwianie ufam” — dod. póżn.

[384] ma mnie napełnij hańbą... Amen” — dod. późn.

[385] Wydaje się, że od „sam Bóg, wszystkie... przymioty” — to dod. późn.

[386] „— przeciwnie... wszelkich grzechów” — dod. późn.

[387] „Miłości, Miłości niepojęta... niezmierne, niepojęte!” - dod. późn

[388] „Sprawia ponadto,... w Nas byli jedno” — dod. późn.

[389] „w zjednoczeniu z Jezusem i Najśw. Maryją... i doskonałości” - dod. późn.

[390] Mowa o proroku Izajaszu.

[391] Kropki te dodano później.

[392] „nade mną, najniegodniejszym_. nieskończone razy” — dod. późn.

[393] Święty Piotr z Alkantary, hiszpański franciszkainin, odnowiciel zakonu (†1592).

[394] „wraz z Najśw. Sercami... Świętymi” - dod. późn.

[395] „dla spełnienia... Tobie podobają” - dod. późn.

[395a] Ks. Moccia zwie je łacińskimi, „bo sporządzone zostały przez Świętego w tym języku

[396] Krytyka tekstu, zwłaszcza pod nrem [220b], wskazywałaby raczej na wcześniejsze pochodzenie, niż się to przyjmuje — być może na wczesne Jata kapłańskie Pallottiego. >

[397] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Destruendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu].

[398] Domyślna ufność tego, o czym w trzecim akapicie.

[399] Z początkowej modlitwy starego obrzędu abeolucji przy egzekwiach praesente corpore.

[400] „w czasie i wieczności” — dod. późn. Całe zdanie, poczynając od średnika brzmi w oryginale: „dzieła Twe całego Twojego życia są i będą moimi dziełami...”, co w odniesieniu do Ojca jest mniej stosowne.

[401] Por. przyp. 393.

[402] Klasztor tych sióstr, który podówczas znajdował się na miejscu dzisiejszego więzienia Regina Coeli. dziś znajduje się przy ul. Monte Carmelo (Boccea).

[403] w czasie spisywania tych wynurzeń Święty był w 48 roku swego życia.

[404] Dosłownie: „bez utraty Twej łaski...”

[405] „złączoną zawsze z ustanowioną przez Pana naszego Jezusa Chrystusa”

[406] „Tak! Tak przez nieprzebrane... bez granic” — dod. późn.

[407] Zob. przyp. 303.

[408] Błog. Józef M. Tommasi, uczony teatyn, kardynał. Zmarł w roku 1713; ogłoszony Błogosławionym w roku 1804.

[409] „nieskończonych, bez granic miłosiernych przymiotów” - dod. późn.

[410] Por. przyp. 303.

[411] Z Prefacji wielkanocnej.

[412] „przez lat tyle” — dod. późn. Pallotti miał wtedy ok. 25 lat kapłaństwa.

[413].„ponadobficiej... odkupienia” — dod. późn.

[414] „i Twej miłości wiecznej i bezgranicznej” [por. Jr 31, 3] — dod. późn.

[415] „którego nade mną wciąż dokonujesz” — dod. późn.

[416] „Boże mój, czyń we mnie... całego” — dod. późn.

[417] „a ja bez granic wzgardzony... stworzeń” — dod. późn.

[418] por. przyp. 303.

[419] Z Prefacji wielkanocnej.

[420] Ad Infinitam Dei Gloriom [=Dla nieskończonej chwały Bożej]; De Post Foetantes Accepit Me Dominus [= Od owiec karmiących wezwał mnie Pan]; Ad Destruendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu]; Ad Salvandas Animas [= Dla zbawienia dusz].

[421] Oto klasyczna formuła „profesji” w Trzecim Zakonie Karmelitów Bosych. — Klemens od Św. Teresy był sześćdziesiątym trzecim przełożonym tego Zakonu. Zmarł jako biskup w 62 roku życia w 1881 roku.

[422] Według systematyki tomistycznej byłoby właściwiej mówić o cnotach boskich i moralnych: kardynalnych i powiązanych z kardynalnymi.

[423] „i większego uświęcenia” — dod. późn.

[424] Zdanie urywa się nagle. „Pogardzanym dla” Chrystusa? Tak sugeruje ks. Orlandi, ale ks. Moccia uważa takie dopełnienie zdania za niedopuszczalne: Lumi, I 232, nota 5.

[425] Jak już wspomniano, Kościół czci tego Świętego w liturgii dnia 19 października.

[426] Pallotti cytuje z II nokturnu na święto Piotra: „Ona zaś [mianowicie św. Teresa], pouczona przez Boga, że kto w imię Piotra o cokolwiek poprosi, uzyska to zaraz”.

[427] Mowa o św. Wincentym Ferrarim (†1419), sławnym misjonarzu dominikańskim.

[428] „Boga i ducha mego” — dod. późn.

[429]”w liczbie i świętości” — dod. późn.

[430] AdInfinitam Dei Gloriom [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; Ad Destruendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu].

[431] Ks. Moccia pisze o tej pozycji, że nie natrafił dotąd na Pismo świętego tak liche co do kaligrafii jak i co do poprawności gramatycznej, i że trzeba było uciec się do kopii Orlandiego. (Lumi, II 513, nota 1). Stąd i my musimy tu iść czasem na domysły.

[432] „przez nieskończone... Jezusa Chrystusa” — dod. późn.

[433] „jako że z Istoty swej... udzielanie” — dod. późn.

[434] „użyczać bez granic... małym momencie” — dod. późn.

[435] „w różnych odstępach czasu” — dod. późn.

[436] Trudno ustalić konkretnie, co miało być z tych zapisków odczytywane, gdyż nie wiemy, jaki był wtedy układ tych różnych zapisków.

[437] Przypadało to w roku 1847 na 28 listopada.

[438] Pallotti przebywał w Camaldoli od 28 XI do 4 XII 1847 roku, prowadząc rekolekcje dla tamtejszych mnichów i dla ks. Rafała Melii.

[439] Por. przyp. 325.

[440] Z powodów zaburzeń politycznych Pallotti ukrywał się wtedy w rzymskim Kolegium Irlandczyków, przy ul. Sant'Agata dei Goti.

[441] Antyfona z okresu adwentowego.

[442] Tekst się urywa.

[443] Por. przyp. 175.

[444] Por. przyp. 175.

[445] ,,[demona]” — dod. późn. wprowadzony przez Pallottiego.

[446] Była nią Maria od Jezusa Agreda od roku 1627 aż do śmierci (†1665), z trzyletnią tylko przerwą.

[447] Mowa o klasztorze należącym do II Zakonu franciszkańskiego (Koncepcjonistów), wzniesionym przez matkę S. Agredy w jej własnym domu dnia 8 XII 1618, właśnie w mieście Agreda.

[448] Ad Infinitam Dei Gloriam [= Dla nieskończonej chwały Bożej]; De Post Foetantes Accepit Me Dominus [= Od karmiących owiec wezwał mię Pan]; Ad Destruendum Peccatum [= Dla zniweczenia grzechu]; Ad Salvandas Animas [=Dla zbawienia dusz]; Moriatur Peccatum [= Niechaj grzech umrze]; Vivat Deus [= Niech żyje Bóg]; Ego Nihilum, Peccatum, Miseria, Immunditia, Abominatio, Omne Malum [= Jam nicość, grzech, nędza, nieczystość, obrzydliwość, wszelkie zło]; Deus Meus Et Omnia [=Bóg mój i wszystko]; Jesus Maria Joseph Teresia [= Jezus, Maryja, Józef, Teresa].

[449] To ostatnie rekolekcje Świętego.

[450] W czasie gdy to pisał Pallotti, pozostawały mu niecałe dwa miesiące życia.

[451] „dla mego upokorzenia... do pokuty” - dod. późn.

[452] „tym więcej” — dod. późn.

[453] Uderza brak dalszych notatek z dni rekolekcji.

[454] Kantyk (Dn 3, 57-86) przytacza Święty według Wulgaty.

[455] „i tak poczęcie Chrystusa jest moim” — dod. późn.

[456] Por. formułę z namaszczenia chorych, Rytuał Rzymski.

[457] Brak trzech wierszy kantyku! Następuje dziewięć pustych stron.

[458] „mnożone” — dod. późn.

[459] Ksiądz Sylwester Graziani mieszkał we Frascati, gdzie Pallotti bywał często u swoich krewnych. Zawarta z tym duchownym przyjaźń łączyła obydwu do ostatnich dni Pallottiego.

[460] Przytaczamy w tym dziale kilka listów Pallottiego (pozycja l, 2, 3, 8, 9) dla zobrazowania wielkiego zainteresowania Świętego, zwłaszcza w jego latach młodzieńczych, sprawą organizowania życia religijnego młodzieży w świecie.

[461] Rafał Cassini (Casini) pracował z Pallottim wśród młodzieży przy kościele a Maria del Pianto, a potem w związku młodzieżowym przy Ponte Rotto jako sekretarz tegoż związku.

[462] Bractwo Najdroższej Krwi założył w roku 1808 przy kościele San Nicola in Carcere ks. Franciszek Albertiini (†1819). Kościół znajduje się tuż przy wyspie na Tybrze, po lewej jego stronie. Pius VII podniósł to zrzeszenie do godności arcybractwa. Pallotti należał do niego od 8 V 1818 r. Por. Wyb. I 273 przyp. 3. Bractwo Najśw. Serca Maryi założone zostało w roku 1640 przez Wincentego Guinigi z Zakonu Kleryków Regularnych Matki Bożej. W Rzymie Bractwo miało swą siedzibę przy kościele Sant` Eusebio przy Piazza V. Bmanuele II. Pallotti należał do Bractwa od 22 VI 1817 roku.

[463] Oto te akty: Niech będzie pochwalony i uwielbiony w każdym momencie Przenajśw. Sakrament i Niech będzie pochwalone Święte i Niepokalane Poczęcie Najśw. Maryi Panny. Zob. Lettere, 3, s. 7

[464] Święty Wincenty a Paulo, wyznawca, założyciel Księży Misjonarzy (Łazarzystów) (†1660).

[465] Zob. póz. 4, nry [255] — [258].

[466] Siostry Szkolne (Maestre Pie) to Kongregacja założona przez Łucję Filippini (1672 — 1732) w Montefiascome, kanonizowaną przez Piusa XI w roku 1930. We Frascati dom Zgromadzenia istniał od roku 1735.

[467] Zob. niżej w dziale IV, nr 2.

[468] Ściśle J l, 7.

[469] Święty Bazyli Wielki, słynny Ojciec Kościoła (†379). Pallotti odwołuje się często w swych Pismach do powagi tego Doktora Kościoła.

[470] Por. przyp. 3.

[471] Zob. wyżej, przyp. 8.

[472] Ryszard od św. Wawrzyńca, teolog żyjący w XIII wieku, dziekan kapituły w Rouen, później cysters. Jego dzieło Mariole — De laudibus Beatae Mariae Virginis, libri XII (Migne, PL, 196 1073—1116), wydano po raz pierwszy w Strasburgu 1493.

[473] Święty Stanisław Kostka, kleryk Towarzystwa Jezusowego, ur. 28.Χ.1550 w Rostkowie na Mazowszu, zmarł w Rzymie 15.VIII.1568. Ogłoszony Patronem Polski i polskiej młodzieży. Pallotti poleca go nieraz w swych Pismach, a jego obraz umieścił wśród innych w swym pokoiku.

[474] Alojzy Gonzaga, jezuita (†1591 w 23 roku życia), kanonizowany i ogłoszony Patronem młodzieży. Pallotti noszący drugie imię „Alojzy” był wielkim czcicielem swego świętego Imiennika. Wspomina go często w swych Pismach.

[475] Rekolekcje od 10 IX 1817 w domu Księży Misjonarzy (Łazarzystów) na Montecitorio w Rzymie. Święceń diakonatu udzielił 20 X 1817 w bazylice Św. Jana na Lateranie Kar d. Wikariusz Rzymu Julius Maria Della Somaglia.

[476] Regulamin (w autografie samego Pallottiego na 20 stronach) ułożony został dla Kongregacji Matki Boskiej (Sodalicji) w Rzymie przy kościele a Maria del Pianto. W ogólności kongregacje tego typu zawdzięczają swe pochodzenie jezuicie Janowi Leunisowi, z.pochodzenia Belgowi, który w roku 1563 założył w Rzymie wśród uczniów Kolegium Rzymskiego pierwszą tego rodzaju kongregację-sodalicję. Grzegorz XIII zatwierdził ją w roku 1564, podnosząc do godności Matki wszystkich innych kongregacji tego rodzaju. Oprócz męskich powstały później kongregacje żeńskie. Benedykt XIV opiekę nad jednymi i drugimi powierzył w roku 1751 Jezuitom, ale prawo zakładania „sodalicji” zostało też przyznane ordynariuszom miejscowym. Dawniejszy kościół San Salvatore in Cacaberis, po otrzymaniu ok. roku 1546 obrazu Matki Bożej Płaczącej, otrzymał takąż nazwę, podobnie jak via del Pianto. Z Kongregacją Matki Bożej przy tym kościele zetknął się Pallotti będąc jeszcze w szkole podstawowej, a od roku 1808 był jej czynnym członkiem. Już jako diakon otrzymał stanowisko kierownika (deputatus). W Kongregacji pracował do roku 1829.

[477] Dla nieskończonej chwały Bożej — Bóg Wszystkim zawsze — Bóg jest obecny — Jezus, Maryja, Józef — Pamiętaj, że umrzesz — Wieczność.

[478] Koronka ku czci Chrystusa Pana składa się z 33 „Ojcze nasz”, dla uczczenia 33 lat życia Jego na złemi, oraz z 5 „Zdrowaś Maryjo” dla uczczenia pięciu Ran Jezusowych. Koronkę ułożył kameduła, błog. MłchaJ z Florencji, w wieku XV, a zatwierdził Leon X. Por. przyp. 27.

[479] Róża z Viterbo, kanonizowana w roku 1726, zmarła w roku 1251 w 18 roku życia jako członkini III Zakonu Św. Franciszka. Pallotti wspomina tę ubogą i świętą Dziewicę nieraz w swoich Pismach.

[480] Zob. o nim przyp. 16.

[481] Odpowiada to naszej godzinie ósmej.

[482] Modlitwa z Mszału Rzymskiego, podobnie jak następna pod nrem [256 b].

[483] Jest tu mowa o tzw. Officium Parvum o Naj św. Maryi Pannie. Zwie się „rnałym”, gdyż jest znacznie krótsze od zwyczajnego Oficjum brewiarzowego. Powstało w początkach wieków średnich, a uzupełnił je św. Piotr Damian (†1072).

[484] Martyrologium (martyrum elogium — pochwała Męczenników) to księga liturgiczna, w której początkowo wymieniani byli sami tylko Męczennicy na dany dzień, później i inni Święci z dołączeniem pewnych szczegółów z ich życia.

[485] „Koronka”, ogólnie biorąc, to forma modlitwy, w której powtarza się „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”: osoba odmawiająca Koronką posługuje się paciorkami połączonymi z sobą sznureczkiem czy łańcuszkiem. Koronka o Najdroższej Krwi została ułożona przez Franciszka Albertini (†1819), bpa Terracyny. Składa się z 33 „Ojcze nasz” i 7 „Chwała Ojcu”, a przy odmawianiu zakłada rozpamiętywanie Męki Chrystusowej. Por. przyp. 20. Koronka na cześć Matki Boskiej Bolesnej polega na odmawianiu siedmiu dziesiątek składających się z jednego „Ojcze nasz”, z siedmiu „Zdrowaś Maryjo”, poświęconych siedmiu boleściom Maryi, i z trzech „Zdrowaś Maryjo”, ku uczczeniu Jej łez. Nabożeństwo do NM. Panny Bolesnej rozwijał Zakon Sług Najśw. Maryi (Serwici), Koronka zaś powstała około 1223 roku.

[486] Filip Nereusz (z Neri), zmarły 1595, bardzo popularny Święty Rzymu. W roku 1575 założył w Rzymie Zgromadzenie Oratorianów (Filipini). Kościół ogromny zbudowany tam za życia samego Filipa przy Piazza dalia Chiesa Nuova (Corso Vittorio Emanuele). Kościół nosi nazwę a Maria in Vallicella albo Chiesa Nuova. Pallotti o tym Świętym, który był jego wzorem, mówi w swych Pismach wielokrotnie.

[487] Bractwo Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia powstało staraniem Urszuli Benincasa (†1618), założycielki Zgromadzenia Sióstr Teatynek, pod wpływem objawień z roku 1617. Siedziba Bractwa, do którego Pallotti zapisał się 21 X 1818, była w Rzymie przy San Andrea della Valde, pięknej i ogromnej świątyni należącej do Ojców Teatynów. Znajduje się przy Corso Vittorio Emanuele.

[488] Bractwo Szkaplerza Karmelitańskiego bierze początek z objawień przekazanych przez Najśw. Dziewicę św. Szymonowi Stock (†1265), generałowi Karmelitów. W Rzymie siedziba Bractwa znajdowała się przy kościele San Crisogono na Zatybrzu, przy via di San Gallicano. Pallottt należał do tego Bractwa od 21 III 1818 roku.

[489] Bractwo Najśw. Serca Jezusowego wzięło początek z objawień udzielonych św. Małgorzacie Marii Alacoąue (+ 1690). Założone zostało w Paray-le-Monial we Francji, a zatwierdzenie uzyskało od Benedykta XIII w roku 1728. W Rzymie miało swą siedzibę najpierw przy kościele a Maria della Pace. Do tego pobożnego Bractwa Pallotti należał od l VI 1819 roku. Pierwszy kościół, zwany też a Maria In Cappella, znajduje się na Zatybrzu, blisko kościoła a Cecylia, drugi — blisko Piazza Navona.

[490] Zob. przyp. 4.

[491] Por. przyp. 16.

[492] Akt ten Kongregacja Świętych Obrzędów włączyła 15 IV 1855 roku do aktów uwielbienia Boga (Niech będzie Bóg uwielbiony...). O to starał się już Pallotti, a sprawę doprowadził do skutku ks. Franciszek Yaccari, generał SAC, jak widać, już po ogłoszeniu dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP (1854).

[493] Mszał Rzymski — Modlitwy w różnych potrzebach, módl. 11.

[494] Oficjum za zmarłych powstało około VIII wieku. Papież Pius V umieścił je w Brewiarzu Rzymskim.

[495] Z Mszy o Duchu Świętym w Mszale Rzymskim.

[496] Por. nr [258a].

[497] Zob. nr 10, na pocz. nru [258].

[498] Suche Dni”, albo inaczej „Dni Kwartalne” — cztery razy w roku po trzy dni (środa, piątek, sobota), po pierwszej niedzieli Wielkiego Postu, po oktawie Zesłania Ducha Świętego, po święcie Matki Boskiej Bolesnej we wrześniu i po trzeciej niedzieli Adwentu.

[499] Szkaplerz Ojców Trynitarzy Bosych — znak zrzeszenia, którego członkowie popierać mieli cele Zakonu Trójcy Przenajświętszej od Wykupu Niewolników (założyciel św. Jan z Mathy, †1213). Pallotti należał do Bractwa od 11 XI 1816 roku. Klasztor Trynitarzy znajdował się do roku 1828 przy kościele issima Trinita ai Monti.

[500] Bractwo Paska Matki Bożej Pocieszenia powstało w Bolonii w roku 1575 przy kościele Ojców Augustianów Eremitów, agregowane do tegoż Zakonu. W Rzymie za Pallottiego klasztor tego Zakonu znajdował się przy słynnym kościele a Maria del Popolo przy Piazza del Popolo. Święty należał i do tego Bractwa.

[501] Szkaplerz Najśw. Maryi Panny Zakonu Mercedariuszy związany jest z Zakonem NMP od Wykupu Niewolników, założonym przez św. Piotra z Noli (†1254). Pallotti należał do tego Bractwa od 31 VII 1818 roku.

[502] Bractwo Imienia Bożego powstało w roku 1555 w Rzymie przy dominikańskim kościele a Maria sopra Minerva, tuż przy rotundzie Panteonu. Nazwa pochodzi od pogańskiej bogini Minerwy, gdyż kościół wspomniany zbudowano na ruinach świątyni poświęconej temuż bóstwu. Do Ojców Dominikanów kościół należy od 1370 roku.

[503] Ta „krótka uwaga” obejmuje płeć stron! Opuszczamy tekst z uwagi na zdezaktualizowanie się tych spraw, ale nie można przejść do porządku dziennego nad faktem, że Święty przywiązuje tak wielką wagę do odpustów, wracając do nich tak często w swych Pismach.

[504] Zob. inne opracowania z tegoż okresu w OOCC XI 630—651, 862—658.

[505] Jest to 9-stronicowy autograf Pallottiego. Przed tytułem umieszczono inicjały, podobnie jak w póz. 4, które tu opuszczamy.

[506] O świętym Alojzym Gonzadze zob. przyp. 16. Związek, o którym mowa, istniał przy kościele a Maria del Pianto, połączony z Kongregacją Mariańską. Pallotti od roku 1816 był przynajmniej przez dwa lata „mistrzem nowicjuszów” w tym Związku.

[507] Zob. analogiczny, choć różniący się od obecnego, wstęp przy poz. 4.

[508] Zob. przyp. 21. Klasztor wspomniany należał do Klarysek.

[509] Ściśle biorąc tytuł „mistrz nowicjuszów” ma swe właściwe zastosowanie w zakonach. W omawianym związku stosowano ten tytuł przez analogie. Jest znamienne, że Święty zostawszy takim „mistrzem”, w innych Pismach (chyba ze skromności) nie podkreśla już wymogu, według którego mistrz ma być jednym „z najbardziej wzorowych asystentów”.

[510] W schemacie zamieszczanym w ∞CC XI 593 czytamy, że dolną granicę stanowi wiek lat dwunastu.

[511] Dokładniejsze szczegóły zob. we wspomnianym schemacie, ∞CC XI 610 nn.

[512] Witaj, Królowo (Salve Regina) — antyfona na cześć NMP odmawia na przez wieki na zakończenie brewiarzowego Oficjum od niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego do soboty przed I niedzielą Adwentu. Antyfona pochodzi z X—XI wieku. Słowa końcowe: O Clemens, o Pia, o Dulcis Virgo Maria miał dodać św. Bernard z Clairvaux, gdy wracając kiedyś do klasztoru trafił na śpiewaną właśnie przez mnichów antyfoną. O Bernardzie, przypis 165.

[513] Por. nr [260d] 5.

[514] Szerzej o tym — schemat umieszczony w ∞CC XI 614.

[515] Pod Twoją obronę (Sub Tuum praesidium) — jedna z najstarszych modlitw do Matki Bożej. Powstała w Egipcie w wieku II lub III.

[516] Zob. nr [2S7d] — Aniele Boży, Stróżu mój — znana ta modlitwa powstała w wieku XI—XIII.

[517] Dalsze szczegóły zob. w podawanym już schemacie, OOCC XI 616.

[518] Modlitwa piąta z formularza mszalnego na sobotę Suchych Dni Wielkiego Postu.

[519] Modlitwy przed zabawą skonkretyzowano i przedstawiono w szczegółach w cytowanym schemacie, s. 616—619.

[520] Znana modlitwa dziękczynna z Rytuału Rzymskiego.

[521] Zob. przyp. 34.

[522] Dalsze szczegóły zob. w cytowanym schemacie, OOCC XI 619.

[523] Pallotti ma tu na myśli szkoły duchowne, tj. takie, które nazwalibyśmy dziś seminariami niższymi i wyższymi. Skrócony schemat takiego regulaminu zob. OOCC XI 660 nn. To co Pallotti tu napisał (nry [262]—[264]), daje wiele do myślenia człowiekowi żyjącemu w dobie laicyzacji i desakralizacji.

[524] Regulamin pisany nieznaną ręką, zawiera osiem stron, z których druga jest czysta. Data nie oznaczona, ale przyjmuje się, że Pismo pochodzi z podanych lat 1817—1818.

[525] Przed tytułem i po nim umieszczono inicjały podobnie jak w póz. 4., które tu pomijamy.

[526] Pius VII (Barnaba Chiaramonti) kierował Kościołem jako papież od 1800 do 1823.

[527] Mowa tu o czytaniu książki zawierającej przykłady i wypowiedzi z życia Świętych i innych osób rozłożone na poszczególne dni w roku.

[528] Opuszczamy tu pełny tekst tych aktów (znajdują się one w nrze [256e] wraz z informacjami o odnoszących się do nich odpustach, gdyż po reformie indulgencjarnej dyscypliny straciły one swą aktualność.)

[529] Zob. przypis 34.

[530] Z powodów podanych wyżej opuszczamy zestaw odpustów za te modlitwy, wyliczonych w nocie.

[531] Regulamin w autografie Pallottiego zawiera 12 stron, bez daty, przyjmuje się, że pochodzi z lat 1817—1818.

[532] Opuszczamy inicjały umieszczone podobnie jak na początku póz. 4.

[533] Co do tych religijnych wskazówek por. drugą część przypisu 65.

[534] Od „Prócz obrazu...” do końca akapitu dodano później.

[535] Sykstus V (Felice Paretti), papież od 1585 do 1590, był uprzednio generalnym Prokuratorem Franciszkanów Konwentualnych z siedzibą przy kościele San Salvatore in Onda przy via Pettinari w Rzymie. Budynki wraz z tym kościołem przeszły w roku 1847 na własność SAC. Zob. Wyb. U nr [51] póz. 26.

[536] Opuszczamy znów wzmiankę o odpustach przyznanych przez Sykstusa V.

[537] Zob. przypis 69.

[538] Opuszczamy znów wzmiankę o odpustach.

[539] Rozumie się, przed Bożym Ciałem.

[540] „Kwiatki” (fioretti), tzn. drobne ofiary, umartwienia itp.

[541] „Koronki... do Pana naszego Jezusa Chrystusa” - prawdopodobnie mowa tu o Koronce o Imieniu Jezus. Por. przyp. 20.

[542] Pallotti mówi na trzech stronach o odpustach dla odmawiających te modlitwy. Opuszczamy z racji podanych wyżej.

[543] Według obliczeń ks. Moccii odpowiadałoby to porannej gadzinie OOCC V 539 nota 2.

[544] „Zegar” w innej formie zob. Wyb. II, KLambr nr [579 a-h.]

[545] Zwyczaj bicia w dzwony na tę pamiątkę utrzymał się w Rzymie dotąd, jak świadczy ks. Moccia (OOCC V 540 nota 2). Przypada to na obecną godzinę mniej więcej 15.00, co odpowiadało według dawnej rachuby godzinie 21.00. — Benedykt XIV (Prospero Lambertini) — papież od 1740 do 1758.

[546] Gdy w roku 1801 Pallotti zaczął uczęszczać do szkoły podstawowej, znajdującej się przy via dei Cappellari (boczna ulica od via del Pellegrino), nauczycielem religii był tam wtedy ks. Antoni San- telli, dyrektor Związku młodzieżowego przy kościele a Maria del Pianto. elli był też współpracownikiem i przyjacielem Kaspra Del Bufalo.

[547] Święty, za poradą m. in. ellego, w celach zdrowotnych przebywa w Albano (ok. 20 km od Rzymu), w klasztorze Kapucynów.

[548] Pallotti, dla nowych obowiązków, musiał pożegnać się z tym Związkiem. Zob. np. ks. F. Bogdan, Na drogach Nieskończoności, s. 46.

[549] Święty ma tu na myśli upoważnienie potrzebne do założenia Oratorium i Związku młodzieżowego w Albano, na wzór istniejących w Rzymie.

[550] List pisany w San Giorgio — rodzinnej miejscowości Piotra Pawła Pallottiego, ojca św. Wincentego. San Giorgio to mała górska wioska położona niedaleko od Cascia w prow. Umbria, diec. Spoleto. Rodzina Pallottich mieszkała tam przynajmniej od połowy XVII wieku, a jej przedstawiciele żyją tam jeszcze teraz. Wincenty odwiedza w roku 1819 wraz ze swymi współpracownikami rodzinne strony swego ojca. List, o którym tu mowa, wskazuje na postawę Wincentego w czasie wycieczki, a także na jego ciągłe zatroskanie o sprawy młodzieżowe.

[551] Rieti — miasto i siedziba biskupia, dwie godziny autem od Rzymu, leży u podnóża gór Terminillo. Liczy dziś ok. 33 tyś. mieszkańców.

[552] W Rieti przez pewien czas przebywał św. Franciszek z Asyżu, znajdują się więc tam pamiątki z nim związane. Wincenty, noszący też imiona Alojzego i Franciszka, żywił do św. Biedaczyny wielką cześć, i to chyba było osobnym powodem zatrzymania się w tym umbryjskim mieście.

[553] Kolegium Rzymskie (Collegio Eomano), założone przez św. Ignacego Loyolę w roku 1551, zostało zatwierdzone przez papieża Juliusza III w roku 1552. W roku następnym erygowano tam fakultet filozoficzny i teologiczny. Papież Pius IV przy Kolegium Rzymskim założył w roku 1565 Seminarium Rzymskie. Kolegium to, przeniesione na inne miejsce, nosi dziś nazwę „Gregoriany” (papieskiego Uniwersytetu Gregorianum).

[554] Choć w Rzymie noszenie sutanny nie było wtedy obowiązujące, Pallotti przykładem swoim szerzył zwyczaj noszenia tej szaty przez duchownych. Zob. ks. F. Bogdan, Na drogach Nieskończoności, s. 32.

[555] To znaczy ok. godz. 18.

[556] Giuseppe da Leonessa (1556—1612), kapucyn, wyznawca, misjonarz, beatyfikowany w roku 1737, kanonizowany w dziesięć lat później.

[557] Kajetan Bonanni współpracował z Kasprem Del Bufalo w Hospicjum a Galla i tam Pallotti z nim się zapoznał. W r. 1820 Bonanni zostaje bpem Nursji (Norcia), diecezji odłączonej w tymże roku od Spoleto. Bonanni zatem to pierwszy biskup tej diecezji, na której terenie znajdowało się San Giorgio. — Jakie stosunki łączyły Świętego z tym biskupem, widać z listu z dnia l IV 1836 (Lett. 369 s. 93—94).

[558] Zob. wyżej, póz. 415.

[559] O „Dziesiątkach” zob. wyżej, nr [260c]. — Pallotti, po uzgodnieniu z ellim, zrzekł się w roku 1819 stanowiska „mistrza nowicjuszów” (na rzecz ks. Tomasza Borti, późniejszego wicerektora Seminarium Rzymskiego i sekretarza konferencji dla duchowieństwa prowadzanych przez Pallottiego), a sam objął opiekę nad pierwszą Dziesiątką, obejmującą najstarszą młodzież. Patronem tej Dziesiątki by} św. Filip Nereusz.

[560] Galla, córka patrycjusza Symmacha, zostawszy wdową w młodym wieku, rozdała cały swój majątek ubogim poświęcając się pełnieniu dobrych uczynków i pokutnemu życiu. Zmarła około połowy VI wieku. Czczona jest w Kościele jako Święta. W byłym jej pałacu zbudowano kościół pod wezwaniem a Maria in Porticu. Później rodzina Odescalchich odbudowała go pod wezwaniem a Galia, a obok urządziła hospicjum pod tym samym mianem, utrzymując je swym kosztem. O tym hospicjum pisze w 1842 roku prał. C. L. Morichino w swym cennym dziele o Instytutach charytatywnych (I, s. 159 —162), jak również o W. Pallottim w związku z Pia Casa (II, s. 88—89). Hospicjum znajdowało się przy via Bocca della Verità (Wyb. I s. 37 przyp. 7) i w cytowanym roku 1842 roztaczało opiekę nad 234 osobami płci męskiej. Dziś zabudowania nie istnieją — zostały usunięte przy przebudowie Rzymu, a w tym miejscu przebiega teraz via del Marę. Na początku XVIII w. był tam Związek Księży, który przejął troskę duszpasterską nad znajdującymi się blisko bezdomnymi, o czym niżej (w IV dziale).

[561] Pismo jest 8-stronicowym autografem Pallottiego. Podobny, lecz obszerniejszy dokument znajduje się w OOCC XI 579—589.

[562] Inicjały haseł: Dla nieskończonej chwały Bożej; Jezus, Maryja, Józef; Bóg jest obecny; Pamiętaj, że umrzesz; Bóg wszystkim zawsze.

[563] Fienaroli — zajmujący się przygotowaniem siana — to robotnicy pracujący na łąkach w okolicach Rzymu.

[564] Cały ten akapit: Akt strzelisty... jest dodany później.

[565] „warunki... konieczność” — dod. późn.

[566] Pełny tekst znajduje się w nrze [256e].

[567] Zob. przyp. 4 i 31.

[568] Nieco inaczej przedstawiona została ta część dyspozycji w Piśmie z OOCC XI s. 581: 10. W toku katechezy należy dołożyć starania, by poinformować wiernych o nabożeństwie do Najśw. Serc Jezusa i Maryi, do Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, o nabożeństwie Różańcowym ku czci Najświętszej Maryi Panny oraz o odpustach [z tym związanych]. Również, że do takich [form] pobożności będą przyjmowani w dni Komunii św. przez ewangelicznych pracowników Związku św. Galii, jako że postanowili oni dokonywać wpisów wiernych do wspomnianych form pobożności i dawać im wszystkim pamiątki. Oto one: 1) książeczka wpisu do [Bractwa] Najśw. Serca Jezusa, 2) wizerunek Jezusa Ukrzyżowanego, w związku z nabożeństwem do Najdroższej Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, 3) obrazek Serca Maryi, 4) Koronkę poświęconą przez Wielebnych Ojców Dominikanów. W oznaczonym miejscu książeczki wpisowej i na odwrocie św. obrazka wypisze się imię i nazwisko wpisanego wiernego, dzień, miesiąc i rok przyjęcia, a na obrazku Najśw. Maryi zaznaczy się prócz tego, że wpisany został do Różańca św., aby sam czytając czy dając do przeczytania innym, mógł sobie o tym zawsze przypominać. Nota: Gorliwy duchowny zaznaczy w czasie nauki, że do uzyskania odpustów świętych... (XI, s. 586587).

[569] Opuszczamy ten akapit o odpustach.

[570] Dołączamy tu pewne nowe elementy z Pisma zamieszczonego w OOCC XI 582—583.

[571] Była to przez długie czasy bardzo popularna w Kościele forma odpustów, dziś nieaktualna.

[572] Jest to również autograf Pallottiego, wiążący się z poprzednim.

[573] Pismo nie ma daty, ale przyjmuje się, że pochodzi z roku 1816.

[574] To jest dopisek Pallottiego. Prawdopodobnie chodzi tu o prób. Jana Bedoniego. Dochowały się dwa listy Świętego pisane do tego księdza, bez daty, ale chyba z lat 1817—1820 (Lett. nr 1671 i Suppl. nr 51a).

[575] Jest to kard. Henryk Stuart, książę Yorku (1725—1807), ordynariusz Frascati od 1761 roku aż do śmierci

[576] Według ks. T. Bielskiego miały to być Szarytki (Wyb. I s. 324), ale jest mało prawdopodobne, bo panie te zwane przez Pallottiego Sorelle della Compagna della Carita, chodzą po wsi, co nie leżało w zwyczaju Szarytek. Były to raczej popularne podówczas we Włoszech panie, oddane pracy charytatywnej na wzór Konferencji Św. Wincentego a Paulo. Por. Enciclop. Cattolica, pod hasłem Caritd, t. III, koi. 830—831.

[577] Co znaczy to „zwykłe wezwanie”? Być może św. Galii.

[578] Zob. wyżej, przyp. 30.

[579] Niech będzie Bóg uwielbiony..., tekst w nrze [256e].

[580] Opuszczamy zamieszczone na początku Inicjały „dla nieskończonej chwały Bożej”, itd. jak w póz. 4, po nrze [254].

[581] Zob. przyp. 44.

[582] w roku 608 papież Bonifacy IV (608—615) poświęcił w Rzymie starą pogańską świątynię, zwaną Panteonem, dedykując ją Najśw. Maryi Pannie, Królowej Męczenników (Sancta Maria adMarty- res). Świątynia z uwagi na swój kształt okrągły nosi też nazwę a Maria della Rotonda. Arcybrac- two Wieczystej Adoracji Najśw. Sakramentu zostało tam założone w roku 1539. Do Arcybractwa należał i W. Pallotti od 1.II.1818 roku.

[583] Zob. wyżej, przyp. 4.

[584] Po założeniu Zakonu Trójcy Przenajświętszej dla Wykupu Niewolników, św. Jan z Mathy (†1213) założył też bractwo, którego członkowie wspierać mieli cele Zakonu modlitwą i ofiarą. Do tego Bractwa Trójcy Przenajświętszej należał Pallotti od 11 XI 1816 roku. Kościół Trynitarzy to świątynia pod nazwą issima Trinita dei Monti, położona na górze tuż przy Piazza di Spagna. Od roku 1823 należała do Zgromadzenia Sióstr Serca Jezusowego (Sacre Coeur). Z tymi Siostrami św. Wincenty Pallotti związany był w sposób szczególny.

[585] Zob. wyżej, przyp. 31.

[586] Zob. wyżej, przyp. 4.

[587] Bractwo Różańca Świętego powstało w Walencji (Hiszpania) za czasów św. Dominika (†1221), założyciela Zakonu Kaznodziejskiego (Dominikanów). Za czasów Pallottiego siedziba rzymska Bractwa mieściła się przy kościele San Nicola dei Prefetti, znajdującym się przy ulicy o tej samej nazwie. Święty należał i do tego Bractwa.

[588] Bractwo stanowiło III Zakon Karmelitański założony przez krzyżowca, św. Bertolda z Kalabrii (†1188),w roku 1154 na górze Karmelu. Do Bractwa należał Pallotti od 16 XII 1816 roku. Karmelici posiadali w Rzymie kilka kościołów: a Maria dei Carmine alla Traspontina, tuż obok Watykanu; a Maria dei Carmine na Zatybrzu, obok S. Crisogono; a Maria dei Carmine alle Tre Cannelle; a Maria della Scala również na Zatybrzu.

[589] Arcybractwo Matki Bożej Pocieszenia powstało w Bolonii w roku 1575 przy kościele należącym do Zakonu Braci Św. Agustyna. Do tego Zakonu Augustianów należał w Rzymie bardzo popularny kościół a Maria dei Popolo przy placu tejże nazwy. Pallotti do tego Arcybractwa należał od 23 XI1816.

[590] Zob. wyżej, przyp. 29.

[591] Bractwo to jest III Zakonem Sług Maryi (Serwitów), założonych w roku 1233 we Florencji, zatwierdzonych przez Benedykta XI w roku 1254. Pallotti należał i do tego Bractwa, mającego w Rzymie siedzibę przy kościele San Marcello położonym przy Piazza San Marcello al Corso.

[592] Bractwo Paska Św. Tomasza z Akwinu, czyli Milicji Anielskiej, agregowane do Zakonu Dominikanów, znajdowało się w Rzymie przy kościele a Maria sopra Minerva, tuż obok Panteonu. Do tego Bractwa Pallotti należał od 2 II1817 roku.

[593] Zob. wyżej, przyp. 44.

[594] Bractwo Matki Bożej od Wykupu Niewolników zostało założone przez Zakon występujący pod tą nazwą — od Wykupu Niewolników. Założycielem był św. Piotr z Noli (†1256). Siedziba rzymska Bractwa mieściła się przy klasztorze tegoż Zakonu przy Viale Regina Margherita. Pallotti należał do Bractwa od 31.VII.1818 roku.

[595] Alfons Maria Liguori, założyciel Zgromadzenia Najśw. Odkupiciela (Redemptoryści), biskup św. Agaty z Goty, ogłoszony błogosławionym w 1816, a świętym w 1839 roku. Papież Pius XI przyznał mu tytuł Doktora Kościoła. Zasłużony zwłaszcza z powodu ogromnego wkładu w dziedzinę nauki teologii moralnej.

[596] Święty Dominik Guzman (1170—1221) założył w roku 1216 Zakon Braci Kaznodziejów (Dominikanie), a wcześniej, w r. 1205, Zakon Dominikanek. Tercjarski Zakon założony został w 1220 roku.

[597] Święta Kongregacja Odpustów, utworzona w roku 1669 przez Klemensa IX, została przez Piusa X włączona w roku 1904 do Kongregacji Świętych Obrzędów.

[598] Nie podano tekstu modlitwy zaczynającej się od słów: Oto ja, o dobry i najsłodszy Jezu, upadam na kolana przed obliczem Twoim...

[599] Na tym tekst się urywa, i nie wiadomo, jakie brzmienie miał mieć ten napis.

[600] Jest to autograf Pallottiego. Plik liczący 18 stron ma 5 stron czystych.

[601] Inicjały haseł, jak podane wyżej w póz. 4, opuszczamy tutaj.

[602] Wyrażenie typowe dla św. Jana od Krzyża.

[603] Mowa tu o hymnie do Ducha Świętego (Veni Creator Spiritus) oraz o odmawianej po nim modlitwie.

[604] Zob. wyżej, przyp. 34.

[605] „Koronka” w ogólności to forma modlitwy, w której, posługując się paciorkami połączonymi łańcuszkiem czy sznureczkiem, odmawiamy odpowiednią dla danej „Koronki” liczbę „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”. Koronka o Krwi Najdroższej została ułożona przez ks. Franciszka Albertiniego, który zmarł w roku 1819 jako bp Terraciny. Składa się z 33 „Ojcze nasz” i 7 „Chwała Ojcu” odmawianych przy rozpamiętywaniu męki Chrystusa Pana.

[606] Koronka na cześć Matki Boskiej Bolesnej polega na odmawianiu siedmiu dziesiątek składających się z jednego „Ojcze nasz” i siedmiu „Zdrowaś” — poświęconych siedmiu boleściom Najśw. Dziewicy, oraz z trzech „Zdrowaś” ku uczczeniu Jej łez. Nabożeństwo do Matki Boskiej Bolesnej rozwinęli Serwici, a Koronka powstała około 1223 roku.

[607] Zob. wyżej, przyp. 146 i 147

[608] Następują cztery czyste strony, a potem dwie stanowiące jakby szkicowy projekt do opracowania szczegółowszego. Zob. Moccia, V 444 nota 1

[609] „szerzyć będą.... Przenajświętszej” — dod. późn.

[610] „i całej Świętej Rodziny” — dod. późn.

[611] „pogrążony... i miłosierdzie” — dod. późn.

[612] „a ku mojemu zawstydzeniu” — dod. późn.

[613] „Chwała Maryi to nie wysychające źródło” — dod. póżn.

[614] Tekst Pallottiego o 25 stronach przepisany nieznaną ręką. Warto zwrócić uwagę, że ten Regulamin układa Pallotti nie będąc jeszcze kapłanem. Do tematu wróci później. Zob. nr [318].

[615] Opuszczamy inicjały haseł. Zob. póz. 4, s. 343.

[616] Ojcowie Pustyni, a wśród nich Eremici. Za pierwszego Eremitę uważa się św. Pawia, który w 15 roku życia schronił się na odludzie egipskie, zapoczątkowując rodzaj życia w samotności i bogomyślności. Życiorys św. Pawła napisał już św. Hieronim.

[617] Zob. wyżej, przyp. 28.

[618] Bractwo Najśw. Sakramentu powstało w Rzymie przy kościele dominikańskim a Maria sopra Minerva, w roku 1539. Członkowie zobowiązywali się do codziennego odmawiania pięciu „Ojcze nasz” i pięciu „Zdrowaś Maryjo” ku czci Najśw. Sakramentu. Do Bractwa, istniejącego też przy kościele San Lorenzo in Damaso. należał Pallotti od 26 IV 1816 t oku.

[619] Zob. wyżej, przyp. 29.

[620] Bractwo Dobrej Śmierci założone w Rzymie przy kościele Jezuitów Del Gesu w roku 1648 miało za cel przygotowywanie wiernych do śmierci godnej chrześcijan przez pamięć na cierpienia i śmierć Chrystusa Pana i przez prowadzenie godnego życia. Pallotti należał do Bractwa od 29 VIII 1817.

[621] Kościół San Lorenzo ai Monti znajdował się przy Forum Traianum, tuż przy dzisiejszym Piazza Venezia. Był wprzód kościołem parafialnym, później należał do Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Serca Jezusowego. Zburzono ten kościół przy przebudowie Rzymu.

[622] O Bractwie Dobrej Śmierci zob. wyżej, przyp. 161.

[623] Inna jest systematyka cnót chrześcijańskich w nowszej teologii Zob. cz. I. przyp. 422.

[624] Święty Bernard z Clairvaux (1091—1153), opat cysterski w Clairvaux, reformator Zakonu, współpracownik papieży (Honoriusza V, Innocentego II, Eugeniusza III), ogłoszony Doktorem Kościoła przez Piusa VIII w roku 1830.

[625] Dawne zwyczaje hagiograficzne zwykły przedstawiać życie Świętych w takim układzie: życie, cnoty, cuda itd. Trzymano się tu schematu przyjętego w procesach beatyfikacyjno-kanonizacyjnych, gdzie w tej właśnie kolejności rozpatrywano sprawę kandydata na ołtarze.

[626] Zob. wyżej, przyp. 28.

[627] por. Mszał Rzymski, Msza na niedzielę Zesłania Ducha Świętego.

[628] Zob. wyżej, przyp. 29.

[629] Opuszczamy wzmiankę o odpustach potwierdzonych 20 VIII 18.17 roku przez Stolicę Apostolską. Jest tam wzmianka, że rzecz opracował mons. elli, przyjaciel Świętego.

[630] Zob. wyżej, nr [256a].

[631] Zob. wyżej, nr [256c].

[632] Jest to modlitwa z Mszału Rzymskiego (O cnotą pokory), Modlitwy w różnych potrzebach, 27.

[633] Antyfona, werset i modlitwa — wzięte z liturgii na uroczystość Bożego Ciała.

[634] Podobnie antyfona, werset i modlitwa wzięte z liturgii na uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP.

[635] I te trzy elementy wzięte z liturgii na dzień narodzenia św. Jana Chrzciciela.

[636] Te same składniki z liturgii na dzień św. Józefa.

[637] Następuje sześć pustych stron.

[638] Wszystko wskazuje na to, że regulamin ten odnosi się do ośrodka rekolekcyjnego Opera Piatti. Zob. o tym Wyb. I s. 55 nota 9.

[639] Opuszczamy inicjały haseł, Ad Infinitam Dei Gloriom, itd. jak pod pozycją 4, s. 343.

[640] Należy pamiętać, że był to ośrodek rekolekcyjny dla szlachty, oficerów i urzędników Państwa Kościelnego.

[641] Ma się rozumieć, chodzi tu o „naczynia nocne”.

[642] Zamiast „przez okna zamknięte”, tj. wychodzące na ogród (cortile).

[643] Następuje czysta strona oryginału, na której ks. Melia napisał: Dom rekolekcyjny założony na Janiculum przez Monsra Piattiego.

[644] Dnia 22 V 1835 roku pisze Święty do kań. Sylwestra Grazianiego: Egzemplarze Miesiąca Maja dla osób świeckich są już wyczerpane. Jest jeszcze wiele egzemplarzy Miesiąca Maja dla osób duchownych, a jeszcze więcej egzemplarzy Miesiąca Maja dla osób zakonnych, gdyż tych ostatnich wydrukowano podwójną ilość (Lett. nr 272 s. 72). Widać z powyższego fragmentu listu, że w roku 1833 ukazał się Miesiąc Maj w trzech wersjach (dla ludu, dla duchownych i dla zakonników), z których pierwsza wyczerpana została w krótkim czasie, jeszcze w roku 1833. Miesiąc Maj dla wiernych (który za życia Świętego doczekał się czterech wydań) napisał Autor powodowany posłuszeństwem wobec spowiednika, ks. Fazziniego, nie umieszczając nawet swego nazwiska. Słowa zaś, którymi chce przemawiać do ludu, wkłada jakby w usta Najśw. Dziewicy. O dwu pozostałych wersjach zob. Wyb. I s. 8, 2 i 12; 4; i te doczekały się po kilka wydań.

[645] Oto karta tytułowa wydania z roku 1852: Maryja, niepokalana Matka Boga i Matka Miłosierdzia w miesiącu maju, Jej czci poświęconemu przypomina Dzieciom Kościoła Katolickiego o ich moralnych i religijnych obowiązkach nakazanych przez Jej Bożego Syna Jezusa w czasie Kazania na Górze zapisanego w świętej Ewangelii. Dzieło Sługi Bożego ks. Wincentego Pallottiego, Założyciela Kongregacji i Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego. Rzym, Zaklad Drukarski G. A. Bertinelli, via Sistina 46, 1852.

[646] Posługujemy się przekładem ks. J. Wróbla (Ołtarzew 1956) z niewielkimi modyfikacjami, jakie okazały się potrzebne czy wskazane.

[647] Dziś powiedzielibyśmy raczej: „Bracie Czytelniku” lub coś podobnego.

[648] Pomijamy tu strony tekstu mówiące o przygotowaniu (dzień przygotowawczy) do majowych nabożeństw.

[649] Pamiętamy, że w tych dziełkach Święty przemawia jakby ustami Matki Najśw.

[650] Wiadomo, że Święty odczytywał często swe intymne zapiski, jak świadczą dopisywane nieraz późniejsze dodatki; wyraził też prośbę, aby w przypadku ciężkiej choroby odczyt ywano mu pewne części tych notatek.

[651] Opuszczamy też „Przygotowanie” poprzedzające każdy dzień tej majowej serii. Rozważania majowe omawia Święty na tle „Błogosławieństw”.

[652] Warto dla porównania śledzić, jak Święty rozwija to błogosławieństwo w Miesiącu dla osób zakonnych, co uczynimy w następnych przypiskach.

[653] 1. Jakże wzrośnie twe szczęście, duszo Bogu poświęcona, jeżeli w świetle wiary przypomnisz sobie opis św. Ewangelii, według której Syn mój, a twój najdroższy Oblubieniec, widząc wokół siebie tłumy ludzi, pragnących słuchać Boskich Jego pouczeń, wstąpił na górę — zaznaczając niejako, że tak słodko głoszone nauki wiodą do nieba — i stamtąd przekazał treściwe pouczenia ewangeliczne. Z miłości swej wypowiedział też następujące słowa: „Błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest Królestwo Niebieskie” [Mt 5, 3]. Jest to nauka, której niestety świat nie rozumie; lecz by ją przynajmniej w ten sposób dać do zrozumienia i przyjęcia, Syn mój, Pan i Władca Wszechświata, przyszedł na ziemię, aby dać pociągający przykład przez swe ubóstwo. (Mese di Maggio perpersone Religiose, Roma 1952, s. 18).

[654] 2. A zatem jak bardzo winnaś się cieszyć, duszo Bogu oddana! Oto Oblubieniec twój, Jezus Chrystus, umieścił cię w stanie zakonnym, w którym możesz łatwo pielęgnować i udoskonalać ducha ubóstwa oraz oderwanie się od zwodniczych dóbr tego świata, które niezbędne jest do zdobycia Królestwa Niebieskiego. Możesz ponadto naśladować bliżej swego Zbawiciela, by tym samym przysposobić się do posiadania większych skarbów w wiekuistej chwale. Aby się pobudzać do wiernego naśladowania Chrystusa Pana, spoglądaj na świętych założycieli różnych zakonów będących ozdobą Kościoła, Oblubienicy mego Syna. Patrz, z jaką żarliwością, dla naśladowania Jezusa Chrystusa, kochali ubóstwo -w pożywieniu i sprzętach, a niektórzy pozbawiali się i tego, co powszechnie uważa się za niezbędne do życia. (Tamże, str. 18—19).

[655] 3. Pragnę, abyś się przykładała do zamiłowania i praktykowania ubóstwa zewnętrznego, by przez to wyrobić i pogłębić w sobie ducha ubóstwa. Pomyśl, że w nieprzebranych skarbach Bóstwa przygotowane są niepojęte bogactwa dla dusz, które okażą swą wierność względem Boga w zamiłowaniu do ewangelicznego ubóstwa. Nieskończona miłość chce ich udzielać wszystkim dzieciom Adama; poleciła zatem swemu Synowi Wcielonemu nauczyć jej w praktyce w sposób najdoskonalszy. W tym to celu Słowo Wcielone wybrało i Matkę ubogą, i ubogiego ojca [mniemanego]: ubogimi bowiem byliśmy i Ja, i oblubieniec mój, św. Józef. Powiedz mi, duszo Bogu poświęcona, czy nie chciałabyś z całą żarliwością serca swojego praktykować jak najdoskonalej ubóstwa w duchu swego zakonu? Czy nie chciałabyś naśladować świętych Założycieli zakonu, do którego wstąpiłaś, i św. Józefa, mego oblubieńca, Mnie, Matkę swoją, oraz Jezusa, twego Oblubieńca? Czy nie pragniesz nieba? Błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest Królestwo Niebieskie! Pamiętaj, że traci się ducha ubóstwa, jeżeli ubóstwa nie praktykuje się w zakonie. (Tamże, s. 19—20).

[656] Ten regulamin dla wiernych w ogólności, różni się od zamieszczonego w Wyb. I s. 213—214, a przeznaczonego dla członków Zjednoczenia.

[657] Jest to przekład ks. J. Wróbla dokonany według wydania Miesiąca dla wiernych z roku 1852.

[658] Akty te podajemy w nrze [276].

[659] W nawiasie Święty podaje odpusty przewidziane na kwadransowe rozmyślanie. Opuszczamy te odpusty.

[660] Przypisuje się to twierdzenie św. Alfonsowi Liguoriemu. Zob. o nim wyżej, przyp. 136.

[661] Jest to 8-stronicowy autograf Pallottiego. Tytuł Sugestie... pochodzi od ks. Hettenkofera.

[662] Rzecz dotyczącą nauczania zasad wiary opracował Święty również w ramach systemu prokur (prok. IV, Wyb. I s. 298—301). Autograf, o którym tu mowa, powstał co najmniej rok wcześniej niż wywód o IV prokurze, a zatem przed 1839, i choć formalnie jest odrębnym Pismem, mógł stanowić materiał do późniejszego opracowania.

[663] Jest bardzo możliwe, że Pallotti kieruje te słowa, nie wymieniając adresata wyraźnie, do sługi Bożego kard. Karola Odescalchiego, który w latach 1836—1838 był Wikariuszem Rzymu. W roku 1838 Odescalchi zrzekł się godności kardynalskiej i stanowisk w konsystorzu. Por. M o c c i a, OOCC V 563 nota 4.

[664] Karol Boromeusz (1538—1584), kardynał i arcybiskup Mediolanu, zaliczony w poczet Świętych w roku 1610.

[665] Chodzi tu najprawdopodobniej o godność kardynalską.

[666] Z tej wzmianki o kasach oszczędności należy wyciągnąć wniosek, że Pismo niniejsze powstało po 1836 roku; w tyrn bowiem roku w Państwie Kościelnym pojawiają się pierwsze tego rodzaju kasy.

[667] Przy równości pod innymi względami.

[668] Na marginesie dopisał Pallotti takie słowa: I któż nie widzi tego, że ogromnie wzrosłaby frekwencja, gdyby wydano zarządzenie, że nikt nie będzie dopuszczony do publicznych stanowisk, jeżeli nie stwierdzi się rzetelnej jego wiedzy w odniesieniu do prawd katolickiej wiary. I czemuż by nie wydać zarządzenia tego rodzaju. Może to i powinno być zrobione, wszak jest czymś godnym Państwa Kościelnego i katolickiego miasta.

[669] Akta te wydane w Paryżu 1689 opracował benedyktyn Thierry Ruinart (1657—1709). Rzymskie wydanie w czterech tomach ukazało się w latach 1777—1779.

[670] Ta ostatnia świątynia nie należy wprawdzie do największych kościołów rzymskich, odznacza się jednak czcigodną starożytnością, a dla Polaków jest ważna z różnych względów, m. in. ze związku z prymasem kard. Stefanem Wyszyńskim i jego Następcą na stanowisku prymasa.

[671] Order ustanowiony w roku 1831 przez Grzegorza XVI.

[672] Jest to pełny tytuł Zjednoczenia — widać i z tego, że Pismo powstało przed zamachem na Dzieło Pallottiego.

[673] Opis dokładny podaje pod tymi hasłami Enciclopedia Cattolica.

[674] W przybliżeniu kobiety po 45 roku życia.

[675] Chodzi o oratorium w mieście Urbino, stolicy metropolii. Z kontekstu wynika, że to „nocne” oratorium to po prostu nabożeństwo wieczorne.

[676] Jest to fascykuł 8-stronicowy z autografem kan. Alippiego (zob. przyp. 218) w sprawie oratorium i z pisemnymi uwagami Świętego.

[677] Kurcjusz Alippi — wpierw alumn Seminarium Rzymskiego, potem sekretarz abpa Tanary z Urbino i kanonik katedralny. Zapisany do Zjednoczenia w dniu 16 VI 1839 roku. Pozostało kilka listów Pallottiego pisanych do niego. Zob. Lett. nry: 561, 680, 761, 798, 906.

[678] Jan Mikołaj Tanare, były bp Faenzy, został w roku 1832 abpem Urbino aż do roku 1845, kiedy otrzymał nominację na patriarchę Antiochii. Zmarł w roku 1853.

[679] Od „Ja... urbinateńskiej” — późniejszy dopisek tegoż kanonika. Następujący teraz projekt jest poprzedzony inicjałami typowymi dla Pallottiego, stąd może i dla członków Zjednoczenia.

[680] Jak już wiemy, do Zjednoczenia należał i kan. Alippi.

[681] Chodzi tu o pozycję z roku 1838 (OOCC IV 38—53). Wyb. I s. 130-135. - Teksty podane tu i niżej pochodzą od Pallottiego.

[682] Następuje część brewiarzowej Komplety, ale bez psalmów i innych mniejszych części składowych tej ostatniej hory, zamykającej oficjalne modły dnia.

[683] Vi adoro ogni momento, o vivo Pan de Ciel, gran Sacramento E sempre sia lodato, l`amabile Gesu sagramentato Sia lodato e ringraziato ogni momento, il issimo e divinissimo Sagramento. Evviva Maria, Maria evviva, Evviva Maria, e Chi la creó! Wielbię Ciebie w każdym momencie, o żywy Chlebie nasz, w tym Sakramencie I niech wciąż będzie wielbiony, Jezus Umiłowany w Sakramencie utajony. Niech będzie cześć i chwała w każdym momencie Bogu Najśw. w tym Sakramencie. Niech żyje Maryja, Maryja niech żyje, Niech żyje Maryja i Kto stworzył Ją! Vi adoro śpiewa się w Rzymie jeszcze w naszych czasach.

[684] Filip Nereusz, zob. przyp. 28.

[685] Jedna z dziękczynnych modlitw po Mszy św., umieszczonych w Mszale Rzymskim.

[686] To jest 29 IX, 29 VI, 3 XII, 21 VI. — O Alojzym Gonzadze zob. przyp. 16. Święty Franciszek Ksawery, Apostoł Indii, zmarł w roku 1552. Obydwaj — członkowie Tow. Jezusowego.

[687] Jest tu mowa o Maestre Pie, które założone zostały w Viterbo w 1685 roku przez Błog. Różę Venerini (1656—1728).

[688] Linię tę zakreślił sam Święty przed podaniem końcowych rad.

[689] Chodzi tu o rozpowszechniony Tributo quotidiano (lub Piissima erga SS. Dei Genitricem... Hebdomadalis supplicatio), propagowany bardzo przez Pallottiego.

[690] Agostino Simonetti był rzymskim ajentem abpa Tanary, Lett. nr 560.

[691] Chodzi chyba o zebranie w omawianej sprawie.

[692] Jest to 10-stromicowy autograf Pallottiego, drukowany po raz pierwszy w Race. II nry 686—695.

[693] Przy Piśmie nie ma daty, ale kryteria wewnętrzne wskazują na rok ok. 1640.

[694] Ristretto oddajemy przez „Zespół”, gdyż stanowi on osobną grupę osób należących do całego Związku (adunanza). Zob. nr 4 tego nru [380a]

[695] O świętym F. Salezym, zob. Wyb. I s. 338-Λ339.

[696] Talk oddajemy Alfabetu dci Monaci. O tym dziele nie umie powiedzieć nawet Włoch, ks. F. M o c c i a, OOCC V 681 nota 3.

[697] Zob. Wyb. II, KLambr nry [530]—[532]. Noszenie na sobie tego krzyża ma przypominać to, co zwie się symbolicznie krzyżem św. Franciszka Salezego.

[698] Brak tu wyraźnej wzmianki o konferencjach, ale o nie właśnie tu chodzi. Zob. niżej, nr 29 w mrze [280d],

[699] Jest to tzw. „kapituła win”. Zob. Wyb. II, KLambr nr [634].

[700] Tu urywa się myśl. Można się domyślać, że o wyjątku decyduje kierownik, o którym w następnym numerze (14).

[701] „z przekroczenia... jak związkowych” — dod. późn.

[702] „wybór wymaga... Wikariusza” — dod. póżn.

[703] Tu następuje numer 17 — znak, że to, co tu po nim następuje, jest dodatkiem późniejszym.

[704] Te i poniżej wymienione rekwizyty miały się przyczyniać do wywoływania odpowiedniego nastroju, który bardziej odpowiadał ówczesnym niż dzisiejszym nawet pobożnym ludziom.

[705] Chodzi tu o dzieło pt. Ejercicio de perfection y virtudes cristianas, wyd. pierwsze w Sewilli 1609, znane i w przekładach, również polskim. Zob. Wyb. I s. 263 przyp. 2.

[706]. Patrz wyżej, nr 10 w mrze [280b]

[707] W tym miejscu nakładało się pokutę.

[708] W oryginale omyłkowo powtarza się nr 36, co poprawiamy do końca tej numeracji.

[709] w oryginale najpierw jest mowa o dwu, potem o trzech grupach. Unikamy niejasności przez przymiotnik „następujące” grupy.

[710] Stąd wszyscy mają się do końca swego życia uważać za „początkujących”.

[711] Oryginalny tekst nie jest tu j ednoznaczny.

[712] Od „do prawej ręki... o śmierci” — dod. późn.

[713] Jedna uncja to 33 gramy.

[714] Modlitwa mszalna z czwartku po Środzie Popielcowej.

[715] Według ks. Moccii byłyby to psalmy (wedł. Wulg.): 119, 118, 125, 122 i poprzedzający je kantyk Magnificat [por. Łk l, 46 nn].

[716] Jest to modlitwa następująca po Te Deum i w wotywnej Mszy pro gratiarum actione.

[717] Modlitwa z Rytuału Rzymskiego: Dziękujemy Ci, Panie Boże, za wszystkie dobrodziejstwa Twoje. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

[718] Jest oczywiste, że chodzi tu o troskę wyrażaną w Pismach i to nie we wszystkich. O innych działaniach wyrażających starania Świętego w tej dziedzinie, zobacz w znanych życiorysach, a także w dziele E. Pontiego. La Pia Casa di Carità in Bór go S. Agata, Rama 1939, s. 11—56.

[719] Pia Casa di Carità, formalnie przejęta przez Zjednoczenie dnia 25 Ul 1838, a zasiedlona 26 VI tegoż roku (zob. Ponti, La Pia Casa, 48, 53--54) — to nie tylko wynik trosk i zabiegań Pallottiego o los opuszczonych dziewczynek i dziewcząt, ale i źródło tak radości, jak i kłopotów Świętego. 0 biedne dzieci pozbawione opieki troszczyło się Zjednoczenie od samego początku, a niedola ich po okresie groźnej epidemii cholery (1837) skłoniła Pallottiego i jego przyjaciół do zdwojenia wysiłków, czego rezultatem był Dom Miłosierdzia przy S. Agata dei Goti w Rzymie. Rozwijający się przytułek wymagał opartego już na doświadczeniu regulaminu, który mógłby się stać wzorcem dla innych domów tego typu -a domy takie miały być częścią zainteresowań osobnej, XII prokury (Wyb. 1 s. 341—344; OOCC I 361—368). Jak bardzo sprawa ta leżała Świętemu na sercu, dowodzi fakt, że w czasie swego historycznego pobytu w Camaldoli latem roku 1839 chory i pogrążony w uciskach Pallotti przystępuje do opracowania tego regulaminu (w druku OOCC VI wynosi aż 180 stron!), a dopiero po tym — do pisania dziełka o Zjednoczeniu i tzw. Reguły Wielkiej. Regulamin, którego tu małą tylko część podajemy, nie znany w polskiej Prowincji SAC, był tłumaczony na język polski w małym urywku znajdującym się w Race. I nry 288—306. Wyjątki z tej części, jakie wydają się ważniejsze, podajemy tu na podstawie wersji z roku 1849, gdyż prezentuje ona postać regulaminu bardziej dojrzałą, przejrzaną i miejscami zmodyfikowaną przez samego Świętego. Godzi się tu zaznaczyć, że z personelu opiekuńczego tego Domu Miłosierdzia wyłoniła się z czasem Kongregacja Sióstr Pallotynek.

[720] Jak wspomniano, regulamin występuje w dwu wersjach. Powody przekładu wersji drugiej zob. wyżej, przyp. poprzedni (260).

[721] Z tej zmiany Pia Casa w wersji I na Pie Case w wersji II widać, że regulamin ułożony w roku 1839 dla Domu przy S. Agata dei Goti ma służyć za wzór innym Domom Miłosierdzia.

[722] To już nie przez Zjednoczenie, jak czytamy w I wersji, ale przez Kongregację popiera się tego rodzaju Donny w roku 1849. W roku 1854 trzeba to było zmienić na Pobożne Stowarzyszenie Misyjne.

[723] Na drugiej stronie mamy obszerną informację ks. Orlandiego, m. in. o tym, że kopię sporządził kleryk, kandydat do Kongregacji, Karol Maria Sallat, który odszedł z Kongregacji przed 15 I 1850 roku.

[724] Po roku 1854 ks. Melia poprawia: „...pod kierownictwem Wspólnoty centralnej Pobożnego Stowarzyszenia Misyjnego”.

[725] Po roku 1854 tenże Melia poprawia: „Kongregację Księży...” na „Księża centralnej Wspólnoty...”

[726] Inny nieco jest wstęp i uzasadnienie stworzenia Domu Miłosierdzia w wersji pierwotnej z 1839 roku. Czytamy tam, że w kilka miesięcy po założeniu Zjednoczenia podjęto plan stworzenia takiego ośrodka dla opuszczonych dziewcząt. Członkowie Zjednoczenia zatwierdzili ten plan „nie tylko w tym celu, aby zapewnić opuszczonym dziewczętom chrześcijańskie i społeczne wychowanie, ale także po to, aby Zjednoczenie posiadało pod swym duchowym kierownictwem zrzeszenie niewiast gotowych swą działalnością i pracami przyczyniać się według możności do utrzymania ustronia misyjnego, jakie właśnie zamierzano utworzyć” (OOCC VI 248). Następuje na stronach 249—253 opis rozwoju tej inicjatywy aż do momentu otwarcia Domu. Opis ten pominięto w wersji z roku 1849, ale nie zrezygnowano z dwojakiego celu planowanego przedsięwzięcia, jak wynika z akt. l działu pierwszego (nr [282a]).

[727] Ksiądz Moccia odsyłając do Amoroso, 174 i 175, twierdzi, że Święty wzmiankuje tu ośrodek przy Ponte Sisto (zob. OOCC VI s. 423), a już z całą pewnością dom na Janikulum i w Velletri.

[728] Mowa tu o Przełożonym Generalnym dzisiejszego SAC.

[729] Tekst wedł. OOCC VI 436—451.

[730] Zob. przyp. 267, akapit drugi.

[731] Opuszczono tu widniejący w I wersji napis: „Podstawa, czyli fundament Zarządu Pobożnego Domu” (OOCC VI 253).

[732] „Kongregacji i” — dopisano na kopii z 1849.

[733] Jest to dalsza część Działu I. Zob. nr [282].

[734] Przekład tekstu kopii z 1848, OOCC VI 434—451.

[735] Przytaczamy tu tylko art. 1-2 rozdziału czwartego I części o zarządzie zewnętrznym, OOCC VI 463—467.

[736] Opuszczamy akapit pod nrem 6, niezbyt jasny co do treści, a dla celów tego Wyboru nieistotny.

[737] Nie jest oczywiście wzbroniona konsultorom cooreptio fraterna, ale tylko występowanie czy karcenie w charakterze władzy.

[738] Ograniczamy się do tych tekstów z działu I o zarządzie zewnętrznym i przechodzimy do wyjątków z sekcji II o zarządzie l regulaminie wewnętrznym.

[739] Zob. OOCC VI 489—493.

[740] Warto podkreślić, że zjawisko to odnotowuje Święty, któremu stosunki panujące we wspólnotach zakonnych nie były obce!

[741] Ks. Orlandi dopisał tu: „i na spacerze”.

[742] Spis podajemy w nrze [290b].

[743] Funt dawnej wagi wynosił 333 gramy; uncja, czyli 1/12 cześć funta — ok. 28 gramów.

[744] Jest to znane i lubiane dotąd bacald, sporządzane z filetów dorsza.

[745] Boccale — dzban, karafka, objętości około jednego litra.

[746] Teksty wzięte z OOCC VI 521—523.

[747] Teksty z OOCC VI 548—556.

[748] OCCC VI 597 nn i 600 nn.

[749] Są to: św. Franciszek z Asyżu i św. Stanisław Kostka.

[750] Zob. OOCC IV 27—28.

[751] Według naszej rachuby jest to godz. piętnasta, czyli starorzymska dziewiąta, o której umierał Zbawiciel.

[752] Ksiądz Orlandi przekreślił cały ten rozdział po uprzednim dokonaniu w nim pewnych modyfikacji.

[753] Opuszczamy następujących jeszcze siedem rozdziałów i przechodzimy do części II zarządu wewnętrznego, która, bez nagłówka, rozpoczyna się rozdziałem „jedynym”, bo nie ma sekwencji.

[754] Tekst OOCC VI 570—572.

[755] Por. Wyb. II, KLambr nr [334] nn.

[756] Tak oddajemy wieloznaczny rzeczownik Congregazione.

[757] Los wielu podówczas, młodszych, zwłaszcza samotnych kobiet, narażonych szczególnie na niebezpieczeństwa, był przedmiotem osobnej troski Świętego-. Organizacjami opiekuńczymi zajmować się miała osobna prokura (zob. Wyb. I nr [189] s. 290, o prokurze IV). Pallotti potwierdzając wyraźnie odpowiedzialność prokury w tej dziedzinie (zob. niżej, nr [298], myśli o osobnej organizacji dla samotnych kobiet, opracowuje szczegółowe zasady normujące ich życie i pracę, a projektowane Stowarzyszenie oddaje pod opiekę ćw. Zyty, otaczanej już za życia wielką czcią służącej (†1272?). W roku 1953 Pius XII ogłosił ją Patronką służących domowych. — Tego projektowanego Stowarzyszenia „Żytek” nie należy mieszać ze Zgromadzeniem Sióstr Żytek. Prócz tego godzi się wspomnieć, że sprawa wcielenia w czyn planu Pallottiego wymagałaby jeszcze osobnych badań.

[758] Jest to rękopis Pallottiego stanowiący plik 56-stronicowy. Mówiąc o krzewicielu tego Stowarzyszenia, tj. o Zjednoczeniu, Święty nie używa słowa „Kongregacja”, z czego można wnioskować, że Pismo powstało między rokiem 1839 a 1845, może 1841/1842 (Schule, III 648). Rozporządzamy dotąd przekładem ks. J. Wróbla tylko tych wyjątków, które opublikowano w Race. I nry 438— 477. Poniżej publikujemy tekst w zasadzie cały.

[759] Prokura IV. Zob. Wyb. I nr [189] nn s. 290 nn.

[760] „Prokurator ten ma się zajmować wszystkimi dziełami miłości i gorliwości, które istnieją już w danym mieście czy miejscowości, a z natury swej nie wchodzą w zakres działalności innego prokuratora. Dziełami takimi są... pobożne stowarzyszenia i zjednoczenia...” (Tamże, s. 290).

[761] Według projektowanego podręcznika (niżej, nr [310]), którego jednak nie opracowano w całości.

[762] Tak odczytujemy myśl wyrażoną w niezupełnie jasnych słowach oryginału (OOCC VI 624).

[763] Następują teraz trzy strony Ceremoniału (628—631), które tu opuszczamy, gdyż. nie wnoszą nic nowego.

[764] Podano tu adres rzymski tegoż przełożonego.

[765] Święta te przypadają na 4 X, 22 II i 19 XI.

[766] Mowa tu o ozdobnych grzebykach z długimi ząbkami wchodzącymi głęboko we włosy. Kobiety noszą często i dziś takie grzebyki we włosach.

[767] Te tygodniowe i miesięczne praktyki łączymy tu pod jednym nagłówkiem, choć w oryginale są dwa osobne.

[768] Idąc za domysłem, zgodnie z kontekstem i innymi miejscami, dopisujemy „w tygodniu”, ale nieznana ręka dopisała później „w miesiącu”.

[769] Tj. według naszej rachuby o godz. piętnastej — przypuszczalnej śmierci Chrystusa Pana.

[770] Rozumie się, że chodzi tu o miesiąc czerwiec.

[771] Następują trzy strony nie zapisane, po czyni spis treści Podręcznika dla agregatek, częściowo tylko opracowanego. Zob. przyp. 319.

[772] Święty Franciszek Salezy — zob. Wyb. I, s. 338—339. O jego krzyżu: Wyb. II, KLambr nry [530]—[532],

[773] „nakładającym na nie... wierność” — dod. późn.

[774] okna” — dod. późn.

[775] Credenzoni e commo. Ks. Moccia oddaje przez armadi e cassettoni — szafy i skrzynie.

[776] Święty nie wspomina o praniu bielizny, gdyż prace te były przez rodziny mieszczańskie powierzane osobnym praczkom, tzw. lavannare.

[777] Od „Dla uproszenie więc... Jezusa i Maryi” — dod. późn.

[778] Na tym, tj. na szóstym punkcie, urywa się opracowanie Podręcznika zaprojektowanego dla agregatek. A oto dalsze punkty do opracowania (s. 645—646): 7. Jak mają się zachować, gdy spotyka je nawet niezawiniona nagana. 8. Jaka powinna być ich postawa wobec gwałtownych sporów w rodzinie. 9. Jak mają postępować, gdy u głów rodziny zachodzą różnice poglądów. 10. Sposób postępowania przy wychodzeniu z domu i robieniu zakupów. 11. O pomysłowości odpowiedniej do udaremnienia grzechów i do szerzenia w rodzinach prawdziwie chrześcijańskiego życia. 12. Zasady, jakich należy się trzymać, w razie gdy w rodzinach zachodzą wypadki rozmów nadmiernych czy krzykliwych lub wiążącego się z niebezpieczeństwem [moralnym] uczęszczania do teatru. 13. O codziennych praktykach pobożności, jakie ma każda stosować. 14. O tym, co czynić mają co tydzień, co miesiąc, co rok i więcej razy w roku. 15. O sposobie ubierania się. 16. O korzystaniu z ich miesięcznych zarobków. 17. O przykładzie św. Zyty i (świętego) N. N. przytoczonym w książce: Święty Zakonnik i apostolskie życie, oraz Sługi Bożego, Brata Tomasza od Jezusa, który napisał dzieło o męce Pana naszego Jezusa Chrystusa. Nie udało się ustalić, kogo oznacza znak N. N. — „Brat Tomasz”, to T.de Andrada (†1582). Dwie części jego dzieła Os trabalhos de Jezus ukazały się kolejno w roku 1602 i 1609. Pierwszy włoski przekład ukazał się drukiem w roku 1644. Zob. Moce i a, OOCC VI 646 nota 1.

[779] Pallotti od wczesnych lat miał wyostrzone spojrzenie na problemy duchowieństwa. Dowodem tego jest plan odnowy życia duchownego zarysowany przez niego jeszcze jako kleryka, mającego zaledwie lat 20! Zob. np. nr [270].

[780] Pismo jest 8-stronicowyrn autografem Świętego, składającym się z dwóch dokumentów. Pochodzi z grudnia 1815 lub ze stycznia 1816 roku.

[781] Mowa jest o klarysce, Wieleb. Marii z Agredy (1602—1655) i o Jej dziele Mistica Ciudad de Cios.

[782] „uważając... ale roztropnie” — dod. późn.

[783] Mowa oczywiście o dziełku Naśladowanie Chrystusa.

[784] Następuje w tekście zdanie wtrącone, oddzielone kreską: „Zanim zostanę księdzem, pragnąłbym konferencje rozpoczynać w czwartkowe poranki dla studentów; wieczorem zaś w dni świąteczne dla pracowników ale za zgodą ojca duchowego”.

[785] Karol Boromeusz (1538—1584), słynny kardynał XVI wieku, kanonizowany w roku 1610. Pallotti proboszczom współpracującym ze Zjednoczeniem zaleca prowadzić nauczanie religii w parafiach według zasad tego wielkiego Męża Kościoła. Zob. Wyb. I s. 298 nr [219].

[786] Przy a Galia był m. in. Związek Księży Świeckich (zob. przyp. 101), odnowiony w pierwszej dekadzie XIX wieku przez Kaspra Del Bufalo i późniejszego kard. Odescalchiego. Pallotti znał ten Związek jeszcze jako kleryk. Problemy, jakie tam widział, być może skłoniły go do opracowania szkicu Związku Księży według swego planu. Że był to tylko szkic, wynika z różnych jego punktów, w szczególności z numerów 3, 6, 16.

[787] To, co tu projektuje młody Pallotti, kojarzy się z ideą św. Augustyna, który w swej diecezji wprowadził życie wspólne duchownych na podobieństwo życia mnichów. Idea wspólnot kapłańskich, szerzona przez gorliwych biskupów i księży w Kościele, wypłynęła znów za naszych czasów w dokumentach Vaticanum II.

[788] „codziennie” — dod. późn.

[789] „z zasługą świętego posłuszeństwa” — dod. późn.

[790] Na marginesie.widoczne są różne znaki algebraiczne, oddzielone od tekstu osobnymi liniami.

[791] Pozostawiono trochę nie zapisanego miejsca, w celu rozpracowania tego punktu w szczegółach.

[792] Następują dwie strony wypełnione przez Pallottiego znakami algebraicznymi, związanymi z jego studiami.

[793] W oryginale skrót „PP. CC” — Padri della Chiesa, może też być odczytany inaczej, np. Proposizioni Canoniche. Por. Moccia, OOCC V 420 nota 3.

[794] Zob. wyżej, przyp. 326.

[795] Nie wiadomo na pewno, jaką parę świętych małżonków ma Pallotti na myśli; prawdopodobnie Najśw. Maryję Pannę z św. Józefem.

[796] „itd.”, to znaczy: „[niech będzie pochwalone i uwielbione] imię Jezusa i Maryi”.

[797] Niech będzie Bóg uwielbiony..., itd., jak i w polskim zwyczaju.

[798] Chwała i dziękczynienie bądź w każdym momencie..., itd.

[799] Zob. wyżej, przyp. 29. Chodzi prawdopodobnie o Bractwo Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia.

[800] Tytuł pochodzi od ks. Orlandiego.

[801] Pismo ułożone w języku łacińskim musiało powstać za pontyfikatu Leona XII (1823—1829). Jest to autograf Świętego składający się z 4 kart i dołączonego biletu. — W roku 1828 papież wydał bullę Quod divina Saptentia przeprowadzającą reformę studiów kościelnych i wprowadzającą Kongregację do Spraw Studiów. Pismo Pallottiego było papieżowi najprawdopodobniej znane.

[802] Leon XII (Hannibal della Genga) ur. w roku 1760 pod Spoleto, wybrany na papieża w roku 1823, zmarł 10 II 1829.

[803] J.Gaynor pisze w swej pracy o św. W. Pallottim na stronie 63, że rzymskie seminaria i kolegia po rewolucji francuskiej były praktycznie nieczynne. 344a to jest do biskupów. Por. nr [313g].

[804] To jest do biskupów. Por. nr [313g].

[805] „Ponadto Papież... zaniedbuje” — dod. późn.

[806] Pierwotny tekst, nieco obszerniejszy, zmieniono następnie jak wyżej

[807] Nie istniał wtedy obowiązek przygotowywania się do kapłaństwa w seminariach, które zresztą nie dla każdego kandydata były dostępne.

[808] „lub na wystarczającą... sąsiednich” — dod. późn.

[809] Piotr Franciszek Orsini wybrany na papieża dnia 29 V 1724, zmarł 21 II 1730 roku. Tekst w Bullar. Rom., t. XI cz. II str. 350—356.

[810] Pierwsza część tego siódmego numeru napisana została na dodatkowym bilecie. Drugi akapit (od: „W szczególności, aby wyplenić...”) stanowi końcową część pierwotnego tekstu.

[811] „rozsiane po całym świecie” — dod. póżn.

[812] Ten ósmy numer dołączono na wspomnianej dodatkowej karteczce.

[813] O trzech dziełkach Miesiąc Maj, zob. przyp. 185. Miesiąc Maj dla duchowieństwa jest opracowany najbardziej starannie. Posługujemy się tu przekładem ks. Wróbla w sensie podanym w przyp. 187.

[814] Oto pełny tekst karty tytułowej: Maryja Niepokalana Matka Boga Królowa Apostołów w miesiącu maju ku czci swej przez Boga poświęconym przypomina Duchownym jakiegokolwiek stopnia wskazówki dawane im przez Kościół w Pontyfikale Rzymskim, oraz święte ich posługiwanie według wezwania Pisma św. — Dzieło Wieleb. Wincentego Pallottiego, Założyciela Pobożnego Stowarzyszenia Misyjnego, wyd. piąte, Rzym, Pob. Stów. Mis., via Pettinari N. 57,1912.

[815] Ograniczamy się tu do przytoczenia wstępnych rad i wskazówek oraz do tekstów na dni: pierwszy i 22 maja, według wyd. z 1912 roku, s. 17 —22 i 89—92.

[816] Podobnie jak w dwu pozostałych wersjach Autor przemawia słowami Matki Najśw.

[817] Przytaczamy tu ten mało znany hymn, opracowany na podobieństwo Te Deum laudamus (oryg. 132—135): „Ciebie, Bogarodzicę, chwalimy Ciebie wyznawamy, Dziewico Maryjo! Ciebie, Córę Ojca Przedwiecznego cała uwielbia ziemia. Wobec Ciebie wszyscy Aniołowie i Archaniołowie wobec Ciebie Trony i Księstwa wiernie pełnią swą służbę. Tobie wszystkie Moce i wszystkie Niebios Siły, i wszelkie Panowania są posłuszne. Tobie wszystkie chóry: Tobie Cherubini i Serafini z radością asystują. Tobie wszelkie stworzenie anielskie śpiewa nieustannym głosem: Święta, Święta, Święta: Maria, Bogarodzica i Matka, i Dziewica. Pełne są niebiosa i ziemia: Majestatu Chwały Syna Twego. Ciebie Matkę Stworzyciela wychwala przesławny Apostołów chór. Ciebie Chrystusa Rodzicielkę wysławia poczet świętych Męczenników. Ciebie Świątynią Trójcy chwalebne Wyznawców zowią zastępy. Ciebie najmilszy świętych Dziewic chór: ogłasza za dziewictwa i pokory wzór. Ciebie cały niebieski dwór jako Królową czci. Ciebie po całym ziemi kręgu, Kościół św. wzywa i wysławia. Jako Matkę: Boskiego Majestatu. Chwalebną i prawdziwą Króla niebieskiego Rodzicielkę. Świętą także: słodką i litościwą. Tyś Aniołów Panią: Tyś niebiosów Bramą. Tyś drogą do królestwa i niebieskiej chwały. Tyś jest stolicą: Tyś arką litości i łaski. Tyś miłosierdzia zdrojem: Tyś Oblubienicą i Matką wiekuistego Króla. Tyś Świątynią i przybytkiem Ducha Świętego: i całej Trójcy Przenajświętszej wyniosłym mieszkaniem. Tyś Pośredniczką między Bogiem a ludźmi: wygnańców Miłośniczką i dla niebios Światłem. Tyś walczących wsparciem: ubogich ochroną: Tyś miłosiernym grzeszników schronieniem. Tyś uproszeniem Darów: Zwyciężczynią i postrachem duchów złych i pysznych. Tyś jest świata Panią i nieba Królową: Po Bogu jedyną nadzieją naszą. Tyś jest zbawieniem Ciebie wzywających, Przystanią rozbitków. Pociechą strapionych, Ucieczką ginących. Tyś Matką wszystkich Świętych, po Bogu pełnią szczęścia i weselem wszystkich niebian. Tyś Opiekunką sprawiedliwych Przygarnieniem błądzących; Obietnicą Patriarchom daną. Tyś Proroków prawdą, Zwiastunką i Nauczycielką Apostołów i Mistrzynią Ewangelistów. Tyś Męczenników męstwem, Wyznawców wzorem: blaskiem i Dziewic zaszczytem. Tyś dla uwolnienia człowieka-wygnańca Syna Bożego przyjęła do łona. Przez Cię — po starciu odwiecznego wroga — otwarło się wiernym Królestwo Niebieskie. Ty z Synem swoim po prawicy Ojca siedzisz — Panno Mario, módl się za nas do Tego, który — jak wierzymy — przyjdzie nas sądzić. Ciebie więc błagamy: przybądź na pomoc Twym sługom, których odkupiła Przenajdroższa Syna Twego Krew. Spraw, o litościwa Panno, abyśmy się zaliczyli do chwały Świętych Twoich. Ocal lud Twój, o Pani, byśmy się stali uczestnikami dziedzictwa Syna Twego. I rządź nami: i strzeż nas na wieki. Po wszystkie dni: O litościwa: Ciebie pozdrawiamy. I chwalić Cię pragniemy po wszystkie wieki: usty i sercem. Racz nas, o słodka Mario; teraz i zawsze zachować od grzechu. Zlituj się nad nami, o litości pełna: zlituj się nad nami. Niech się stanie miłosierdzie Twe wielkie nad nami: albowiem w Tobie, Mario Panno, zaufaliśmy. W Tobie, o słodka Mario nadzieję pokładamy: broń nas na wieki. Tobie niech będzie cześć: Tobie przystoi panowanie i moc. Tobie niech będzie chwała na wieki wieków. Amen.

[818] Módl. św. Augustyna: „Panie Jezu Chryste, Ty dla zbawienia świata chciałeś się narodzić i poddać się prawu obrzezania. Dopuściłeś do tego, by Cię żydzi nie uznali, by Cię Judasz wydał pocałunkiem zdradliwym, by Cię skrępowano więzami i jak owcę na zabicie wiedziono. Dozwoliłeś, by Cię stawiano zelżywie przed Annaszem, Kajfaszem, Piłatem i Herodem, by Cię oskarżali fałszywi świadkowie, by Cię biczowano, znieważano i obrzucano plwociną, by Cię. koronowano cierniem, policzkowano, bito trzciną twarz zasłoniwszy, by Cię z szat obnażono, do krzyża przybito, żółcią i octem pojono i włócznią przebito. Przez najświętsze Twe męki, które ja niegodny rozpamiętywam, przez święty krzyż i śmierć Twoją, wybaw mnie, o Panie, i wszystkie dusze odkupione Najdroższą Krwią Twoją od kar piekielnych, a wszystkich racz zaprowadzić tani, gdzie zaprowadziłeś łotra wraz z Tobą ukrzyżowanego. Który z Ojcem i z Duchem Świętym żyjesz i królujesz, na wieki.. Amen”. (Tamże, 135).

[819] Tamże, s. 135. Tekst Reguły zob. niżej, póz. 4, nr [317].

[820] Z Pontyfikatu Rzymskiego. Napomnienie przed Tonsurą. Również dalsze motta z tego Pontyfikału Rzymskiego.

[821] Miesiąc Maj dla Duchown., s. 89—92.

[822] Pallottiemu znane były dobrze przypadki wstępowania do stanu duchownego głównie dla kariery kościelnej.

[823] Jakże realistyczny opis trudności, jakie przeżywają niektórzy kapłani i w dobie Vaticanum II.

[824] Zasady analogiczne do ustanowionych dla wiernych w ogólności. Por. nr [275].

[825] Zob....Mese di Maggio... agli Ecclesiastici..., Roma 1912, s. 141—147.

[826] Jest to tzw. „antycypowanie” pewnych części modłów kapłańskich praktykowane aż do Vaticanum II, a dziś możliwe tylko w pewnym zakresie, pod pewnymi warunkami.

[827] Konferencje zapoczątkowane przez Pallottiego znane były nie tylko w Rzymie. Myślał o nich Święty jeszcze przed otrzymaniem kapłaństwa (ząb. nr [252b]. Myśl krystalizowała się zwłaszcza równolegle z Miesiącem Majem dla duchownych. Z roku 1838 pozostał obszerny szkic (w którym promotorem konferencji jest „związek Kapłanów pod szczególną opieką... Królowej Apostołów” i w którym znajduje się charakterystyczna modlitwa do Królowej Apostołów używana dotąd w SAC. Zob. OOCC V 586—591). Obszerniejsze opracowanie pochodzi z okresu 1838—1839. To opracowanie podajemy tu w języku polskim. Wreszcie, po znanym sukcesie nabożeństw urządzonych wyłącznie dla duchowieństwa w kościele o Spirito w maju 1839, Pallotti, posługując się wspomnianymi opracowaniami, traktuje w tymże roku w Camaldoli o tych konferencjach w ramach osobnej prokury (Wyb. I s. 279—281), ale ujęcie to jest krótsze i w wielu punktach odmienne. Dlatego przytaczamy opracowanie z roku 1838/1839.

[828] Autograf Pallottiego, bez daty; różne względy, a zwłaszcza odsyłanie do modlitw z dziełka pochodzącego z roku 1838 (zob. Moce i a, OOCC VI 583 nota 3), każą przyjąć za datę powstania przełom lat 1838—1839.

[829] Pierwszy szkic (zob. przyp. 367) informuje, że konferencje te szerzy zespół kapłanów... „-pod szczególną opieką Królowej Apostołów”. (Tamże, 586).

[830] Società oznacza tu Zjednoczenie — główne Dzieło Pallottiego

[831] „co najmniej”, bo w założeniu miesięcznego zebrania członek byłby wtedy pozbawiony konferencji przez okres dwu miesięcy.

[832] W oryginale według starej rachuby godz. 21.30.

[833] Śpiew gregoriański jest to śpiew liturgiczny rozwijany i stosowany według zasad podanych przez papieża Grzegorza I Wielkiego (590—604).

[834] W oryginale o 22.00, w dwie godziny przed.,Anioł Pański”, tj. o dzisiejszej godzinie 16.00.

[835] Modlitwa Actiones nostras, itd., z sobotniej liturgii Suchych Dni.

[836] Nieco inaczej w analogicznym tekście z Prokury I, Zob. Wyb. I s. 279.

[837] Zob. Enchirid. Indulg. (wyd. przedsoborowe), nr 219.

[838] Por. przyp. 374.

[839] Po wezwaniu Ducha Świętego następują dwie modlitwy z Mszału (w różnych potrzebach), umieszczone pod nrami 21 i 27.

[840] Mowa o Andrzeju Mastai-Ferretti (t 1828), biskupie Pesaro, stryju Piusa IX. Tyt. dzieła: Gli evangelisti uniti, tradotti e commentati, Roma 1818.

[841] Tomasz a Kempis (właściwie Henaenken), kanonik regularny Zakonu Sw. Augustyna, zmarł 1471. Jego dziełko De imitatione Christi powstało w latach 1416—1426. Wydano je najpierw bez daty w Augsburgu. Wydanie datowane pochodzi z roku 1470. Najstarszy polski przekład pochodzi z roku 1545. Pallotti o Tomaszu a Kempis mówi kilkakrotnie.

[842] Katechizm Rzymski. Opracowała go osobna Komisja.powołana przez Sobór Trydencki pod przewodnictwem Karola Borotneusza. Prace ukończono w roku 1566. Pełny tytuł katechizmu brzmi: Catechismus ex decreto Concilii Tridentini ad Parochos, Pii V jussu eittus. — Pallotti odwołuje się nieraz do tego katechizmu.

[843] Ypres — siedziba dawnej diecezji w Belgii (1559—1801); jej teren należy obecnie do diec. Brugge.

[844] Ani ks. Moccii, ani ks. Bielskiemu nie udało się znaleźć bliższych danych odnoszących się do tego dziełka. Oto jego tytuł w języku włoskim: Brevi Reflessioni sullo zelo della salute delle anime dirette ai Cristiani di qualunque stato.

[845] Chodzi to o Kajetana Maria z Bergamo (Marco Migliorini, 1872— 1753). Jego Opere Complete wydano w 12 tomach w Rzymie, 1776—1780.

[846] Diario spirituale — może roczny plan pracy.

[847] Stamperia dell Ospizio Apostolico, służąca Kongregacji Rozkrzewiania Wiary. Zob. Wyb. I, s. 130 przyp. 1.

[848] Podano je w Wyb. I s. 130—135. Modlitwa do Królowej Apostołów, tamże, s. 117 nr [332].

[849] U dołu strony 12. pisze ks. Orlandi (ks. Bielski przez przeoczenie przypisuje to ks. R. Melii), że „podany wyżej sposób prowadzenia konferencji został w praktyce przez Sługę Bożego zmieniony i znacznie skrócony Zachowano tylko na początku czytanie książki ascetyczno-apostolskiej oraz Ewangelii i Katechizmu Rzymskiego, a na zakończenie następowało rozwiązywanie kazusu moralnego i krótkie modlitwy”. Skrót tego postępowania widzimy już nawet w równoległym tekście I prokury. Zob. Wyb. I s. 279

[850] Nagłówek ks. Orlandiego. — Szkic ten wskazuje na to, jak wysokie zdaniem Świętego wymogi należy stawiać szczególnie tym kapłanom, którzy jako przedstawiciele Stolicy Apostolskiej udają się do różnych chrześcijańskich krajów.

[851] Ten czterostronicowy autograf Pallottiego jest bez daty, ale przyjmuje się, że Pismo pochodzi z lat 1840—1841.

[852] „jak się zdaje” — dod. póżn.

[853] Według ks. Hettenkofera, za którym idzie ks. Bielski, dokument miał być przedstawiony kard. Lambruschiniemu; jednakże ks. Moccia, opierając się na analizie tekstu, dochodzi do wniosku, że adresata nie można określić.

[854] „żadną zaś miarą... o Kościele rzymskim” — dod. późn.

[855] „jakiego wymaga... i państwa” — dod. późn.

[856] Kolegium kardynalskie wywodzi się z prezbiterów dwudziestu pięciu kościołów tytularnych Rzymu, dalej, z siedmiu, później czternastu diakonów okręgowych i sześciu diakonów pałacu papieskiego, oraz siedmiu (od wieku XII — sześciu) biskupów „diecezji podmiejskich”. Byli oni doradcami i współpracownikami papieży. Od roku 1150 tworzą „Święte Kolegium” z dziekanem, którym jest biskup Ostii, i z kamerlingiem, który odpowiada za administrację dóbr. Od roku 1179 przysługuje im wyłączne prawo wyboru papieża. Sykstus V ustalił w roku 1586 liczbę członków Kolegium — 70; z których nie wszyscy musieli być biskupami, a nawet kapłanami. W roku 1962 Jan XXIII postanowił, że wszyscy kardynałowie muszą mieć sakrę biskupią oraz powiększył ich liczbę.

[857] Od najdawniejszych czasów papieże byli reprezentowani na soborach, czy przy załatwianiu wyjątkowo ważnych spraw, przez swych przedstawicieli, zwanych legatami. Pochodzili oni przeważnie z kleru rzymskiego, później i z biskupów włoskich, i zależni byli bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej. Poczynając od wieku XI legacje zaczyna się powierzać kardynałom, otrzymującym tytuł legatus a latere (domyślnie: Papae). Legacje powierza się też pewnym arcybiskupom rezydencjalnym wraz z tytułem legatus natus. W XVI wie-ku powstają stałe legacje, zwane nuncjaturami stałymi, a kierownicy ich — nuncjuszami. Dziś nuncjusze są zazwyczaj dziekanami korpusu dyplomatycznego przy danym rządzie państwa.

[858] („jeśli się to uzna za stosowne”) — dod. późn.

[859] ze względu na wspólne mieszkanie i stół” — dod. późn.

[860] „Aby zapobiec... stanowisk — dod. późn.

[861] „prócz zaliczenia... Nuncjatury” — dod. późn.

[862] Mowa o św. Bernardzie z Clairvaux. Oto lapidarne słowa Bernarda: Qui regibus Joannem exhibeant, Aegyptiis Moysen. W: De consideratione, lib. IV, cap. 4.

[863] „i zastrzeżonej... Papieżowi” — dod. późn.

[864] „który powiedział,... do domu” — dod. późn.

[865] „uwzględniająca jednak... nieładowi” — dod. późn.

[866] „zechcą wziąć... przedstawione” — dod. późn.

[867] To, co następuje, napisano na dołączonej karteczce.

[868] Na tym kończyło się Pismo pierwotnie — resztę dodawano częściami dwa razy.

[869] „Współodkupicielka” — według dawniejszej teologii. Dziś współdziałanie Maryi w dziele odkupienia ujmuje się inaczej.

[870] Dokument pochodzący z roku 1849, a opublikowany przez ks. Hettenkofera w Epistolae Latinae (Świętego Wincentego) w roku 1907, jest świadectwem tego, czego Pallotti oczekiwał w niebezpiecznych dla Kościoła momentach przede wszystkim od jego Pasterzy. Część szkicu do tego listu odnalazł ks. Moccia i opublikował w OOCC XI 891—896, co przypominamy na właściwym miejscu. Tekst polski opracował ks. Bielski. Opieramy się tu na tym opracowaniu, korygując tu i ówdzie pewne niedokładności i dostosowując do stylu stosowanego w całym obecnym tomie.

[871] List pisany w czasie rewolucji rzymskiej w roku 1849, osobiście bardzo niebezpiecznym dla Świętego, skierowany został do kard. Wincentego Macchiego, który jako dziekan Kolegium kardynalskiego przebywał wraz z Piusem IX w Gać-cie, dokąd schronił się przed rewoltą. Kardynał Macchi (1770—1860) piastował różne godności w Kościele, zmarł w sędziwym wieku lat 90. Pallotti wspomina go w liście z 21 XII 1847 (Lett. 1425 s. 315).

[872] Mowa oczywiście o Rzymie, „Wiecznym Mieście”.

[873] Por. Ps 2, 2; Dz 20, 28; l Kor 6, 20.

[874] Por. Mt 28, 18-20; Ps 96, 10.

[875] Por. l P l, 3; J 21, 15-19.

[876] Por. Oz 2, 8; Iz 2, 3-5; Iz 12, 13.

[877] Por. Łk 1,47; Mt 21,33-41.

[878] Por. Wj 20, 6; Ap 14, 12.

[879] Por. Mt 24, 24; Ps l, 1.

[880] Por. Ps 23, 4; Mt 17,12-14; J 10, 1-18.

[881] Por. Iz 52, 7; Rz 10,15.

[882] To, co następuje teraz aż do numeru [321 j], znajduje się w szkicu pierwotnym (OOCC XI 891 — 896). Tekst ostateczny jest prawie identyczny ze szkicem.

[883] Por. Ps 2, 6; J 21,15-17.

[884] Por. l Kor 12, 31; Mt 5,13-16.

[885] Bernard z Clairvaux, zob. wyżej, przyp. 165, Innocenty II (Gregorio Papareschi), wybrany papieżem w 1130, zmarł w 1143 roku.

[886] Doktor Prawdy — św. Paweł Apostoł.

[887] Na tym urywa się pierwotny, szkicowy tekst, t. XI, 891—896.

[888] Por. Rz 15, 23; Ef 2, 3; Syr 7, 19. 27; 31; Ps l, 1; 40, 13; l P 5, 8, Mk 8,18; Jr 12,11.

[889] Por. J 16, 33; Łk 22,31; Mt 16,18.

[890] S. J. Pelczar w II tomie swego dzieła: Pius IX i jego pontyfikat na tle dziejów Kościoła w XIX wieku, (Przemyśl 1908, s. 488), powołując się na pracę J. Fehra, Allgemeine Geschichte des XIX Jahrhunderts, IV T., l Abt, 595, Regensburg 1880, zaznacza, że Pius IX już w roku 1849 nosił się w Gaecie z myślą o zwołaniu soboru. Powstaje pytanie, czy myśl ta nie zrodziła się pod wpływem przytoczonego listu Pallottiego, z którego treścią zapoznać mógł papieża kard. Macchi?

[891] Pius VI (G. Angelo Braschi), papież w latach 1775—1799; Pius VII (Barnaba Chiaramonti), papież w latach 1800—1823; Grzegorz XVI (Abartolemeo Alberto Cappellari), papież w latach 1831— 1840. Pallotti ma tu na myśli wydarzenia związane z zajęciem Rzymu i Państwa Kościelnego przez wojska Napoleona oraz uwięzienie dwu pierwszych papieży.

[892] Por. Ps 51, 3; 106, 40; Mt 12,45; Łk 11, 26.

[893] Święty ma na uwadze świeżą rewoltę rzymską z roku 1849.

[894] Por. Pnp 3, 6 — 4, l; Ap 21,1-2.

[895] Por. Pnp 7, 4; Ap 19, 7. 9; Mt 5, 6; Rz 8, 23; l J 2, 16.

[896] Por. Ps 58, 7; 64, 4; 2 Tm 4, 8; l Kor 7, 31.

[897] Pallotti był wytrawnym spowiednikiem i poszukiwanym kierownikiem duchowym, i to nie tylko w Wiecznym Mieście (zob. H. Schu1e, Priesterbildner... Laienapostolats, Limburg 1967, 34 nn, 54 nn; T. Bielski, Miłosierdzie Boże w życiu i pismach św. W. Pallottiego, w: Bo Jego Miłosierdzie na wieki, Poznań 1972, 184—191; E. W er o n, Kierownictwo duchowe, Poznań 1983, rozdz. XX. Tymczasem: Por. J. Frank, Vincenz Pallotti, II, 346 nn., J. Wróbel, ASAC IV 15—23. Wiemy coś niecoś o jego duchowości przekazywanej w konfesjonale, ale w większości możemy się jej tylko domyślać. O kierownictwie zaś duchowym poza spowiedzią, posiadamy bardzo wiele danych, przekazanych szczególnie w korespondencji, jaka się zachowała. Dowiadujemy się z niej o całej galerii osób duchownych i świeckich korzystających z kierownictwa Świętego. Z przelicznych listów do jednego tylko adresata (Randaniniego) zachowało się ponad 150! Z tych i z wielu innych listów przebija duchowość właściwa Świętemu. Przytaczamy tu tylko nieznaczną część tej korespondencji.

[898] Parenti był członkiem Zakonu Braci Eremitów Św. Augustyna. Zakon oparty na regule tego Doktora Kościoła powstał we Włoszech w roku 1256 w wyniku połączenia kilku augustiańskich kongregacji pustelniczych. Pallotti poznał Parentiego w czasie swego pobytu w San Giorgio (wyżej, nr [265b]. Zob. następny przypisek.

[899] Lett. 31 s. 28. Cascia — miasteczko we włoskiej prowincji Umbrii, wsławione życiem i śmiercią św. Ryty (†1457), augustianki, kanonizowanej w roku 1900. W miasteczku znajdował się klasztor Augustianek, a Pareniti był opiekunem duchowym sióstr tego klasztoru.

[900] Tzn. „ku koronie chwały”.

[901] Pierwszy znany nam list do Parentiego z 23 IX 1819 r. (Lett. 26 s. 22) nie wspomina o tym; należy zatem przypuszczać, że między tymi dwoma listami był jeszcze inny.

[902] Chodzi chyba o jedną z sióstr augustianek, nad którymi Pareniti roztaczał opiekę.

[903] Lett. 335 s. 86.

[904] Lett. 481 s. 114.

[905] Alojzy Nicoletti, jak wynika z treści dalszych listów, należał do Związku młodzieży przy Ponte Rotto. Pallotti pracował w tym Związku od roku 1819.

[906] Lett. 114 s. 36—37.

[907] Wydaje się zupełnie pewne, że Pallotti posłużył się tu aniołem w ludzkiej postaci, by sam ukryty, przekazać ważne informacje Nicolettiemu; może to była właśnie jego narzeczona.

[908] Lett. 115 s. 37—39.

[909] Być może jest to ta sama osoba, o której w poprzednim liście. Zob. przyp. 447.

[910] Lett. 123 s. 42—43.

[911] Mianowicie w obrzędzie zawierania małżeństwa, które Pallotti miał błogosławić.

[912] To jest narzeczona Nicolettiego.

[913] Andrzej Castrati wstąpił do eremickiego zakonu Kamedułów z Monte Corona (koło Peruggi) jako brat zakonny, przybierając imię Jakuba (gdy został przeniesiony do klasztoru we Frascati, otrzymał imię Benedykta-Marii). — Kameduli to gałąź Benedyktynów założona przez św. Romualda z Rawenny (†1027). Od miejscowości Camaldoli w Toskanii gałąź ta otrzymała nazwę Kamedułów (Camaldolesi), W okresie największego rozwoju podzielili się Kameduli na kilka Kongregacji. Jedną z nich była Kongregacja z Monte Corona, której założycielem był Błog. Paweł Justiniani (†1529). Papież Klemens X wyodrębnił tę Kongregację, zatwierdzając dla niej osobne statuty i osobnego Przełożonego generalnego. Kongregacja została przez Pallottiego przyjęta do Zjednoczenia w roku 1836. Należały do niej i dwa polskie klasztory.

[914] Lett. 145 6. 46—47.

[915] Lett. 279 s. 77—78. Zob. przyp. 453.

[916] Święty Ignacy Loyola, założyciel Towarzystwa Jezusowego (†1556).

[917] Farma — siedziba diecezji w półn. Włoszech.

[918] W Pismach Pallottiego nie spotykamy więcej tego nazwiska.

[919] Zob. niżej, nr [340] nn.

[920] Osoba bliżej nie znana.

[921] Salvatore Pallotti urodził się w roku 1792. Prowadził dość lekkomyślny tryb życia i dopiero gdy młodszy brat Wincenty upomniał go w roku 1829, zapowiadając, że ma do dyspozycji tylko trzy lata życia, Salvatore zmienił swe postępowanie. Chorował od roku 1830 i z trudem chodził o lasce. Uleczony z choroby za przyczyną zmarłej Luizy Maurizzi, zmarł na apopleksję dnia 23 maja 1832 roku.

[922] I tego nazwiska nie spotykamy już w Pismach Pallottiego.

[923] Piacentini był kierownikiem domu rekolekcyjnego Piattich. Zob. o tym domu: Wyb. I s. 55 przyp. 9.

[924] Lett. 290 s. 79—80.

[925] Czyli w domu rekolekcyjnym, o którym w przyp. 483.

[926] Lett. 601 s. 148—149.

[927] Ksiądz Allemand, członek Zjednoczenia, wybitny i rokujący wielkie nadzieje kapłan, zmarł po ciężkiej chorobie w roku 1835. Zob. Wyb. I s. 44 przyp. 5. Pełen uznania dla Zmarłego szkic biograficzny napisał Pallotti w Mem. Biogr., s. 5—6.

[928] Lett. 308 s. 82. Opuszczamy inicjały AIDG i ADP.

[929] Pisze o nim Święty m. in., że „na trzy lata przed powołaniem go do chwały wiecznej (Bóg zesłał nań) nieprzerwane pasmo ciężkich i bolesnych chorób”.Mem. Biogr., s. 6.

[930] List bez daty i miejsca (Supplementum ad Ind. Gener., e. 43—44, list 1664a), ale musiał powstać w Rzymie przed końcem sierpnia 1835 roku, tj. przed śmiercią adresata, która nastąpiła dnia 29 VIII 1835 roku. — Opuszczamy inicjały AIDG i ADP oraz Deus mens misericordia mea.

[931] List bez daty i miejsca (Supplementum ad Ind. Genrr., e. 43—44, list 1664a), ale musiał powstać w Rzymie przed końcem sierpnia 1835 roku, tj. przed śmiercią adresata, która nastąpiła dnia 29 VIII 1835 roku. — Opuszczamy inicjały AIDG i ADP oraz Deus mens misericordia mea.

[932] Nie wiemy, o jakiego hrabiego chodzi.

[933] Mowa o zmarłym, podanym Pallottiemu przez Allemanda.

[934] O tym monsignorze brak danych w Pismach Pallottiego.

[935] Ksiądz A. Romagnoli nie znany bliżej w źródłach pallotyńskich. — O Marii Luizie Maurizzi, zob. Memor. Biogr., s. 7—42.

[936] Lett. 159 s. 49. Opuszczamy inicjały AIDG i ADP.

[937] Lett. 139, s. 45. — Klasztor Sióstr Augustianek przy kościele a Catarina dei Funari, leżącym przy zbiegu via del Funari i via Gaetani, był podobnie jak sam kościół pod wezwaniem św. Katarzy-ny (r. 1380), augustianki — Drugi Zakon Św. Augustyna, agregowany do Zakonu Augustianów Eremitów. Początki tego zakonu sięgają roku 1264.

[938] Lett. 159 s. 49. Opuszczamy inicjały AIDG i ADP.

[939] Matka Wincentego, Maria Magdalena, zmarła 15 VII 1827. List Pallottiego o Matce do spowiednika, ks. B. Fazziniego, zob. w Lett. 161 s. 49—55.

[940] Adresatka mimo wszystko nie dala za wygraną, jak wynika z listu Świętego z dnia 10 VIII 1827. Lett. 160 s. 49.

[941] Lett. 436 s. 106. Opuszczamy inicjały AIDG, ADP, DPFAMD

[942] Elżbieta Cozzoli, pierwsza przełożona Domu Miłosierdzia przy Agata dei Goti, a od 12 XII 1839 przełożona domu przy Salita Onofrio.

[943] Lett. 581 s. 140.

[944] Siostra M. Gertruda Costantini, wizytka (salezjanka), przez długi czas przełożona klasztoru Dell` Umiltà w Rzymie, zmarła w 1846. W tym roku przygotowano do druku jej życiorys, który się jednak nie ukazał, lecz znajduje się w Gen. Arch. SAC w Rzymie. — Wizytki (Ordo de Visitatione Beatae Mariae Virginis), zwane Salezjankami, to Zgromadzenie zakonne założone w roku 1610 przez św. Franciszka Salezego (†1641). Klasztor Dell` Umiltà należał do Zjednoczenia, a Pallotti był przez wiele lat kierownikiem duchowym siostry Costantini, która przechowała jako relikwie szereg jego listów. Do wspólnoty Dell` Umiltà, w ciężkim jej utrapieniu, napisał Pallotti list, którego urywek podajemy pod nrem [339].

[945] Zob. przeżycie tego faktu, zwłaszcza w Wyb. III cz. I nr [239f].

[946] Klasztor siostry Costantini należał do Zjednoczenia.

[947] Między innymi dzieło Domu Miłosierdzia, o którym wyżej, dział III, ł.

[948] Lett. 582 s. 140.

[949] Wśród listów napisanych w czasie tego pobytu w Camaldoli doszły do nas aż 72. (Lett. nry 559— 630).

[950] W związku z uroczystością Wniebowzięcia zaczęto w miesiącu sierpniu obchodzić i święto Niepokalanego Serca Naj św. Dziewicy. Do rozszerzenia tego kultu przyczynił się w wielkim stopniu św. Jan Eudes (1601—1680), który ułożył z tej okazji osobny formularz mszalny i brewiarzowy. Pius IX wyznaczył święto Niepokalanego Serca Maryi w roku 1855, a Pius XII w roku 1944 rozszerzył święto na cały Kościół, wyznaczając na nie dzień 22 sierpnia — oktawę Wniebowzięcia. — Święty Wincenty Pallotti był wielkim czcicielem Niepokalanego Serca Naj św. Maryi Panny, szerzył to nabożeństwo i starał się, by poświęcono mu miesiąc sierpień.

[951] Nie zawiódł się Święty; w ciągu trzech miesięcy napisał setki stron w sprawach bardzo złożonych, a istotnych dla Zjednoczenia. Zob. np. F. Bogdan, Na drogach Nieskończoności, s. 106—>108.

[952] Lett. 1576 s. 353.

[953] Tam właśnie przełożoną była siostra Costantini. Zakonnice wypędzone z klasztoru Dell`Umiltà znalazły schronienie w klasztorze a Susanna. O tych ponurych czasach zob. np. E. Ponti, La Pia Casa, s. 126—128. Zob. też listy w Lett. 1562 i 1563 s. 340—343.

[954] W sprawie kierownictwa Święty nie wysłał do nikogo tak wiele listów jak do ks. Feliksa Randaniniego, sekretarza Nuncjatury w Wiedniu, później ojca duchowego w Seminarium Rzymskim. Randanini już jako alumn tego Seminarium był penitentem Pallottiego, a później, zwłaszcza za granicą, przeżywał długi okres skrupułów, lęków i małoduszności. Oto, co pisze doń Święty w roku 1836: „Jeśli chodzi o pierwszą kwestię, to mówię Księdzu, jak zwykło się mówić w zaufaniu: byłaby pora z tą rzeczą skończyć; czas rozpocząć życie w większym oderwaniu od świata i od samego siebie, a bardziej zwrócić się do Boga i spraw ducha. W sprawie drugiej: apostolstwo Księdza przynosić będzie tym lepsze owoce, im bardziej Ksiądz będzie nieufny wobec siebie, a zdany na Boga. Nie mówiąc o tym, że w sprawie tej piszę do Księdza, radzę korzystać z każdej sposobności, aby w rozmowach z Ks. Nuncjuszem poruszać sprawę naszych strapie_ń, jak to winniśmy stale być na nie gotowi, z jaką miłością powinno się je przyjmować (...), jak bardzo są one cenne, kosztowne, godne pożądania. Zważ, Patriarcho małodusznych (spacja — F. Bogdan), że nie piszę tego jedynie dla Ciebie...” Lett. 396 s. 97—98). W korespondencji, która trwała przez lat 20 (21 III 1830—14 I 1850), Święty wykazał nie tylko nie zrażoną niczym cierpliwość, ale i najwyższy kunszt prowadzenia do Boga ludzi dręczonych lękiem i niepokojem, co w przypadku Randaniniego okazało się tak skuteczne, że władze kościelne uznały go za odpowiedniego na stanowisko spowiednika w słynnym Seminarium Rzymskim.

[955] Lett. 416 s. 101—102. Opuszczamy inicjały: AIDG, ADP, DPFAMD

[956] Był nim arbp Ludwik Altieri. Zob. Wyb. I s. 162 przyp. 8.

[957] Lett. 537 s. 126.

[958] Cincinnati (USA, St. Ohio) — diecezja od roku 1821, archid. — 1850. Ordynariuszem był Irlandczyk, John Purcell, od 1832.

[959] Lett. 992 s. 218. Pomijamy inicjały i często występujące w ustach Świętego słowa: Krew Jezusa Chrystusa oczyszcza nas z wszelkiego grzechu.

[960] Ciekawy autograf Świętego z roku 1843, zob. w OOCC V 695—701.

[961] Lett. 1018 s. 222—223.

[962] Około pół roku przewleka się sprawa powrotu Randanimiego do Rzymu, a tymczasem Randanini zaczyna się lękać, że zostanie porzucony przez swego ojca duchowego. Przytaczamy odpowiedź Pallottiego (nr [344]). z ważnym jego oświadczeniem.

[963] Lett. 1137 s. 246—247.

[964] Po tym liście Randanini jakby się uspokoił. List z l III 1846 (Lett. 12117) wysyła już Święty Randaniniemu do Rzymu, gdzie widzimy go przejściowo na stanowisku rektora Kolegium Ruskiego. Odtąd listy Świętego do tego penitenta nie zawierają już upomnień. Musiało nastąpić uspokojenie. List z 14 I 1850 (NB: przedostatni to list pisany przez Świętego!) adresowany jest do Randaniniego jako „Spowiednika Czcigodnego Seminarium Rzymskiego” (Lett. 1663 s. 385).

[965] Święty zastawił po sobie wiele tego rodzaju rozważań pisanych w formie medytacji, szkiców kazań, różnych wskazówek, a nawet osobnych dziełek. Niektóre z nich podano już w innych działach tej części tomu; tu przytaczamy znów kilka, poczynając od najwcześniejszych, kończąc na tych, które Święty pisał pod koniec życia, jak wyjątki z Iddio l`Amore Infinito.

[966] Troska o dusze czyśćcowe przejawia się w przelicznych Pismach Świętego, poczynając od najwcześniejszych. Musiał też często mówić o potrzebie niesienia pomocy tym cierpiącym duszom. Przytaczamy jedno z takich przemówień, zaznaczając przy tym, że jest to jedyne znane nam kazanie opracowane w całej rozciągłości (przy mnóstwie pozostawionych mniej czy więcej dokładnych szkiców). Wygłosił je Autor we Frascati w roku 1815, a więc jeszcze jako minorzysta w 21 roku życia. W tym to roku zapisał się na teologię, lecz z opracowania wynika, że wypowiada się na poruszony temat jak doświadczony teolog. — Przemówienie opublikowane przez ks. J. Hettenkofera w Collez. Spirit. (Rzym 1933, s. 255—268), a przetłumaczone na język polski przez ks. J. Wróbla w roku 1953, przytaczamy tu w większej części, wystarczającej zupełnie do wyrobienia sobie sądu o postawie, jaką wierzący, zdaniem Świętego, przyjmować mają w sprawie pomocy naszym zmarłym.

[967] W tym to kościele Kleryk Wincenty przemawia po raz pierwszy.

[968] Święty Tomasz z Akwinu, dominikanin (†1274); św. Jan Bonawentura, franciszkanin (†1274).

[969] Tertulian, wybitny pisarz Kościoła (†ok. 240).

[970] Zob. Liturgia zaduszna. Msza w roczn. śmierci, powołująca się na 2 Mch 12, 46.

[971] Magdeburg i Genewa — dwa główne ośrodki ruchu protestanckiego, kwestionującego tradycyjną naukę o czyśćcu.... „więcej niż dwunastu” Pallotti ma tu chyba na myśli magdeburskich teologów, zwanych centurionami.

[972] Marcin Luter, augustianin, później twórca protestantyzmu, ur. w roku 1483, zmarł w 1646. — Jam Kalwin (Calvinus), założyciel reformatorskiego Kościoła noszącego jego imię, z głównym ośrodkiem w Genewie (1509—1564).

[973] Synod kartagiński III — 28 VIII 387; Sobór Nicejski — Konstantynopolitański, 325 i 381, przyjmuje Drugą Księgę Machab. ze wzmianką o przekonaniu, że zbawienną jest rzeczą pomagać zmarłym braciom.

[974] Teksty tych Ojców Kościoła, zob. np. ks. W. Grana t, Ku człowiekowi i Bogu w Chrystusie, Lublin 1974, II, 521—523.

[975] Jakoż w dekrecie z 3 XII 1563 roku o czyśćcu czytamy: „Czyściec istnieje, a duszom w nim przebywającym można nieść pomoc przez modły wiernych, szczególnie zaś przez składanie na ołtarzach miłej Bogu Ofiary” (potlssimum vero acceptabili altaris Sacrificio iuvari). Denz.-Sch. nr 1820.

[976] Było to dawniej i nadal jest aktualne, jak po Vaticanum II świadczy Manuale delle Indulgenze, Rzym, Watykan 1968, passim.

[977] Śmiały plan pisania medytacji w tym duchu na każdy dzień miesiąca został zrealizowany — niestety — tylko częściowo, tj. na rozpoczętej medytacji piątej.

[978] Myśl pisania rozmyślań mających dynamizować co dzień na nowo ludzi do apostolskiej pracy świadczy o wielkiej trosce Świętego, by już od samych początków powstającego Zjednoczenia kształtować od wewnątrz jak najwięcej ludzi gorliwych i oddanych celom Zjednoczenia. Podajemy tu wprowadzenie Świętego i dwie z opracowanych przez niego medytacji. — Po tytule następuje w oryginale uwaga, że dziełko rozprowadza się gratisowo.

[979] Por. Dionizy Areopagita (wiek I), De Coelesti Hierarchia, Migne PL 122 1035—1070; Migne PG 2 111—254.

[980] Wiersz dopisany później.

[981] „trzeba też osobnym... zgorszyłeś” — dod. późn.

[982] Nawiązując do tekstu tego rozmyślania J. Stabińska pisze (Wincenty Pallotti, s. 124) ze zgrozą, że według Pallottiego 90% ludzi, jako żyjących bez wiary prawdziwej, czeka potępienie wieczne. Pisze też, że „nie tylko Wincenty odkupującą moc Chrystusa wtłaczał w ramy Kościoła widzialnego”. — Nie wiadomo czemu przypisać tak absurdalne twierdzenia o Teologu z prawdziwego zdarzenia, który wszak dobrze wiedział, że zasadę „Poza Kościołem nie ma zbawienia” trzeba koniecznie uzupełnić inną: „Bóg nie odmawia swej łaski człowiekowi, który (w sprawie zbawienia) czyni to, co leży w jego mocy”; i który pisząc o milionach ludzi żyjących w niebezpieczeństwie” wiecznego potępienia z powodu błędnej czy niedostatecznej wiary, nie omawia tego zagadnienia ex professo, ale podkreśla jedną jego stronę, by medytującego usposobić do troszczenia się o zbawienie bliźnich. Metodę s. Stabińsklej zastosowaną do wypowiedzi Świętego, równym prawem moglibyśmy zastosować do słów Chrystusa, że kto się nie ochrzci, będzie potępiony (por. Mk 16, 17), czy do słów Soboru, że „pielgrzymujący Kościół konieczny jest do zbawienia” (KK 14). Porusza się. tu jedną tylko stronę zagadnienia, która ma i inne strony wynikające z kontekstu Pisma Św. czy nauki soborów.

[983] „i odkupiona Najdroższą Krwią Jezusa Chrystusa” — dod. późn.

[984]..powiększające” — dod. póżn.

[985] Zob. przypis 519.

[986] „dla pożytku dusz... i Jego religii” - dod. późn.

[987] Akt strzelisty, jak w nrze [448e]. — Po zapowiedzeniu tematu rozmyślania na dzień piąty, tekst rozważań urywa się nagle. Wzrastające stale zajęcia, a potem walka o byt Zjednoczenia stanęły niestety na przeszkodzie w realizacji całego zaplanowanego dziełka. Posiadamy jednak Pismo, które według wszelkiego prawdopodobieństwa stanowi dyspozycję tematów dalszych rozważań, a w każdym razie zawiera ponad 30 tez w sprawie krzewienia wiary św. Godne uwagi jest to, że pięć pierwszych tematów pokrywa się z czterema opracowanymi i z piątym zapowiedzianym. Przytaczamy w następnym numerze całość tych tez-tematów, pochodzących mniej więcej z tego samego czasu, co Pismo umieszczone pod nrem [449].

[988] Zob. przypis 526. — Ksiądz J. Hettenkofer umieścił to Pismo w Collez. Spirit., s. 124 nn, pod nagłówkiem: Trentatre considerazioni per la propagazione della a Fede.

[989] Cały akapit, od „Miłość Boga...” — dod. późn.

[990] Jak wspomniano w przypisie 526, pierwsze z tych tez zostały opracowane w szczegółach, piąta była tylko zapowiedziana.

[991] W tym dziale Pism Pallottiego niepodobna pominąć pozycji, która niby ukryta perła spoczywała wśród Jego rękopisów, jakby niedostrzeżona przez pierwszych współtowarzyszów Świętego. Uderzający jest też fakt, ie dziełka o Bogu-Miłości Nieskończonej nie wspominają liczne życiorysy Świętego i nie włączają do życiowych dzieł Pallottiego. Nie wyszczególnia dziełka nawet pierwszy włoski życiorys pisany przez benedyktyna bpa Ludwika Vaccariego, a wydany przez ks. Orlandiego (tak pisze ks. A. Faller, Got die Unendliche Liebe, Rzym 1948, s. 19, przyp. 17). Od siebie dodajemy, że nie wspomina o dziełku sam ks. Hettenkofer w swej Historii z 1935 roku, choć w tym czasie musiał przygotowywać wydanie samego dziełka, opublikowanego w roku następnym (Iddio l`Amore Infinito, Rzym 1936), choć w Historii wyszczególnia drobniejsze Pisma z tego dramatycznego okresu życia Pallottiego rok 1849). Coś podobnego stwierdzamy i u ks. J. Franka, opisującego w II tomie słynnej biografii czteromiesięczny pobyt Świętego w Kolegium Irlandzkim, gdzie omawiane dziełko powstało. Ta pełna teologicznej głębi praca o miłości Bożej powstała dopiero po daremnych staraniach Świętego, by temat opracował jakiś liczący się pisarz teolog (ks. W. Michettoni, o którym Wyb. I s. 136 i A. Faller, dz. cyt., s. 14—17), a powstała w chwilach rewolucyjnej grozy, w ciszy Kolegium Irlandzkiego przy Agata dei Goti, powiedzieć można — na kolanach. To, co Święty pisał o Miłości na modlitwie, przekazał do rozważania nie tylko duchownym, ale wszystkim wiernym: wszystkim bowiem radzi, by pogrążali się codziennie w rozważaniach na temat Miłości Nieskończonej; przy czym jawi się Świętemu wzniosły obraz „ojca rodziny” czytającego najbliższym te rozważania (zob. tekst nru [451c]. O tej Miłości pisze Pallotti na tle podstawowych prawd wiary zawartych w Credo. Tak pojęta praca zakrojona była na większą skalę, ale Święty zasadnicze sprawy opracował tylko w powiązaniu z częścią Składu Apostolskiego (prawdy o stworzeniu i o Wcieleniu Słowa Przedwiecznego), ujmując rzecz w serii 31 modlitewnych rozmyślań. Niezmierna szkoda, że pilne zajęcia i bliska już śmierć nie dozwoliły na opracowanie dalszych serii medytacji o Miłości w powiązaniu z resztą Składu Apostolskiego, tj. z Miłością objawiającą się w dziele odkupienia, z Osobą i działaniem Ducha Świętego, i pozostałych artykułów wiary. Podajemy tu tylko wyjątki — dające jednak pewne wyobrażenie o głębi i namaszczeniu opracowanej części pracy Bóg-Miłość Nieskończona.

[992] Autograf Pallottiego, pisany bardzo drobnym pismem na 76 kartkach wymiaru 9,5 x 13,5 cm.

[993] Iddio l`Amore Infinito, brevi considerazioni del Ven. Vincenzo Pallotti, ed cura G. Hettenkofer, Roma 1936, in 16-mo, stron 118.

[994] Jest znamienne, że Święty nie mówi (co by się nam wydawało bardziej bliskie) o doprowadzeniu nas do „szczęśliwości” (felicità), lecz o doprowadzeniu nas do „chwały” (gloria). Słusznie, bo mamy dzielić losy uwielbionego Zbawiciela, a w związku z Nim św. Paweł Apostoł mówi raczej o chwale niż o szczęśliwości. Por. np. Rz 5, 2; 8, 17; 9 23; l Kor 2 7-Kol l, 27.

[995] Pierwotnie, zamiast zdania: „W nim to święci Apostołowie... względem nas miłosierdzia”, był dłuższy wywód o miłosierdziu Bożym przejawiającym się w różnych dziełach stworzenia. Skreślony ten tekst zob. u ks. Fallera, dz. cyt., s. 62—63.

[996] Święty wypowiada się tu jako teolog-mistyk, W języku takim nie jest bez znaczenia posługiwanie się wykrzyknikami, jak „O!”, „Ach!” Święty Jan od Krzyża poucza, że przez tego rodzaju wykrzykniki mówiący do Boga ujawnia nadmiar swych uczuć. „Wypowiada przez to za każdym razem swe uczucia o wiele głębiej, niż by to innymi słowami potrafił” Żywy płomień miłości, Kraków 1987, s. 31.

[997] Słowa: siete infinitamente diffusivo, to o wiele więcej niż chęć udzielania się stworzeniom. Pallotti chce tu podkreślić całkowite i bezgraniczne udzielanie się Boga stworzeniu. W Pismach Świętego spotykamy często twierdzenia, że Bóg daje się cały.

[998] Modlitwa ta, jak i dalsze dołączane do następnych rozmyślań, nie wnosi w zasadzie nic nowego, a jest tylko modlitewnym ujęciem poprzednich myśli i próśb.

[999] Pierwotnie „Ofiarowanie” stanowiło zamknięcie końcowej modlitwy. Później, po pewnych po-prawkach wprowadzonych od medytacji 31 i po przejrzeniu na nowo poprzednich 30 medytacji, „Ofiarowanie” występuje jako osobny składnik i ma być powtarzane po każdej modlitwie zamykającej dane rozmyślanie. Zob. ks. Fal l er, dz. cyt., s. 51, przyp. 62 i s. 70, przyp. 70.

[1000] Iddio l`Amore Infinito, s. 5—10.

[1001] Tamże, s. 29—33. — Co do „Ofiarowania” zob. przyp. 538.

[1002] Iddio l`Amore Infinito, s. 72—76. — Następuje „Ofiarowanie”, jak podano w przypisie 538.

[1003] Patrz po nrze [351c] oraz przypis 530, akap 3.

[1004] Iddio l`AmoreInfinito, s. 86-89. — Następuje jak zwykle „Ofiarowanie”. Zob. przyp. 538.

[1005] Rachuba czasu oparta na popularnym wykładzie Pisma Św. przyjmowana była potocznie i u nas, jak np. w kolędzie Wśród nocnej ciszy („cztery tysiące lat wyglądany”).

[1006] Iddio l`AmoreInfinito, s. 90—93. - Następuje końcowe „Ofiarowanie”. Zob. przyp. 538.

[1007] Wiadomo, że Święty zasady życia duchowego stosował z niezwykłą konsekwencją we własnym swym życiu i w całości bądź w pewnych ich elementach przekazywał innym przy różnych okazjach. Nadszedł dlań wszakże czas, by zasady te w określonym szczegółowo schemacie ująć w całości i ukazać ucieleśnione w życiu znanych mu świątobliwych osób. I istotnie, w czasie bliżej nam nie znanym przystąpił do opracowania dzieła, które składać się miało z czterech traktatów, a które jednak nie doczekało się opracowania nawet w dyspozycji, gdyż kończy się na planie trzeciego Trattato della perfezione cristiana. Nie możemy podać dokładnej daty powstania Traktatu, ale wydaje się pewne, że praca powstała w związku z przygotowywaniem biografii pewnych zmarłych Sług Bożych znanych Świętemu osobiście. Pomijając krótkie wspomnienie o przyjacielu, ks. Janie Allemandzie, z roku 1835, Pallotti pisał o swej matce Marii Magdalenie (1827), M. Ludwice Maurizzi (1834), o Kasprze Del Bufalo, świętym przyjacielu (184-1), i o księciu Don Carlosie Torlonii (1849). Nie można też pominąć świadectwa o ks. Dominiku Abbo (z roku 1843), które ks. Moccia wyłącza z Pism Pallottiego (OOCC VI s. VIII— IX), ale choć może nie pisane ręką Świętego, z całą pewnością od niego pochodzi. Pallotti Traktat swój mógł wprawdzie napisać we wcześniejszych latach (zwłaszcza że w pewnych elementach tego Pisma widoczne są ślady jego szkolnoteologicznych zainteresowań, co mogłoby się łączyć z okresem pracy Świętego na Sapienzy); niemniej jednak wydaje się o wiele prawdopodobniejsze, że do pisania Traktatu przynagliło go przygotowywanie świadectw, bądź o M. L. Maurizzi, bądź o ks. Del Bufalo, jakie przedstawić miał w ich procesie informacyjno- beatyfikacyjnym; świadectwa zaś musiały być opracowane według pewnych schematów podówczas obowiązujących. Nadarzała się zatem dobra sposobność opracowania schematu o doskonałości, do którego Święty zamierzał wrócić później, by opracować go bardziej szczegółowo. W takim razie Traktat powstałby mniej więcej w latach 1834—>1840 (zob. przyp. 591). Opracowania natomiast biograficzne stanowiły w zamyśle Świętego jakby żywą ilustrację teoretycznych zasad Traktatu. Podajemy tu cały plan tekstu schematu, a niektóre jego punkty ilustrujemy pewnymi elementami wspomnianych opracowań biograficznych.

[1008] Zob. trzeci akapit poprzedniego przypisu 546.

[1009] Napis „— Traktat pierwszy —” dodał F. B. z uwagi na „— Traktat drugi —” (pod nrem [358].

[1010] Zgodnie z tradycyjnym nurtem nauki chrześcijańskiej o istocie doskonałości (zob. św. Tomasz, Summa teolog. II-II, 184, 3: gdzie mamy rozróżnienie doskonałości w swej istocie, tj. w miłości, i w elementach na-rzędnych; z nowszych zob. ks. W. Słomka, Świętość na świeckiej drodze życia, Poznań 1981, s. 6—8 oraz bibliograf, w przypisie 1), Pallotti zapowiada bliższe określenie tej nauki, to jest roli cnót teologalnych z miłością na czele, w traktacie czwartym, niestety, jedynie zaznaczonym (w 2 rozdziale pierwszego artykułu).

[1011] Cnoty moralne z kardynalnymi na czele, o których niżej, w nrze [359]; rady ewangeliczne, przede wszystkim trzy klasyczne: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa.

[1012] I tu, mówiąc o instrumentalności rad, Święty wypowiada się za głównym nurtem teologicznym w tej sprawie przeciw twierdzeniom pewnych teologów, jakoby doskonałość polegała przede wszystkim na radach. Inaczej św. Tomasz, np. we wzmiankowanym już miejscu Sumy teologicznej, II-II, 184, 3.

[1013] Ksiądz F. Moccia przez „Sługę Bożego” rozumie jakąś konkretną osobę, która rozpływa się gdzieś zupełnie w dalszym ciągu traktatu (OOCC XI 897 nota 2), ale założenie to uważamy za błędne, chyba że weźmie się je w kontekście przedstawionym w przyp. 546, mając na względzie np. Kaspra Del Bufalo.

[1014] „czyli o praktykowaniu... podejmowanych” — dod. późn.

[1015] Por. przyp. 549.

[1016] Ważna ta zasada z dziedziny aretologii występuje zawsze w przypadku autentycznej świętości. Święty przedstawia to w swych opracowaniach biograficznych, jak M. L. Maurizzi i księcia Don C. Torlonii. Siostra Maria-Luiza Maurizzi (1770—1831) była członkinią Zgromadzenia tzw. Mantellatek. Pallotti, kierownik duchowy w ostatnich miesiącach jej życia, napisał w roku 1 833 obszerny list o wielkich jej cnotach (Lett. nr 237), a w roku następnym jeszcze obszerniejsze zeznanie w związku z procesem informacyjnym o cnotach zmarłej Penitentki, opublikowane w roku 1936 przez ks. Hettenkofera w Mem. Biogr., s. 7—42. Oto, co czytamy tam o powiązaniu cnót tej heroicznej Służebnicy Bożej: „Święty Grzegorz twierdzi, że cnota w odosobnieniu od innych cnót nie może istnieć: w takim bowiem wypadku albo w ogóle jej nie ma, albo jest niedoskonała (Morał. XXII, c. 1); dlatego to cnota doskonała wyposażona jest we wszystkie [inne] cnoty. O Służebnicy Bożej powiedzieć można, że cnota jej była właśnie tego rodzaju. Mistrzyni duchowna, św. Teresa, głosi, że cnoty umysłowe porządku przyrodzonego są bardzo pomocne przy praktykowaniu cnót teologicznych i moralnych..., pomagają bowiem do korzystania z łaski, a wiec do osiągnięcia wielkiej doskonałości. Służebnica Boża, Siostra Maria Ludwika, była obdarzona wielkim rozumem, roztropnością i bystrością umysłu. Cnoty jej umysłowe były tak rozwinięte, iż chcąc pielęgnować ducha pokory, który ją ożywiał, starała się usilnie, by nie ujawnić ich w całej rozciągłości. Powyższe stwierdzenie rzuca nam pewne zasadnicze światło na dalszą argumentację, którą trzeba będzie przeprowadzać zgodnie z zaznaczoną wyżej uwagą św. Teresy. Moim zdaniem bohaterstwo cnót wyrasta na podłożu trudnych czynów, a jego cechą jest pełna ochoty skwapliwość w ich pełnieniu, przerastająca miarę zwykłych dobrych ludzi. Służebnicę Bożą znałem o tyle, że mogę twierdzić, iż bohaterstwo swe wykazywała w sposób niezwykły tak w cnotach teologicznych, jak kardynalnych i innych z nimi związanych... Wszystko to nie było niczyim innym, jak tylko systematycznym rozwojem i ćwiczeniem wspomnianych cnót... A wszystko to wykonywane było przez Służebnicę Bożą z łatwością, radością i skrupulatnością, aż do jej zgonu...” Memor. Biogr., s. 12 —13. Święty powtarza zasadę Grzegorza i rozprowadza ją również w odniesieniu do księcia Don Carlosa Torlonii, kończąc takim zdaniem: Dlatego to książę Karol starał się praktykować stale wszystkie cnoty z gorliwością i pilnością, do czego wszyscy jesteśmy zobowiązani” (Memor. Biogr., s. 149

[1017] Oto, jak Pallotti ilustruje to w życiu opisywanych przez siebie bohaterów: Służebnica Boża [M.-L. Maurizzi] we wszystkich swych myślach, uczuciach, słowach, uczynkach, w posługiwaniu się zmysłami i w używaniu odczuwalnych rzeczy — trwała w nieustannym oczekiwaniu na doskonałość miłości. Toteż słowa św, Prospera [z Akwitanii], słynnego ucznia św Augustyna, późniejszego bpa (t 460)]: „usilne zdążanie do doskonałości już jest doskonałością”, można zastosować do Służebnicy Bożej, (która dawała tego dowody w najdoskonalszym stopniu aż do samej śmierci, a dodać mogę, że stopień taki nie często jest spotykany na-wet u dusz doskonałych”. [Memor. Biogr., s. 22]. — O księciu Torlonii zaś pisze Pallotti: „Tylko jego anioł stróż byłby w stanie opisać, z jaką gorliwością i systematycznością starał się sycić głód i pragnienie świętego życia...” (Tamże, s. 146).

[1018] Jest rzeczą pouczającą, że Święty z takimi brakami liczy się nawet u „doskonałych chrześcijan”. Pisząc o znanym nam już księciu Torlonii, wynosi pod niebiosy jego doskonałość, ale pod koniec podaje nam klucz do właściwego rozumienia ludzkiej doskonałości. Oto słowa Świętego: „Jeśli brał udział w życiu towarzyskim lub znajdował się na jakimś publicznym widowisku, od którego nie mógł się wymówić, to nie wiodła go tam grzeszna namiętność; uczestniczył w tym tylko po to, aby czynić dobro i przeciwdziałać złu. Jeżeli Bóg zezwolił, by książę Karol znajdował się w tego rodzaju okolicznościach, zezwalał na to w tym celu, by w całym blasku okazać najwyższy sto-pień chrześcijańskiej jego doskonałości. Ta doskonałość była nieustanną cechą życia naszego świętego Księcia Karola (.pozwalam sobie na użycie tego słowa, pozostając zawsze w uległości dla sądu św. Matki naszej — Kościoła). Każdy bowiem, kto przestawał z Księciem Karolem, począwszy od powrotu jego z kolegium wojskowego we Francji aż do jego śmierci, poświadczył mi, że wszystkie jego uczynki były godne pochwały, żaden nie zasługiwał na naganę” (s. 149). Ale oto sprawa usterek u Sługi Bożego: „Ja ich nie znam — pisze Święty — przynajmniej nie przypominam ich sobie jako usterek naprawdę grzesznych. Jednakże przypuszczam, że musiały istnieć, a mówię tak, nie obrażając miłości bliźniego, bo przecież jedynie Bóg nie ma ich żadnych! Przypominam sobie, że we wczesnej młodości mojej mówił mi pewien wielki Sługa Boży i mistrz życia duchowego: Zauważcie, że w żywotach Świętych nie spotykamy rozdziału omawiającego ich usterki — a byłby to dłuższy rozdział, gdyby się go włączało. Dlatego też, kiedy mówić będę o cnotach Sługi Bożego, to zwroty, jak «doskonałość»,« bez usterek», «nienaganny», pojmować trzeba zawsze według potocznego sposobu myślenia i wyrażania się. To, co tu powiedziałem, niechaj zachęci wszystkich do zdobywania chrześcijańskiej doskonałości, ponieważ im więcej starać się będziemy o jej nabywanie, tym lepiej rozumieć będziemy i nasze usterki...” (Memor. Biogr., s. 151-152).

[1019] W związku z tym wymogiem stawianym przez chrześcijańską ascetykę godzi się przytoczyć pełne pokory świadectwo Pallottiego, jakie ten mistyk ł mistrz życia wewnętrznego pozostawił o rzekomym zbrodniarzu, ks. Dominiku Abbo: „Mogę powiedzieć — stwierdza Pallotti — że przez cały okres nie ja jemu, lecz on mnie udzielał duchowych konferencji z dziedziny ascetyki i mistyki. Tak wzniosłych konferencji nie miałem jeszcze nigdy na przestrzeni tych długich lat, podczas których dzięki łasce Bożej miałem możność rozmawiania z różnymi mądrymi ludźmi wszelkiego stanu... Muszę wyznać, że mądrość Boża za pośrednictwem (Dominika Abbo)...użyczyła mi oświeceń i zrozumienia, dlaczego mam miłować Boga, a nienawidzić grzechu, czego w tak wielkim stopniu nigdy poprzednio nie odczuwałem”. (Memor. Biogr., s. 120—121).

[1020] Święty Bernard z Clairvaux, zob. przyp. 165.

[1021] Dzieła zbiorowe św. Bernarda, wyd. w Antwerpii 1576, pod wyrazem Contemplatio.

[1022] Pallotti stwierdza to np. u Sługi Bożej, Marii-L. Maurizzi. W liście do jej wspólnoty (Lett. nr 273) pisze Święty: „ta, która jak się zdawało, nie różniła się od innych zakonnic, chyba przez mnóstwo drobiazgów, jakie musiała załatwiać w każdej godzinie, w każdej niemal chwili była jednocześnie zajęta szukaniem Boga wśród walk, by osiągać zwycięstwo dla Najwyższego”. — Podobnie czytamy w oficjalnym świadectwie Świętego: „To, co uderzało w niej na zewnątrz, to były jej różnorakie zajęcia, które wypadło jej wykonywać dla spełnienia powierzonych sobie obowiązków; a zdawałoby się niemożliwe, aby dusza tak pochłonięta Bogiem mogła jednocześnie podołać tak różnym obowiązkom”. (Memor. Biogr., s. 28).

[1023] Cokolwiek w sprawie częstotliwości Komunii św. powiedzielibyśmy o nauce Kościoła (zob. np. Denz. - Sch. 2090 (b. 466); 1747 (s. 410), praktyka w drugiej połowie XIX wieku, nawet u najgorliwszych, sprowadzała się przeciętnie do Komunii cotygodniowej. Pallotti, który zaangażowany był w zwalczaniu pozostałości jansenistycznych rygorów, opowiadał się za częstym przystępowaniem do Stołu Pańskiego, poczynając od codziennej Komunii św., gdy chodziło o osoby zakonne (OOCC XI 303), do częste} dla członków Zjednoczenia, według własnego uznania, a nawet codziennej za zgodą spowiednika (por. np. OOCC IV 439, V 642 i 534, VI 382, 553, 554, XI 71. Zob. też J. Wróbel, ASAC, IV 20, nota 29).

[1024] Nic dziwnego, że Pallotti podkreśla to w życiu Sług Bożych: M.-L. Maurizzi i Kaspra Del Bufalo. Zob. Memor. Biogr., s. 17 i 56—58.

[1025] Zob. osobne rozmyślanie Świętego „o czystości rąk”, OOCC XI 276.

[1026] Co pisze Święty o praktyce samobiczowania, zob. np. KLambr, nr [348], [410], [663] (II t. Wyboru). O stosowaniu tej praktyki Świętego wobec samego siebie wie cała pallotyńska tradycja, a świadczą pozostałe po Świętym rekwizyty.

[1027] Święty zostawił nam osobne „Rozważanie o czystości oczu”: 1. Rozważ, duszo moja, jak niezbędna jest czystość oczu dla chrześcijanina i czciciela Maryi. Jeżeli wszyscy ludzie powinni powstrzymywać się od spojrzeń nieczystych, aby zachować czystość umysłu i serca, to o ileż bardziej powinien nad oczyma czuwać czciciel Maryi, która nas do cnoty zagrzewa skromnością najczystszych swych oczu, a pośrednictwem swym wyprasza nam łaski, abyśmy Ją naśladowali. 2. Rozważ,... jak straszne męki znosić będą musiały w piekle oczy chrześcijanina. Jeżeli nawet poganin za same nieczyste spojrzenia będzie tam cierpiał tyle mąk, ile miał dobrowolnych spojrzeń nieczystych, albo ile ich pragnął, to dla potępionego chrześcijanina męki owe nie będą mniejsze; przeciwnie, będą tym gwałtowniejsze, im większe łaski otrzymywał ł trwonił. I tak cierpieć będzie przez całą wieczność — co za okropna kara za krótkie spojrzenia! 3. Rozważ,... jak wielką chwałą Bóg obdarzy w niebie chrześcijanina w nagrodę za skromność i czystość oczu. Będą one jaśniejsze od słońca; opływać będą w radość oglądania chwały Najśw. Ciała Jezusa Chrystusa, żyjącego i królującego chwalebnie po prawicy Ojca; oglądać będą przeczyste Ciało Najśw. Maryi; będą widzieć chwałę ciał wszystkich Świętych. A chwalebny ten widok będzie trwał na wieki. Cóż to za szczęście! (OOCC XI 269—270).

[1028] Nie podaje ich tu Autor. Może ma na myśli skromność Najśw. Dziewicy (por. przyp. 568, 1), i przykład św. Alojzego (OOCC XI 83).

[1029] Podobne rozważanie, jak przytoczone wyżej o czystości oczu, znajdujemy o czystości słuchu, OOCC XI 271—272).

[1030] Rozważanie o języku, zob. tamże, s. 274—275.

[1031] Święty Tomasz z Akwinu (1225—1274), wielki Doctor Angelicus. W miejscu cytowanym mowa jest o słynnej jego Sumie teologicznej.

[1032] Tu ma swe uzasadnienie rada ewangeliczna zakonnego ubóstwa, której ducha powinni mieć wszyscy uczniowie Chrystusa Pana.

[1033] O tej przeszkodzie Pallotti mówi przy różnych okazjach, a dla członków Zjednoczenia podkreśla ją w sposób szczególny. Jako wymowny przykład a rebour podaje postawę rzekomego zbrodniarza, ks. Dominika Abbo: „Zwykł [on] często odmawiać modlitwę, w której błagał o łaskę, by w utrapieniach i poniżeniach być podobnym do Pana naszego Jezusa Chrystusa (...). W pierwszą niedzielę ubiegłego października, poświęconą Najśw. Dziewicy, Królowej Różańca, rzekł do mnie: «Dziś rano podczas modlitwy miałem natchnienie, by prosić o pewną łaskę, lecz zapewne nie użyczą mi jej. Otóż, kiedy iść będę na śmierć, chciałbym iść pieszo niosąc ciężki krzyż na ramionach... Chciałbym też, by mi opasali sznurem szyję i biodra...» Powiedział mi jeszcze, że gotów jest ponieść śmierć na jakimkolwiek placu w Rzymie, by doznać obelg i zelżywości ze strony ludu na wzór Pana naszego Jezusa Chrystusa...” (Memor. Biogr., s. 122—123).

[1034] Jakoż św. Tomasz za „córki próżności” ma chełpliwość, chęć wyróżnienia się, hipokryzję (obłudę), upór przy swym zdaniu, niezgodę, przekorę, krnąbrność (nieposłuszeństwo): Summa teol., II-II, 131 a. 5.

[1035] „Artykuł 1. O pierwszej... roztropności” — dod. późn. O roztropności i pozostałych cnotach kardynalnych (wyjąwszy cnotę sprawiedliwości) mówi Święty omawiając cnoty zarówno M.-L. Maurizzi, jak K. Del Bufalo. Zob. Memor. Biogr., s. 23—26 i 77—86.

[1036] Doktor Anielski — Święty Tomasz z Akwinu.

[1037] Jest godne uwagi, że — jak to już wspomniano — Pallotti u omawianych Sług Bożych jakby umyślnie pomijał tę cnotę podstawową w stosunkach międzyludzkich. U. M.-L. Maurizzi mówi tylko o sprawiedliwości jej w stosunku do Boga i samej siebie (s. 26—27), u K. Del Bufalo nawet jej nie wspomina. Czyni tak chyba dlatego, że u ludzi doskonałych sprawiedliwość zostaje nie tylko zachowana, ale jeszcze wzbogacona ciepłem miłości. A o miłości Boga i bliźniego u wspomnianych Sług Bożych Pallotti pisze obszernie.

[1038] Por. np. Mt l, 19 (o św. Józefie).

[1039] Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum untquique tribuens. To starodawne określenie cnoty sprawiedliwości przyjmuje św. Tomasz, „byleby określenie było dobrze pojmowane”. Summa, II-II, 58, s. 1.

[1040] Tak za św. Tomaszem, II-II 59, a. 1. Z biegiem czasu dodawano jeszcze inne rozróżnienia, z których za naszych dni godne podkreślenia jest wprowadzenie sprawiedliwości społecznej.

[1041] Święty Tomasz, Summa teol., II-II, q. 123—140. — O tej cnocie u wspomnianych Sług Bożych pisze Pallotti: „Cnota męstwa Służebnicy Bożej [M.-L. Maurizzi] była tak wyjątkowa, iż zdawało się niemożliwe, aby stworzenie mogło być tak mężne na drogach Bożych; można by raczej rzec, że widziało się w niej Boga w stworzeniu swym mężnego. Wszystko to omawiałem szerzej na innych posiedzeniach, kiedy to mówiłem o pokusach, itd. Chcę tu jeszcze dodać, że szatan nie przestawał jej nagabywać nawet w ostatnich dniach żywota... przez cały ten czas wykazywała męstwo, wykonując nieustannie akty cnoty aż do momentu zgonu”. (Memor. Biogr., s. 28). „Sługa Boży [K. del Bufalo] odznaczał się i tą cnotą. A ponieważ go znałem, mogę powiedzieć, że praktykował ją w sposób wspaniały i podziwu godny. Sam widziałem u niego charakterystyczne cechy męstwa, a więc podejmowanie się rzeczy trudnych do przeprowadzenia oraz znoszenie cierpień i trudów związanych z niełatwymi zamierzeniami, mającymi na celu chwałę Boga i zbawienie dusz. Pamiętam postawę Sługi Bożego w pierwszych dniach po deportacji*, w której dał już wspaniałe dowody męstwa. Okazał je przez zachowanie wierności Bogu i Namiestnikowi Jezusa Chrystusa. Odmawiając żądanej przysięgi, naraził się nie tylko na deportację, lecz także na przykre jej następstwa. Pamiętam, że po zesłaniu Sługa Boży pracował nadal z całym zapałem dla rozszerzania chwały Boga i zbawienia ludzi...” (Tamże, s. 87). *Ksiądz Del Bufalo odmówił złożenia przysięgi na wierność Napoleonowi w roku 1810. Więziony z tego powodu w Piacenzy, w Bolonii, później na Korsyce, wrócił wolny do Rzymu w styczniu 1814 roku.

[1042] Summa Teol., II-II 123 a. 1. — Na art. 2 tejże kwestii 123 powołuje się Święty wyżej, w drugim akapicie tekstu.

[1043] O tej cnocie pisze Święty w swym świadectwie o M.-L. Maurizi, a zwłaszcza obszernie o K. Del Bufalo. (Memor. Biogr., s. 28 i 92—97).

[1044] Ma być II-II, 141 (nie 142). O św. Augustynie mówi św. Tomasz tamże, w art. 4 i w Respondeo (ad 1-mum).

[1045] Ma być II-II, q. 81 a. 3 (nie art. 1) — I o tej cnocie pełno jest w opracowaniach o życiu wspominanych Sług Bożych.

[1046] Religio praeeminet inter alias virtutes morales (tamże, s. 6). Jak dalece jest to prawdą, świadczy fakt, że odchodzi się dziś od wiązania cnoty religijności z kardynalną cnotą sprawiedliwości. W ogóle problem umieszczenia tej cnoty w ramach systemu cnót nie doczekał się dotąd zadowalającego rozwiązania. Nie brak autorów, którzy jako piątą zaliczają ją do kardynalnych, czy jako czwartą do Boskich, co wyraźnie odrzucał św. Tomasz, w m. przyt., art. 5.

[1047] O tym przejawie cnoty religijności przekazał nam św. Tomasz głębokie uwagi. Por. F. Bogdan, Kult religijny a życie chrześcijańskie, w serii: Powołanie człowieka, t. IV, Poznań 1975 (65—101), o devotio, s. 84 —88.

[1048] Voluntas ąuaedam prompte tradendi se ad ea ąuae pertinent ad Dei famulatum. (Summa Teol., II- II 82,1).

[1049] Hugo od S w. Wiktora, jeden z wybitnych pionierów teologii mistycznej, działających w ośrodku paryskim opactwa Św. Wiktora (stąd noszących nazwę wiktorynów); zmarł w r. 1141.

[1050] Zob. co o posłuszeństwie u wspomnianych już Sług Bożych pisze Pallotti w Memor. Biogr., s. 102—104 i 146—147.

[1051] Racje podaje św. Tomasz, II-II, 104 a. 3.

[1052] W Pismach swych powstałych w latach od 1839, np. w KLambr, Pallotti zupełnie inaczej ujmuje sprawę posłuszeństwa. Czy fakt ten nie sugeruje nam, by powstanie omawianego schematu o doskonałości przyjąć na czas wcześniejszy?

[1053] Nie wiadomo, o jakich ludziach wybitnych chciał tu Pallotti mówić. Znając jego zapatrzenie się we wzór Matki Najśw., można się domyślać, że pragnął pisać o Jej cierpliwości. Heroiczną cierpliwość własnej matki Marii Magdaleny przedstawił wymownie w liście do swego spowiednika z roku 1827 (Lett. nr 161 s. 53—54).

[1054] Dziś, na skutek ewolucji teologii, nadaje się czystości nieco inne, szersze niż dawniej znaczenie; jest to widoczne zwłaszcza w odniesieniu do ewangelicznej rady czystości.

[1055] Por. Memor. Biogr., s. 96—101, o czystości Kaspra Del Bufalo.

[1056] Zgodnie z podanym wyżej planem (nr [357al powinna by następować dyspozycja traktatu czwarte-go, o miłości, itd., ale rzecz urywa się. niestety na dyspozycji powyższego artykułu dziewiątego.

[1057] Jednym z elementów duchowości, jaką żył sam Pallotti i jakim promieniował na zewnątrz, to charakterystyczny jego stosunek do świata demonów. W tym Wyborze jego Pism zabrakłoby czegoś bardzo istotnego, gdybyśmy nie uwzględnili choćby niektórych Pism jego z tej dziedziny. Prócz tego przypomnienie zdecydowanej postawy Świętego wobec zła uosobionego w postaci duchów: ciemno-ści może być pożyteczne w dobie pewnego sceptycyzmu dzisiejszego człowieka co do ich istnienia i oddziaływania na ludzi. U Świętego widoczna jest od lat najmłodszych jakby instynktowna wrogość wobec tych siewców zła. W roku 1813, tuż po otrzymaniu kapłaństwa, zakłada wraz z kilkoma podobnie myślącymi osobny związek do walki z szatanem, pod nazwą Unione antidemoniaca, koncentrujący swe wysiłki przede wszystkim na zwalczaniu tego, co obraża chrześcijańską skromność (por. Lett. nr 14 s. 15-—17, 19, 22, 24, 30, 35). Związek nabrał nowego rozmachu, gdy otrzymał błogosławieństwo samego papieża (por. J. Frank, V. Pallotti, I, 186). Święty cenił wysoko sakramentalia Kościoła, ufny w ich skuteczność w osłabianiu działania demonów. M. in. propagował uznane przez Kościół poświęcenie pól. L. Vaccari pisze (Compendio, 233), że właściciele ziemscy widząc skuteczność tych poświęceń, zabiegali u Świętego (era ricercatissimo), by błogosławił ich polom i chronił przed niszczycielskim działaniem szkodników i klęsk żywiołowych. Znane nam są też jego egzorcyzmy prywatne, których stosowanie doradza zwłaszcza w KLambr (nry [353] i [373]). Ale niebawem, gdy się poznano na roztropności i świętości Abate Pallotta, zaczęto powierzać mu przeprowadzanie egzorcyzmów w sposób przepisany Rytuałem Rzymskim. Już w dziesięć lat po święceniach kapłańskich Pallotti należy do liczących się egzorcystów Rzymu i okolicy (por. Frank, dz. cyt., I, 358—362 i II, 440—443). Godny przy tym podkreślenia jest fakt, że Święty przykładał wielką wagę do ścisłego stosowania kryteriów uznanych przez Kościół w sprawie odróżniania przypadków choroby od.przypadków opętania. Spośród potwierdzonych historycznie egzorcyzmów, w przeprowadzaniu których uczestniczył sam Święty, wybieramy tu dwa: jeden z przedostatniego roku pontyfikatu Leona XII (t 1829), drugi z ro-ku 1841, za pontyfikatu Grzegorza XVI. Poprzedzimy to przytoczeniem modlitewnego oświadczenia Świętego, wyrażającego jego postawę przy przeprowadzanych egzorcyzmach.

[1058] Ksiądz Hettenkofer wpisał tu taki nagłówek: Oratio et pia intentio ante exorcismum.

[1059] Następują inicjały haseł: Ad Infinitam Del Gloriam i Ad Destruendum Peccatum.

[1060] Mówiąc o poście i modlitwie Pallotti nawiązuje tu do słów Chrystusa, według których pewien rodzaj demonów wyrzucić można tylko przy zastosowaniu tych środków (por. Mk 9, 29).

[1061] Władzę tę otrzymał Pallotti dnia 26 maja 1811 roku.

[1062] Te dwa inicjały dopisano później.

[1063] Skazującymi są te same osoby, co podane w nrze [660d].

[1064] Opuszczamy obszerne zdanie wtrącane, w których Pallotti z powołaniem się na zasługi instancji niebieskich i ziemskich prosi, by dekret woli Bożej nie był pozbawiony miłosierdzia pełnego słodyczy.

[1065] Istniejący dotąd kościółek stoi obok słynnej świątyni a Maria in Cosmedin, ozdobionej charakterystyczną dzwonnicą.

[1066] A. R. S. (Anno Reparatae Salutis), czyli Roku Odnowionego Zbawienia. Ksiądz Moccia dodaje w tym miejscu, że „A. R. S. 1828” wydaje Mię mocno retuszowane.

[1067] Na okładce 44-stronicowego rękopisu zaznaczył ks. Hettenkofer: „Egzorcyzm przeprowadzony w roku 1828. Autograf Wiel. Wincentego Pallottiego.

[1068] w dokumencie spotykamy się z pewną chwiejnością co do dni tych sierpniowych 1828 roku. Z podanego nagłówka wynika, że Pismo Świętego powstało po śmierci Leona XII, tj. po 10 II 1829.

[1069] Arcyciekawy ten dokument godny jest uwagi szczególnie dlatego, że stanowi klasyczny dowód na możliwość i fakt opętania bez winy moralnej opętanego. O czymś podobnym dowiadujemy się też z życia św. Teresy z Lisieux (1873—1897).

[1070] Święty odróżnia opętanie (ossessione) od osaczenia (circossessione), o czym niżej, nry [362c] i [362e].

[1071] Ten nr 2 następuje po pierwszym przekreślonym o takim brzmieniu: „Po złożeniu Najśw. Ofiary przez kilku kapłanów czcigodnego kościoła NN, w obecności opętanego, dnia... zgodnie z Rytuałem Rzymskim rozpoczęto modlitwy i egzorcyzmy”.

[1072] Jednym z nich był sam Pallotti, dwaj inni — nie znani. Bez osobnego upoważnienia władz kościelnych podejmowanie publicznego egzorcyzmu byłoby nie tylko niedozwolone, ale i niebezpieczne, jak to wiadomo z dziejów egzorcyzmów podejmowanych na własną rękę.

[1073] Trzeba przyznać rację ks. Moccii, że w tym przypadku Pallotti nie był głównym egzorcystą. Zbyt on wynosi roztropność oraz inne przymioty działającego egzorcysty, by dało się to pogodzić z pokorą Świętego, gdyby on był głównym działającym przy tym opętaniu. Należał jednak do grona oficjalnych egzorcystów Rzymu. „I choć jeden z proboszczów — pisze L. Vaccari (Compendio, 233) — był wyznaczony zwyczajnie do pełnienia tej funkcji w Rzymie, można powiedzieć, że nasz Wielebny [Sługa Boży] był zwyczajnym egzorcystą, bo z uwagi za rozgłos jego świętości ł skuteczności przeprowadzanych przezeń egzorcyzmów wszyscy uciekali się do niego i uzyskiwali dlań upoważnienia, aby mógł wykonywać tę posługę. Co więcej, jeden z bardzo bliskich Słudze Bożemu świadków twierdzi, że J. Em. kardynał Wikariusz wyznaczył go na zwyczajnego egzorcystę ze względu na dary Boże, jakie w nim stwierdził”.

[1074] Papieżem był w latach 1585—1590. Bulla ta, podobnie jak bulle innych papieży, znajduje się w słynnym Bullarium Romanum (Laertes Cherubini, Romae 1586—1588).

[1075] Po tych słowach dopisano później wyraz „ponieważ”, [poiche], który opuszczamy, bo zaciemnia tylko jasność myśli.

[1076] Weronika Giuliani słynna, choć długo podejrzana mistyczka, musiała m. in. staczać ciężkie walki z szatanem w klasztorze klarysek w Tiferno, zmarła w roku 1727, kanonizowana w roku 1839.

[1077] Od „czynił to zwyczajnie w tych słowach... zasług Jezusa i Maryi” — d od. późn.

[1078] Od „zgodnie... Sług Maryi” — dod. póżn.

[1079] od „ujawnianie rzeczy... w czasie szamotania się w kierunku” dod. późn.

[1080] Od „zwłaszcza, gdy... pełnego gorliwości” — dod. późn.

[1081] Tak oddajemy niezupełnie jasny sens słów: su ąuesto domandato ricordatopiu volte lo spirito...

[1082] Prócz odprawiania przepisanych modłów egzorcyści zobowiązani są do zachowywania osobnych postów.

[1083] A zatem w pierwszym dniu przez osiem, w drugim przez dziesięć godzin. W tekście podajemy godziny według dzisiejszej rachuby. Ksiądz Moccia, 533, nota 3, zamiast 7.30 podaje 8.30 — może ze względu na miesiąc sierpień, w którym dokonywały się te wydarzenia, kiedy to punkt wyjściowy obliczeń przesuwa się około godziny na okres dnia późniejszy.

[1084] Nie znaleźliśmy dosłownego brzmienia tekstu św. Tomasza, ale że odpowiada on jego myślom, widać choćby z takich miejsc Sumy Teol., jak I 62 2, i 98 2; III 68 4, 71 3, itd.

[1085] Był nim wtedy kard. Placido Zurla (od 1824 do śmierci, tj. do r. 1834).

[1086] Zdaniem ks. Moccii według naszej rachuby odpowiadałoby to godzinie około 8.30.

[1087] Biorąc pod uwagę tytuł tego Pisma (zob. przed nrem [361]), w którym umieszczono wzmiankę, że egzorcyzm przeprowadzony był za pontyfikatu Leona XII, sam opis powstał po jego śmierci (10 II 1829). Rozbieżność można wyjaśnić hipotezą, że sam opis powstał jeszcze za życia papieża, ale tytuł Pisma dopisany został po wspomnianej dacie.

[1088] Możliwe, że chodzi tu o kościół Św. Jerzego in Velabro. Zob. nr [360g] i przypis 604.

[1089] Zob. przypis 622.

[1090] siamo al dunąue — wyrażenie włoskie wskazujące na rozpoczęcie właściwej czynności po czynnościach poprzedzających ten decydujący moment.

[1091] Różnica między opętaniem a osaczeniem podana jest w nrze [362e].

[1092] To znaczy, że — jak wynika z kontekstu — działali przez opętanego.

[1093] Chodzi o miejscowość Pievetorina, jak wynika z tekstu dodatkowego, zamieszczonego po opisanym egzorcyzmie w OOCC XI 569.

[1094] Tritato — rozdeptany na miazgę.

[1095] Było to San Felice di Giano. Zob. wspomniany tekst w przyp. 632.

[1096] Powinno to być dnia 18 VIII 1829 roku.

[1097] Taki jest najprawdopodobniejszy sens niezrozumiałego nawet dla ks. Moccii słowa venicette. Wynika to z bezpośredniego kontekstu.

[1098] Być może, że mowa tu o Józefesie Antonim Sali (Sala), który kardynałem był od roku 1831 aż do śmierci, tj. do roku 1839.

[1099] Było to dnia 16 i 18 sierpnia.

[1100] To „o ile się nie mylę” stanowi dodatkowy dowód, że Pallotti opisywał rzecz po egzorcyzmie, względnie uzupełniał później opis.

[1101] Słynny hymn eucharystyczny św. Tomasza: Głoście usta tajemnicę...

[1102] Kościół znajdował się na Forum Trajana, lecz w naszych czasach zburzony został przy porządkowaniu rzymskich forów imperatorów.

[1103] Niedziela ta przypadała na 17 sierpnia.

[1104] Por. nr [362k].

[1105].,gdy zostało... pogłębienia cnoty” — dod. późn.

[1106] „czynności egzorcystyczne... Kościoła” — dod. póżn.

[1107] Niezrozumiały wtręt zaczynający się od słów: „bez jakiejkolwiek wzmianki...” umieszczamy w nawiasie. Może ma związek z nrem [364a]

[1108] Dosłownie „biskupi ucholewieni” (vescovi stivali) to pogardliwe wyrażenie o biskupach.

[1109] Por. nr [381b].

[1110] „[pod warunkiem], że będzie... Bożą” — dod. późn.

[1111] „świadczenie za świadczenia!” — dod. późn. Znana to formuła symoniacka: munus ab obseąuio — urząd za jakieś świadczenie.

[1112] Segnare col carbone bianco — wyrażenie włoskie oznaczające pewne rzeczy, które w ogóle się nie przytrafiają. — Do spraw zeznawanych tu przez złe duchy należy podchodzić ostrożnie, gdyż pochodzą od istot nienawidzących ł kłamliwych. Egzorcyści uważali to jednak za zgodne z wolą Bożą, by skłaniać te duchy do wypowiadania się na temat bolączek w Kościele, które zresztą stwierdza i sam Pallotti, np. wyżej, w nrze [321c], [k], [ł], [m]. Zob. też P. Pierrad, Historia Kościoła Katolickiego, 1981 269—270.

[1113] W oryginale: Teresiani, Certostni, Eremiti Camaldolesi — Karmelici (od św. Teresy), Kartuzi, Kameduli.

[1114] Kościół przy Corso Umberto I, obsługiwany dotąd przez Karmelitów Bosych. — Nazwa (centurioni) wywodzi się od centurionów, wybitnych karmelitów, jak Jana Marii od św. Józefa (†1634) i Mikołaja od Jezusa i Maryi (†1660).

[1115] Główne zakony żebracze. O Karmelitach — wyżej przyp. 692, Zakon Św. Teresy.

[1116] Chodzi tu o różne Kongregacje Benedyktynów, grupujące mnichów żyjących według Reguły św. Benedykta.

[1117] „wyjąwszy jakiegoś... kamerdynera” — dod. późn. — Dodatek ten niezupełnie jest jasny, jak przyznaje iks. Moccia 557, przyp. 1.

[1118] Mowa o chłopięcej kongregacji del Pianto. Por. Moccia, 558 przyp. 5.

[1119] W sierpniu jest to pora zaawansowanego popołudnia.

[1120] Pierwsze spotkanie odbyło się w sobotę dnia 16 sierpnia, drugie -w poniedziałek 18 tegoż miesiąca.

[1121] Zob. przypis 641.

[1122] Tj. dnia 17 sierpnia.

[1123] Kapłan nie był epileptykiem, a opętanym bez własnej winy, a taki mógł być dopuszczony do ołtarza za zgodą właściwego zwierzchnika. Epilepsja stanowiła i stanowi przeszkodę kanoniczną, usuwalną przez osobną dyspensę.

[1124] Zob. nr [361f] i przypis poprzedni.

[1125] Zob. przypis poprzedni.

[1126] Według dodatku zamieszczonego w tymże tomie XI OOCC na stronie 572 i 573 znaczenie tych imion podane przez złe duchy było następujące: 1: prześladowca męczenników, 2: strach, 3: rozpacz, 4: miłość lubieżna, 5: przerażenie, 6: pomieszanie, 7: bijący, 8: podkładający larwy, 9: smutek, 10: zgiełk, 11: zniekształcający wyobraźnię, 12: prześladowca popierający Napoleona, 13: nieuszanowanie (nie dozwalał opętanemu przyklękać), 14: tnący lub też rozdzierający, 15: przenosiciel (popędzający wzmiankowanego wyżej NN), 16: miażdżący, rozcierający, 17: powodujący wywrotowe idee (karbonariuszy), 18: podsuwacz złych snów, 19: dręczyciel, 20: podsuwacz złych myśli, 21: straszycie! śmiercią już bliską, 22: dręczyciel ducha (zwłaszcza w związku ze spowiedzią), 23: milczek — skłaniający do unikania spowiedzi, 24: kusiciel do nieskromnych czynów, 25: kusiciel do nieczystości w ogóle.

[1127] Wydaje się, że wyraz ten wpisano później, stąd zamiast 21 i 22 było 20 i 21.

[1128] Mignot i putta — wyrazy nawiązujące w rzymskim narzeczu ludowym do prostytutek; dlatego zrozumiałe było zastrzeżenie egzorcysty.

[1129] 668por. nr [361b],

[1130] Tj. o papieżu Leonie XII.

[1131] Gra słów: papa — papież i poppa — papka, posiłek niemowląt. W tym fragmencie przeplatają się wyrazy pappo, papparella, tzn. jeszcze bardziej delikatna papka.

[1132] Cyfry (1), (2), a niżej i (4) dodano w związku z uwagami pod nrem [365g].

[1133] Od „nie tyka się tu... który nas siecze”: — dod. późn.

[1134] Por. Jdt 4, 12; l P4, 7.

[1135] Znana zasada prawników: Ubi lex non distinguit nec nos.

[1136] Na tym urywa się tekst, który miał być kontynuowany, jak zdaje się wskazywać dziesięć czystych stron zeszytu. Wszak wiadomo, że złe duchy opuściły wreszcie opętanego kapłana. Zob. nr [361f].

[1137] Autograf Pallottiego obejmujący 12 stron. Jak wynika z samego tekstu, opis egzorcyzmów rozpoczętych dnia 30 października ukończony został 11 listopada 1841 roku.

[1138] Rozumie się tegoż roku 1841.

[1139] O świętym Del Bufalo zob. Wyb. I 125 przyp. 2. Pallottiego łączyła z nim głęboka przyjaźń. — Dom w Albano stanowi dotąd siedzibę Misjonarzy Najdroższej Krwi.

[1140] Sanktuarium Matki Bożej Dobrej Rady, będące pod opieką Augustianów, leży w Genazzano oddalonym od Rzymu 46 km.

[1141] Królewski kościół Neapolitańczyków znajdował się w gestii księży tegoż królestwa pod kierunkiem W. Pallottiego. Sobota, o której mowa, mogła przypadać na 7, 14, 21 lub 28 sierpnia 1841 roku.

[1142] „gdy kapłan odprawiał.,, po Mszy św.” — dod. późn.

[1143] Na tym trzecim numerze kończy się numeracja tekstu.

[1144] Mowa o biskupie Antonio Francim (†1854).

[1145] W tym to kolegium, położonym przy ` Agata dei Goti, w osiem lat później przebywać będzie Pallotti w ukryciu w czasie rewolty rzymskiej.

[1146] Kardynał Giuseppe della Porta-Rodiani, zmarł. 1841 w grudniu.

[1147] Giuseppe Maria Vespignani (1800—1864), jako biskup wicegerentem był w latach 1841—1842.

[1148] Było to 31 października 1841 roku.

[1149] Biografię tego przyjaciela Pallottiego napisał i wydał A. Donadio w Rzymie 1885. Wszystkie ważniejsze życiorysy św. Pallottiego wspominają o o. Bernardzie.

[1150] Dwie i pół godziny przed wieczornym „Anioł Pański”, czyli około 15.30 dzisiejszej rachuby.

[1151] Mowa o kościele zwanym też kościołem Św. Anigro albo S. Maria de Gradellis, zburzonym w roku 1935.

[1152] Francesco Antonio Pieca (1811—1848), lektor (wykładowca).

[1153] Tylko słowa „M. R, P. [Molto Rev. Padre] Bernardino da Velletri pochodzą od Pallottiego; pozostałe napisał ktoś inny.

[1154] „(rozumie się w niebie”) — dod. późn.

[1155] Oczywiście 15 grudnia 1840 roku.

[1156] Około 40 cm.

[1157] W dwie godziny po wieczornym „Anioł Pański”.

[1158] Cały akapit od „Następnie...” do „Teodory” — dod. późn.

[1159] Była to pora modlitwy „Anioł Pański”, czyli ok. 18.30 naszej rachuby.

[1160] Zob. przypis poprzedni.

[1161] To jest około 19.30 naszego czasu.

[1162] Licząc od „Anioł Pański”, można by ustalić, że szatanom chodziło o północ.

[1163] Około 20 lub 21 godziny naszej rachuby.

[1164] Te Deum laudamus.

[1165] Cały akapit od „Szatan., pod uwagę” — dod. późn.

[1166] Jest wysoce prawdopodobne, że to żądanie wyszło od władz kościelnych, skoro Pallotti w toku opowiadania stwierdza, że egzorcyzmy przeprowadzano zgodnie z przepisami Rytuału Rzymskiego.